İçeriğe atla

Soyombo sembolü

Ulan Batur'daki Hükümet Sarayı'nın kapısındaki Soyombo sembolü

Soyombo sembolü (MoğolcaСоёмбо, ᠰᠣᠶᠤᠮᠪᠤ Sanskritsvayambhu'dan) 1686'da Zanabazar tarafından icat edilen Soyombo alfabesindeki özel bir karakterdir. "Soyombo" adı, Sanskritçe svayambhu "kendi yarattığı" kelimesinden türetilmiştir. Moğolistan bayrağı, Moğolistan arması ve diğer birçok resmi belgede bulunan Moğolistan'ın ulusal sembolü olarak hizmet eder.

Soyombo alfabesinde, bir metnin başlangıcını ve sonunu işaretlemek için Soyombo sembolünün iki varyasyonu kullanılır.

Sembolizm

Soyombo, soyut ve geometrik sembollerin ve desenlerin sütun şeklinde düzenlemiş on ögesine sahiptir. Bunlar ateş, güneş, ay, iki üçgen, iki yatay dikdörtgen, Taijitu (Yin ile yang) ve iki dikey dikdörtgendir. Semboldeki ögelere aşağıdaki anlam verilmiştir (üstten):

  • Ateş, sonsuz büyüme, zenginlik ve başarının genel bir sembolüdür. Alevin üç dili geçmişi, bugünü ve geleceği temsil eder.
  • Güneş (●) ve ay, ebedi mavi gökyüzü olarak Moğol ulusunun ebediyen varlığını sembolize eder. Xiongnu'dan türetilen güneş, ay ve ateşin Moğol sembolü.
  • İki üçgen (▼) bir ok veya mızrağın ucunu ima eder. İç ve dış düşmanların yenilgisini ilan etmek için aşağıyı gösteriyorlar.
  • İki yatay dikdörtgen (--) yuvarlak şekle stabilite verir. Dikdörtgen şekil, Moğolistan halkının, toplumun tepesinde veya altında olsun, dürüstlüğünü ve adaletini temsil eder.
  • Taijitu sembolü (☯), erkek ve kadının karşılıklı tamamlayıcısını gösterir. Uyanıklığı simgeleyen iki balık olarak yorumlanır, çünkü balıklar asla gözlerini kapatmaz.
  • İki dikey dikdörtgen (▮) bir kalenin duvarları olarak yorumlanabilir. Bir Moğol atasözüyle ilgili olarak birlik ve gücü temsil ederler: "İkinin dostluğu taş duvarlardan daha güçlüdür."[1]

Kullanımı

Soyombonün iki varyantı

Soyombo sembolü, 1911'deki bağımsızlığından bu yana (1940-1945 yılları hariç) ulusal Moğolistan bayrağında yer almaktadır. 1911'den 1940'a kadar Moğolistan arması olarak görev yaptı ve 1992'de tekrar tasarıma dahil edildi. [[Moğolistan Silahlı Kuvvetleri| araçları, bir işaret olarak sembolü taşımaktadır.

Sembol, ülkenin her yerinde, özellikle Ulan Batur'ın dışındaki bir yamaçta görülür.

Buryatya'nın bayrağı ve arması ile Rusya'daki Agin-Buryat Okrugu ve İç Moğol Halk Partisi'nin bayrağı en üstteki unsurları (Alev, Güneş ve Ay) sergilemektedir.

Unicode

Soyombo, Unicode'da U+11A9E, 𑪞, Soyombo Head Mark with Moon And Sun And Triple Flame olarak mevcuttur. Soyombo'nun U+11A9F, 𑪟, Ay ve Güneş ve Alev ile Soyombo Baş İşareti ve U+11AA0, 𑪠, Ay ve Güneş ile Soyombo Baş İşareti'nde alternatif biçimleri vardır. Soyombo bloğu, Haziran 2017'de 10.0 sürümüyle Unicode'a eklendi.

Soyombo türevlerini içeren bayraklar

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ Pu̇revsambuu, G. (2006). Mongolia. Ulaanbaatar, Mongolia: Montsame. s. 8. ISBN 99929-0-627-8. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Moğolistan</span> Doğu ve Orta Asyada yer alan karasal bir ülke, devlet

Moğolistan, Doğu ve Orta Asya'da bulunan denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Ülke toprakları tarihî Dış Moğolistan bölgesine denk düşer. Kuzeyde Rusya; güney, doğu ve batısında Çin'e bağlı İç Moğolistan ile Sincan Uygur Özerk Bölgesi vardır. Moğolistan'ın Kazakistan'a sınırı olmamasına rağmen ülkenin en batısı Kazakistan'ın doğu ucuna 37 kilometre uzaklıktadır. Ayrıca Kazakistan'dan sonra denize kıyısı olmayan en büyük ikinci ülkedir. Yüzölçümü 1.564.116 kilometre kare, nüfusu 3,3 milyon civarı olan Moğolistan, en geniş on dokuzuncu ülke ve en seyrek nüfuslu ülkedir. Ülke çok az ekilebilir toprağa sahiptir. Topraklarının çoğu bozkırdır. Kuzey ve batıda dağlar ve güneyde Gobi Çölü bulunur. Ulan Batur, ülkenin başkentidir ve yaklaşık olarak ülke nüfusun %38'ine ev sahipliği yapar. Ayrıca dünyanın en soğuk başkentlerinden biridir. Moğolistan yarı başkanlık sistemi ile yönetilen cumhuriyettir.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye arması</span> Türkiye Cumhuriyetinin ulusal amblemi

Türkiye arması, pasaportlarda, kimlik kartlarında ve dış temsilciliklerde kullanılan sembol olan ay yıldızdır. Arma, Fransa arması ve diğer bazı ülkelerin armasında olduğu gibi yasal olarak düzenlenmemiştir, bu yüzden de facto olarak kullanılmaktadır. Kullanılan renkler ve bazen ay yıldızın baktığı yön farklılık gösterebilmektedir. Çeşitli devlet kurumlarında kırmızı zeminde beyaz ve kimlik kartlarında turkuaz zeminde kırmızı ay yıldız kullanılır. 1930'lardan başlayarak kullanılan eski nüfus cüzdanlarında beyaz zeminde kırmızı olarak sola bakan ay yıldız kullanılmıştır. Türk pasaportlarının kapağında altın sarısı ay yıldız bulunur. Elçilik girişlerindeki panolarda altın sarısı zemin üzerinde kırmızı ay yıldız vardır.

<span class="mw-page-title-main">Orak ve çekiç</span> komünizmin simgesi

Orak ve çekiç, komünizmin simgesidir. Bir orağın çekiç üzerine çapraz olarak yatırılması ile oluşur. Bu iki simge çiftçileri ve proletaryayı sembolize eder. Bu iki simge bir araya getirilerek çiftçilerin ve işçilerin birliği sembolize edilir. En bilinen biçimi Sovyetler Birliği’nin bayrağındaki orak ve çekicin kızıl yıldızla birlikte kullanıldığı biçimidir. Bunun dışında birçok bayrak ve amblemde kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Hilal</span> Ay evresinin sembolü

Hilâl ya da ayça, iki dairenin iç içe girmesi fakat dairelerin merkezlerinde çakışmaması durumunda oluşan şekildir.

<span class="mw-page-title-main">Davud Yıldızı</span> sembol

Davud'un Yıldızı veya Davud'un Kalkanı, Yahudi milletinin MÖ 1000'lerden beri millî sembolüdür. İsmini Antik İsrail'in kralı Davud'dan alan yıldız, Orta Çağ'dan beri Yahudi Yıldızı olarak bilinmiş ve daha eski bir sembol olan Menora ile birlikte adı Yahudilikle beraber anılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Moğolistan bayrağı</span> Ulusal bayrak

Moğolistan bayrağı, Moğolistan'ın günümüzde kullanımda olan bayrağı.

<span class="mw-page-title-main">Zimbabve bayrağı</span> Ulusal bayrak

Zimbabve bayrağı, günümüzdeki kullanılan hâli ile 18 Nisan 1980 tarihinde göklere çekilerek kullanılmaya başlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Nepal bayrağı</span> Nepal Ulusal bayrağı

Nepal bayrağı, dünyada dikdörtgen olmayan birkaç sayılı bayraktan biridir. Kıpkırmızı bir renge sahiptir. Bayrağın kenarı mavidir. Kırmızı, savaştaki zaferlerini; mavi barışı simgeler. Nepal bayrağında hem güneş, hem de Ay vardır. Güneş sarayı, ay ise 1951 yılına kadar ülkeyi yöneten Rana ailesini temsil eder. Bayrağın kökeni 2000 yıl öncesindeki bir Hindu bayrağına dayanır. Kırmızı renk ayrıca Nepal'in millî sembolü ormangülü'nün de rengidir.

<span class="mw-page-title-main">Dik açı</span> 90° açı (π/2 radyan): düz bir doğrunun oluşturduğu açıyı (180°) iki yarıya bölen açı

Geometri ve trigonometride, bir dik açı, bir çeyrek dönüşe tam olarak 90° (derece) bir açıdır. Bir ışın, uç noktası bir doğru üzerinde olacak şekilde yerleştirilirse ve bitişik açılar eşitse, o zaman bunlar dik açılardır. Terim, Latince angulus rectus’tan öykünmedir; burada rectus, yatay bir taban çizgisine düşey olan dikey manasında "dik (direk)" anlamına gelir.

<span class="mw-page-title-main">Grenada bayrağı</span> Ulusal bayrak

Grenada bayrağı, Grenada'nın ulusal resmi bayrağı.

<span class="mw-page-title-main">İspanya bayrağı</span> Ulusal bayrak

İspanya bayrağı, İspanya Krallığı'nın resmi ulusal bayrağıdır.

<span class="mw-page-title-main">Hilal ve yıldız</span> sembol

Hilâl ve yıldız veya ay ve yıldız, hilâl ve hilalin açık ucunda yer alan bir yıldız şeklinden oluşan antik simge. Bu simgenin kullanıldığı bayraklara çoğunlukla Akdeniz çevresinde, Orta Doğu ve Orta Asya'da rastlanır. Günümüzde çoğunlukla İslam ülkelerinin bayraklarında kullanılan bir sembol olarak bilinmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Tayvan bayrağı</span>

Tayvan bayrağı, sınırlı sayıda ülke tarafından tanınan Tayvan Cumhuriyeti'ne ait devlet bayrağı. Günümüzde kullanılan hâli ile 8 Ekim 1928 tarihinde göndere çekilerek kullanılmaya başlanmıştır.

LGBT sembolleri, Lezbiyen, Gey, Biseksüel, Transgender birliğini göstermek ve cinsel kimlik ve cinsel yönelimleri tanımlamak için semboller kabul edilir, semboller gey gurur, değerler ve tanımlamaları temsil eder. II. Dünya Savaşı'nda Naziler tarafından kullanılan pembe üçgen de bir eşcinsellik sembolüdür ancak Nazi Soykırımı'ndaki çağrışımları yinelemektedir.

<span class="mw-page-title-main">Gine-Bissau bayrağı</span> Ulusal bayrak

Gine Bissau bayrağı resmî olarak 24 Eylül 1973 tarihinde göndere çekilerek kullanılmaya başlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Mozambik bayrağı</span> Ulusal bayrak

Mozambik bayrağı günümüzdeki kullanılan hâli ile 1 Mayıs 1983 tarihinde göndere çekilerek kullanılmaya başlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Saint Lucia bayrağı</span> Ulusal bayrak

Saint Lucia bayrağı, Saint Lucia'nın resmi ulusal bayrağıdır. İlk olarak 1 Mart 1967 tarihinde kullanılmaya başlanmış, 1979 ve 2002 yıllarında yapılan ufak değişiklikler ile günümüzdeki halini almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Sahra Demokratik Arap Cumhuriyeti bayrağı</span> Bayrak

Sahra Demokratik Arap Cumhuriyeti bayrağı, Afrika kıtasında bulunan ve tüm Batı Sahra'da egemenliğini ilan eden ancak kısmen tanınan Sahra Demokratik Arap Cumhuriyeti'nde bağımsızlığın ilan edildiği 27 Şubat 1976 tarihinde göndere çekilerek kullanılmaya başlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Tuva bayrağı</span> bayrak

Rusya Federasyonu'nda bir cumhuriyet olan Tuva Cumhuriyeti'nin bayrağı, sarı bir üçgeni çevreleyen aynı renkte beyaz kuşaklara sahip açık mavi bir alandır.

<span class="mw-page-title-main">Kalmukya bayrağı</span> bayrak

Kalmukya bayrağı, ortasında lotus çiçeği içeren gök mavisi bir daire bulunan sarı bir alandan oluşur. Sarı, güneşi, halkı ve ulusun dini inancını temsil eder. Mavi; gökyüzünü, sonsuzluğu ve kararlılığı temsil eder. Lotus, saflığın, ruhsal yeniden doğuşun ve mutluluğun sembolüdür. Beş üst yaprağı kıtaları temsil eder ve alttaki dört yaprak dünyanın dörtte birini temsil eder. Birlikte, Kalmukların dostluk içinde yaşama ve dünyanın tüm uluslarıyla işbirliği yapma iradesini sembolize ederler.