İçeriğe atla

Somali başbakanları listesi

Somali başbakanı, Afrika ülkesi Somali'de henüz bağımsızlığın kazanılmadığı 1956 yılından bu yanan hükûmetin başında yer alan kişi olarak bu makam gelen kişiye verilen unvandır.

Ülkede bu görevde bulunan kişilerin listesi şu şekildedir:

Somali başbakanları

Başbakan Seçim Görev Süresi Siyasi Parti
İsim Resim Doğum–Ölüm Başlangıç Bitiş
Somali İtalyan Vesayet Bölgesi (1956–1960) •
1 Abdullahi İssa Mahmud 1921–1988 1956
1959
29 Şubat 1956 1 Temmuz 1960 Somali Gençlik Ligi
Somali Cumhuriyeti (1960–1969) •
2 Muhammed Hacı İbrahim Egal 1928–2002 1 Temmuz 1960 12 Temmuz 1960 Somali Gençlik Ligi
3 Abdi Raşid Ali Şermarke 1919–1969 12 Temmuz 1960 14 Haziran 1964 Somali Gençlik Ligi
4 Abdi Rezak Hacı Hüseyin 1924–2014 1964 14 Haziran 1964 15 Temmuz 1967 Somali Gençlik Ligi
(2)Muhammed Hacı İbrahim Egal 1928–2002 1969 15 Temmuz 1967 1 Kasım 1969 Somali Gençlik Ligi
Somali Demokratik Cumhuriyeti (1969–1991) •
Makam kaldırıldı (1 Kasım 1969 – 1 Şubat 1987)
5 Muhammed Ali Samatar 1931–2016 1 Şubat 1987 3 Eylül 1990 Somali Devrimci Sosyalist Parti
6 Muhammed Havadle Madar 1939–2005 3 Eylül 1990 24 Ocak 1991
(Devrildi)
Somali Devrimci Sosyalist Parti
Somali Geçici Hükûmeti (1991–1997) •
7 Umar Arteh Galib[1]1930–2020 24 Ocak 1991 Mayıs 1993
(Fiilen 3 Ocak 1997 tarihine kadar)[1]
Birleşik Somali Kongresi
Boş makam (Mayıs 1993 – 8 Ekim 2000)[1]
Somali Geçici Ulusal Hükûmeti (2000–2004) •
8 Ali Kalif Galaydh 1941–2020 8 Ekim 2000 28 Ekim 2001 Bağımsız
Osman Jama Ali
Geçici
1941– 28 Ekim 2001 12 Kasım 2001 Bağımsız
9 Hasan Abşir Farah 1945–2020 12 Kasım 2001 8 Aralık 2003 Bağımsız
10 Muhammed Abdi Yusuf 1945– 8 Aralık 2003 23 Aralık 2004 Bağımsız
Federal Geçiş Hükûmeti (2004–2012) •
11 Ali Muhammed Gedi 1952– 23 Aralık 2004 30 Ekim 2007
(İstifa)
Bağımsız
Salim Aliyev İbrov
Geçici
1942– 30 Ekim 2007 24 Kasım 2007 Bağımsız
12 Nur Hasan Hüseyin1938–2020 24 Kasım 2007 14 Şubat 2009 Bağımsız
13 Ömer Abdiraşid Ali Şarmarke1960– 14 Şubat 2009 24 Eylül 2010 Bağımsız
Abdivahid Elmi Gonca
Geçici
1962– 24 Eylül 2010 1 Kasım 2010 Bağımsız
14 Muhammed Abdullah Muhammed1962– 1 Kasım 2010 19 Haziran 2011 Bağımsız
15 Abdiveli Muhammed Ali1965– 19 Haziran 2011 20 Ağustos 2012 Bağımsız
Federal Somali Hükûmeti (2012–günümüz) •
(15)Abdiveli Muhammed Ali
Geçici
1965– 20 Ağustos 2012 17 Ekim 2012 Bağımsız
16 Abdi Farah Shirdon Saaid1958– 17 Ekim 2012 21 Aralık 2013 Bağımsız
17 Abdiveli Şeyh Ahmed1959– 21 Aralık 2013 24 Aralık 2014 Bağımsız
(13)Ömer Abdiraşid Ali Şarmarke1960– 24 Aralık 2014 1 Mart 2017 Bağımsız
(18)Hasan Ali Kayre1968– 1 Mart 2017 25 Temmuz 2020 Bağımsız
(19)Mahdi Mohammed Gulaid
Geçici
1973– 25 Temmuz 2020 2020 Bağımsız
(20)Muhammed Hüseyin Roble
Geçici
1963– 2020 GörevdeBağımsız

Kaynakça

  1. ^ a b c Kasım 1991 ile 2000 yılları arasında ülkede tanınan merkezi bir hükûmet bulunmamaktaydı. Ülkenin güney kesimleri farklı asi grup liderleri tarafından kontrol edilmektedir. Bu süreçte özellikle General Muhammed Farrah Aidid 15 Haziran 1995 ile hayatını kaybettiği 1 Ağustos 1996 tarihine kadar ardında da oğlu Hüseyin Farrah Aidid 4 Ağustos 1996 ile 20 Mart 1998 tarihine kadar başkanlıkta hak iddia ederek makamın sahibi olduklarını açıklamışlardır. Merkezi yönetimden vazgeçilmesi ile birlikte özellikle kuzey bölgelerde özerk yapıların oluşmasını sağlamıştır.

Ayrıca bakınız

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Somali</span> Doğu Afrikada bir ülke

Somali, resmî olarak Somali Federal Cumhuriyeti ve komünist yönetimde önceki bilinen adıyla Somali Demokratik Cumhuriyeti olarak anılan, Doğu Afrika'da Afrika Boynuzu denilen coğrafî bölgede bulunan bir ülkedir. 1991’de Somali İç Savaşı'nın başlamasından beri devletin çoğu bölgesinde merkezî bir hükûmet kontrolü yoktur. Uluslararası olarak tanınmış Federal Geçiş Hükûmeti, ülkenin sadece küçük bir parçasını yönetmektedir.

Somali 1991'den bugüne uzanan bir süreçte belirli bir hükûmeti olmayan ve bu durum karşısında merkezi yapılanma gibi yetkili organlara sahiplik göstermeyen bir yapıya bürünmüştür.

<i>Kara Şahin Düştü</i> filmi

Kara Şahin Düştü, yönetmenliğini Ridley Scott'ın yaptığı 2001 yılı yapımı bir savaş filmidir. Mark Bowden'in yazdığı Black Hawk Down: A Story of Modern War adlı kitaptan uyarlanmıştır. 2001 yılında ses ve kurgu dallarında Akademi Ödülü kazanmıştır. Jerry Bruckheimer'ın yapımcılığını yaptığı film savaş ve kahramanlık konuludur. 1993'te Birleşmiş Milletler Barış Gücü birkaç Amerikan askerini Somali'ye gönderir. Operasyonda terslik olur ve kapana kısılırlar. 18 saatlik destek ekip bekleyişleri onlara çok şey öğretir.

<span class="mw-page-title-main">Somali İç Savaşı</span> 1991den beri devam eden iç savaş

Somali İç Savaşı Somali'de 1988'den bu yana sürmekte olan bir silahlı çatışmadır.

<span class="mw-page-title-main">Siad Barre</span> 3. Somali cumhurbaşkanı (1915-1995; hd: 1969-1991)

Mohamed Siad Barre, , askerî diktatör ve 1969'dan itibaren 1991'e kadar Somali Demokratik Cumhuriyeti devlet başkanı oldu. İktidarı sırasında kendisini Jaalle Siyaad olarak tanıttı.

Cezayir başbakanları listesi, Cezayir'de hükûmetin başındaki kişilerin listesidir. Makamda oturan kişi ise Cezayir Hükûmetinin başı ve Bakanlar Kurulunun başkanıdır. Makam, 1958'de Cezayir Kurtuluş Savaşı sırasında Mısır'ın Kahire kentinde sürgünde olan Cezayir Cumhuriyeti Geçici Hükûmeti (GPRA) başkanı olarak kurulmuştur.

Bu liste Somali devlet başkanlarının bir listesidir. Cumhurbaşkanlığı makamının 1960 yılında kurulmasından bu yana 9 resmi cumhurbaşkanı olmuştur. Cumhurbaşkanı, Somali'nin devlet başkanı ve Somali Silahlı Kuvvetlerinin başkomutanıdır. Şu anki makam sahibi, 2022 cumhurbaşkanlığı seçimini kazanan Hasan Şeyh Mahmud'dur. Daha önce 2022 cumhurbaşkanlığı seçimini kazanan ve 2012-2017 yılları arasında görev yapan Mahmud, bu görevi birkaç kez üstlenen ilk kişidir.

Esvatini başbakanı, Afrika ülkesi Esvatini'nin bağımsızlığını kazandığı 1968 yılından sonra hükûmetin başında yer alan kişi olarak bu makama getirilen kişiye verilen unvandır. Söz konusu makam 1967 yılında ülkenin henüz Birleşik Krallık'a bağlı bir bölgeyken oluşturulmuştur. Ülkede makama gelenler 2018 yılına kadar Svaziland başbakanı unvanına sahipken, söz konusu yılda yapılan isim değişikliğinin ardından Esvatini başbakanı unvanını elde etmişlerdir.

Zambiya başbakanı, Afrika ülkesi Zambiya'da bağımsızlığın kazanıldığı 1964 yılından sonra hükûmetin başında yer alan kişi olarak bu makama getirilen kişiye verilen unvandır. Söz konusu makam ülkenin Kuzey Rodezya ismi ile Birleşik Krallık'a bağlı bir koloni bölgesi olduğu dönemde oluşturulmuştur.

Zimbabve başbakanı, Afrika ülkesi Zimbabve'de bağımsızlığın kazanıldığı 1980 yılından sonra hükûmetin başında yer alan kişi olarak bu makama getirilen kişiye verilen unvandır. Söz konusu makam ülkenin Güney Rodezya ismi ile Birleşik Krallık'a bağlı bir koloni bölgesi iken Zimbabve adı ile bağımsızlığını kazanması ile oluşturulmuştur. 1980 yılından 1987 yılına kadar görevi üstlenen Robert Mugabe, devlet başkanı Canaan Banana'nın yerine devlet başkanlığına seçilmesi ile bu makam kaldırılmıştır. 2009 yılında yeniden oluşturulan başbakanlık makamı 2013 yılında kabul edilen anayasa referandumu ile birlikte yeniden kaldırılmıştır. 2013 yılında makamın yeniden kaldırılması ile birlikte tüm yetki ve görev devlet başkanında toplanmıştır.

Nijerya başbakanı, Afrika ülkesi Nijerya'nın bağımsızlığını kazandığı 1960 yılından sonra hükûmetin başında yer alan kişi olarak bu makama getirilen kişiye verilen unvandır. Söz konusu görevin 1966 yılında kaldırılması ile birlikte tüm yetki ve görev devlet başkanında toplanmıştır. Ülkede bu görevde bulunan kişilerin listesi şu şekildedir:

Uganda başbakanı, Afrika ülkesi Uganda'nın bağımsızlığını kazandığı 1962 yılından sonra hükûmetin başında yer alan kişi olarak bu makama getirilen kişiye verilen unvandır.

Tanzanya başbakanı, Afrika ülkesi Tanzanya'nın bağımsızlığını kazandığı 1961 yılından sonra hükûmetin başında yer alan kişi olarak bu makama getirilen kişiye verilen unvandır. Ülke 1961 ile 1964 yılları arasında Tanganika Cumhuriyeti olarak varlığını sürdürmüş, 26 Nisan 1964'te Zanzibar ile Pemba Halk Cumhuriyeti'nin birleşmesiyle günümüzde de varlığını sürdüren Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti'ni oluşturmuştur.

Nijer başbakanı, Afrika ülkesi Nijer'in bağımsızlığını kazandığı 1960 yılından sonra hükûmetin başında yer alan kişi olarak bu makama getirilen kişiye verilen unvandır. Söz konusu makam 1957 yılında ülkenin özerk bir bölge olarak Fransa koloni bölgesiyken oluşturulmuştur.

Moritanya başbakanı, Afrika ülkesi Moritanya'nın bağımsızlığını kazandığı 1960 yılından sonra hükûmetin başında yer alan kişi olarak bu makama getirilen kişiye verilen unvandır. Söz konusu makam 1957 yılında ülkenin özerk bir bölge olarak Fransa koloni bölgesiyken oluşturulmuştur.

Orta Afrika Cumhuriyeti başbakanı, Afrika ülkesi Orta Afrika Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını kazandığı 1960 yılından sonra hükûmetin başında yer alan kişi olarak bu makama getirilen kişiye verilen unvandır. Söz konusu makam 1958 yılında ülkenin özerk bir bölge olarak Fransa koloni bölgesiyken oluşturulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Kongo Cumhuriyeti başbakanları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Kongo Cumhuriyeti başbakanı, Afrika ülkesi Kongo Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını kazandığı 1960 yılından sonra hükûmetin başında yer alan kişi olarak bu makama getirilen kişiye verilen unvandır. Ülke 1960 ile 1970 yılları arasında Kongo Cumhuriyeti, 1970 ile 1992 yılları arasında Kongo Halk Cumhuriyeti ve 1992 yılından itibaren de tekrar Kongo Cumhuriyeti olarak adlandırılmıştır.

Sierra Leone başbakanı, Afrika ülkesi Sierra Leone'nin bağımsızlığını henüz kazanmadığı 1954 yılından itibaren hükûmetin başında yer alan kişi olarak bu makama getirilen kişiye verilen unvandır. Ülkenin bağımsızlığını elde ettiği 1961 yılından 1978 yılına kadar kesintisiz olarak makam var olmuş, söz konusu 1978 yılında gerçekleştirilen anayasa referandumu ile kaldırılmıştır. Makam 2018 yılında yeniden oluşturulmuştur. Bu süreçte en üst makamda yer alan kişiler dönem içerisinde himaye bölgesi şef bakanı, himaye bölgesi başbakanı başbakan, askerî cunta başkanı ya da son olarak şef bakan unvanları alsa da hepsi fiilen başbakan görevlerini yürütmüşlerdir. Ülkede bu görevde bulunan kişilerin listesi şu şekildedir:

<span class="mw-page-title-main">Ali Mahdi Muhammad</span> Somalili Girişimci ve Politikacı

Ali Mehdi Muhammed Somalili bir girişimci ve politikacıydı. 26 Ocak 1991'den 3 Ocak 1997'ye kadar Somali Devlet Başkanı olarak görev yaptı. Aralık 1997'deki Kahire Antlaşması Ali Mehdi'yi bir kez daha cumhurbaşkanlığına taşıdı. Bu mevkiyi 2000 yılında Abdiqasim Salatası Hassan'a devretti.

<span class="mw-page-title-main">Somali Ulusal İttifakı</span>

Somali Ulusal İttifakı, Haziran 1992'de Somali'deki Mogadişu'da kurulmuştur. Mohamed Farrah Aidid iitifakın başıdır. Kurucuları arasında Aidid'in ayrılıkçı Birleşik Somali Kongresi fraksiyonu, Somali Yurtsever Hareketi ve diğer güney grupları vardı.