İçeriğe atla

Sognefjord

Koordinatlar: 61°06′K 5°10′D / 61.100°K 5.167°D / 61.100; 5.167
Sogne Fiyordu ve çevresinin haritası

Sogne Fiyordu (Sognefjorden), Grönland'daki Scoresby Sund'dan sonra dünyanın en büyük ikinci, Norveç'in ise en büyük fiyordudur. Kuzey Norveç, Sogn og Fjordane'de bulunan Sogne Fiyordu'nun ağzı 72 km, genişliği ise 203 km dir.

Fiyortların Kralı lakaplı Sognefjord veya Sognefjorden ([1][2][3]), Norveç'teki en büyük ve en derin fiyorttur.[4] Batı Norveç'te Vestland ilçesindedir ve okyanustan iç kısımlara, Luster belediyesindeki küçük Skjolden köyüne 205 kilometre (127 mi) uzanır.[4]

Fiyort, adını çevredeki Sogn bölgesine verir.[5] Ad, muhtemelen fiyordun ağzındaki gelgit akıntılarının kabarması veya emilmesinden dolayı Norveççe súg- "emmek" kelimesiyle ilişkilidir.[6]

Coğrafya

Vangsnes yakınlarındaki fiyordun görünümü

Fiyort birçok belediyenin içinden geçer: Solund, Gulen, Hyllestad, Høyanger, Vik, Sogndal, Lærdal, Aurland, Årdal ve Luster. Fiyort, deniz seviyesinin altında maksimum 1.308 metre (4.291 ft) derinliğe ulaşır ve en büyük derinlikler, fiyordun Høyanger yakınlarındaki orta kısımlarındadır.[7][8] Sognefjord, Rutledal'dan Hermansverk'e kadar olan uzunluğunun yaklaşık 100 kilometre (60 mi) 1.000 metre (3.300 ft) derinliğinden daha fazladır. Ağzının yakınında, dip aniden deniz seviyesinin yaklaşık 100 metre (330 ft) altında bir eşik düzeyine yükselir. Sognefjord'daki deniz yatağı, bazı 200 metre (660 ft)* tortularla kaplıdır, öyle ki ana kaya deniz seviyesinin yaklaşık 1.500 metre (4.900 ft) altındadır. Fiyordun genişliği altı kilometre (3+12 mi) kadardır.[9]

Kaynakça

  1. ^ The New Encyclopaedia Britannica. Chicago: Encyclopaedia Britannica. 2003. s. 813. 
  2. ^ Fodor's Norway. Londra: Fodor's. 2004. s. 137. ISBN 9781400013227. 
  3. ^ Rafferty, John P. (2012). Landforms. New York: Britannica Educational Publishing. s. 210. 
  4. ^ a b Scheffel, Richard L.; Wernet, Susan J., (Ed.) (1980). Natural Wonders of the World. United States of America: Reader's Digest Association, Inc. s. 351. ISBN 0-89577-087-3. 
  5. ^ Helland, Amund (1901). "Almindelig del. I serien Norges land og folk topografisk-statistisk beskrevet". Nordre Bergenhus Amt (Norveççe). Kristiania: Aschehoug. Sognefjordens egentlige navn er Sogn, medens Sogn nu alene bruges om det omgivende landskab, og brugtes saaledes allerede i middelalderen. Navnet er som landskapsnavn hankjønsord og har udentvil været det ogsaa som fjordnavn. 
  6. ^ Bergum, Leiv (1998). Sognefjorden. Leikanger: Skald. ISBN 8279590005. 
  7. ^ Øi, Ørnulf (1987). Norges sjøatlas : fra svenskegrensen til Sognefjorden. Oslo: Nautisk forlag i samarbeid med Statens kartverk, Norges sjøkartverk. ss. 225, 244. ISBN 8290335024. 
  8. ^ Store norske leksikon. "Sognefjorden" (Norveççe). 24 Aralık 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2010. 
  9. ^ Andersen, Bjørn G. (2000). Istider i Norge. Landskap formet av istidenes breer. Oslo: Universitetsforlaget. s. 30. ISBN 9788200451341. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Fiyort</span>

Fiyort, denizin buzul vadilerini basması sonucunda oluşan ve çoğunlukla iç kesimlere kadar sokulan; ince, uzun, genellikle çok derin ve kenarları çok dik körfez. Fiyortlar; genellikle Norveç, Grönland, Alaska gibi kuzey ülkelerinde görülen ilginç bir kıyı tipidir. Norveç'teki Sognefjord' un derinliği 1.234m, Şili'deki Messier kanalının derinliği ise 1.270m'dir. Bu fiyortlardan özellikle Norveç'tekiler dünyanın en güzel görünümlerini oluştururlar. Suya gömülü bu vadiler bu kadar derin olması, buzul kökenli olmalarıyla açıklanır. Bu vadilerde oluşan çok iri, kalın ve ağır buzulların, okyanus sularına karışmadan önce vadi tabanını deniz düzeyinin altına inecek kadar aşındırdığı sanılmaktadır. Buzullar eridikten sonra bu vadileri deniz suyu kaplamıştır. Fiyortların orta ve üst kesimleri denize açılan kesimlerinden genellikle daha sarptır. Bu durum, buzulların kaynaklarına yakın bölgelerde daha hızlı hareket etmesinden ve bu nedenle aşındırma etkisinin daha fazla olmasından ileri gelir. Fiyortları eşik bölgeleri sığdır bu nedenle de çoğunun dibinde, durgun su ve hidrojen sülfür içeren siyah çamur bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Vadi</span> coğrafyada tepeler arasındaki alçak alan

Vadi ya da koyak, akarsuyun içinde aktığı, kaynaktan ağıza doğru sürekli inişi bulunan ve birkaç kilometre ile binlerce kilometre arasında olabilen coğrafi alandır. Kısaca vadi, iki dağın arasında zamanla oluşan çukurluktur. Vadiler, akarsuların yaptığı aşınmayla yanlamasına, derinlemesine gelişir. Genellikle dağ ya da tepelerle çevrelenirler.

<span class="mw-page-title-main">Hordaland</span> Norveçte il

Hordaland Norveç'in batı kıyısında yer alan sınırları içinde otuz üç belediye bulunan bir eyalettir. Rogaland güneyinde, Sogn og Fjordane kuzeyinde, Buskerud ve Telemark doğusunda eyaleti çevrelemektedir. Norveç'in toplam nüfusunun %10'u, 490.000'inin üstünde kişi, burada yaşamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Sogn og Fjordane</span> Norveçte il

Sogn og Fjordane Norveç'in batı kıyısında bulunan eyalettir. Kuzeyinde Møre og Romsdal, güneyinde Bergen, doğusunda Oppland ve güneydoğusunda Buskerud ile sınır olan eyalet 18,623 km² yüzölçümü üzerinde yaklaşık yüz dokuz bin nüfusa sahiptir. Eyalette toplam yirmi altı belediye bulunmaktadır. Sınırlarında Florø, Førde ve Måløy olmak üzere üç kent vardır. Yönetim merkezi Hermansverk'tir. Nærøyfjord ve Urnes kiliseleri UNESCO Dünya Mirası listesinde yer almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Møre og Romsdal</span> Norveçte il

Møre og Romsdal, Norveç'in on dokuz eyaletinden biridir. Bir açıdan “Orta Norveç” bölgesinde bulunan eyalet, “Batı Norveç” bölgesi dahilinde gösterilmektedir. Doğusunda Sør-Trøndelag, güneydoğusunda Oppland ve güneybatısında Sogn og Fjordane ile komşudur. “Sunnmøre”, “Romsdal” ve “Nordmøre” olmak üzere üç bölgeden oluşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Vestfold</span> Norveçte il

Vestfold Norveç'in güney doğusunda yer alan bir eyalettir. Kuzey ve kuzey batısında Buskerud, batısında Telemark ile sınırdır. 2225 kilometre karelik alanında çeyrek milyonun üstünde nüfus barındırmaktadır. Kilometre kareye 103 kişi ile nüfus yoğunluğunda, ülke eyaletlerinin, üçüncü sırasında yer almaktadır. Vestfold'da Larvik, Sandefjord, Tønsberg, Horten, Holmestrand ve Svelvik olmak üzere beş şehir vardır. Toplamda on dört belediyeden oluşmaktadır. Şehirler kıyı şeridinde yer almaktadır. Eyaletin ticaret alanında en gelişkin kenti Tønsberg merkezidir.

<span class="mw-page-title-main">Oppland</span> Norveçte il

Oppland, Norveç'in ortasında yer alan bir eyalettir. Yüzölçümü 25.192 km² olan eyaletin 2012-Ocak nüfusu 187 147'dir. Sınırlarında toplam yirmi altı belediye bulunan Oppland'in dört kenti Gjøvik, Lillehammer, Fagernes, Sel/ Otta'dır. Lillehammer merkez belediyesidir.

<span class="mw-page-title-main">İskandinav Dağları</span>

İskandinav Dağları veya Scandes, İskandinav Yarımadası boyunca uzanan dağ sırasıdır. İskandinav kaledoniti ile eşdeğerdir. Dağların batı tarafları Kuzey Denizi ve Norveç Denizi ile dik bir biçimde kesilerek ünlü Norveç fiyordlarını oluşturur. Dağ sırası en kuzeye ulaştığında bükülerek Finlandiya'ya doğru devam eder.

<span class="mw-page-title-main">Tromsø Köprüsü</span>

Tromsø Köprüsü, Norveç'in Troms eyaletinin Tromsø kentinde bulunan Cantilever köprü. Köprü, ana kara Tromsdalen ile Tromsøya adası arasındaki Tromsøysundet boğazından geçer. 1.036-metre (3.399 ft)uzunluğundaki köprünün 58 span'ı vardır. Bunlardan en uzunu denizden 38 metre (125 ft) uzaklıkta bulunan 80 metre (260 ft)'lik olanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Ringvassøya</span> Norveçte ada

Ringvassøya, Norveç'in Troms eyaletinde bulunan ada. Tromsø ve Karlsøy belediyeleri arasında ayrılmıştır. Adayı güneyde Kvaløya adası; doğuda Reinøya ve Karlsøya adaları; kuzeyde Vannøya, Helgøya ve Nordkvaløya adaları; kuzeybatıda ise Rebbenesøya adası çevrelemektedir.

<span class="mw-page-title-main">Nærøyfjord</span>

Nærøyfjord Norveç'teki Sogn og Fjordane eyaletindeki Aurland belediyesinde yer alan bir fiyorttur. Dar fiyort, büyük Sognefjord'un bir dalıdır ve turistler için gözde noktalardan birisidir. 18 kilometre uzunluğundaki fiyort, bazı bölümlerde sadece 500 metre genişliğindedir.

<span class="mw-page-title-main">Oslo Fiyordu</span>

Oslo fiyordu, İskandinavya'nın güneye bakan tarafını ikiye ayıran ve en iç noktasındaki Oslo şehrinin adını taşıyan fiyorttur. Bir kolu batıya ayrılır ve Drammen fiyordunu oluşturur. Ayrıca fiyort adı taşıyan yedi tane daha küçük kolları vardır.

<span class="mw-page-title-main">Guro Reiten</span> Norveçli millî futbolcu

Guro Reiten, Norveçli millî futbolcudur. Orta saha ve forvet pozisyonunda görev yapmaktadır. Şu anda FA Women's Super League'de mücadele eden Chelsea ve Norveç millî futbol takımı forması giymektedir.

Oron Gölü Rusya'nın doğu Irkutsk Oblastında Kodar Dağları'nda bulunan bir göldür. Göl, kısa bir su yolu ile Vitim Nehri'ne bağlanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Trolltunga</span>

Trolltunga deniz seviyesinden yaklaşık 1.100 metre (3.600 ft) yukarıda. Ullensvang Belediyesi Vestland ilçesinde. Uçurum, dağdan yatay olarak yaklaşık 700 metre (2.300 ft) Ringedalsvatnet gölünün kuzey tarafında ve üstünde

<span class="mw-page-title-main">Eiksund Tüneli</span> Norveçte bir denizaltı tüneli

Eiksund Tüneli, Norveç'in Møre og Romsdal ilçesinde, Ørsta ve Ulstein belediyelerini birbirine bağlayan bir denizaltı tünelidir. Tünel 7.765 metre (25.476 ft) uzunluğunda ve 287 metre (942 ft) derinliğindedir. Norveç'in Rogaland ilçesindeki 292 m (958 ft) derinliğindeki Ryfast tüneli Aralık 2019'da açılana kadar dünyanın en derin denizaltı tüneliydi.

<span class="mw-page-title-main">2022 Oslo saldırısı</span>

25 Haziran 2022'de Norveç'in başkenti Oslo'da üç bölgeye düzenlenen silahlı saldırıda iki kişi öldü, 21 kişi de yaralandı. Polis, silahlı saldırının Norveç Cinsel ve Cinsiyet Çeşitliliği Örgütü'nün Oslo şubesinin ev sahipliği yaptığı yerel LGBT onur etkinliği Oslo Pride'ı hedef aldığına inanıyor. Polis, Norveç vatandaşlığına kabul edilmiş İranlı Zaniar Matapour'u tutukladı. Matapour, cinayetle, cinayete teşebbüsle ve terörizmle suçlanıyor. Bu saldırı, polis tarafından İslami terör eylemleri olarak değerlendiriliyor. Saldırılar, 2011 Utøya saldırısından bu yana Norveç'te ateşli silahla yapılan ilk toplu saldırı oldu.

<span class="mw-page-title-main">Norveç Bilim ve Edebiyat Akademisi</span> Bilimler akademisi

Norveç Bilim ve Edebiyat Akademisi Norveç, Oslo'da bulunan akademik birliktir. Amacı, Norveç'te bilim ve irfanın ilerlemesini desteklemektir.

<span class="mw-page-title-main">Bergen Flesland Havalimanı</span>

Bergen Havalimanı, alternatif olarak Bergen Flesland Havalimanı veya kısaca Flesland Havalimanı isimleri de kullanılır. Norveç'in Vestland idari bölgesinde bulunan Bergen şehrinin köyü Flesland'da bulunan uluslararası bir havalimanıdır. 1955 yılında açılan havalimanı, 2018 yılında 6.306.623 yolcu ile Norveç'in en yoğun ikinci havalimanı olmuştur. Norveç'teki sivil havalimanlarının çoğunu işleten devlete ait bir limited şirket olan Avinor tarafından işletilmektedir. 1999 yılına kadar Norveç Hava Kuvvetlerine ait olan Flesland Hava İstasyonu, havaalanında aynı yerde bulunuyordu.

<span class="mw-page-title-main">Geiranger</span>

Geiranger, Norveç'in batı kesimindeki Møre og Romsdal ilçesinin Sunnmøre bölgesinde küçük bir turistik köydür. Büyük Storfjorden'in bir kolu olan Geirangerfjorden'in başındaki Stranda belediyesindedir. En yakın şehir Ålesund'dur. Geiranger muhteşem manzaralara ev sahipliği yapmaktadır ve Lonely Planet tarafından İskandinavya'nın en iyi seyahat noktası seçilmiştir. Geirangerfjord bölgesi 2005 yılından bu yana UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer almaktadır. Yedi Kız Kardeş şelalesi, Geiranger'ın hemen batısında, "Talip" adı verilen başka bir şelalenin hemen karşısında yer alır. Norveç İlçe Yolu 63 köyün içinden geçmektedir Geiranger Kilisesi köy ve çevresinin ana kilisesidir.