İçeriğe atla

Sofakles Hüdaverdioğlu

Sofakles Hüdaverdioğlu
Sofakles Hüdaverdioğlu
Doğum24 Ekim 1872(1872-10-24)
Konstantinopolis, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm21 Eylül 1956 (83 yaşında)
Atina, Yunanistan
MeslekTarihçi, stenograf

Sofakles Hüdaverdioğlu (YunancaΣοφοκλής Αβραάμ Χουδαβερδόγλους Θεόδοτος Sofoklis Avraam Hudaverdoglu Teodotos, 1872, Konstantiniyye – 1956, Atina), seçkin bir Osmanlı Rum bilgini, tarihçi, stenografdır. Niğde'nin Kemerhisar köyünden gelen bir ailenin çocuğu olan Hüdaverdioğlu, Rum Soykırımı döneminde kendi memleketinden kaçmak zorunda kaldı.

Hayatı

Sofakles Hüdaverdioğlu, 24 Ekim 1872'de Kostantiniyye'nin Kalkedon (Kadiköy) semtinde Kapadokyalı Rum ailenin bir oğlu olarak dünyaya geldi. Babası Avraam-Plato Hüdaverdioğlu-Teodotos ve annesi Katerina Hüdaverdioğlu, Kapadokya'daki Tyana'nın (günümüzdeki Kemerhisar) yerlileriydi.[1] Hüdaverdioğlu ailesi, soylarının izini aristokrat bir Bizans ailesine kadar takip etmiştir. Orijinal Rumca aile soyadı Teodotos (Θεόδοτος) idi ve erken Osmanlı döneminde Osmanlı Türkçesine çevrildi.[2] Çocukken Kentsel Kalkedon Okulu'nda okudu ve daha sonra Fener'deki ünlü Rum Ortodoks Koleji'ne kabul edildi ve 1890'da onur derecesiyle mezun oldu. Rumca, Türkçe, İngilizce, Fransızca ve Almanca dahil olmak üzere çeşitli dilleri akıcı bir şekilde biliyordu.

Hüdaverdioğlu, üniversite eğitimini görmek için yurt dışına gitti ve stenografi okudu. 1893'te Kostantiniye'ye (modern İstanbul'a) dönüşünde Osmanlı Demiryolu Şirketi'nin genel sekreteri olarak görev yaptı. Osmanlı Demiryolu Şirketi'ndeki görevi sırasında, bölgenin tarihine, folkloruna, etnolojisine ve arkeolojisine kişisel ilgi duymaya başladığı Kapadokya'ya sık sık geziler yaptı. Ocak 1900'de Kostantiniye merkezli büyük bir tütün şirketinin başına geçti ve 1920 yılına kadar bu görevi sürdürdü. Bu dönemde Hüdaverdioğlu, Katerina Civanopulu ile evlendi ve bir oğlu oldu. Hüdaverdioğlu, İstanbul ve Tyana'daki çeşitli eğitimsel, hayırsever ve toplumsal Rum kuruluşlarına aktif olarak katıldı. Aynı zamanda Rum örgütünün aktif bir üyesiydi ve 1918'den itibaren Kostantiniye'deki Yunan Askerî Misyonu'nda çalıştı.[3]

1919-1922 Kurtuluş Savaşı Batı Cephesi ve müteakip Küçük Asya Felaketi'nin ardından Hüdaverdioğlu Yunanistan'a kovuldu. Çeşitli uluslararası steno konferanslarında sürdürdüğü eğitim alanlarında faaliyetlerini aktif olmaya devam etti. Atina'daki çeşitli bilimsel derneklerin üyesiydi ve Bizans Araştırmaları müdürü olarak atandı. 1928'den İkinci Dünya Savaşı'na kadar Atina'daki Macaristan büyükelçiliğinde sekreter ve tercüman olarak çalıştı. Hüdaverdioğlu, bilimsel dergi ve gazetelerde birçok kitap ve makale yayınladı. Ayrıca çeşitli dernek ve kurum tüzüklerinin yazımını üstlendi. Hüdaverdioğlu, 11 Ocak 1956'da Atina'da kentinde öldü.[2]

Kaynaklar

  1. ^ Henōsis Smyrnaiōn., Henōsis Smyrnaiōn (1964). Mikrasiatika chronika, Volumes 11-12. Tmematos Mikrasiatikon Meleton tēs Henōseos Smyrnaiōn. s. 94. OCLC 6939449. Χουδαβερδόγλους - Θεόδοτος Σοφοκλής ( 1872 · 1956 ). Γεννήθηκε στή Χαλκηδόνα Κωνσταντινουπόλεως άπό γονείς καταγόμενους άπό τά Τύανα της Καππαδοκίας. " Εγραψε: Βιβλία και άρθρα και μελέτες αναφερόμενες σέ θέματα στενογραφίας, Ιστορικών ερευνών, εκδόσεως Βίων Αγίων κ.λ.π. 
  2. ^ a b Mouratē; Arvanitaki, Phreiderikos; Georges L. (1931). Hen cheirographon tēs Kōnstantinoupoleōs: Chronikon tēs epochēs Kōnstantinou Palaiologou kai Iōannou Hounyadou. Vivliopōleion I.N. Siderē. s. 186. OCLC 26899361. … κατάληψιν της πόλεως υπό τών Τοΰρκων, όταν ούτοι ήπείλησαν νά τους γλωσσοκοπήσουν, αν έξηκολοΰ- θουν ομιλουντες τήν Ελληνική ν, ούτοι μετέφρασαν εις τήν τουρκικήν τά ονόματά των. Οί Θεόδοτοι εγιναν Χουδαβερδόγλου (Χουδά=Θεός. βερδί=δίδω καί όγλου=υίός) Ή οικογένεια αυτη στρατιωτική έπί βυζαντινών έξηκολοΰθησε τήν τέχνην τών οπλών καί έπί τών Τοΰρκων. Τήν 25 Δεκ. 1639 ό Ιωάννης Χουδαβερδόγλους συνετέλεσεν. επί κεφαλής τών Ελλήνων Σπαχίδων, εις τήν αλωσιν της Βαγδάτης. […] Ό υίός του Σοφοκλής Αβραάμ, γνωστός εις τους διανοουμένους κΰκλους της Ευρώπης, κατέφυγεν εις 'ΑΌήνας τω 1924. Είναι γνωστός καί εις την Βουδαπέστην οπου παρέστη εις το Συνέδριον της Στενογραφίας του 1931 ως αντιπρόσωπος τών. 
  3. ^ Yıldırım, Seyfi (2010). Siyasî faaliyetleriyle Osmanlı'dan Cumhuriyet'e İstanbul Rum Ortodoks Patrikhanesi. Köksav. s. 122. ISBN 9789757430353. İçinde bulunulan ortamı Anado1u'nun taksimi için eşi bulunmaz bir fırsat olarak gören Fener Rum Ortodoks ... Paris'te Yunanlılık adına yaptığı teşebbüsleri desteklemek üzere Patrikhane üyelerinden Sofakles Hüdaverdioğlu'nun da bulunduğu otuz kişilik bir heyetle birlikte 3 Mart 1919 tarihinde bir Yunan… 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Selanik</span> Kuzey Yunanistanda şehir

Selanik, metropol alanında bir milyondan fazla nüfusu ile Yunanistan'ın en büyük ikinci şehri ve Makedonya coğrafi bölgesinin, Orta Makedonya idari bölgesinin ve Makedonya ve Trakya Merkezi Olmayan İdaresi'nin başkentidir. Yunancada η Συμπρωτεύούσα, kelimenin tam anlamıyla "ortak başkent" olarak da bilinir. Συμβασιλεύουσα veya Konstantinopolis ile birlikte Bizans İmparatorluğu'na "birlikte hükmeden" şehir olarak tarihsel statüsüne atıfta bulunulur.

<span class="mw-page-title-main">İstanbul'un Fethi</span> Osmanlıların Bizansın başkentini ele geçirmesi ve Bizans İmparatorluğunun yıkılması

İstanbul'un Fethi, Kostantiniyye'nin Fethi veya Batı dünyasındaki adıyla Konstantinopolis'in Düşüşü, 6 Nisan – 29 Mayıs 1453 tarihleri arasında, 53 gün süren yoğun bir kuşatmanın sonucunda Osmanlı padişahı II. Mehmed komutasındaki Osmanlı ordusunun Bizans İmparatorluğu'nun başkenti olan Konstantinopolis'i ele geçirmesidir. Olayın sonucunda, bin yılı aşkın bir süredir varlığını sürdürmüş olan Doğu Roma İmparatorluğu yıkılmış ve Osmanlı Devleti bir imparatorluk hâline gelmiştir. Bu fetih, bazı modern tarihçiler tarafından Orta Çağ'ı sona erdirip Yeni Çağ'ı başlatan olaylardan biri kabul edilmektedir.

Petros Gaitanos', Drama, Yunanistan'da doğdu. Yunan besteci ve şarkıcıdır.

<span class="mw-page-title-main">Avlonyalı İsmail Kemal Bey</span>

Avlonyalı İsmail Kemal Bey Arnavut bir diplomat, Osmanlı Meclis-i Mebusanı I. dönem Berat milletvekili, rilindas ve modern Arnavutluk'un kurucu babasıdır. Bağımsızlık bildirgesi'nin baş yazarı, daha sonra 1912'den 1914'e kadar olan dönemde Arnavutluk'un ilk başbakanı ve dışişleri bakanı olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Hazar Kağanlığı</span> Musevi Türk devleti

Hazar Kağanlığı ya da kısaca Hazarlar, 7. ve 11. yüzyıllar arasında; Hazar Denizi'nin çevresinde; Van Gölü'nden, Karadeniz kıyılarından, Kiev'e; Aral Gölü'nden, Macaristan'a kadar olan geniş topraklarda hüküm sürmüş, Doğu Avrupa'da yerleşik bir Türk devletidir. Hazar kelimesi, gez(mek) anlamına gelen kaz- kökünden türemiştir. Ka-zar; gezer yani serbest dolaşan, bir yere bağlı olmayan anlamına gelmektedir. Hudūd al-'Ālam adlı esere göre, Hazar kağanları Ansa' sülalesindendir ve Orta Asya'dan gelmişlerdir. Hazarların bir süre Büyük Hun Devleti'ne bağlı kavimler arasında bulunmuş olmaları ihtimali vardır. 586'dan sonraki Bizans kaynaklarında Hazarlar, "Türkler" olarak geçmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Sarantaporon Muharebesi</span>

Sarantaporon Muharebesi , aynı zamanda Sarantaporo veya Sarandaporon olarak da çeşitli şekillerde tercüme edilmiştir, Eski Jülyen takvimde 9-10 Ekim 1912'de günümüz Gregoryen Takviminde 22-23 Ekim 1912'de gerçekleşti. Birinci Balkan Savaşı sırasında Veliaht Konstantin yönetimindeki Yunan kuvvetleri ile General Hasan Tahsin Paşa yönetimindeki Osmanlı kuvvetleri arasında yapılan ilk büyük muharebeydi. Muharebe, Yunan ordusunun Teselya'yı, Orta Makedonya'ya bağlayan Sarantaporo geçidinde Osmanlı savunma hattına saldırmasıyla başladı.

<span class="mw-page-title-main">Helena Dragaš</span>

Helena Dragaš (Sırpça: Јелена Драгаш, Jelena Dragaš; Bizans İmparatoru II. Manuil'un karısıdır. Rum Ortodoks Kilisesi tarafından Azize Hypomone ismi ile aziz ilan edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Helenotürkizm</span>

Helenotürkizm, 11. yüzyıldan itibaren beraber yaşayan Yunan ve Türk halklarının kültürlerinin ortak bir medeniyet teşkil ettiğini öne süren ve bu medeniyet olgusundan yola çıkarak ortak bir Türk-Yunan siyasi birliği, ulusu ve kültürel kimliği oluşturulmasını hedefleyen bir politik ideolojidir.

<span class="mw-page-title-main">Papirüs 19</span>

Papirüs 19 Yunanca Kutsal Yazıların Grekçede yazılan eski bir kopyasıdır. P. Oxyrhynchus IX 1170 ismi altında da tanınır. Böylece [Oxyrhynchus Papirüsleri|[Oxyrhynchus Papirüsler Koleksiyonu]]'na aittir. Bu el yazması Matta İncili'nin 10 ve 11 bölümlerinin birçok ayeti içermektedir. Papirüs şu anda Oxford'da (İngiltere) Bodleian Library'de saklanır.

Dionysios Filozof ya da düşmanlarının ona taktığı soyadıyla Skilozof, 1541-1611 arasında yaşamış ve İspanya'nın desteğiyle Teselya ve Yanya'da Osmanlı İmparatorluğu'na karşı iki çiftçi isyanı başlatmış bir Rum papazdır. Osmanlı'nın Yunanistan'ı yönettiği dönem boyunca Osmanlı aleyhine devrimci komplolar düzenleyen Rum Ortodoks Kilisesi'nin en önemli papazlarından birisi sayılır.

<span class="mw-page-title-main">Papirüs 49</span>

Papirüs 49 Yunanca Kutsal Yazıların Grekçede yazılan eski bir kopyasıdır. Bu papirüs el yazması Efeslilere Mektup'un birçok ayet içermektedir. Papirüs bugün New Haven'de (ABD) Yale University Library 'de saklanır.

<span class="mw-page-title-main">Avram Vapuridi Efendi</span> Osmanlı İmparatorluğunda Devlet Adamı, Yazar, Bilim Adamı ve Tarihçi

Avraam Efendi olarak da bilinen Avraam Vaporidi Efendi, seçkin bir Osmanlı Rum yazar, bilim insanı ve tarihçiydi. Aynı zamanda son dönem Osmanlı İmparatorluğu'nun üst düzey bir devlet adamıydı ve aynı zamanda üst düzey bir Devlet memuru olarak görev yaptı ve İmparatorluk Eğitim Bakanlığı Mahkemesi'nde Matbaalar Müfettişi idi.

<span class="mw-page-title-main">Papirüs 54</span>

Papirüs 54 Yunanca Kutsal Yazıların Grekçede yazılan eski bir kopyasıdır. Bu papirüs el yazması Yakup'un Mektubu'nun birçok ayet içermektedir. Papirüs fragmanları bugün Princeton'da (ABD) Princeton University Library 'de saklanır.

<span class="mw-page-title-main">Millet-i Rûm</span>

Rūm milleti ya da "Roma milleti", Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Doğu Ortodoks Hristiyan cemaatinin adıydı. Cemaat, Osmanlı siyasi sistemine tabi olmasına rağmen, belirli bir iç özerkliği vardı.

<span class="mw-page-title-main">Panayot Benakis</span>

Panayot Benakis, ateşli bir destekçisi olduğu Orlov İsyanı sırasında Kalamata valisiydi.

Eleni Vitali, 1970'lerin başından beri aktif olan Çingene kökenli Yunan şarkıcı ve bestecidir.

<span class="mw-page-title-main">Faik Paşa Camii</span>

Faik Paşa Camii veya Narda İmareti, Yunanistan'ın Narda kentinde bulunan bir camidir. Cami, 15. yüzyılda Osmanlı döneminde inşa edilmiş olup adını 1449'da bölgeyi fetheden Faik Paşa'dan almaktadır. Camide tadilat çalışmaları devam etmekte olup günümüzde ibadete açık değildir.

<span class="mw-page-title-main">Sultan Mehmed Camii</span>

Sultan Mehmed Camii veya Süleyman Ağa Camii, Yunanistan'ın Narda kentinde bulunan bir camiydi. Cami, 15. yüzyılda Osmanlı döneminde inşa edilmiş olup Narda'daki sekiz camiden biriydi. Camii, Narda Kalesi'nde yer almaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Kanlı Çeşme Camii</span>

Kanlı Çeşme Camii, Yunanistan'ın Yanya kentinde bulunan bir camidir. Cami, 16. yüzyılda Osmanlı döneminde inşa edilmiştir. 2005 yılından bu yana restorasyon çalışmaları yürütülmekte olup günümüzde ibadete açık değildir.

<span class="mw-page-title-main">Aya Spiridon Kilisesi (Rodos)</span> Rodostaki bir Bizans kilisesi

Hagios Spyridon Kilisesi, Yunanistan'daki Rodos kentinde bulunan bir Rum Ortodoks kilisesidir. Surlarla çevrili eski şehir sınırları içerisindeki yapı, on üçüncü yüzyılda inşa edilmiş bir Orta Çağ Bizans kilisesidir. Adanın Osmanlı hakimiyeti altında olduğu dönemde Kavaklı Mescidi adıyla camiye dönüştürülmüş, daha sonra tekrar Hristiyan ibadetine açılmıştır.