İçeriğe atla

Skolion

Kadın Auloscu, bir sempozyumda erkekleri eğlendirirken, MÖ 420.

Skolion (Eski Yunanca: σκόλιον), Antik Yunanistan'daki ziyafetlerde davetlilerin söylediği bir şarkıydı. Genellikle tanrıların veya kahramanların erdemlerini öven skolion, duruma uygun olacak şekilde doğaçlama yapılırdı ve her scolionun zamanı geldiğinde şarkıcıdan şarkıcıya aktarılan bir lir eşliğinde söylenirdi. Önceki dizeyi değiştirerek, silerek, bilmeceyle veya akıllıca değiştirerek söylenirdi.

Arka plan

Skolion "ziyafet şarkıları", "keyifli şarkılar" veya "içki şarkıları" için kullanılırdı. Bu terim, aynı biçimde bestelenmiş şiirleri de ifade eder. Daha sonraki kullanımda, tanrıları veya kahramanları öven koro şiiri tarzına dönüştü ve daha görkemli bir hal aldı.

Terpander'in bu şiirsel formun mucidi olduğu kabul edilir ancak bu iddia şüphelidir.[1] Büyük olasılıkla, şiirleri müzikle uyarlamış ilk kişi olabilir. Skolion Alcaeus, Anacreon, Praxilla, Simonides, Sappho, Pindar gibi şairler tarafından yazılmış olması, Yunanların skolion'a ne kadar saygı duyduğunu gösterir.

MS 1. yüzyıla tarihlenen Seikilos Kitabesi, antik Yunan müziğinin en eski eksiksiz örneğidir. Sıklıkla bir skolion olarak anılsa da, kısa bir mezar taşı yazıt olarak bağlamı böyle bir nitelendirmeyi pek akla getirmez. Daha ziyade, bir özdeyiş. Modern bilimdeki bu eserle ilgili kafa karışıklığı, akademisyen tarafından epigram ve skolion arasındaki ilişkiden kaynaklanmaktadır.

Kaynak

  1. ^ D. S. Robertson (Haziran 1961). "Pindar's Skolia - B. A. Van Groningen: Pindare au Banquet. Les fragments des scolies édités avec un commentaire critique et explicatif. Pp. 132. Leiden: Sijthoff. 1960. Cloth, fl. 16". The Classical Review. New Series. 11 (2): 111-115. doi:10.1017/S0009840X00210846. JSTOR 707529. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Yunan mitolojisi</span> Antik Yunanların oluşturduğu mitlerden oluşan mitoloji

Yunan mitolojisi, Antik Yunanistan'da dünyanın yaratılışı, tanrı, tanrıça ve kahramanların hayatı hakkındaki söylence ve öğretileri içermekle kalmayıp aynı zamanda Eski Yunan dininin gövdesini oluşturmaktadır. Günümüzde, bu mitoloji hakkındaki bilgilerimizi bu sözlü edebiyatın yazılı hâllerinden alıyoruz. Tarihçiler, mitoloji hakkında daha ayrıntılı bilgi almak için o dönemin sanatındaki ipuçlarını bile toplar.

<span class="mw-page-title-main">Marsias</span> Satir

Marsias, Yunan mitolojisinde, Frigyalı ünlü bir satyrdir. Armoniyi icat ettiği söylenen Hyagnis'in oğludur.

Trajedi veya tragedya sözcüğü Yunanca tragoidia’dan gelir. Tragos (keçi) ve oidie (türkü) sözcüklerinin birleşmesiyle "keçilerin türküsü" anlamına gelir. Dionysos şenliklerinde koro, tanrının ona bağlı kölelerini simgeliyordu. Tanrının çevresinde hep doğanın yabancı güçlerini temsil eden teke ayaklı satyrler(satirler) bulunduğu için ilk başlarda, koro da satyrlerin biçimine giriyordu; ilk dönemlerde, korodaki oyuncular teke derileri (tragoi) giyerek oyun alanına çıkıyorlardı. Tragedya türü de tragos'ların şarkılarından doğdu.

<span class="mw-page-title-main">Müzler</span> mitolojide ilham perileri

İlham perileri, Musalar veya Müzler, Yunan mitolojisinde kardeş tanrıçalardır. Geleneksel olarak dokuz tanedirler. Başlangıçta muhtemelen sadece "şiir" tanrıçasıyken zamanla bilim ve diğer sanatlarla da ilişkilendirilmişlerdir. Hiçbir Müz plastik sanatlarla ilişkili kılınmamıştır. Bu, belki de inanıldıkları toplumlarda el ile çalışmanın değersiz sayılmasındandır.

Rap, "kafiyeli ve ritmik bir şekilde sokak dili konuşmayı" içerir ve müzikal benzeri tarzlarda yapılabilmektedir. Rap'in bileşenleri "içerik", "akış" ve "sunum"dan oluşmaktadır. Rap, spoken word'den farklıdır çünkü genellikle müzik eşliğinde icra edilir. Rap, hip hop müziğinin temel bileşenlerinden biridir ve özellikle bu türle ilişkilendirilir ancak rap'in kökenleri hip hop kültüründen öncesine dayanmaktadır. Modern rap'in en eski örnekleri, Batı Afrika griot geleneğine dayanmaktadır. Rap'in "Rhytm And Poem" veya "Rhytmic African Poetry" sözcüklerinin kısaltması olduğu görüşü yaygın olsa da aslında rap kelimesi, İngilizce sözlük anlamı olarak "ağır eleştiri" anlamına gelmektedir.

Gospel, kilisedeki törenler esnasında org ya da piyano eşliğiyle, genellikle bir kadın vokalin söylediği doğaçlamalardır. Cenazelerde ölen kişiye edilen dualarla ağıt şeklinde, dini günlerde ise İsa'yı öven, Tanrı'ya dualardan oluşan sözlerden oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Tiyatro</span> sahnede, seyirciler önünde oyuncuların sergilenmesi amacıyla hazırlanmış gösteriler

Tiyatro, bir sahnede, seyirciler önünde oyuncuların sergilemesi amacıyla hazırlanmış gösterilerdir. Farklı bir şekilde duyguların ve olayların hareket (jest) ve konuşmalarla anlatılmasıdır. Genel olarak temsil edilen eser anlamında da kullanılır. Tiyatro eseri, olayları oluş yoluyla gösterir. Bu yönüyle konuşma ve eyleme dayanan bir gösteri sanatı olarak da tanımlanabilir. Yaygın bir deyişle tiyatro; insanı, insana, insanla, insanca anlatma sanatı olarak Shakespeare'in sözüyle de ifade edilir.

<span class="mw-page-title-main">Antik Yunanistan</span> İlk Çağdaki Yunan medeniyeti

Antik Yunanistan, bugünkü Yunanistan toprakları ile Küçük Asya'da (Anadolu) yaşayan toplumların kurduğu devlet ve uygarlıkların, MÖ 756 ile MÖ 146 tarihleri arasında hüküm sürdükleri bölgenin adı.

<span class="mw-page-title-main">Eğriboz</span> Yunanistanın Giritten sonra en büyük adası

Eğriboz, Yunanistan'ın Girit'ten sonra en büyük adasıdır. Yüzölçümü 3,657 km², Nüfusu 218,302'dir. (2005).

Lirik şiir, duyguların coşkun bir dille anlatıldığı edebiyat eserlerinin genel adıdır. Latince lyricus, Yunanca lyricos, Fransızca lyrique kelimelerinden türemiştir. Sözlük anlamı ise; coşkun, ilhamla dolu demektir. Antik Yunan'da kullanılan lirik sözcüğü bugünkü anlamında kullanılmıyordu.

<span class="mw-page-title-main">Antik Yunan mutfağı</span>

Antik Yunanistan'da mutfak kültürü, yalınlığı ve dönemin tarımsal yetersizliklerini yansıtmasıyla bilinir. Bu dönemde beslenme alışkanlıkları, Akdeniz mutfağının üç ana ögesi olan buğday, zeytin yağı ve şarap üzerine kuruludur.

<span class="mw-page-title-main">Şuadit</span>

Şuadit, Yahudi Provençal dili ya da Yahudi Arpitancası Güney Fransa'da ölü bir Yahudi dilidir. 11. yüzyıl Fransız belgelerinde varlığından bahsedilen bu dil Fransa'daki Engizisyonlar sonucu düşüşe geçti. Yahudilerin Fransız Devrimi ile Fransa'nın herhangi bir yerinde yaşama hakkı ve tam vatandaşlık kazanmasıyla Şuadit'in erimesi hız kazandı. Bu dilin son konuşanı olan Armand Lunel'in 1977'de ölmesiyle Şuadit dili tarihe karıştı.

Söz yazarı veya güftekâr, kendi veya başkasının söyleyeceği şarkıların sözlerini yazan kişi.

<span class="mw-page-title-main">L'incoronazione di Poppea</span> ilk kez 1642-43te oynanan bir prolog ve üç perdeden oluşan İtalyan operası

L'incoronazione di Poppea (SV308), 1642-43 yıllarında Venedik karnaval sezonunda ilk kez oynanan bir prolog ve üç perdeden oluşan İtalyan operasıdır. İtalyan müzisyen Claudio Monteverdi tarafından bestelenmiştir. Libretto "Gian Francesco Busenello" tarafından hazırlanmıştır. Bu operanın konusu ilk defa olarak klasik mitoloji konusundan ayrılmış ve Antik Roma döneminde meydana gelen olayları konu almıştır. Antik Romalı tarihçi Tacitus'dan kaynaklarak İmparator Neron'un metresi olan Poppea'nın nasıl entrikalar içinde imparatoriçe tacını giydiğini anlatmaktadır.

Düğün kasidesi ya da epithalamium, çiftin gerdek odasına giderken okunmak üzere gelin için yazılan bir tür şiir. Klasik dönem boyunca popülerliğini sürdüren bu türün ünlü örneklerinden biri Sappho'nun artık kayıp olan bir eserinden Romalı şair Catullus tarafından tercüme edilen ya da uyarlanan şiirdir.

Antik Yunan'da, Symposion, Antik Roma'daysa Symposium veya Convivium adlı altında içerisinde bir ziyafeti veya bir içki alemini barındıran bir sosyal etkinliktir. Roma edebiyatının en önemli yazarlarından biri olan Marcus Tullius Cicero Symposium’u, hayatı birlikte yaşamakla bir tutmuş ve bu kavramı karşılayan convivium terimini kullanmıştır. Türkçeye Fransızcadan 'sempozyum' olarak geçen symposion, symposium sözcüğü, günümüzde yalnızca bir tartışma grubunu belirtmekte ve 'bilgi şöleni' olarak çevrilmektedir.

<i>Theogonia</i>

Theogonía, Hesiodos tarafından yazılan ve Yunan tanrılarının kökenleriyle şecerelerini tanımladığı bir şiirdir. MÖ 730-700 civarlarında yazılmıştır. Antik Yunancanın epik lehçesinde yazılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Homerik İlahiler</span>

Homerik İlahiler her biri ayrı bir Yunan tanrısını öven 33 anonim ilahinin bir derlemesidir. İlâhiler, esasında Homeros tarafından yazılmamış oldukları halde onun İlyada ve Odysseia eserlerinde kullandığıyla aynı epik ölçüde ve aynı şiveyle yazıldıkları ve çoğu benzer formülü kullandıkları için "Homeros'la ilgili" anlamında "Homerik" adını aldılar. Antik çağlarda, onlardan ilk bahseden Thukididis'in (iii.104), "Tüm derleme, derleme olarak, kelimenin tek kullanışlı anlamıyla Homeriktir," sözlerinden beri sorgusuzca Homeros'a atfedildiler ve bu isim üzerlerine yapıştı. İngiliz Klasik eserler akademisyeni A. W. Verall'ın 1894'te dediği gibi "Yunan kitap edebiyatı tarihinin en eski zamanlarından beri 'Homeros' olarak etiketlendirildiler."

<span class="mw-page-title-main">Terpander</span>

Lesboslu Terpandros, MÖ 7. yüzyılın ilk yarısında Midilli'de bulunan Antissa'da yaşayan Yunan şairi ve Kitharacı idi. Kendi şiirsel besteleri az sayıda ve basit ritimlerde olmasına rağmen, Yunan müziğinin ve onun aracılığıyla lirik şiirin öncülerindendir. Diğer komşu ülkelerin ve adaların şarkı söyleme biçimlerinin kurallarını basitleştirmiş ve bu senkoplu varyantlardan kavramsal bir sistem oluşturmuştur. Yeni bir müzik çağının başlangıcına yardımcı olması ve Yunanistan ve Anadolu müziğinde var olan müzik tarzlarını sistematize etmesiyle tanınır.

<span class="mw-page-title-main">Keipi</span>

Keipi veya supra Gürcistan'da geleneksel bir ziyafet şölenidir.