İçeriğe atla

Sirarpie Der Nersessian

Sirarpie Der Nersessian
Doğum5 Eylül 1896(1896-09-05)
İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm5 Temmuz 1989 (92 yaşında)
Paris, Fransa
EğitimSorbonne Universitesi
ÖdüllerOrder of Saint Gregory the Illuminator (1960, First Class)
Anania Shirakatsi Award (1981, Armenian Academy of Sciences)
Kariyeri
DalıErmeni araştırmaları, Bizantoloji
Çalıştığı kurumlarDumbarton Oaks, Wellesley College, Harvard Üniversitesi
Doktora
danışmanı
Gabriel Millet
EtkilendikleriAndré Grabar, Charles Diehl, Henri Focillon, Gabriel Millet

Sirarpie Der Nersessian (5 Eylül 1896 – 5 Temmuz 1989) Ermeni ve Bizans araştırmalarında uzmanlaşmış Ermeni sanat tarihçisidir. Der Nersessian tanınmış bir akademisyen ve Ermeni sanat tarihi alanında öncü bir isimdi. Massachusetts'teki Wellesley Kolejinde ve Harvard Üniversitesi'nin Henri Focillon Sanat ve Arkeoloji bölümünde Profesör ünvanı ile dersler vermiştir.[1][2] Dumbarton Oaks'ta başta kıdemli üye, sonrasında ise 1954-1955 ve 1961-62 yılları arasında müdür yardımcısı olarak görev yaptı. Aynı zamanda Scholars Kurulunun da bir üyesiydi. Der Nersessian, British Academy (1975), Académie des Inscriptions et Belles-Lettres (1978) ve Ermeni Bilimler Akademisi (1966) gibi çeşitli uluslararası kuruluşların da üyesiydi.

Biyografi

Eğitim

Der Nersessian, 1896'da Kostantiniyye'de üç çocuklu bir aiilenin en küçüğü olarak doğdu. Varlıklı bir aileden geliyordu ve dayısı dönemin Konstantinopolis Ermeni Patriği Malachia Ormanyan'dı. Anne babası henüz kendisi küçükken öldü.[3] Esayan Akademisinde ve ardından Konstantinopolis'teki İngiliz Kız Okulu'nda okudu. Erken yaşta Ermenice, İngilizce ve Fransızca dillerini akıcı olarak kullanabiliyordu. 1915'te Der Nersessian ve kız kardeşi Arax (o zamanlar öksüz kalmışlardı) Cenevre'ye gittiler. Der Nersessian, 1919'da Fransa'nın Paris kentine taşınana kadar Cenevre Üniversitesi'nde okudu.[4]

Der Nersessian, Sorbonne Üniversitesi'ne kabul edildi ve buraya ait des Hautes Études de l'université de Paris'te tarih eğitimi aldı. Ünlü Bizantinologlar Charles Diehl ve Gabriel Millet ile sanat tarihçisi Henri Focillon'un yanında çalıştı.[4] 1922'de Millet'in asistanı oldu ve onun yardımıyla 1929'da ilk makalelerinden birini yayınladı. "L'illustration du roman de Barlaam et Joasaph" adlı doktorası için sunduğu iki tez ve geç Orta Çağ dönemi Ermeni tezhipli el yazmaları üzerine olan makaleleri takdirle karşılandı.[3] Her iki çalışma da 1937'de yayınlandıklarında Académie des Inscriptions et Belles-Lettres ve Revue des Études Grecques dergileri tarafından ödüllendirildi.

Profesörlük ve öncülükleri

1930'da Der Nersessian, üç akıl hocası Bizans uzmanı Charles Rufus Morey, Albert M. Friend Jr. ve Walter Cook'un önerisi üzerine Amerika Birleşik Devletleri'ne taşındı. Massachusetts'teki Wellesley Koleji'nde yarı zamanlı öğretim görevlisi oldu. Wellesley'de sanat tarihi alanında çalıştı ve profesör unvanını aldı. Sonrasında Sanat Tarihi Bölümü Başkanı ve Farnsworth Müzesi Direktörü oldu.[4] Der Nersessian, bir kadın kolejinde Bizans sanatını öğreten ilk kadın oldu. 1960 yılında da Katolikos Vazgen I tarafından Aziz Krikor Lusavoriç'in madalyasıyla ödüllendirilen ilk kadın unvanını aldı. Paris'teki Collège de France'da ders vermek üzere davet edilen ilk kadın unvanı da ona aittir. Yine Dumbarton Oaks'ta tam zamanlı profesör olan tek kadındı ve 1970'te Society of Antiquaries of London'nden altın madalya alan ikinci kadın oldu.[5] 1947'de Amerikan Üniversiteli Kadınlar Derneği Başarı Ödülü'nün sahibi oldu.

Der Nersessian 1978 yılına kadar Dumbarton Oaks'ta kaldı.Emekli olduktan sonra tüm kütüphanesini Erivan'daki Matenadaran'a göndererek Ermeni araştırmacıların kullanımına sundu. 1989'daki ölümünden kısa bir süre sonra, Ermenistan'daki sanat tarihi öğrencileri için bir fon oluşturuldu ve onun adı verildi; Institut de Recherches sur les Miniatures Arméno-Byzantines'de Fonds Sirarpie Der Neressian.[3]

Bibliyografi

Der Nersessian'ın çalışmaları kilise mimarisi, tezhipli el yazmaları, minyatürler ve heykeller dahil olmak üzere öncelikle Ermeni sanat tarihi ile ilgiliydi. Aşağıda, yazdığı kitapların ve makalelerin kısmi bir listesi bulunmaktadır.[6] 1945 tarihli Ermenistan ve Bizans İmparatorluğu adlı kitabı, sanat tarihçileri David Talbot Rice,[7] Jurgis Baltrušaitis,[8] ve Alexander Vasiliev tarafından takdirle karşılanmıştır.[9] Vasiliev kitap eleştirisinde "Ermeni tarihi, sanatı ve medeniyeti konusunda günümüzün en iyi otoritesi" olduğunu yazmıştır.

Kitapları

  • Armenia and the Byzantine Empire. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 1945.
  • Aght'amar: Church of the Holy Cross. Cambridge, Mass .: Harvard University Press, 1964.
  • Armenian Manuscripts in the Walters Art Gallery. Baltimore: Mütevelli Heyeti, 1973.
  • Armenian miniatures from Isfahan. Brüksel: Les Editeurs d'Art Associés, 1986.
  • The Armenians. New York: Praeger, 1969.
  • (Fransızca) L'Art arménien. Paris: Art européen. Publications filmées d'art et d'histoire, 1965.
  • (Fransızca) L'illustration du roman de Barlaam et Joasaph. Paris: de Boccard, 1937.
  • Miniature Painting in the Armenian Kingdom of Cilicia from the Twelfth to the Fourteenth Century. Washington DC: Dumbarton Oaks Çalışmaları, 1993.

Kaynakça

  1. ^ "Sirarpie Der Nersessian (1896-1989): Pioneer of Armenian Art History". Medievalists and the Academy. Madison: University of Wisconsin Press. 2005. s. 483. ISBN 0-299-20750-1. 
  2. ^ Allen, Jelisaveta, Nina Garsoïan, Ihor Ševčenko, Robert W. Thomson (1989). "Sirarpie Der Nersessian: 1896-1989". Dumbarton Oaks Papers. 43: ix–xi. 
  3. ^ a b c "Dictionary of Art Historians". 5 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mayıs 2021. 
  4. ^ a b c "Տեր-Ներսեսյան, Սիրարփի Միհրան [Ter Nersesyan, Sirarpi Mihrani]". Armenian Soviet Encyclopedia (Ermenice). 11. Erivan: Armenian Encyclopedia. 1985. s. 683. 
  5. ^ Kouymjian. "Sirarpie Der Nersessian", pp. 482-493.
  6. ^ For a more comprehensive list, see: Dumbarton Oaks Papers. "Sirarpie Der Nersessian." Dumbarton Oaks. Vol. 21, 1967, pp. 1-5.
  7. ^ "Armenia and the Byzantine Empire by Sirapie der Nercessian Review by: David Talbot Rice". The English Historical Review. Oxford University Press. 61 (240): 271-272. May 1946. doi:10.1093/ehr/LXI.CCLX.271-b. Miss Nercessian's factual treatment is again welcome in a field where narrow partisanship has often tended to obscure the issues. Her book is likely to prove useful to all students of near eastern history, as well as to archaeologists and art historians. 
  8. ^ Baltrušaitis (June 1946). "Armenia and the Byzantine Empire. A Brief Study in Armenian Art and Civilization by Sirarpie der Nersessian; Henri Grégoire Review by: Jurgis Baltrušaitis". The Art Bulletin. College Art Association. 28 (2): 124-125. doi:10.2307/3047064. In bringing together elements of such diversity, and in placing them clearly in their true relations, Sirarpie Der Nersessian has accomplished a tour de force. If I have allowed myself to add a few comments, it is not by way of correction or criticism, but only as reflections suggested by a richly significant perusal, and one that has taught us much. 
  9. ^ "Armenia and the Byzantine Empire. A Brief Study of Armenian Art and Civilization by Sirapie Der Nersessian Review by: A. Vasiliev". Speculum. Medieval Academy of America. 20 (4): 491-494. October 1945. doi:10.2307/2856749. …its subject is very little known, and is here dealt with by the best authority of our day on Armenian history, art, and civilization… …I can say from the point of view of Byzantine studies that I consider Miss Der Nersessian's book the best study which has yet appeared in which, in a concise and most reliable form, the reader for the first time has a picture of political, religious, cultural, and artistic interrelations between Armenia and the Byzantine Empire. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Lavaş</span> bir tür ekmek

Lavaş, genellikle mayalı, geleneksel olarak tandır ya da sacda pişirilen, Güney Kafkasya, Batı Asya ve Hazar Denizi'ni çevreleyen bölgelerin mutfaklarında yaygın olan ince bir yassı ekmektir. Lavaş, Ermenistan, Azerbaycan, İran ve Türkiye'de en yaygın ekmek türlerinden biridir. Geleneksel tarif, tandır yerine bir döküm tava veya wok kullanılarak modern mutfağa uyarlanabilir.

<span class="mw-page-title-main">Pavlusçuluk</span>

Pavlusçuluk, 7. yüzyılda ortaya çıkan dualist Hristiyan mezhebidir.

<span class="mw-page-title-main">I. Manuil</span> Bizans İmparatoru

I. Manuil Komninos, 1143-1180 yılları arasında tahtta kalan Bizans imparatorudur.

Cyril Alexander Mango, Bizans İmparatorluğu'nun tarih, sanat ve mimarisi hakkında İngiliz uzman.

<span class="mw-page-title-main">Hamidiye Katliamları</span> 1890ların ortalarında Osmanlı İmparatorluğunda Ermenileri hedef alan katliamlar

Hamidiye Katliamları veya bazı Türkçe olmayan kaynaklarda geçen adlarıyla 1894-1896 Ermeni katliamları ve Büyük Katliamlar, 1890'ların ortalarında Osmanlı İmparatorluğu hükûmeti tarafından ülkede yaşayan Ermenilere yapıldığı iddia olunan katliamlardır. Katliamlar sonucu ölenlerin sayısı 80.000 ile 300.000 arasında gösterilmekte, dönemin gazete haberlerine göre 50.000 çocuğun ise yetim kaldığı belirtilmektedir. Kırım, The New York Times 'ın Eylül 1895 tarihli makalesindeki başlıkta Ermeni Holokost olarak geçiyordu. Buna karşın Osmanlı kaynakları ise aksi iddia olarak böyle bir sayıda Ermeninin öldürülmediği Müslümanların katledildiği Ermeni Çetelere karşı operasyon yapılıp bu çetelerin ve isyanların bastırıldığı iddiasındadır.

<span class="mw-page-title-main">Aleksandr Vasilyev (tarihçi)</span> Amerikalı tarihçi (1867 – 1953)

Aleksandr Aleksandroviç Vasilyev 20. yüzyılın ortalarında Bizans tarihi ve kültürünün en önde gelen otoritesi olarak kabul edilir. Bizans İmparatorluğu'nun Tarihi, Edward Gibbon ve Fyodor Uspenskiy tarafından yazılanlarla aynı olacak şekilde tüm Bizans tarihinin birkaç kapsamlı anlatımından biri olmaya devam etmektedir.

Ege Denizi Theması, 9. yüzyılda Ege Denizi'nin kuzeyinde kurulmuş Bizans İmparatorluğu theması. Bizans İmparatorluğu'nun denizci themalarından biriydi. Bizans donanması için gemi ve birlik sağlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Hellas (thema)</span> Bizans idari bölümü (Thema)

Hellas Theması Güney Yunanistan'da kurulmuş Bizans İmparatorluğu theması. 7. yüzyılda kurulmuş ve geç 11. ya da 12. yüzyıla kadar yaşamıştır.

Mora Theması Güney Yunanistan'da Mora Yarımadası'nda kurulmuş Bizans İmparatorluğu theması. Yaklaşık 800 yılında kurulmuştur ve başkenti Korint'tir. Mora Yarımadası, Dördüncü Haçlı Seferinden sonra Latin Achaea Prensliği'nin kurulduğu 13. yüzyıl başlarına (1205) kadar Bizans kontrolünde kalmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Angeliki Laiu</span> Yunan siyasetçi ve Bizantolog (1941-2008)

Angeliki Laiu, Yunan Bizantologdur.

<span class="mw-page-title-main">Selanik İmparatorluğu</span>

Selanik İmparatorluğu

<span class="mw-page-title-main">Mezopotamya (thema)</span> Bizans idari bölümü (Thema)

Mezopotamya günümüzde doğu Türkiye'de yer alan Bizans İmparatorluğu theması. Mezopotamya bölgesi ya da daha eski Roma ve erken Bizans Mezopotamya eyaleti ile karıştırılmamalıdır.Thema, Arsanias Nehri ile Çemişgezek arasında yer alır.

Dirrahium Theması Adriyatik denizi kıyılarını kapsayan günümüz Arnavutluk'unda kurulmuş Bizans İmparatorluğu theması. 9. yüzyıl başlarında kurulmuş ve başkenti Dirrahium'un ismini almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kefalonya (thema)</span> Bizans idari bölümü (Thema)

Kefalonya Thema İyon Adaları'nı içeren Batı Yunanistan'da kurulmuş Bizans Theması. 8. yüzyıldan 1185 yılında Sicilya Krallığı tarafından kısmen fethine kadar yaşamıştır.

I. Athanasios 1289'dan 1293'e ve 1303'ten 1309'a kadar iki dönem Konstantinopolis Patriği olarak görev yapmıştır. Edirne'de doğmuş, Konstantinopolis'te ölmüştür. İmparator II. Andronikos tarafından patrik olarak seçildi, Konstantinopolis ve Roma Kiliselerinin yeniden birleşmesine karşı çıktı ve din adamları arasında muhalefeti uyandıran bir dini reform başlattı. 1293'te istifa etti ve 1303'te halkın desteğiyle yeniden göreve geldi. Birlik yanlısı dini hizip, onu 1310'un başlarında emekli olmaya zorladı.

<span class="mw-page-title-main">Namrun Kalesi</span> Çamlıyaylada bir Kale

Namrun Kalesi, Türkiye'nin Mersin şehrine bağlı Çamlıyayla ilçesinde yer alan bir kaledir. Genel özellikleri daha eski tarihleri işaret ettiği için, Asurluların "İllubru" adlı kalesi olduğu da söylenir. Orta Çağ'da Kilikya Ermeni Krallığı'nın bir parçası iken, kale Lampron adıyla biliniyordu ve Ermeni Hethumid prenslerinin atalarının ikamet yeriydi. Toros Dağları'nda yer alan kale, Tarsus ve Gülek Boğazı'na geçiş yapar.

<span class="mw-page-title-main">I. Hethum</span> Ermeni Kiliya kralı (1213-1270; hd. 1226-1269)

I. Hethum, 1226'dan 1270'e kadar Kilikya Ermeni Krallığı'nı yönetmiştir. Baberonlu Konstantin ve Lampronlu Prenses Alix Pahlavouni'nin oğlu ve kendi adını taşıyan Lampron Hanedanı olarak da bilinen Hethumid Hanedanı'nın kurucusudur. Moğol İmparatorluğu'nun hükümdarlığını kabul eden Hethum, Moğolistan'ın Karakurum kentindeki Moğol sarayına gitmiş, bu gezinin ünlü bir anlatımı Hethum'un arkadaşı tarihçi Kirakos Gandzaketsi tarafından Ermenistan Tarihi'nde verilmiştir. Müslüman Memlüklere karşı savaşmak için Moğollarla ittifak kurmuş ve diğer Haçlı devletlerini de aynı şeyi yapmaya teşvik etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Nina Garsoïan</span>

Nina G. Garsoïan FBA, Ermeni ve Bizans tarihi konusunda uzmanlaşmış Fransız doğumlu Amerikalı bir tarihçidir. 1969'da Columbia Üniversitesi'nde görev alan ilk kadın tarihçi olmuş ve ardından Columbia'da Gevork M. Avedissian Ermeni Tarihi ve Medeniyeti Kürsüsü'nün ilk başkanı olmuştur. 1977'den 1979'a kadar Princeton Üniversitesi Yüksek Lisans Okulu'nun dekanı olarak görev yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Savranda Kalesi</span> Romalılardan kalma Savranda Kalesi, dikdörtgen biçimindedir, 12 burcu ve kulesi vardır

Savranda Kalesi, Türkiye'nin Osmaniye ilinde bulunan bir kaledir. Kilikya Ermeni Krallığı döneminde inşa edilmiş olup Adana'nın yaklaşık 115 km doğusunda yer almaktadır.

Ablgharib Artsruni, Bizans İmparatorluğu'nda Kilikya valisi olarak hüküm sürmüş bir Ermeni prensi, magistros ve devlet adamıdır.