İçeriğe atla

Sirüs (biyoloji)

Yetişkin ve dişi bir acanthemblemaria asperanın göz çevresindeki sirüsü

Biyolojide, sirüs İngilizce telaffuz: [ˈsɪrəs] SIRR-əs, (Latincede kıvrık duran tutam veya saçak anlamına gelen cirrus sözcüğünden türemiş) dokunaca benzeyen ve hayvanlarda bulunan uzun ve ince bir yapıdır, ancak genel olarak dokunacın dayanıklılığından, esnekliğinden, kalınlığından ve hassasiyetinden yoksundur.

Örnek vermek gerekirse, koyun karaciğeri parazitinde sirüs solucanın kaslı penisidir ve kullanılmadığı zamanlarda, hayvanın başının yakınındaki bir sirüs kesesi veya kese içinde tutulur.[1] Aynı yapı, çeşitli Taenia türlerinde de bulunur. Bununla birlikte kum kurdunda, sirüs, parpodia adındaki ayakların her birinin büyümesi veya tentacular sürece verilen addır. Süreç ya dorsal cirrus ya da ventral cirrusda gerçekleşir ve üremeyle hiçbir bağlantısı yoktur.[1]:p. 431

Kurdele kurtları arasında ise, “caudal cirrus”, solucanın arka ucundaki küçük iplik benzeri bir uzantıdır.[2] Deniz halkalı solucanları arasında, sirüs, duyu organlarını içeren ve baş veya notopodium yakınında bulunan tentacular bir büyümedir ve sırta doğru, karına doğru veya pullu şekilde olabilir.[3] Deniz zambağı ve kabuklu deniz hayvanlarında ise, sirüs, uzun ince bir kavrama veya beslenme uzantısıdır.[4]

Deniz zambağında sirüs, hayvanın sapını saran ince ipliklerdir. Tüp horozbinaları arasında, sirüs gözün üstünden uzayan uzun bir uzantı (supraorbital cirrus) veya boyun bölgesinin altından uzayan bir uzantıdır (nuchal cirrus).[5] Notilusta ise, hayvanın dokunaclarının her biri, ince ve esnek bir sirüsten ve sirüsün geri çekilebileceği sertleştirilmiş ve koruyucu bir sirüs kılıfından oluşur.[6]

Kaynakça

  1. ^ a b R. L. Kotpal (2012). Modern Text Book of Zoology: Invertebrates. Rastogi. ss. 341-343. ISBN 978-81-7133-903-7. 31 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2013. 
  2. ^ Edward E. Ruppert (1988). Seashore Animals of the Southeast: A Guide to Common Shallow- Water Invertebrates of the Southeastern Atlantic Coast. Univ of South Carolina. s. 359. ISBN 978-0-87249-535-7. 31 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2013. 
  3. ^ Beesley, Pamela L.; Ross, Graham J.B.; Glasby, Christopher J., (Ed.) (2000). Polychaetes and Allies: The Southern Synthesis. Collingwood, Australia: Csiro. s. 404. ISBN 978-0-643-06571-0. 31 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2013. 
  4. ^ George M. Branch; C. l. Griffiths; M. L. Branch; L. E. Beckley (1 Mart 2008). Two Oceans: A Guide to the Marine Life of Southern Africa. Struik. s. 350. ISBN 978-1-77007-633-4. 31 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2013. 
  5. ^ John D. McEachran; Janice D. Fechhelm (2 Ocak 2006). Fishes of the Gulf of Mexico, Volume 2: Scorpaeniformes to Tetraodontiformes. University of Texas. s. 610. ISBN 978-0-292-77838-2. 31 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2013. 
  6. ^ Roger T. Hanlon; John B. Messenger (13 Ağustos 1998). Cephalopod Behaviour. Cambridge University. s. 172. ISBN 978-0-521-64583-6. 31 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2013. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">II. Dünya Savaşı</span> 1939-1945 yılları arasındaki küresel savaş

II. Dünya Savaşı, 1939'dan 1945'e kadar süren küresel savaştır. Savaşa dönemin büyük güçleri ve dünya ülkelerinin büyük çoğunluğu katıldı, Müttefikler ve Mihver olmak üzere iki karşıt askerî ittifak kuruldu. 30'dan fazla ülkeden gelen 100 milyondan fazla personelin doğrudan katıldığı bu topyekûn savaşta, savaşın büyük tarafları tüm ekonomik, endüstriyel ve bilimsel kapasitelerini savaş için seferber ettiler. 70 ila 85 milyon ölümle sonuçlanan II. Dünya Savaşı, insanlık tarihindeki en ölümcül savaştı ve savaş boyunca askerî personelden daha çok sivil kayıp verildi. Milyonlarca insan soykırımdan, planlanmış açlık ölümlerinden, katliamlardan ve hastalıklardan öldü. Tanklar, zırhlı araçlar, savaş uçakları, stratejik bombardımanlar, uçak gemileri, radar ve sonar, nükleer silahların geliştirilmesi ve roketler gibi birçok savaş teknolojisi savaşta önemli rol oynadı.

<span class="mw-page-title-main">Adriyatik Denizi</span> deniz

Adriyatik Denizi, Akdeniz'in bir parçası olan ve İtalya Yarımadası ile Balkan Yarımadası arasında kalan uzun bir körfezdir. Adriyatik, Akdeniz'in en kuzeydeki koludur ve Otranto Boğazı'ndan kuzeybatıya ve Po Ovası'na kadar uzanır. İtalya, Arnavutluk, Hırvatistan, Bosna-Hersek, Slovenya ve Karadağ'ın denize kıyısı bulunmaktadır. Adriyatik, çoğu doğu kıyısının Hırvat kesiminde yer alan 1.300'den fazla adaya sahiptir. Kuzeyi en sığ, güneyi en derin olmak üzere üç havzaya ayrılmıştır ve maksimum 1.233 metre (4.045 ft) derinliğindedir. Bir su altı sırtı olan Otranto Sill, Adriyatik ve İyonya Denizleri arasındaki sınırda yer almaktadır. Hakim akıntılar Otranto Boğazı'ndan saat yönünün tersine doğu kıyısı boyunca ve batı kıyısı (İtalya) boyunca tekrar boğaza akar. Adriyatik'teki gelgit hareketleri azdır, ancak zaman zaman daha büyük genliklerin meydana geldiği bilinmektedir. Adriyatik'in tuzluluk oranı Akdeniz'dekinden daha düşüktür çünkü Adriyatik, Akdeniz'e akan tatlı suyun üçte birini bir seyreltme havzası görevi görerek toplar. Yüzey suyu sıcaklıkları genellikle yazın 30 °C (86 °F) ile kışın 12 °C (54 °F) arasında değişir ve Adriyatik Havzası'nın iklimini önemli ölçüde yumuşatır.

<span class="mw-page-title-main">Karındanbacaklılar</span>

Karından bacaklılar (Gastropoda), hayvanlar (Animalia) alemine ait yumuşakçalar (Mollusca) şubesinin en kalabalık sınıfıdır.

<span class="mw-page-title-main">Permiyen</span> Paleozoyik Zamannın altıncı ve son dönemi

Permiyen, jeolojik zaman cetvelinde, yaklaşık 298,9 milyon yıl öncesinden 251,9 milyon yıl öncesine kadar süren ve kayda değer çevresel değişikliklere sahne olan bir jeolojik dönemdir. Bu dönemde kara yaşamında bir dönüşüm görülmesine ek olarak hayvanlar ve bitkilerin evrimsel tarihinde dikkate değer olaylara sahne oldu. Permiyen Dönemi'nin adı, Rusya'da Ural Dağları çevresindeki çalışmalar sırasında, İngiliz jeolog Roderick Impey Murchison tarafından 1841 yılında tarihe kazandırıldı. Permiyen Dönemi, Karbonifer Dönemi ile Triyas Dönemi arasında yer alır ve bu dönemde gerçekleşen çeşitli birçok olaydan dolayı karada yaşayan canlı türlerinin evriminde ve çeşitliliğinde bir dönüm noktası olarak görülür.

<span class="mw-page-title-main">Knidliler</span>

Knidliler, Sölenterler veya Haşlamlılar (Cnidaria) ( ), hem tatlı su hem de deniz ortamlarında bulunan 11.000'den fazla tür içeren Animalia krallığı altındaki bir filumdur, Genelde biyoloji konularında Porifera şubesinden sonra bahsedilen şubedir.

<span class="mw-page-title-main">Veteriner tıp</span> Hayvan hastalıkları ile ilgilenen tıp dalı

Veteriner tıp; hayvan hastalıkları, bozuklukları ve yaralanmalarının önlenmesi, teşhisi ve tedavisi uygulamalarının yanı sıra hayvan besleme, genetik ıslah, hijyen ve gıda güvenliği, salgın hastalıkların önlenmesi, insan ve çevre sağlığı konularıyla ilgilenen bir tıp alanıdır. Veteriner tıbbı, evcil ve vahşi tüm hayvan türlerini kapsayacak kadar geniştir. Veteriner tıp uygulamaları hayvan sağlığının yanı sıra doğrudan ve dolaylı olarak insan sağlığına da etki etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kuyruk</span> canlıların arka uzantısı

Kuyruk, belirli hayvan türlerinin vücutlarının arka ucundaki bölümdür; genel olarak, bu terim gövdenin farklı, esnek bir uzantısına atıfta bulunur. Vücudun memelilerde, sürüngenlerde ve kuşlarda kabaca sakrum ve kuyruk sokumuna karşılık gelen kısmıdır. Kuyruklar öncelikle omurgalıların bir özelliği olsa da, akrepler ve sıçrar kuyruklular gibi bazı omurgasızların yanı sıra salyangoz ve sümüklüböceklerin bazen kuyruk olarak adlandırılan kuyruk benzeri uzantıları vardır. Kuyruklu nesnelere bazen "kaudat" denir ve vücudun kuyruğa yakın veya kuyrukla ilişkili kısmına "kaudal" önadı verilir.

<span class="mw-page-title-main">Karabatak</span> kuş türü

Phalacrocorax carbo veya Karabatak, Phalacrocorax cinsine bağlı bir kuş türüdür.

Prekambriyen, yerküre tarihinin mevcut Fanerozoyik Üst Zaman'dan önce gelen en eski bölümüdür. Prekambriyen, Fanerozoyik Üst Zaman'ın ilk dönemi olan Kambriyen'den önce geldiği için bu şekilde adlandırılmıştır. Kambriyen adlandırması ise bu çağa ait kayaçların ilk incelendiği yer olan Galler'in Latince ismi Cambria'dan gelmektedir. Prekambriyen, yerkürenin jeolojik zamanının %88'ini kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Tespih böceği</span>

Armadillidium vulgare veya dildeki kullanımıyla Tespih böceği veya da bilinen en eski haliyle 18. yüzyıldaki yazımıyla Tesbih böceği, Armadillidium cinsine bağlı bir hayvan türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Yaz kültürü</span>

Yaz kültürü, Margiyana, Baktriya ve Soğdiana'da yaklaşık MÖ 1500-500 yılları arasında var olmuş Erken Demir Çağı kültürüdür.. Kültür adını Baýramaly, Türkmenistan'da bulunan Yaz Tepe arkeolojik alanından almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Asimptotik dev kol</span>

Asimptotik dev kol, Hertzsprung-Russell diyagramında evrimleşmiş serin parlak yıldızlar ile dolu bir bölgedir. Bu, yaşamlarının sonlarında düşük veya orta kütleli yıldızların üstlendiği yıldız evriminin bir dönemidir.

<span class="mw-page-title-main">İşeme</span> idrarın vücut dışına atılması

İşeme, idrarın idrar kesesinden üretra yoluyla vücudun dışına salınmasıdır. Üriner sistemin boşaltım şeklidir. Tıbben ürinasyon, miktürisyon veya idrar çıkması, halk dilinde ise çiş yapma adı altında da bilinmektedir.

<span class="mw-page-title-main">1908 FA Charity Shield</span>

1908 FA Charity Shield, önceki sezonun Football League ve Southern League'i kazanan futbol takımlarının karşılaştığı, Charity Shield yarışmasının ilk organizasyonudur. Football League şampiyonu Manchester United ile Southern League şampiyonu Queens Park Rangers arasında oynanan ilk mücadele, 27 Nisan 1908'de Londra'daki Stamford Bridge'de oynandı ve 1-1 berabere sonuçlandı. Aynı mekânda 29 Ağustos 1908'de oynanan tekrar maçını 4-0'lık skorla kazanan Manchester United yarışmanın ilk kazananı oldu.

<span class="mw-page-title-main">Deniz yassı solucanları</span>

Deniz yassı solucanları (Polycladida) parazit olmayan, yer değiştirebilen ve denizlerde yaşayan yassı solucanları içeren, tür çeşitliliği yüksek bir takımdır. Denizlerin kıyısal bölgelerinde, özellikle kıta sahanlıklarında yaygındırlar ancak hidrotermal bacalarda bile gözlemlenmişlerdir. Birçok türü mercan resiflerinde yaşar. Çok az sayıda türü tatlı su habitatlarında bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Fellasyo</span> cinsel partner tarafından penisin ağızdan uyarılması eylemi

Fellasyo ya da halk arasında yaygın argo tabirle sakso, bir kişinin ağzıyla başka birisinin penisini uyarmasını içeren oral seks eylemidir.

Tabgaçça, Tabgaçlar tarafından konuşulmuş olan ölü bir dildir. Tabgaççanın kökeninin Türk mü yoksa Moğol mu olduğu tartışmaları günümüzde hâlâ sürmekte olup kesin bir sonuca varılamamıştır. Fakat dilin içeriğiyle ilgili bazı veriler günümüze ulaşmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Filozoa</span>

Filozoa, Opisthokonta içindeki monofiletik bir gruptur. Bunlar hayvanları ve onların en yakın tek hücreli akrabalarını içerir.

<span class="mw-page-title-main">Holomycota</span>

Holomycota veya Nucletmycea, Holozoa'nın kardeş grubu olan temel bir Opisthokont klanıdır. Cristidiscoidea ve mantar (fungi) aleminden oluşur. Holomycota'nın en eski soyu olarak nükleeriidlerin, tek hücreli serbest yaşayan fagotrofik amiplerin konumu, hayvanların ve mantarların bağımsız olarak ortak bir tek hücreli atadan karmaşık çok hücreliliği edindiğini ve ozmotrofik yaşam tarzının daha sonra ortaya çıktığını göstermektedir. bu ökaryotik soyun ayrışmasında. Opisthosporidians, aphelidleri, Microsporidia ve Cryptomycota, üç endoparazit grubunu içeren yakın zamanda önerilen bir taksonomik gruptur.

Malakostraka, denizde, tatlısuda ve karada yaşayan kabukluları barındıran geniş bir eklembacaklı kabuklular altsınıfıdır; 16 takıma bölünmüş 40,000 civarı tür barındıran, kabuklulara ait altı sınıfın en büyüğüdür. Grup üyeleri, vücut formları bakımından büyük çeşitlilik gösterir ve yengeç, ıstakoz, kerevit, karides, kril, büyük karides, tahta biti, amphipoda, mantis karidesi gibi bilinen canlılar yanı sıra daha az aşina olunan canlılar da barındırmaktadır. Grup, segmentasyona uğramış, baş, göğüs ve karın bölümlerine ayrılmış ortak bir vücut yapısı takip eden üyeler ihtiva eder; genelde 20 vücut segmentine sahiptirler.