İçeriğe atla

Sinodelphys

Sinodelphys
Yaşadığı dönem aralığı: 129,4-125 myö
Barremiyen[1] 
PreЄ
J
Fosil örneği, Hong Kong Bilim Müzesi
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem:Animalia
Şube:Chordata
Sınıf:Mammalia
İnfra sınıf:Eutheria (?)
Cins:Sinodelphys
Luo vd., 2003
Tip tür
Sinodelphys szalayi
Luo vd., 2003

Sinodelphys, 125 milyon yaşında olduğu tahmin edilen Erken Kretase'den soyu tükenmiş bir memeli cinsidir. 2003 yılında Çin'in Liaoning Eyaletindeki Yixian Formasyonu kayalarında Zhe-Xi Luo ve John Wible'ın da aralarında bulunduğu bir bilim insanı ekibi tarafından keşfedildi ve tanımlandı.[2]

Fosil kaydı

Fransa Ulusal Doğa Tarihi Müzesi, Paris'teki örnek

Katalog numarası CAGS00-IG03 olarak belirlenen bir levha ve karşı levha olan sadece bir fosil örneği bilinmektedir. Bu örnek, Çin Jeolojik Bilimler Akademisi koleksiyonunda yer almaktadır.

Sinodelphys szalayi, yalnızca 15 cm (5.9 inç) uzunluğunda ve muhtemelen yaklaşık 30 g ağırlığındaydı. Fosilleşmiş iskeleti, bu tür ayrıntıları koruyan olağanüstü tortu sayesinde kürk ve yumuşak doku izlenimleriyle çevrilidir. Luo vd. (2003), Sinodelphys'in ayak yapısından onun, keseli olmayan çağdaş Eomaia ve modern keseli Didelphis gibi, bir ağaç sakini olduğu sonucuna varmıştır. Sinodelphys muhtemelen solucanları ve böcekleri avladı. Çoğu Mezozoik devir metatherianı Kuzey Amerika ve Asya'da bulunmuştur. Bunların büyük bir kısmı, 90 ila 66 milyon yıl önce Geç Kretase'de yaşadı.[3]

Keselilerin evrimi

Yaklaşık 125 milyon yıl önce Çin'de yaşamış olan Sinodelphys szalayi, başlangıçta bilinen en eski metatherian olarak yorumlandı.[3][4][5] Bu, onu aynı bölgede bulunan eutherian Acristatherium ile neredeyse çağdaş hale getirir.[6] Ancak Bi ve ark. (2018), Sinodelphys'i Eutheria'nın erken bir üyesi olarak yeniden yorumladı.[7]

 Metatheria

 Sinodelphys szalayi

 Senozoyik metatherianları

 Eutheria

 Juramaia sinensis

 Montanalestes keeblerorum

 Murtoilestes abramovi

 Acristatherium yanensis

 Prokennalestes trofimovi

 Senozoyik placentalianları

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "Sinodelphys". paleobiodb.org. 19 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2021. 
  2. ^ O'Leary (2013). "The Placental Mammal Ancestor and the Post–K-Pg Radiation of Placentals". Science. 339 (6120): 662-667. doi:10.1126/science.1229237. PMID 23393258. 31 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2021. 
  3. ^ a b Luo (12 Aralık 2003). "An early Cretaceous tribosphenic mammal and metatherian evolution". Science. 302 (5652): 1934-1940. doi:10.1126/science.1090718. PMID 14671295. 
  4. ^ Rincon, P. Oldest Marsupial Ancestor Found 19 Temmuz 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., BBC, December 2003.
  5. ^ Pickrell, J. Oldest Marsupial Fossil Found in China 17 Haziran 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., National Geographic, December 2003.
  6. ^ Yaoming Hu (2010). "New basal eutherian mammal from the Early Cretaceous Jehol biota, Liaoning, China". Proceedings of the Royal Society B. 277 (1679): 229-236. doi:10.1098/rspb.2009.0203. PMC 2842663 $2. PMID 19419990. 
  7. ^ Shundong Bi (2018). "An Early Cretaceous eutherian and the placental–marsupial dichotomy". Nature. 558 (7710): 390-395. doi:10.1038/s41586-018-0210-3. PMID 29899454. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Eteneliler</span> Eutheria sınıfındaki memelilerin alt sınıfı

Eteneliler, eteneli memeliler veya plasentalı memeliler, memelilerin bir infra sınıfı. Diğer alt sınıflar keseliler (Metatheria) ve hâlâ yumurtlayarak üreyen ilkel memelilerdir (Protheria). Aralarında büyük bir farkla en büyük grup etenelilerdir. Günümüzde, 6000'in üzerinde eteneli türü bulunmaktadır. Vücut yapıları ve yaşam alanlarının farklılıkları ile en çeşitli memeli grubunu oluştururlar.

<span class="mw-page-title-main">Eutheria</span> memeli kladı

Eutheria, keselilere göre etenelilerle daha yakından ilişkili olan tüm doğurgan memelileri (Theria) kapsayan bir kladdır.

<span class="mw-page-title-main">Euarchontoglires</span> memeli üst takımı

Euarchontoglires veya Supraprimates, eteneliler infra sınıfında yer alan, moleküler genetik araştırmalar sonrası ortaya konulmuş olan bir üst takım.

<span class="mw-page-title-main">Euarchonta</span> memeli kladı

Euarchonta, eteneliler infra sınıfında yer alan, moleküler genetik araştırmalar sonrası ortaya konulmuş olan bir üst takım. Euarchonta şu takımları içerir: Sivri sincapçıkgiller (Scandentia), Primatlar (Primates) ve Abalı memeliler (Dermoptera).

<span class="mw-page-title-main">Primatomorpha</span> memeli kladı

Primatomorpha, eteneliler infra sınıfında yer alan, molekülergenetik araştırmalar sonrası ortaya konulmuş olan bir mir takım. Primatomorpha: Primatlar (Primates), Abalı memeliler (Dermoptera) ve Plesiadapiformları içerir.

Erken Kretase veya Alt Kretase, Kretase'nin iki ana bölümünden daha erken/altta olanıdır. Genellikle 145 milyon yıl öncesinden 100,5 milyon yıl öncesine kadar uzandığı kabul edilir.

<i>Protungulatum</i> plasentalı memeli cinsi

Protungulatum, ilk olarak kuzeydoğu Montana'daki Bug Creek Anthills Oluşumunda bulunan, geç Kretase ile erken Paleosen dönemleri arasında yaşamış, bazal bir toynaklı veya Pan-Euungulate olduğu düşünülen, bilinen en eski plasentalı memeli cinsi.

<span class="mw-page-title-main">Boreoeutheria</span> memeli kladı

Boreoeutheria, plasentalı memelilerin bir kladıdır. Grup iki kardeş taksondan oluşur: Laurasiatheria ve Euarchontoglires.

Zhelestidae, soyu tükenmiş eutherian memelilerin bir soyudur. Turoniyen'den Maastrihtiyen'e kadar Geç Kretase'de ortaya çıkanlar, son derece başarılı bir gruptu ve Avrupa, Asya, Hindistan, Afrika ve Kuzey Amerika'da temsilciler bulundu ve onları görünüşte kozmopolit bir dal haline getirdiler. Otçul bir yaşam tarzına doğru uzmanlaşmışlardı ve aslında başlangıçta kök toynaklılar olarak kabul edildiler, ancak epipubiklerin ve "arkaik" diş karakterlerinin varlığı onları plasentalı olmayan eutherianlar haline getirir.

<i>Juramaia</i>

Juramaia, Çin'in batısındaki Liaoning'in Geç Jura yataklarından bilinen kök eteneli memelerin soyu tükenmiş bir cinsidir. Vücut uzunluğu yaklaşık 70–100 mm olan küçük fare benzeri bir memelidir, bu onun, modern De Winton'ın sivri faresine benzer boyutta olduğunu gösterir. Juramaia, tam dişlenme ile korunan tamamlanmamış kafatası da dahil olmak üzere, eklemli ve neredeyse eksiksiz bir iskelet olan BMNH PM1343 holotipinden bilinmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Atlantogenata</span> memeli kladı

Atlantogenata, Xenarthra ve Afrotheria kladlarını içeren, önerilmiş bir plasentalı memeli grubudur. Bu gruplar, muhtemelen Kretase'de sırasıyla Güney Amerika ve Afrika kıtalarında ortaya çıkmış ve yayılmıştır. Boreoeutheria ile birlikte Placentalia'yı oluştururlar. Bu gruplandırmanın monofilisi, bazı genetik kanıtlarla desteklendi.

<i>Eomaia</i> ilkin memeli

Eomaia, erken Kretase döneminde yaşamış bazal eutherian memeli cinsi. Holotipi, Çin, Liaoning eyaleti, Lingyuan County'deki Yixian formasyonunda bulundu. Yixian Formasyonunun ana fosilli ufku 124.6 milyon yıl öncesine tarihlendirildi ve Mesozoyik zaman ölçeğinin alt Barremiyen aşamasıyla ilişkilendirildi. 2002'de tanımlandığında bilinen en eski eutheriandı. Ancak şu anda kendisinden 35 milyon yıl önce yaşamış Juramaia'nın, eutheria grubunun en eski üyesi olduğu düşünülüyor.

Acristatherium yanensisis, Çin'deki Erken Kretase Jehol biyotasından tanımlanmış bir bazal eutherian memeli cinsi.

<i>Montanalestes</i>

Montanalestes keeblerorum, ABD Montana'daki Carbon County'de bulunan bazal eutherian memeli türü. 1999'da Richard Cifelli tarafından bir mandibula kemiği ile tanımlandı. Montanalestes, Cloverly formasyonunda bulundu ve yaklaşık 110 milyon yıl öncesine (Apsiyen-Albiyen) tarihlendi.

<i>Prokennalestes</i>

Prokennalestes, fosilleri Moğolistan'ın erken Kretase aşamasından bilinen bazal eutherian memeli cinsi. İlk olarak 1989'da Kielan-Jaworowska & Dashzeveg tarafından, cinse ait iki tür ile tanımlandı: Prokennalestes trofimovi ve Prokennalestes minor.

Murtoilestes, Erken Kretase döneminde (Barremiyen–Apsiyen, Murtoi Formasyonu), doğu Rusya'da yaşamış bazal eutherian memeli cinsi. Cins, ilk defa 2000 yılında Averianov ve Skutschas tarafından tanımlandı. Cinse ait tek tür, tip tür olan Murtoilestes abramovi'dir.

Cimolestes, böcekleri ve diğer küçük hayvanları yemeye uyarlanmış tam bir diş tamamlayıcısı olan erken eutherian memeli cinsi. Paleontologlar, kısmen, oldukça farklı hayvanların cinse atanması nedeniyle, diğer memelilerle olan ilişkisi konusunda anlaşamadılar, bu da Cimolestes'i yakından ilişkili olanlardan ziyade benzer özelliklere sahip hayvanların bir sınıf taksonu haline getirdi. Fosilleri, Kuzey Amerika, Güney Amerika, Avrupa ve Afrika'da bulunmuştur. Cimolestes ilk olarak Kuzey Amerika'nın Geç Kretase döneminde ortaya çıktı. Bazı paleontologlara göre, Cimolestes'in soyu Paleosen'in başlangıcında tükendi, diğerleri ise cinsin soyunun Eosen'den önce tükendiğini bildiriyor.

<span class="mw-page-title-main">Kondilart</span> tarih öncesi memeli takımı

Kondilartlar (Condylarthra), öncelikle Paleosen ve Eosen dönemlerinden bilinen, soyu tükenmiş plasentalı memelilerin resmi olmayan bir grubudur - daha önce bir takım olarak kabul edilmiştir. Erken, ilkel toynaklılar olarak kabul edilirler. Artık, Perissodactyla veya Cetartiodactyla'nın bir parçası olarak açıkça belirlenmemiş olan toynaklıları sınıflandırmak için bir çöplük olarak hizmet eden ve bu nedenle birçok ilgisiz soydan oluşan bir çöp sepeti taksonu olarak kabul edilmektedir.

Maelestes, 1997 yılında Gobi Çölü'nde keşfedilen, tarih öncesi sivri fare benzeri bir memelidir. Yaklaşık 71-75 milyon yıl önce Kretase Dönemi'nin sonlarında yaşamış olan bu hayvan, Velociraptor ve Oviraptor gibi dinozorların çağdaşıydı. Bazı bilim adamlarına göre, bu türün keşfi ve analizi, gerçek plasentalı memelilerin, diğerlerinin düşündüğü gibi Kretase'de çok daha erken, kuş olmayan dinozorların 66 milyon yıl önce neslinin tükendiği zamana yakın bir yerde ortaya çıktığını gösteriyor. Bununla birlikte, bir epipubik kemiğin varlığı, diğer özelliklerin yanı sıra, onu plasental olmayan bir eutherian olarak yerleştirir.

<i>Kennalestes</i> bazal eutherian

Kennalestes, 1968'de tanımlanan, sivri fare benzeri soyu tükenmiş bir böcekçil eutherian memeli cinsi. Tip türü K. gobiensis'tir ve Kretase döneminde Moğolistan'da hem Bayan Mandahu Formasyonu hem de Djadochta Formasyonu'nda bulunan yaygın bir memelidir. Kampaniyen döneminde Moğolistan'da bulundu, bu yüzden Velociraptor, Oviraptor ve Archaeornithoides gibi yırtıcı dinozorların kurbanı olmuş olabilir.