İçeriğe atla

Sincar

Sincar
Şingal شەنگال
Irak üzerinde Sincar
Sincar
Sincar
Sincar'ın Irak'taki konumu
ÜlkeIrak Irak
İlNinova ili
Nüfus
 (2013)
 • Toplam88.023

Sincar (Arapça: سنجار‎, Sinjar, Kürtçe: شەنگال, Şingal), Kuzey Irak'ta Musul kentine bağlı ilçe. Bölgede DEAŞ öncesi, üçte ikisini Ezidilerin, diğer bölümünü ise Sünni Kürt ve Arapların oluşturduğu yaklaşık 300 bin kişinin yaşadığı tahmin ediliyordu.[1]

IŞİD'den sonra

Ağustos 2014'te Irak ve Şam İslam Devleti Sincar'ı işgal etti ve 5-6 Ağustos'ta Ezidi tanıklara göre, 500-2.000 arası Ezidi sivili öldürerek Sincar katliamını işlediği belirtildi.[2] Bu, Ezidi sakinlerinin toplu göçüne neden oldu. Irak ve Şam İslam Devleti'nin Yezîdî soykırımı Birleşmiş Milletler tarafından tanındı.[3][4][5]

2014 sonrası PKK, IŞİD saldırısını öne sürerek Sincar Dağı'nda konuşlanmaya başladı.[6]

Kasım 2015 tarihinde, uluslararası koalisyonun da desteğiyle, Peşmerge güçleri Sincar'a girdi ve ilçeyi IŞİD'den temizleyerek geri aldı.[6][7] Akabinde ilçenin doğuya yakın mezrasında IŞİD tarafından öldürülen en az 78 Ezidi kadının cesedinin olduğu bir toplu mezar bulundu.[8]

Aralık 2015'te PKK destekli Şengal Ezidi İnşa Meclisi bölgede özerklik ilan etti.[9][10][11] Ağustos 2017'de basın toplantısı ile demokratik özerklik ilan edildi ve temel ilkeler açıklandı.[12] Özerklik hiçbir otorite tarafından tanınmadı.

Ekim 2017'de Irak merkezî hükûmetine bağlı birliklerin bölgeye yerleşmesiyle Peşmerge bölgeden çekildi.[6]

Sincar'dan IŞİD nedeniyle önceden göç etmiş olan ve PKK'yi desteklemeyen Ezidiler, güvenlik nedeniyle Sincar'a geri dönemedi. Ekim 2020'de PKK'nın Sincar'dan çıkarılmasına yönelik Irak ve Kürdistan Bölgesel Yönetimi arasında bir antlaşma imzalandı.[1][6]

Kaynakça

  1. ^ a b "Ezidiler, DEAŞ'ın Sincar'a saldırısının 8. yılında uluslararası kamuoyu tarafından yalnız bırakıldıklarını düşünüyor". Anadolu Ajansı. 4 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Eylül 2022. 
  2. ^ Loveday Morris (3 Ağustos 2014). "Islamic State seizes town of Sinjar, pushing out Kurds and sending Yazidis fleeing". Washington Post. WP website. 6 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2014. 
  3. ^ Elise Labott; Tal Kopan (17 Mart 2016). "John Kerry: ISIS responsible for genocide". CNN. 11 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2019. 
  4. ^ "UN accuses the "Islamic State" in the genocide of the Yazidis" (Rusça). BBC. 19 Mart 2015. 8 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2019. 
  5. ^ "The UN has blamed "Islamic State" in the genocide of the Yazidis". Radio Free Europe/Radio Liberty. 19 Mart 2015. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2019. 
  6. ^ a b c d "8 yıl önce DEAŞ'ın Sincar saldırısından kaçan Ezidiler, PKK nedeniyle yurtlarına dönemiyor". Anadolu Ajansı. 3 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Eylül 2022. 
  7. ^ "Battle for Sinjar: IS-held town in Iraq 'liberated'". BBC News. 13 Kasım 2015. 17 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Kasım 2015. 
  8. ^ Isabel Coles (14 Kasım 2015). "Mass Yazidi grave discovered after Iraq's Sinjar taken from Islamic State". Reuters. 16 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Kasım 2015. 
  9. ^ "Şengal'de özerk yönetim ilan edildi". YDH - Yakın Doğu Haber. 5 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Eylül 2022. 
  10. ^ "Özerk Yönetim: Şengal'i de Irak'ın birliğini de savunduk, asayiş gücünü dağıtmayacağız". www.rudaw.net. 3 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Eylül 2022. 
  11. ^ "Şengal Özerk Yönetimi üyesi: Şengal'de Irak bayrağını biz göndere çektik". www.rudaw.net. 8 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Eylül 2022. 
  12. ^ "Şengal'de 'demokratik özerklik' ilan edildi". Gazete Duvar. 20 Ağustos 2017. 22 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Eylül 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Peşmerge</span> Irak Kürdistanının askerî gücü

Peşmerge, Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin askerî gücüdür. Irak Anayasası'na göre Peşmerge, güvenlik yan kuruluşlarıyla birlikte Kürdistan Bölgesi'nin güvenliğinden sorumludur. Peşmerge'ye bağlı kuruluşlar arasında Asayiş, Parastin u Zanyarî ve Zeravani bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kobani</span> Suriyede bir kent

Kobani veya Ayn el-Arab, Suriye'de bir kent. Türkiye'nin Şanlıurfa, Suruç ilçesinin güneyinde yer alır. 54.681 nüfusa sahiptir. Nüfusunun yaklaşık %90'lık kesimini Kürtler oluşturmaktadır. 2012'de Kürt askerî gücü YPG'nin kontrolüne geçinceye kadar Suriye'nin Halep İli'nin, Ayn el-Arab İlçesi'nin merkezi idi. Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi tarafından Fırat Bölgesi'nin merkezi ilan edildi. Aynı zamanda kentte Türkmen, Arap ve Ermeniler de yaşamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Suriye Kürdistanı çatışmaları</span> Kuzey Suriyede askeri ve siyasi çatışma

Rojava Savaşı ya da Suriye Kürdistanı Çatışmaları, Suriye'nin kuzeyindeki taraflar arasındaki çatışmaları kapsamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">YPG</span> Suriyede aktif Kürt milliyetçisi örgüt

YPG tam adı ile Halk Koruma Birlikleri veya Halk Savunma Birlikleri, Suriye'de faaliyet gösteren, fiilen özerk olan Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi'ne bağlı çoğunluğunu Kürtlerin oluşturduğu silahlı örgüt. Suriye Demokratik Güçleri bileşendir ve silahlı gücünün çoğunu oluşturur. Kadın Koruma Birlikleri (YPJ), YPG'nin kadın kolu, YPG Enternasyonal ise yabancı gönüllülerden oluşan koludur.

<span class="mw-page-title-main">Irak ve Şam İslam Devleti</span> Irak, Suriye ve Afrikada faaliyet gösteren Selefi cihatçı silahlı örgüt

Irak ve Şam İslam Devleti veya 2014'ten beri kullandığı resmî isimle İslam Devleti, ağırlıklı olarak Afrika'da, ayrıca Irak ve Suriye'de de etkinlik gösteren, bu bölgede hilâfet devleti kurmak amacıyla güvenlik güçlerine ve sivillere karşı eylemler yapan yasa dışı, silahlı ve ele geçirdiği topraklardaki meşruluğu hiçbir ülke tarafından devlet olarak tanınmayan Selefi cihatçı örgüttür. Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler ile aralarında ABD, Türkiye, Suudi Arabistan, Kanada'nın da bulunduğu pek çok ülke ve kuruluş tarafından terör örgütü olarak tanınmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kobani Kuşatması</span> Kobani kasabasının kırsal bölgesinde yaşanan silahlı çatışmalar

Kobani Kuşatması, Suriye'nin Halep vilayetine bağlı Kobani kasabasının kırsal bölgesinde 13 Eylül 2014 tarihinde Irak Şam İslam Devleti militanlarının PYD'nin kontrolünde bulunan köylere taarruzuyla başlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">YPJ</span> Suriyede çoğunluğu Kürt kadınların oluşturduğu silahlı örgüt

YPJ veya Kadın Koruma Birlikleri YPG 'nin kadın koludur. 2012 yılında YPG'nin kadın tugayı olarak kurulmuştur. 2014'te 18 ile 40 yaşları arasında 7000'den fazla gönüllü savaşçı kadroya ulaşmıştır. Jineoloji YPJ'nin fikir bütünlüğünü oluşturan düşüncelere temel olan doktrinlerden biridir. Irak ve Şam İslam Devleti'nin Yezîdî soykırımına karşı savaşmıştır.

<span class="mw-page-title-main">YBŞ</span>

Sincar Direniş Birlikleri veya Kürtçe adından kısaltılarak YBŞ, Ezidilerin yoğunlukla yaşadığı bölge olan Sincar'e Irak ve Şam İslam Devleti'nin (IŞİD) saldırmasıyla Irak'ta kurulan ve Irak'taki Ezidi bölgesini savunan silahlı örgüt. Irak ve Şam İslam Devleti'nin Yezîdî soykırımına karşı örgütlenme şeklinde kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Irak İç Savaşı (2013-2017)</span>

Irak İç Savaşı (2013-2017), IŞİD'in Musul'a saldırmasıyla başlayan iç çatışmaları kapsamaktadır. IŞİD ve IŞİD'e destek veren eski Baas partisi mensupları, Sünni Arap aşiretleri ve diğer radikal örgütler ile Irak Ordusu, Peşmerge, İran destekli Şii milisler, Süryani/Asuri/Yezidi azınlık savaşçıları ve merkezi hükûmete destek veren Sünni ve Şii Arap, Kürt ve Türkmen aşiretleri arasındaki çatışmalar günümüzde de devam etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Suriye Demokratik Güçleri</span> Kuzey ve Doğu Suriye Demokratik Özerk Yönetimi‘nin askerî kuvvetleri

Suriye Demokratik Güçleri (SDG), Kürt, Arap, Süryani, Ermeni ve Türkmenlerden oluşan IŞİD'e karşı mücadele için oluşturulmuş ortak bir operasyon gücü. De Facto özerk olan Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi'nin silahlı gücüdür. Silahlı gücünün çoğunu YPG oluşturur, oluşum olarak da YPG'ye bağlıdır. Amerika Birleşik Devletleri tarafından fonlanmış ve silahlandırılmıştır.

PKK saldırıları (2015-günümüz), Haziran 2015 Türkiye genel seçimleri ardından PKK üyelerinin sık sık yol kesip araç yakma ve şantiye basarak kamu malına zarar vermesi, son olarak Şanlıurfa'da Ceylanpınar saldırısı olarak bilinen PKK üyelerince 2 polisin öldürülmesinin akabinde artan PKK'nın saldırıları sonrası çözüm süreci ve ateşkesin durdurulmasının hemen ardından 8 Ağustos 2015 tarihinde başlayan çatışmaların PKK üyelerinin güvenlik güçlerine karşı düzenlediği Iğdır, Dağlıca ve Siirt saldırıları sonrası Türkiye'de yapılan Kasım 2015 Türkiye genel seçimlerinin ardından doğu ve güneydoğu gölgelerinde özyönetim ve halk ayaklanması başlatma teşebbüsünde bulunan PKK miitanlarına karşı başlatılan Türk Silahlı Kuvvetleri, Emniyet Genel Müdürlüğü ile ortak yürütülen özel harekat polisleri ve SAS komandolarının da destek verdiği kamuoyundan hendek operasyonları olarak bilinen operasyonların başlatılmasıyla devam eden silahlı çatışma süreci.

<span class="mw-page-title-main">Ezidi Kadın Birimleri</span>

Ezidi Kadın Birimleri, Irak'ta gerek Irak ve Şam İslam Devleti'nin Yezîdî soykırımına karşı gerekse diğer cihatçı İslami gruplar tarafından saldırıya uğrayan kadın Yezidiler tarafından 2015'te kurulan, IŞİD saldırılarına karşı gelebilmek ve Yezidi toplumunu korumak için oluşturulan kadın paramiliter milis grubu. Şengal Direniş Birlikleri'nin kadın kolu olarak kurulan örgüt, Yekîneyên Parastina Jin ê Şengalê adıyla kuruldu. 26 Ekim'de günümüzdeki adını aldı.

<span class="mw-page-title-main">Musul Muharebesi (2016-17)</span>

Musul Muharebesi, Musul şehir merkezini ve civarındaki köyleri IŞİD'in elinden geri almak için başlatılan askerî operasyondur.

<span class="mw-page-title-main">İsmail Özden (PKK yöneticisi)</span>

İsmail Özden veya diğer kullanılan adıyla Zeki Şengali, PKK'nın üst düzey liderlerinden birisi ve KCK yürütme konseyi üyesi. Sincar'da, bir arabada seyahat ederken Türk Silahlı Kuvvetleri'nin düzenlediği sınır ötesi insansız hava aracı operasyonu sonucu öldürüldü. Özden, Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı'nın "en çok aranan teröristler listesinde" yer almaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Nadiye Murad</span>

Nadiye Murad, Iraklı Yezidi insan hakları savunucusu.

<span class="mw-page-title-main">Pençe operasyonları</span> Kuzey Irakta Türk askeri operasyonları

Pençe operasyonları, Türk Silahlı Kuvvetlerinin (TSK) Irak'a bağlı Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nde PKK'ya karşı başlattığı sınır ötesi harekât olan Kararlılık Harekâtı'nın devamı olan operasyonlardır. Pençe Operasyonu, Pençe-2 Operasyonu, Pençe-3 Operasyonu ve Pençe-Kaplan Operasyonu olarak dört aşamada devam etmiştir. Pençe-Kartal Operasyonu ile Mahmur'un ve Sincar'ın da vurulduğu bir hava taarruzu düzenlenmiştir. Operasyonlar süresince TSK Kuzey Irak'ta Hakurk, Sinat-Haftanin bölgelerine askerî üs kurarak ilerlemekte ve bölgeye yerleşmektedir. Türk yapımı balistik füze olan Bora da ilk kez bu operasyonlar süresinde denenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Yezîdî Soykırımı</span> IŞİD tarafından Yezîdîlere yapılan soykırım

Yezidi Soykırımı, Irak ve Şam İslam Devleti'nin Irak'taki Yezîdîlere yönelik 3 Ağustos 2014 tarihinde gerçekleştirmiş olduğu katliamlar silsilesi. Birleşmiş Milletler tarafından soykırım olarak kabul edilmiştir. Kürdistan Bölgesel Yönetimi'ndeki Yezîdî kadınlar ve küçük yaştaki kızlar IŞİD mensupları tarafından cinsel köleliğe zorlandı, erkekler sürgün edildi ve binlercesi topluca infaz edildi. Birçoğu Sincar'de olmak üzere toplamda yaklaşık 5 bin kişinin öldürüldüğü 10 bine yakın kişinin ise esir düştüğü ifade edilmektedir. Soykırım 2014 yılında Peşmerge'nin IŞİD saldırıları sonucunda geri çekilmesinden sonra başlamıştır.

Beyci Muharebesi , Irak Silahlı Kuvvetlerinin 29 Ekim 2014'te Beyci'yi geri almak için taarruz gerçekleştirmesiyle başlayan muharebedir.

Kürdistan Bölgesel Yönetimi-PKK çatışması, Irak Kürdistanı'nda meşru Kürdistan Bölgesel Yönetimi ile PKK ve PKK'nın müttefik grupları arasında gerçekleşen bir dizi savaş ve çatışmadır. 1983 yılında başladı ve hala isyan şeklinde devam ediyor. PKK'nın ağırlıklı yöntemi Peşmergelere karşı gerilla savaşı uygulamaktır.

2022 Sincar çatışması, 1 Mayıs'ta Irak ordusunun, Türkiye ve Kürdistan Demokrat Partisi'nin desteğiyle Haşdi Şabi'ye bağlı YBS milislerini Şengal'den çıkarmak için bir operasyon başlatmasıyla başlayan bir çatışmaydı.