İçeriğe atla

Silahtar Mustafa Paşa

Silahtar Mustafa Paşa (d.1609?-ö. 1642), vezirlik, kaptan-ı deryalık ve valilik yapmış Osmanlı devlet adamı.

Boşnak asıllıdır. Babası Hacı Sinan Ağa'nın Venedik ile ticâret yapması nedeniyle kendisine Bazirgânzâde (Tüccarzade) lakabı verilmiştir. Küçük yaşta saraya giren Mustafa Paşa, IV. Murad'ın sevgisini kazanarak silahtarlık makamına yükseldi. Bu makamından dolayı "Silahtar" lakabıyla anılmaya başlandı. 1635 yılındaki Revan Seferi'ne katılan Mustafa Paşa, Sivas taraflarında padişah tarafından ikinci vezirliğe yükseltildi. Bu dönemde kendisine Şam beylerbeyliği verildi. Ancak kendisi buraya gitmeyerek mütesellimini görevlendirdi. Revan seferindeki başarılarından ötürü kendisine arpalık olarak Aydın, Saruhan ve Niğbolu sancakları verilmiştir. Bu esnada Şam beylerbeyliği görevinden de feragat etmiştir. 1638 yılında Bağdat Seferi'ne katılan Mustafa Paşa, 5 Ağustos 1638'de yeniden Şam beylerbeyi oldu. Seferde gösterdiği başarılar nedeniyle, Kemankeş Kara Mustafa Paşa'nın sadrazam olması üzerine onun yerine Kaptan-ı derya görevine getirildi. Bu görevdeyken hiçbir deniz seferine çıkmadı. IV. Murad hayatından ümidini kesince Osmanlı tahtını nedimi Silahdar Mustafa Paşa'ya bırakmak istese de Kösem Sultan'ın koruması sayesinde şehzade İbrahim boğulmadı.[1] IV. Murad'ın ölümü sonrasında 22 Şubat 1640'ta Budin beylerbeyi oldu. Ancak buraya gidemeden Rumeli beylerbeyliği görevine atandı. 1641 yılı başlarında Temeşvar valisi olarak görülen Mustafa Paşa, 1642 yılı Nisan ayında bu görevdeyken Sultan İbrahim'in fermanı üzerine Temeşvar kalesinde idam edildi.[2]

Silahtar Mustafa Paşa tarafından 1637'de inşasına başlanan ve 1637 yılında tamamlanan kervansaray, günümüz Malatya ili Battalgazi ilçesinin Alacakapı Mahallesi’nde bulunmaktadır.[3] Saraybosna şehrinde Silahtar Mustafa Paşa tarafından 1640 yılında inşa ettirilen tekke, günümüzde babasına istinaden "Hacı Sinan Tekkesi" adıyla bilinmektedir.[4]

Popüler Kültürdeki Yeri

2015 yapımı Muhteşem Yüzyıl: Kösem dizisinde Caner Cindoruk tarafından canlandırılmıştır.

Kaynakça

  1. ^ IV. Murad: Şarkın Sultanı. Kronik Kitap. Mayıs 2020. s. 174. 
  2. ^ Göyünç, N., Eski Malatya’da Silâhtar Mustafa Paşa Hanı, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Enstitüsü Dergisi , Sayıː1, Yılː1970. URL:http://edebiyat.istanbul.edu.tr/tarihmerkezi/wp-content/uploads/2015/03/Tarih-Enstit%C3%BCs%C3%BC-Dergisi-Say%C4%B1-1.pdf 2 Şubat 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Erişim: 2017-01-29
  3. ^ Silahtar Mustafa Paşa Kervansarayı,Malatya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. URL:http://www.malatyakulturturizm.gov.tr/TR,58329/silahtar-mustafa-pasa-kervansarayi.html 2 Şubat 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Erişim: 2017-01-29
  4. ^ Vildiç, S., Bosna'da Kadirilik Kültürü. URL:http://www.bilgelerzirvesi.org/bildiri/pdf/samir-vildic.pdf 2 Şubat 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Erişim: 2017-01-29
Askerî görevi
Önce gelen:
Kemankeş Kara Mustafa Paşa
Kaptan-ı Derya
24 Aralık 1638 - 22 Şubat 1640
Sonra gelen:
Deli Hüseyin Paşa

İlgili Araştırma Makaleleri

Siyavuş Paşa, IV. Mehmed saltanatında 21 Ağustos 1651 - 27 Eylül 1651 ve 5 Mart 1656 - 26 Nisan 1656 tarihleri arasında iki kez toplam iki ay yirmi dokuz gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır. 1641 - 1642 döneminde Kaptan-ı Derya'lık da yapmıştır.

Tabanıyassı Mehmed Paşa IV. Murad saltanatında 18 Mayıs 1632 - 2 Şubat 1637 tarihleri arasında dört yıl sekiz buçuk ay sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

Bayram Paşaya da Ladikli Bayram Paşa olarak da bilinir, IV. Murad saltanatında 2 Şubat 1637 - 26 Ağustos 1638 tarihleri arasında bir yıl altı ay yirmi iki gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır. Aynı zamanda I. Ahmed'in kızı Hanzade Sultan'ın eşidir. İstanbul'un Bayrampaşa ilçesi onun adını taşımaktadır.

Tayyar Mehmed Paşa, IV. Murad saltanatında 26 Ağustos 1638 - 24 Aralık 1638 tarihleri arasında 3 ay 28 gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Melek Ahmed Paşa</span> 79. Osmanlı sadrazamı

Melek Ahmed Paşa IV. Mehmed saltanatında 5 Ağustos 1650 - 21 Ağustos 1651 tarihleri arasında bir yıl on yedi gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Gürcü Mehmed Paşa</span> 81. Osmanlı sadrazamı

Gürcü Mehmed Paşa, IV. Mehmed saltanatında 27 Eylül 1651 - 20 Haziran 1652 tarihleri arasında sekiz ay yirmi üç gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamı.

Deli Hüseyin Paşa Osmanlı padişahları IV. Murad, Sultan İbrahim dönemlerinde Kaptan-ı Deryalık, IV. Mehmed döneminde de 28 Şubat 1656 - 5 Mart 1656 tarihleri arasında altı gün sadrazamlık yapmış; çeşitli eyalet valiliği, uzun yıllar Girit Serdarlığı ve üç kez Kaptan-ı deryalık dahil yüksek devlet görevlerinde bulunmuş bir Osmanlı devlet adamı ve askeridir.

<span class="mw-page-title-main">1623-1639 Osmanlı-Safevî Savaşı</span> Osmanlı İmparatorluğu ile Safevi Devleti arasında 1623-1639 yılları arasında yapılmış savaş

1623-1639 Osmanlı-Safevî Savaşı, Osmanlı İmparatorluğu ile Safevî Devleti arasında, Irak meselesi için çıkan savaş.

<span class="mw-page-title-main">Budin (eyalet)</span>

Budin Eyaleti, Budin Beylerbeyliği veya Budin Paşalığı, Osmanlı İmparatorluğu'nun bir eyaleti. 1526'daki Mohaç Muharebesi sonrasında Osmanlı İmparatorluğu'na bağlanan Macaristan Krallığı'nın başkenti Budin'e 1530, 1540 ve 1541 yıllarında Habsburg Hanedanı'nın kontrolündeki Avusturya Arşidüklüğü tarafından gerçekleştirilen ve başarısızlıkla sonuçlanan kuşatmalar sonrasında kurulmuştur. 1552'de Temeşvar ele geçirilmiş ve Temeşvar ve çevresinde Temeşvar Eyaleti kurulmuştur. 1606'da Zitvatorok Antlaşması'yla Eğri ve Kanije şehirleri de alınarak Eğri (1596) ve Kanije (1600) Eyaletleri kurulmuştur. 17. yüzyılda II. Viyana Kuşatmasının başarısızlığından sonra 2 Eylül 1686'da Habsburg ordusu Budin şehrini düşürdü ve eyalet de düşmüştür.

Varvar Ali Paşa veya Varvari Ali Paşa, Osmanlı devlet adamı.

<span class="mw-page-title-main">Safî</span> 6. Safevi Türkmen hükümdarı

Şah Safî veya Sam Mirza, Safevî şahı.

Celep Ahmed Paşa, (?-1642) IV. Murad ile I. Ibrahim Döneminde Vezirlik yapan bir Paşa'dir. 1639'da Kösem Sultan kızı Ayşe Sultan'ın beşinci eşi oldu, bu arada Halep ve Şam valiliklerinde bulunmuş. Celep Ahmed Paşa 1642 senesinde Şam'da ikinci defa valiliği esnasında bir zengini malına tamah ederek öldürttüğü duyulmuş ve vazifesinden geri çağırılarak İstanbul'da hapis ve malı müsadere edilmiştir.

Nasuhpaşazade Hüseyin Paşa, Osmanlı devlet adamı.

Kenan Paşa, Osmanlı asker devlet adamı.

İskender Paşa ya da Çerkes İskender Paşa ; Van, Erzurum, Diyarbakır ve Mısır beylerleyliği görevlerinde bulunmuş Osmanlı devlet adamı.

Hüseyin Paşa ya da Bodur Hüseyin Paşa ; Bosna, Diyarbakır, Mısır, Bağdat ve Şam beylerleyliği ile vezirlik görevlerinde bulunmuş Osmanlı devlet adamı.

Sofu Sinan Paşa , beylerbeyi ve vezirlik görevlerinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır.

Damat Murtaza Paşa (?-1636); beylerbeyi ve vezirlik görevlerinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır.

Kaplan Mustafa Paşa, Osmanlı devlet adamı ve asker

Boynuyaralı Mehmed Paşa ya da diğer lakabıyla Boynueğri Mehmed Paşa, IV. Mehmed saltanatında Nisan 1656 - 14 Eylül 1656 tarihleri arasında kısa süre sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.