İçeriğe atla

Sigmund Zois

Sigmund Zois
Sigmund Zois
DoğumSigmund Zois Freiherr von Edelstein
23 Kasım 1747(1747-11-23)
Trieste
Ölüm10 Kasım 1819 (71 yaşında)
Ljubljana
Meslekdoğa bilimci ve sanatçı
Tanınma nedeniZois Çemberi

Sigmund Zois Freiherr von Edelstein ya da Sigmund Zois (d. 23 Kasım 1747, Trieste - ö. 10 Kasım 1819, Ljubljana), bir Karniyol asilzadesi, doğa bilimci ve sanatçı. Avusturya Arşidüklüğü'nün Sloven Topraklarında Aydınlanma Çağı'nın en etkili isimlerinden biri olarak kabul edilir.

Ailesi

Sigmund'un babası Michelangelo Zois (1694-1777), Lombardiya'dan[1] Ljubljana'ya taşınan bir tüccardı. Burada demir ticareti ile önemli bir servet kazandı. İkinci evliliğini bir Karniyol soylu kadınla yaptı ve 1760'ta baron unvanını aldı. Babası hem Carniola'da hem de Karst Platosu'nda büyük mülklere sahipti. Sigmund, Trieste'de [2] babasının malikanelerinden birinde doğdu.

Eğitim

Birkaç özel okula gittikten sonra Sigmund Zois, eğitimine devam ettiği Modena Dükalığı'ndaki Reggio'ya taşındı. Seyahat etmeyi ve yeni çevre edinmeyi severdi. Yaşam tarzı, hayatının geri kalanında büyük zorluklar yaşamasına neden olacak olan gut hastalığı nedeniyle sınırlandı. Ljubljana'ya iş hayatına devam etmek için döndükten sonra doğa bilimleri okudu.

Zois Çemberi

Ljubljana'daki Zois Konağı

1780'lerin başında, Ljubljana'daki malikanesi, Sloven aydınlanmasının merkezindeki liberal entelektüeller için bir merkez haline geldi. Jurij Japelj, Blaž Kumerdej, Anton Tomaž Linhart, Valentin Vodnik ve Jernej Kopitar ile “Zois çemberi” olarak bilinen bir bilimsel akademi kurdu. Zois bu bilimsel akademinin başında bulunuyordu. Onlara rehberlik ediyor ve kültürel, bilimsel çabaları için gerekli mali desteği sağlıyordu. Böylece Zois, Sloven aydınlanmasının ana figürü oldu.

Zois, Ljubljana'da yolların yapımını, botanik bahçesinin ve (ana hissedarı olduğu) bir (Alman) tiyatronun kurulmasını bizzat üstlendi. Ayrıca bölgede bir lise kütüphanesinin genişletilmesine sponsor oldu.[3]

Kaynakça

  1. ^ "Zois plemeniti Edelstein, Michelangelo (1694–1777)". Slovenski biografski leksikon. 6 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Kasım 2017. 
  2. ^ Stanko Janež (1971). Živan Milisavac (Ed.). Jugoslovenski književni leksikon [Yugoslav Literary Lexicon] (Sırp-Hırvatça). Novi Sad (SAP Vojvodina, SR Serbia): Matica srpska. s. 64.  r eksik |soyadı1= (yardım)
  3. ^ "Flint-Rogers, Austin (1937)". 29 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Slovenya</span> Orta Avrupada yer alan bir ülke

Slovenya ya da resmî adıyla Slovenya Cumhuriyeti, Orta Avrupa'nın güneyinde yer alan bir ülkedir. Batısında İtalya, güneybatısında Adriyatik Denizi, güney ve doğusunda Hırvatistan, kuzeydoğusunda Macaristan ve kuzeyinde Avusturya bulunur. Slovenya çoğunlukla dağlık ve ormanlıktır, 20.271 kilometre kare alanı kaplar ve yaklaşık 2,1 milyon nüfusa sahiptir. Slovenler ülke nüfusunun %80'inden fazlasını oluşturmaktadır. Güney Slav dillerinden olan Slovence resmi dildir. Slovenya'nın başkenti ve en büyük şehri olan Ljubljana, coğrafi olarak ülkenin merkezine yakın bir konumdadır.

<span class="mw-page-title-main">Michelangelo</span> İtalyan sanatçı, mimar ve şair (1475–1564)

Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni, İtalyan rönesans dönemi ressam, heykeltıraş, mimar ve şairidir.

<span class="mw-page-title-main">Raffaello Sanzio</span> İtalyan ressam ve mimar (1483–1520)

Raffaello Sanzio da Urbino, kısaca Rafael olarak bilinen Rönesans döneminin İtalyan ressamı ve mimarıdır. Çalışmaları, şekillerin belirginliği, eserlerinin zenginliği ve insan ihtişamın neoplatonic fikirlerinin ifadesindeki görsel başarıları sebebiyle takdir görmektedir. Michelangelo ve Leonardo da Vinci ile birlikte, bu dönemin geleneksel üçlüsü olarak büyük üstatlarını oluşturmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Friuli-Venezia Giulia</span>

Friuli-Venezia Giulia İtalya Anayasası ile kısmi bölgesel özerklik verilmiş 20 bölgesinden birisidir. Bölgenin merkezi Trieste şehridir.

<span class="mw-page-title-main">Trieste</span> Trieste iline bağlı komün (Friuli Venezia Giulia, İtalya)

Trieste, İtalya'nın kuzey doğusunda Friuli-Venezia Giulia bölgesinde aynı adı taşıyan Trieste ili merkezi olan bir belediye, şehir ve limandır. Slovenya sınırına doğru bulunan Trieste Adriyatik Denizi'ndeki Trieste Körfezi'nin başında yer alır. Trieste, 1867-1918 yılları arasında Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun sınırları içinde Orta Avrupa'daki gösterişli bir Akdeniz limanı ve refah içindeki müzik ve edebiyat başkentiydi.

<span class="mw-page-title-main">Vladimir Bartol</span> Sloven yazar (1903–1967)

Vladimir Bartol, Sloven yazar. En meşhur eseri olan Alamut romanı ile tanınmıştır. Alamut romanı 1938 senesinde yayınlanmış sonradan birçok dile çevrilmiştir ve dünya çapında Slovenya edebiyatının en popüler edebi eserleri arasında sayılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Borut Pahor</span> 4. Slovenya cumhubaşkanı

Borut Pahor, Sloven siyasetçi. 22 Aralık 2012'den 23 Aralık 2022'ye kadar Slovenya cumhurbaşkanı olarak görev yaptı. Bunun öncesinde 2008 - 2012 yılları arasında başbakanlık yapmıştır. Ayrıca 2000 - 2004 yılları arasında Slovenya Millet Meclisi başkanlığı yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ivan Regen</span> Sloven bilim insanı ve biyolog

Ivan Janez Regen ya da bilinen adıyla Johann Regen Biyoakustik alanında yaptığı çalışmalar ile tanınan Sloven bilim insanı ve biyolog. Regen, bu alandaki katkılarından dolayı modern biyoakustiğin kurucusu olarak kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Štefka Drolc</span>

Štefka Drolc, Sloven kadın tiyatro ve sinema oyuncusudur.

<span class="mw-page-title-main">Potok Mağarası</span>

Potok Mağarası, Slovenya'nın kuzeyinde yer alan ve Üst Paleolitik dönem boyunca Orinyasiyen kültürünün anatomik olarak modern insanları tarafından yaklaşık 35.000 yıl GÖ iskan edilen yüksek rakımlı bir arkeolojik ve paleontolojik bölge ilan edilen bir mağaradır. Mağara adını Podolševa'daki Potok Çiftliği'nden almıştır. Slovence zijalka veya zijavka kelimeleri, uçurumun yüzünde ağzı açık düz tabanlı mağara anlamına gelir. 1928'den 1935'e kadar Sloven arkeolog Srečko Brodar tarafından sistematik kazılar yapıldı.

<span class="mw-page-title-main">Janče</span>

Janče, eski kaynaklarda ve yerel olarak Jančje ve Almanca:  Jantschberg Slovenya'da bulunan köy seviyesindeki yerleşim birimi. Coğrafi özellikleri gereği dağınık bir alanı kaplamaktadır. Başkent Ljubljana'nın doğusunda ve Sava Nehri'nin güneyindeki tepelere kurulmuştur. İdari olarak Ljubljana Şehir Belediyesine bağlıdır. Önceleri Geleneksel Aşağı Carniola bölgesinin bir parçası olmakla birlikte, günümüzde Slovenya Merkez İstatistik Bölgesinin bir parçası haline gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Paula Gruden</span> Sloven-Avustralya şair

Paula Gruden veya Pavla Gruden, Sloven kökenli Avustralyalı bir şair, çevirmen ve editördür.

<span class="mw-page-title-main">Slovenya Demiryolları</span>

Sloven Demiryolları 1991 yılında Yugoslavya'nın dağılmasından sonra kurulan Slovenya devlet demiryolu şirketidir.

<span class="mw-page-title-main">Georg Forster</span>

Johann Georg Adam Forster bir Alman doğa bilimci, etnolog, seyahat yazarı, gazeteci ve devrimciydi. Erken yaşta, James Cook'un Pasifik'e ikinci yolculuğu da dahil olmak üzere, birçok bilimsel seferde babası Johann Reinhold Forster'a eşlik etti. James Cook'un Pasifik'e ikinci yolculuğu hakkındaki raporu, A Voyage Round the World, Polinezya halkının etnolojisine önemli ölçüde katkıda bulundu ve saygın bir çalışma olmaya devam ediyor. Raporun bir sonucu olarak, Forster yirmi iki yaşında Royal Society'e kabul edildi ve modern bilimsel seyahat literatürünün kurucularından biri olarak kabul edildi.

<span class="mw-page-title-main">Primorska</span>

Primorska Slovenya'nın beş tarihî bölgesinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Aleksandra Kornhauser Frazer</span>

Aleksandra Kornhauser Frazer Sloven kimyacıdır. Doğa Bilimleri ve Mühendislik Fakültesi'nde Kimya Profesörü ve Slovenya Ljubljana Üniversitesi Uluslararası Kimya Araştırmaları Merkezi'nde Direktör olarak görev yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Fran Zwitter</span>

Fran Zweiter, Sloven tarihçidir.

<span class="mw-page-title-main">Ljudmila Plesničar Gec</span>

Ljudmila Plesničar Gec, Ljubljana'nın Roma tarihini ortaya çıkarma konusunda uzman Sloven bir arkeologdu. 1985'te Valvasor Ödülü, 1997'de Slovenya Cumhuriyeti Altın Özgürlük Ödülü ve 2000'de Slovenya Arkeoloji Derneği'nden Yaşam Boyu Başarı Ödülü'nü almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Marica Nadlišek Bartol</span> Sloven çevirmen, gazeteci ve yazar (1867–1940)

Maritsa Nadlišek Bartol ; Sloven yazar ve editör. 1897'den 1899'a kadar kurduğu kadın dergisi Slovenka'nın editörlüğünü yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Sloven Doğa Tarihi Müzesi</span>

Slovenya Doğa Tarihi Müzesi Doğa tarihi, bilim ve eğitim içerikli bir Slovenya ulusal müzesidir. Slovenya'nın en eski kültürel ve bilimsel kurumudur.