İçeriğe atla

Sierraceratops

Sierraceratops
Yaşadığı dönem aralığı: 72 myö
Maastrihtiyen 
PreЄ
J
Yeniden canlandırması
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem:Animalia
Şube:Chordata
Klad:Dinosauria
Takım:Ornithischia
Familya:Ceratopsidae
Alt familya:Chasmosaurinae
Cins:Sierraceratops
Dalman vd., 2021
Tür: S. turneri
İkili adlandırma
Sierraceratops turneri
Dalman vd., 2021

Sierraceratops ("Sierra'nın boynuzlu yüzü" anlamına gelir), ABD, New Mexico'daki Geç Kretase Hall Lake Oluşumu'ndan bir chasmosaurine ceratopsid cinsidir. Cins, kafatası ve iskeletin parçalarını içeren kısmi bir iskeletten bilinen Sierraceratops turneri adlı tek bir türü içerir.[1]

Açıklama

Sierraceratops'un, Tyrannosaurus (teropod) ve Alamosaurus (sauropod) ile boyut karşılaştırması

Sierraceratops, orta boy bir boynuzlu dinozordu. Kafatası iki metreden biraz daha kısaydı ve hayvanın uzunluğu 4.5 metre civarındaydı. Diğer chasmosaurinelerle karşılaştırıldığında, nispeten kısa ve sağlam olan, kısa ama ağır kaş boynuzları ve jugal üzerinde uzun bir yanak boynuzu vardı. Fırfırı nispeten uzundu ve oval şekilli bir orta hat çubuğuyla ayrılmış büyük deliklere sahipti.[1]

Sınıflandırma

Sierraceratops, kısmen fosillerin Geç Maastrihtiyen'e tarihlendiği varsayımına dayanarak, başlangıçta Torosaurus cinsine atıfta bulundu. Daha yakın bir çalışma daha sonra, hayvanın Torosaurus'tan farklı olduğunu, Torosarus'un paryetalde düz bir orta hat çubuğuna sahip olduğunu, Sierraceratops'unkinin ise oval olduğunu ortaya çıkardı. Ayrıca, radyometrik tarihler, hayvanın Torosaurus'tan önemli ölçüde daha yaşlı olduğunu ve geç Maastrihtiyen'den ziyade en son Kampaniyen veya erken Maastrihtiyen'e tarihlendiğini göstermektedir.

Dalman ve arkadaşlarının filogenetik analizi Sierraceratops'u, güneybatı Amerika Birleşik Devletleri ve Meksika'ya özgü bir grubun parçası olan Bravoceratops ve Coahuilaceratops'un kardeş taksonu olarak tanımladı.[1] Bu ayrıca, en son Kretase döneminde güney Laramidia'da (Kuzey Amerika'nın batısındaki ada kıta) yüksek düzeyde bir endemizm olduğunu kanıtlıyor.

Kaynakça

  1. ^ a b c Dalman (29 Eylül 2021). "Sierraceratops turneri, a new chasmosaurine ceratopsid from the Hall Lake Formation (Upper Cretaceous) of south-central New Mexico". Cretaceous Research (İngilizce): 105034. doi:10.1016/j.cretres.2021.105034. ISSN 0195-6671. 15 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ekim 2021. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<i>Carnotaurus</i> boynuzlu teropod

Carnotaurus, Geç Kretase döneminde Güney Amerika'da yaşamış bir teropod dinozor cinsidir.

<i>Tyrannosaurus</i> dev bir teropod dinozor cinsi

Tyrannosaurus, Kretase'nin sonlarında yaşamış, büyük bir etobur teropod dinozordur. Tyrannosaurus, diğer tyrannosauridlerden çok daha geniş bir dağılıma sahipti ve bulunduğu yaşam alanındaki etçillerin en büyüğüydü.

<i>Triceratops</i> kuş kalçalı dinozor cinsi

Triceratops, 68-66 milyon yıl önce Kuzey Amerika'da yaşamış otobur bir kuş kalçalı dinozor cinsi. Kretase döneminin sonunda pek çok canlının yokolduğu büyük felakete kadar yaşamış son dinozorlardandır. Triceratops, iri, dört ayaklı bedeni; büyük, kemikli bir yaka ve üç boynuz taşıyan başı; günümüz gergedanlarına olan benzerlikleri ile en kolay tanımlanabilen dinozor türlerinden biridir. Ayrıca, bilinen en büyük etobur dinozorlardan olan Tyrannosaurus ile aynı alanı paylaşmıştır ve muhtemelen onunla savaşan hayvanlardandır.

<i>Achelousaurus</i>

Achelousaurus, Achelousaurus'un Geç Kretase devrinde, Kuzey Amerika’da yaşadığı sanılmaktadır. Papağan benzeri gagası, burnu ile gözlerinin üzerinde kemikli çıkıntılar ve uzun yakasının sonunda iki boynuzu olan, dörtayaklı bir otoburdur. 6 metrelik uzunluğuyla, orta boyda bir ceratopsian dinozordur.

<i>Avaceratops</i>

Avaceratops, yaklaşık 77 milyon yıl önce Kuzey Amerika'da yaşamış bir ceratopsid dinozor cinsi.

<i>Pachycephalosaurus</i>

Pachycephalosaurus Pachycephalosauridae familyasından bir kuş kalçalı dinozor cinsidir. Tip türü, P. wyomingensis, bilinen tek türdür, ancak bazı araştırmacılar Stygimoloch cinsinin ikinci bir tür P. spinifer olduğunu veya P. wyomingensis'in genç bir örneği olduğunu öne sürmektedir. Geç Kretase döneminin Maastrihtiyen çağında, şu anda Batı Kuzey Amerika olan bölgede yaşamıştır. Kalıntıları Montana, Güney Dakota, Wyoming ve Alberta'da bulundu. Tür esas olarak tek bir kafatasından ve birkaç aşırı kalın kafatası çatısından bilinmektedir. Gelecek yıllarda daha eksiksiz fosillerin bulunacağı varsayılmaktadır.

<i>Gorgosaurus</i>

Gorgosaurus Geç Kretase döneminde Kuzey Amerika'nın batısında yaşamış teropod dinozor cinsidir.

<span class="mw-page-title-main">Ceratopsia</span> kuş kalçalı dinozor kladı

Ceratopsia veya Ceratopia, Kretase döneminde şimdiki Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya'da yaşamış, otçul bir kuş kalçalı dinozor grubudur. Bilinen en eski ceratopsian olan Yinlong downsi, 161,2 ile 155,7 milyon yıl önce yaşamıştır. Son ceratopsian türü olan Triceratops prorsus'un ise, 66 milyon yıl önce meydana gelen Kretase-Tersiyer yok oluşunda soyu tükendi.

<i>Centrosaurus</i> sürüngen cinsi

Centrosaurus, Geç Kretase döneminde Batı Kuzey Amerika'da yaşamış Ceratopsidae ailesine mensup dinozor cinsidir.

<i>Olorotitan</i> Maastrihtiyen kuş ayaklı dinozoru

Olorotitan, Geç Kretase devri'nde (Maastrihtiyen) yaşamış bir lambeosaurine hadrosaur dinozor cinsidir ve kalıntıları, Rusya'nın Amur Bölgesi, Kundur'un Udurchukan Formasyonu yataklarında bulunmuştur. Cinse dahil tek tür Olorotitan arharensis'tir. Son kuş olmayan dinozorlardan biriydi ve Kretase-Paleojen nesli tükenme olayı sırasında soyu tükendi.

<i>Conchoraptor</i> maniraptoran dinozor cinsi

Conchoraptor, Asya'da geç Kretase Dönemi'nde yaşamış bir oviraptorid dinozor cinsidir.

<span class="mw-page-title-main">Ceratopsidae</span> kuş kalçalı dinozor familyası

Ceratopsidae, Triceratops, Centrosaurus ve Styracosaurus gibi kuş kalçalı dinozorları içeren bir ceratopsian dinozor familyasıdır. Bilinen tüm türler, Geç Kretase'de yaşamış dört ayaklı otoburlardı. Çin'de yaşamış Sinoceratops dışındaki tüm türler, Geç Kretase'de Laramidia ada kıtasını oluşturan batı Kuzey Amerika'da yaşamıştır. Ceratopsidler, gagalar, çenenin arkasında sıralanan kesme dişleri, gösterişli burun boynuzları ile boyunda geriye ve yukarı uzanan kalkansı yapılar ile ayırt edilir. Familya, Chasmosaurinae ve Centrosaurinae olmak üzere iki alt familyaya ayrılmıştır. Chasmosaurineler genellikle uzun, üçgen kalkanlar ve iyi gelişmiş alın boynuzları ile nitelenir. Centrosaurinelerin iyi gelişmiş burun boynuzları veya burun çıkıntıları, daha kısa ve daha dikdörtgen biçimli kalkanları ve onun üstünde yer alan ayrıntılı dikenleri vardı.

<i>Turanoceratops</i> Kretase döneminde yaşamış, ceratopsian dinozor cinsi

Turanoceratops, Özbekistan'ın geç Kretase yaşlı Bissekty Formasyonu'ndan otçul bir ceratopsian dinozor cinsidir. Fosilleri, yaklaşık 90 milyon yıl öncesine, orta-geç Turoniyen evresine tarihlendi. Kafatası, Ceratopsidae'de görülenlere benzer bir çift uzun kaş boynuzu taşıyordu; ancak Turanoceratops, bir ceratopsid değil, daha önceki ceratopsianlar ve ceratopsidler arasında geçiş fosili gibi görünüyor.

<i>Papiliovenator</i> teropod dinozor cinsi

Papiliovenator, İç Moğolistan, Çin'deki Bayan Mandahu Formasyonu'ndan bir troodontid theropod dinozor cinsidir. Tip ve tek türü Papiliovenator neimengguensis'tir.

<i>Ornatops</i> Kuzey Amerikadan bir kuş kalçalı dinozor

Ornatops, New Mexico, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Geç Kretase Menefee Formasyonu'ndan bir brachylophosaurin saurolophine hadrozor cinsidir. Cins, tek bir tür içerir: Ornatops incantatus.

<i>Atrociraptor</i> teropod dinozor cinsi

Atrociraptor, Kanada, Alberta'nın Geç Kretase'sinden bir saurornitholestine dromaeosaurid teropod dinozor cinsidir.

Geç Kretase, jeolojik zaman cetvelinde Kretase döneminin ayrıldığı iki zaman diliminden genç olandır. Tebeşir anlamına gelen Kretase adı bu dönemde yoğun olarak çökelmiş olan tebeşir kayasına atıfta bulunularak verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Bisticeratops</span>

Bisticeratops Kuzeybatı New Mexico, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Bisti/De-Na-Zin vahşi alanında bulunan Kampaniyen yaşındaki Kirtland Formasyonu'nun yüzleklerinden elde edilen bir chasmosaurine ceratopsian cinsidir. Tip ve tek tür, neredeyse tam bir kafatasından bilinen B. froeseorum'dur.

<i>Sinoceratops</i>

Sinoceratops, yaklaşık 73 milyon yıl önce Kretase Dönemi'nin son bölümünde şu anda Çin'in Shandong eyaleti olan yerde yaşamış soyu tükenmiş bir ceratopsian dinozor cinsidir. 2010 yılında Xu Xing ve ark. tarafından Zhucheng, Çin'den üç kafatası için adlandırıldı. Tip türünün adı Sinoceratops zhuchengensis, keşfedildiği yerden dolayı "Zhucheng'den Çin boynuzlu yüzü" anlamına gelir.

<span class="mw-page-title-main">Stegoceras</span>

Stegoceras, Geç Kretase döneminde, yaklaşık 77.5 ila 74 milyon yıl önce (mya) Kuzey Amerika'da yaşayan bir pachycephalosaurid dinozor cinsidir. Kanada, Alberta'dan ilk örnekler 1902'de tanımlandı ve Stegoceras validum türü bu kalıntılara dayanıyordu. Jenerik isim "korna çatı" anlamına gelir ve özel isim "güçlü" anlamına gelir. Yıllar içinde bu cinse birkaç başka tür daha yerleştirildi, ancak bunlar o zamandan beri diğer cinslere taşındı veya küçük eşanlamlılar olarak kabul edildi. Şu anda sadece New Mexico'da bulunan fosillerden 2011 yılında isimlendirilen S. validum ve S. novomexicanum kaldı. İkinci türün geçerliliği de tartışıldı.