İçeriğe atla

Sicarii

Sicarii (Latince Sicarius "hançer taşıyan adam" ya da "suikastçı" kelimesinin çoğulu, günümüz İbranicesi'nde siqariqim סיקריקים olarak ifade edilir), Kudüs'ün MS 70 yılında Roma İmparatorluğu tarafından işgali neticesinde yıkılıp yağmalanmasından hemen önceki yıllarda, Romalıları ve taraftarlarını Yahudiye (Judea) bölgesinden uzaklaştırmaya çalışan köktenci Yahudi politik örgütünün (Zealots), radikal eylemleriyle ayrışan bir alt grubudur. Sicarii, ismini cübbelerinin altında gizledikleri sicae denilen hançerlerden almaktadır. İnsanların yoğun bir biçimde toplandığı alanlarda, hançerlerini çekerek Romalılara ve taraftarlarına saldırı gerçekleştirir ve görevlerini tamamladıktan sonra kalabalığın içine kaynaşıp uzaklaşarak kaçarlardı. Ortadoğu (haşhaşi benzeri) ya da Japonya'daki (ninja benzeri) gruplardan yüzyıllarca önce ortaya çıkan, tarihteki en eski organize suikast örgütlerinden biridir.

Etimoloji

Latince sicarii kelimesi (hançer taşıyan adam ya da suikastçı), secare (kesmek/doğramak) kökünden türemiştir. Latince bir hukuk terimi olarak kullanıldığı dönemde, katil teriminin çoğul hali ya da bir katilin yargılanması anlamlarına gelmektedir (bknz: Lex Cornelia de Sicariis et Veneficiis)[1]

Tarihçe

Birinci Yahudi-Roma savaşı'nın başlarında, Sicarii ve köktenci destekçileri (Zealots) (Josephus bu iki grubu ayırır, fakat yaptığı ayrımın nedenlerini derinlemesine açıklamaz), Kudüs'e sızmış ve halkı savaşa kışkırtabilmek adına bir dizi acımasız eylemde bulunmuşlardır. Talmud'da belirtildiğine göre, şehrin yiyecek stoğunu yok etmişler, bu sayede insanların Romalılar'la barışı görüşmesine engel olup kuşatmaya karşı savaşa zorlamışlardır. Liderleri (Menahem ben Yehuda ve Eleazar ben Ya'ir dahil olmak üzere) savaşta öne çıkan kişilerdi ve bu grup Romalılar'a karşı yapılan birçok savaşta asker olarak bulunmuştu. Menahem, küçük bir destekçi grubu ile birlikte Masada kalesine girmiş, Roma garnizonunu ele geçirmiş ve 700 askeri katletmiştir. Buna ek olarak, Antonia adlı başka bir kaleyi de ele geçirmiş ve Kral Agrippa II'nın kuvvetlerini bozmuştur. Menahem, destekçilerini Yahudiye civarındaki Roma konvoy ve lejyonlarına gerilla saldırıları düzenlemeleri için de eğitmiştir.

Josephus, Sicarii'nin yakın çevredeki bazı Yahudi köylerine de akınlar düzenleyerek, 700 kadın ve çocuğu katlettiğinden de bahsetmiştir.

Köktenciker (Zealots), Sicarii ve öne çıkan diğer gruplar nihai olarak güçlerini birleştirmişler ve MS 66 yılında Kudüs'ü kurtarmışlardır. Burada Kudüs Tapınağının kontrolünü ele geçirmişler ve kendilerine karşı koyanları idam etmişlerdir. Yerel halk, bu radikal grupların kontrolünden bunalmış ve onları ortadan kaldırmak için bir dizi akın ve kuşatma düzenlemişlerdir. Radikal gruplar nihai olarak bu kalkışmayı bastırmış ve Kudüs'ü savaş süresince ellerinde tutmayı başarmışlardır. Sonunda Romalılar şehri geri almak için gelmiş ve içerideki isyancıların açlıktan ölmesi için kuşatma düzenlemişlerdir. İsyancılar ciddi bir müddet dayanmış fakat grubun içindeki sürekli münakaşalar ve lider eksikliği grubun dağılmaya başlamasına sebep olmuştur. Sicarii lideri Menahem, bu süreç içerisinde rakip fraksiyonlardan biri tarafından öldürülmüştür. Sonunda Romalılar şehre girmiş ve yıkıp yağmalamışlardır.

Kaynakça

  1. ^ Kelime Kökeni http://latinlexicon.org/definition.php?p1=2054640 4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Neron</span> 5. Roma imparatoru (s. 54–68)

Nero Claudius Caesar Augustus Germanicus, esas adı Lucius Domitius Ahenobarbus olan ve aynı zamanda Nero Claudius Caesar Drusus Germanicus olarak da bilinen, Julio-Claudian Hanedanı'nın beşinci ve son Roma imparatoru. Nero, büyük amcası Claudius tarafından tahtın vârisi olarak evlatlık edinilmiştir. Nero Claudius Caesar Drusus olarak, İmparator Claudius'un ölümünün ardından, 13 Ekim 54'te Roma tahtına oturmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Josephus</span> MS 1. yüzyılda yaşamış Yahudi tarihçi

Titus Flavius Josephus veya doğum ismiyle Yosef ben Matityahu, Kudüs'te dünyaya gelmiş ve Roma İmparatorluğu'nda, tarih alanında önemli bir etki yaratmış Yahudi tarihçi.

<i>Pax Romana</i> "Roma Barışı" anlamına gelen Latince bir terim

Pax Romana, Latince "Roma Barışı" anlamına gelir. Roma İmparatorluğu'nun uzun soluklu barış dönemi için kullanılır. Terim, Roma yönetimi ve Roma hukuku altında, aralarında kavga eden rakip liderlerin ve eyaletlerin, bazen sert bir şekilde, barıştırılmasından çıkmıştır. Roma'da "Pax Romana"yı sağlayan lider Augustus Caesar'dır.

<span class="mw-page-title-main">Vespasianus</span>

Imperator Caesar Vespasianus Augustus, Asıl adı Titus Flavius Vespasianus olan, 69 - 79 yılları arasında tahta çıkmış Roma imparatoru. Vespasian, etkili ancak kısa ömürlü bir hanedan olan ve yerine geçen oğulları Titus ve Domitian'ında dahil olduğu Flavian Hanedanı'nın kurucusudur. İmparatorluğa, gürültülü Dört İmparator Yılı'nın sonunda yükseldi. Vespasian'ın yönetiminde Julio-Claudian Hanedanı'nın sona ermesinden sonra en bilinen reform, Yahudiler'e karşı savaş ve Colosseum'un yapımına başlanılmasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Caligula</span> Roma İmparatorluğunun üçüncü imparatoru

Gaius Julius Caesar Augustus Germanicus, daha çok Caligula takma adı ile bilinen, 37 - 41 yılları arasında görev yapmış, Julio-Claudian Hanedanı mensubu ve Roma İmparatorluğu'nun üçüncü imparatoru.

<span class="mw-page-title-main">Hirodes</span>

Hirodes, aynı zamanda I. Hirodes veya Büyük Hirodes adıyla bilinen ve Roma İmparatorluğu tarafından Yahudiye eyaletine atanan Yahudi Kralı.

<span class="mw-page-title-main">Yahudiye (eyalet)</span>

Yahudiye Eyaleti, Yahudiye, Samarya ve Edom bölgelerinin tümüne yayılmış ve Yahudilerin yaşadığı bir Roma eyaletiydi. Adını Herod Archelaus'un Yahudiye Tetrarşisinden almıştır, ancak bu Roma eyaleti çok daha geniş bir bölgeyi kapsıyordu. "Yahudiye" ismi, MÖ 6'ncı yüzyıldaki Yehuda Krallığı'ndan gelmiştir. Yahudilerin, bağımsızlık uğruna Romalılara karşı gerçekleştirdikleri Bar Kohba İsyanı'nından sonra ismi "Suriye Filistini" olarak değiştirildi.

<span class="mw-page-title-main">Masada</span>

Masada, İsrail'in güneyinde Necef Çölü'nün kenarında Ein Gedi ile Sodom arasında yer alır. Ölü Deniz'den 400 metre yukarıdadır.

<span class="mw-page-title-main">Hirodes Antipa</span> Galilee ve Pereayı yönetmiş antik lider

Hirodes Antipa Galilee ve Perea'yı yönetmiş antik lider. Günümüzde daha çok Vaftizci Yahya ve Nasıralı İsa'nın öldürülmesine neden olan olaylardaki rolü hakkında Yeni Ahit'te anlatılan hikâyelerden ve bu hikâyeler hakkında günümüz medyasında gösterilen filmlerden tanınır.

<span class="mw-page-title-main">Büyük İsyan</span>

Büyük İsyan veya Birinci Yahudi-Roma Savaşı, Yahudiler tarafından Roma İmparatorluğu'na karşı yapılan üç büyük isyanın ilkidir. Yahudi yerleşim yerlerinin yok edilmesine, halkının yerinden edilmesine, toprağın Roma askeri kullanımı için tahsis edilmesine, Kudüs Tapınağı ve yönetiminin tahrip edilmesine yol açan, milattan sonra gerçekleşen ilk büyük savaştı.

<span class="mw-page-title-main">Simon bar Kohba</span> Yahudi askerî lider

Simon bar Kohba, 132 yılında Roma İmparatorluğu'na karşı Yahudilerin yapmış olduğu Bar Kohba Ayaklanması'nın lideriydi. Ayaklanma sonucu kurduğu Yahudi devletinin üç yıl süreyle başkanlığını yaptı; bu devlet iki yıllık bir savaşın ardından Romalılar tarafından 135 yılında fethedildi.

<span class="mw-page-title-main">Bar Kohba İsyanı</span>

Bar Kohba Ayaklanması (132-136), Yahudiye topraklarında Roma İmparatorluğu'na karşı yapılmış üçüncü büyük ayaklanması ve Yahudi-Roma savaşlarının sonuncusudur. Bu ayaklanma ayrıca İkinci Yahudi-Roma savaşı, İkinci Yahudi ayaklanması, 115-117 yılları arasında gerçekleşen Kitos Savaşı dikkate alındığında Üçüncü Yahudi-Roma savaşı veya Üçüncü Yahudi ayaklanması olarak da bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Ürdün'deki Yahudilerin tarihi</span>

Ürdün'deki Yahudilerin tarihi, bugünkü Ürdün coğrafyasının büyük bir bölümü bir zamanlar İsrail Diyarı'ndaki Yahudilerin tarihi ile çakıştığı için antik döneme kadar uzanır.

<span class="mw-page-title-main">Yohanan Hurkanus</span>

Yohanan Hurkanus Haşmonayim (Makkabiler)in MÖ 2. yüzyılda lideriydi. Görünen o ki, "Hurkanus" ismini tahta geçtiği zaman almıştır.

<span class="mw-page-title-main">II. Hurkanus</span>

II. Hurkanus, MÖ 1. yüzyılda Haşmonayim hanedanlığına bağlı başrahip ve Yahudiye kralıydı.

<span class="mw-page-title-main">II. Aristobulus</span>

II. Aristobulus, Haşmonayim hanedanlığının bir üyesi olup MÖ 66 ile MÖ 63 yılları arası başrahiplik ve Yahudiye'nin krallığını yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kiştuş Savaşı</span>

Kiştuş Savaşı (115-117) Yahudi-Roma savaşlarının ikincisine verilen isimdir. Sirenayka, Kıbrıs, Mezopotamya ve Mısır'da diaspora Yahudileri tarafından başlatılıp kontrolden çıkan bu ayaklanmada genel çapta Roma vatandaşları ve Yahudi asileri katledilmiştir. Ayaklanma en sonunda, savaşa adını veren Lusius Quietus komutanlığındaki Roma lejyoner kuvvetlerince bastırıldı; Quietus adı zamanla bozulup "Kitos" halini aldı.

Lilybaeum Kuşatması, Birinci Pön Savaşı'nde Kartaca ile Roma Cumhuriyeti arasındaki MÖ 249'de yapılan bir kuşatma muharebesidir. Bu muharebede Roma Cumhuriyeti'nin o yılki iki konsülü, "Publius Claudius Pulcher" ve "Lucius Junius Pullus" ile "Gaius Atilius Regulus Serranus" ve "Lucius Manlius Vulso Longus" komutalarındaki yaklaşık 100.000 kişilik bir donanma ve ordu, Kartacalı general Himilco komutasında Lilybaeum kalesini savunan yaklaşık 10.000 kişilik nispeten çok küçük bir Kartaca ordusunu bu kalede kuşattı. Bu kuşatma devam etmekte iken Drepana Deniz Muharebesi yapıldı; bu deniz muharebesini Kartaca donanması kazandı ve galip gelen Kartacalılar Roma ordusunu Sicilya'ya getiren donanma filosunu tahrip ettiler. Bunun üzerine Romalı ordusu Lilybaeum Kuşatması'nı kaldırıp geri çekilmek zorunda kaldı.

Kudüs Kuşatması, Milattan Sonra 70 yılında meydana gelen İlk Yahudi-Roma Savaşı'dır. Roma ordusu daha sonra imparator olacak Titus tarafından yönetilmiştir. Kuşatma, Kudüs şehrininin yağmalanması ve ikinci mabedin yıkılması ile sonuçlanmıştır. Birinci ve ikinci mabedin yıkılması Yahudiler arasında Tişa Beav ile anılmaktadır. Romalılar ise, zaferin simgesi olarak Roma'da hâlen bulunmakta olan Titus Kemeri'ni inşa etmiştir.

Menahem ben Yehuda Birinci Yahudi-Roma Savaşı sırasında yaşamıştır ve Josephus tarafından kendisinden bahsedilmiştir. Kutsal Topraklar'da Romalılara ve işbirlikçilere suikastlar düzenleyen Sicarii adlı bir grubun lideriydi.