İçeriğe atla

Sibirya Federal Bölgesi

Sibirya Federal Bölgesi

Sibirya Federal Bölgesi (RusçaСиби́рский федера́льный о́круг / Sibirskiy federalnıy okrug), Rusya'nın 8 federal bölgesinden biridir. Orta Asya'nın kuzeyinde yer alır. Yüzölçümü 5.114.800 km², 2002 sayımına göre nüfusu 20.062.938'dir. Bu bölgede Türk, Moğol gibi Rus olmayan özerk devletler olduğundan ve zengin yer altı kaynakları bulunduğundan Sibirya adı altında okrug oluşturularak bölgedeki Rus olmayan cumhuriyetlerin ayrılmasının önüne geçilmiştir.

İdari yapılanması

Sibirya Federal Bölgesi, 12 federal birimden oluşur:

Sibirya Federal Bölgesi
# Bayrak Arma Federal bölge Başkent
1 Altay CumhuriyetiGorno-Altaysk
2 Altay KrayıBarnaul
3 Buryat CumhuriyetiUlan-Ude
4 Zabaykalskiy Krayı Çita
5 İrkutsk Oblastıİrkutsk
6 Kemerovo OblastıKemerovo
7 Krasnoyarsk KrayıKrasnoyarsk
8 Novosibirsk OblastıNovosibirsk
9 Omsk OblastıOmsk
10 Tomsk OblastıTomsk
11 Tuva CumhuriyetiKızıl
12 Hakasya CumhuriyetiAbakan

Nüfus ve Etnik Yapılanma

2002 yılına göre Rusya'nın toplam nüfusunun % 13,82 kadarı buradadır. 20 062 938 kişiden oluşmuştur. Rusya verilerine göre Uluslara göre dağılım şöyledir:

  1. Ruslar — 17.530.949 kişi (%87,38)
  2. Buryatlar — 427.721 kişi (%2,13)
  3. Ukraynalılar — 373.075 kişi (%1,86)
  4. Almanlar — 308.727 kişi (%1,54)
  5. Tatar Türkleri — 252.587 kişi (%1,26)
  6. Tuva Türkleri — 239.929 kişi (%1,2)
  7. Kazak Türkleri — 123.914 kişi (%0,62)
  8. Beyaz Ruslar — 82.437 kişi (%0,41)
  9. Hakas Türkleri — 73.130 kişi (%0,36)
  10. Altay Türkleri — 65.910 kişi (%0,33)

Sibirya Federal Bölgesi yapılanması ile bölgede yaşayan özellikle Türk soyluları azınlık durumuna düşürmek olmuştur. Mesela Tuva Cumhuriyetinde Tuva Türklerinin nüfus yoğunluğu apaçık olup %90'ları geçer.[1]

Hammadde merkezi

Rusya Federasyonunun yer altı rezervlerinin büyük bir bölümü Sibirya Federal bölgesindedir. Kömür, altın, gümüş, bakır, nikel, molibden gibi madenler yönünden hayli zengindir ki oranlar göz önüne alınınca % 90'a kadar bu bölgeden çıkarılan yer altı zenginlikleri olduğu görülür.

Kaynakça

  1. ^ Tuva Cumhuriyeti 2011 Sayım istatistikleri www.gov.tuva.ru

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Sibirya</span> Rusyanın, Ural Dağlarından Büyük Okyanusa kadar uzanan toprakları

Sibirya, Rusya'nın, Ural Dağları'ndan Büyük Okyanus'a kadar uzanan topraklarına verilen ad. Sibirya, Kazakistan ve Orta Asya'yı meydana getiren diğer cumhuriyetleri de ihtiva eder. Yaklaşık olarak 13 milyon km²'lik bir yüzölçümüne sahiptir. Sibirya bölgesinde 30 milyon civarında insan yaşar. Kuzeyinde Arktik Okyanusu, doğusunda Pasifik Okyanusu, güneyinde Kazakistan, Moğolistan ve Mançurya ülkeleri bulunur. Batısında ise Ural Dağları bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Tuva Cumhuriyeti</span> Rusya Federasyonu’nda Güney Sibiryada özerk bir Türk cumhuriyeti

Tuva Cumhuriyeti veya Tıva Cumhuriyeti ; Rusya Federasyonu’nda Güney Sibirya'da özerk bir Türk cumhuriyetidir. Tuva cumhuriyeti, adını, Türk halklarından biri olan Tuvalardan alır. Tıva Cumhuriyeti olarak da Türkiye Türkçesinde kullanımı vardır. Moğolistan'a komşu olan cumhuriyetin yüzölçümü 170.500 km²'dir. Nüfusu 313.612 kişidir. Konumu ise kuzeyinde Rusya Federasyonuna bağlı Krasnoyarsk Krayı, kuzeybatısında Hakas Özerk Cumhuriyeti, batısında Altay Özerk Cumhuriyeti, güneyinde Moğolistan, doğusunda Buryatya çevrelemiştir. Çevresindeki ülkelere göre Türk nüfusunun en yoğun olduğu Güney Sibirya ülkesidir.

<span class="mw-page-title-main">Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti</span> Sovyetler Birliğinin nüfus ve yüzölçümü bakımından en büyük ve kurucu cumhuriyeti

Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti (RSFSC) (Rusça: Росси́йская Сове́тская Федерати́вная Социалисти́ческая Респу́блика; Rossiyskaya Sovetskaya Federativnaya Sotsialistiçeskaya Respublika), Sovyetler Birliği'nin nüfus ve yüzölçümü bakımından en büyük ve kurucu cumhuriyetidir.

Okrug bazı Doğu Avrupa ve Slav ülkelerinde idari birime verilen addır. Almanca "bezirk" sözcüğünden türemiş, buradan diğer dillere geçmiştir. Hem okrug hem bezirk sözcükleri kuşatılmış anlamına gelmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Buryatya</span> Rusyaya bağlı federe cumhuriyet

Buryat Cumhuriyeti, Rusya'ya bağlı federe cumhuriyet olan ülkenin yüz ölçümü: 351 400 km², nüfusu ise 900.000'dir. Başkenti Ulan Ude'dir.

<span class="mw-page-title-main">Ural Federal Bölgesi</span> Rusyanın 8 federal bölgesinden biri.

Ural Federal Bölgesi, Rusya'nın 8 federal bölgesinden biridir. Yüzölçümü 1.788.900 km², 2002 sayımına göre nüfusu 12.373.926'dir.

<span class="mw-page-title-main">Uzak Doğu Federal Bölgesi</span>

Uzak Doğu Federal Bölgesi, Rusya'nın 8 federal bölgesinden biridir. Yüzölçümü 6.215.900 km², 2002 sayımına göre nüfusu 6.692.865'tir.

<span class="mw-page-title-main">Merkez Federal Bölgesi</span> Rusyanın 8 federal bölgesinden birisi

Merkez Federal Bölgesi, Rusya'nın 8 federal bölgesinden biridir. Yüzölçümü 650.700 km², 2002 sayımına göre nüfusu 38.000.651'dir.

<span class="mw-page-title-main">Volga Federal Bölgesi</span> Rusyanın 8 federal bölgesinden birisi

Volga Federal Bölgesi, Rusya'nın 8 federal bölgesinden biridir. Yüzölçümü 1.038.000 km², 2002 sayımına göre nüfusu 31.154.744'tür.

<span class="mw-page-title-main">Güney Federal Bölgesi</span>

Güney Federal Bölgesi, Rusya'nın 8 federal bölgesinden biridir. Yüzölçümü 418.500 km², 2002 sayımına göre nüfusu 13.973.252'dir, 2017 sayımına göre nüfusu 16 428 458'dir.

<span class="mw-page-title-main">Rusya'nın ekonomik bölgeleri</span>

Rusya on iki tane "ekonomik bölge" 'ye bölünmektedir. Bu ekonomik bölgeler, ekonomik ve istatistiksel gereksinmeler için Rusya'nın federal yapılarının yeniden bir araya getirilmeleridir. Bu ekonomik bölgelere bölünme, ülkenin federal bölgelere bölünmesinden değişiktir, çünkü federal bölgelerinin tek amacı idareciliktir.

<span class="mw-page-title-main">Krasnoyarsk Krayı</span> Rusyanın Sibirya bölgesinde idarî birim

Krasnoyarsk Krayı, Rusya'nın Sibirya Federal Bölgesi'nde bulunan kray. Krayın idarî merkezi Krasnoyarsk'tır. Yüzölçümü 2.366.797 km²'dir. Yakutistan ve Batı Avustralya'dan sonra dünyanın en büyük üçüncü idari-bölgesel birimidir.

<span class="mw-page-title-main">İrkutsk Oblastı</span> Rusyanın idarî birimi

İrkutsk Oblastı, Rusya'nın Sibirya Federal Bölgesi'nde bulunan oblast.

<span class="mw-page-title-main">Tandı (il)</span>

Tandı iliTuvada bir belediyeli bölgesidir. Yönetim Merkezi — Bay-Haak yerleşimidir.

<span class="mw-page-title-main">Turan (şehir)</span>

Turan, Tuva Cumhuriyeti'nde bir şehir. Tuva Cumhuriyeti'nin başkenti Kızıl'a 70 km kuzaybatısındadır. 1945 yılında şehir durumuna yükselmiştir. 1989 yılı nüfusu 5976 kişi iken Rus nüfusunun Tuva'dan ayrılması üzerine 2002 yılına göre nüfus 5598 kişi olmuştur. Bu şehirde bir havaalanı bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Barıın-Hemçik (il)</span>


Barıın-Hemçik İli, Rusya Federasyonu içinde yer alan özerk Türk ülkesi Tuva Cumhuriyetinde 17 idari il biriminden biridir. İl merkezi, Kızıl-Majalık adlı yerleşim yeridir. Kızıl Majalık'ın nüfusu 5000, bütün ilin nüfusu ise 14,7 bin kişidir.

<span class="mw-page-title-main">Möngün-Tayga (il)</span>

Möngün Tayga İli — Tuva Cumhuriyetinde belediye. Bölgenin idari merkezi — Mugur-Aksı.

<span class="mw-page-title-main">Tuva nüfusu</span>

Güney Sibirya'da yer alan Tuva Cumhuriyeti nüfusu Rusya Federasyonu 2009 yılı istatistik raporlarına göre — 313 940 kişidir.

<span class="mw-page-title-main">Övür (il)</span>

Övür İli — Tıva Cumhuriyetinde 17 idari bölgeden biri olup ülkenin güneyinde yer alır. Bölgenin idari merkezi — Handagaytı.