İçeriğe atla

Shu (devlet)

Shu
蜀國
?-MÖ 316
Zhou Hanedanı dönemi devletler
Zhou Hanedanı dönemi devletler
Yaygın dillerÇince
HükûmetMonarşi
Tarihî dönemİlkbahar ve Sonbahar Dönemi
• Kuruluş
?
• Yıkılış
MÖ 316
Ardıllar
Qin (devlet)

Shu (Çince: 鄭國), Çin'in Zhou Hanedanı döneminde MÖ 316 yılına kadar arasında var olan bir devletti. Devlet, Kuzey Çin Ovası'ndaki günümüz Henan eyaletinde yer almaktaydı. Batı Siçuan Havzası'nda Chengdu Ovası'na dayanıyordu ve kuzeydoğudaki üst Han Nehri vadisine kadar uzanıyordu. Doğusunda Ba kabile konfederasyonu, daha doğuda, Han ve Yangtze nehirlerinin aşağısında Chu devleti, kuzeyde Qin Dağları üzerinde Qin devleti ile batıda ve güneyde küçük askerî güce sahip kabile halkları bulunmaktaydı.

Shu, ilk olarak Shujing'de, MÖ 1046'da Muye Muharebesi'nde Shang'ı yenmeye yardım eden Zhou kralı Wu'nun müttefiklerinden biri olarak bahsedildi.[1] Shu devleti, MÖ 316'da Qin devleti tarafından fethedildi. Shu kültürünün siteleri olduğu düşünülen Sanxingdui ve Jinsha'daki son arkeolojik keşifler, Qin fethinden önce bu bölgede benzersiz bir uygarlığın varlığına işaret etmektedir.

Çin tarihinin sonraki dönemlerinde Siçuan bölgesi, bu eski devletten sonra Shu olarak anılmaya devam etti ve daha sonra aynı bölgede kurulan devletlere Shu adı verildi.

Kaynakça

  1. ^ Shujing 17 Kasım 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Original text: 王曰:「嗟!我友邦塚君御事,司徒、司鄧、司空,亞旅、師氏,千夫長、百夫長,及庸,蜀、羌、髳、微、盧、彭、濮人。稱爾戈,比爾干,立爾矛,予其誓。」 (Çince)

Konuyla ilgili yayınlar

  • Steven F. Sage. 'Ancient Sichuan and the Unification of China', 1992, which this article mostly summarizes

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Çin Hanedanı</span>

Çin Hanedanı, MÖ 221 - MÖ 206 yılları arasında Çin'i yönetmiş ilk hanedandır. Qin Hanedanlığı adını bugün Gansu ve Shaanxi eyaletlerinin kalbinde bulunan Qin bölgesinden alır. Qin Hanedanlığı'nın gücü, Shang Yang'ın MÖ 4. yüzyılda Savaşan Devletler Çağı'ndaki kanunlarda yaptığı legalist reformlarla artmıştır. MÖ 3. yüzyılın ortalarında ve sonlarında, Qin Hanedanlığı güçsüz Zhou Hanedanlığı'ndan başlayıp kalan diğer altı savaşan devleti de fethetmiş ve tüm Çin üzerinde kontrol elde ederek yönetimi tek çatı altında toplamıştır.

Çin felsefesinde Legalizm, bir politik sistemin temellerini içeren felsefedir. İlkbahar ve Sonbahar Dönemi'yle Savaşan Beylikler Dönemi'nde yaygın olan dört felsefe okulundan biriydi. MÖ 770-MÖ 221 yıllarını içine alan bu dönem, Çin'de büyük kültürel mayalanmanın olduğu ve yeni düşünce tarzlarının ortaya çıktığı dönemdir.

<span class="mw-page-title-main">Savaşan Devletler Çağı</span>

Muharip Devletler Dönemi veya Savaşan Devletler Dönemi İlk çağ Çin târihinde MÖ 5. yüzyıla Çin İmparatorluğu'nun kuruluşuna kadar geçen zamâna verilen addır. Sözde İlkbahar ve Sonbahar Dönemi sonrasında başlayan ve MÖ 256'da ortadan kalkan Doğu Zhou Hânedanlığı döneminin ikinci bölümü oluşturan dönem olarak görülür. İlkbahar ve Sonbahar Dönemi'nde olduğu gibi bu dönemde de kral, göstermelik yönetici olmaktan ileri gidememiş, gücü kalmamıştı.

<span class="mw-page-title-main">Shiji</span>

Shiji veya "Büyük Tarihçinin Kayıtları" MÖ 109 - MÖ 91 yılları arasında yazılmış tarih konulu eserdir. Sima Qian'ın başyapıtı olan eser, Sarı İmparator zamanından yazarın kendi zamanına kadarki Çin tarihini konu almaktadır. Sarı İmparator'un dönemini geleneksel olarak MÖ 2600 civarı olarak kabul edilmiştir ve tarihîliği tartışmalı olan bu figürü Sima Qian tarihî bir önder olarak bu eserinde ele almıştır. Çin tarihindeki ilk sistematik tarih metni olması hasebiyle, kendisinden sonra büyük gelişme kaydeden Çin tarih yazımı ve nesrini (düzyazısını) büyük oranda etkilemiştir. Etkisi bakımından Herodot ve eseriyle karşılaştırılabilecek bir konumdadır.

<span class="mw-page-title-main">Shujing</span>

Shujing veya "Tarih Klasiği" Antik Çin tarihindeki olayları konu alan kayıtların bir derlemesidir. Sıklıkla Shàngshū yani "Saygın Evrak" (尚書/尚书) veya sadece Shū (書/书) yani "Evrak" olarak da anılır. Eserin ismi Batı dillerine farklı şekillerde çevrilmiştir: "Tarih Klasiği", "Evrak Klasiği", "Tarih Kitabı" ve "Evrak Kitabı" gibi.

<span class="mw-page-title-main">Zhou Hanedanı</span> Çu Devleti veya Zou Hanedanı

Zhou Hanedanı ; Çin tarihinde MÖ 1122'den MÖ 256 yılına kadar hüküm süren kraliyet hanedanı. Çin tarihindeki Zhou Hanedanı, diğer tüm hanedanlardan daha uzun süre hüküm sürmüştür. Bu hanedandan önce Çin'in yönetici hanedanı; Shang Hanedanı idi ve Çin Hanedanı'nı bu hanedan takip etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Ningşia Huy Özerk Bölgesi</span>

Ningksia Huy Özerk Bölgesi, Çin'de bulunan bir özerk bölgedir. Ülkenin kuzeyinde bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Toprak Askerler</span>

Toprak Askerler ya da Terrakotta Ordusu, ilk Çin imparatoru Qin Shi Huang'ın mezarında bulunan terrakotta heykeller. MÖ 210 tarihinde yapılmış olan heykeller, 1974'te Çin'in Shaanxi eyaletine bağlı Xi'an yakınlarında bir çiftçi tarafından bulunmuştur. Ordunun "İlklerin imparatoru" olarak bilinen Qin Shi Huang'ın mezarını koruduğuna inanılır.

<span class="mw-page-title-main">Guanzhong</span>

Guanzhong bölgesi, Guanzhong Ovası, Wei Nehri Ovası veya Wei Nehri Havzası olarak da bilinir, Çin'de günümüz Şensi Eyaleti'nin merkezindeki Wei Nehri'nin aşağılarında, hilâl şeklindeki vadi ovasına denk düşen tarihî bir bölgedir. Güneyinde Qin Dağları, kuzeyinde ise Huangtu Platosu tarafından çevrelenir. Jin-Shaan Ova Kemeri'nin bir parçasıdır ve tarihî Qin Devleti'nin geleneksel merkezidir.

<span class="mw-page-title-main">Qin (devlet)</span>

Qin, Zhou Hanedanı döneminde bir antik Çin devletiydi. MÖ 3. yüzyılda kapsamlı reformlar sonrasında Savaşan Devletler Çağı'nda egemen güçlerinden biri olarak ortaya çıktı ve MÖ 221 yılında Shi Huangdi'nin önderliğinde tüm Çin'i birleştirerek Qin Hanedanı'na dönüştü.

<span class="mw-page-title-main">Çin tarihi</span> ulusal tarih

Çin tarihi, yazılı kaynaklara göre 3500 yıldan fazla geriye uzanmakta olup yazılı Çin tarihi ise MÖ 1500'lerde Shang Hanedanı döneminden başlamaktadır. Çin binlerce yıllık tarihi ile dünyanın en eski medeniyetlerinden biri ve uygarlığın beşiği olarak kabul edilmektedir. Çin uzun tarihi boyunca değişimli olarak birleşik bir devlet olarak veya birçok devlet halinde parçalanmış olarak varlığını sürdürmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Qi (devlet)</span>

Qi, Çin'in Zhou Hanedanı döneminde MÖ 1046-221 yılları arasında var olan bir devlettir.

<span class="mw-page-title-main">Zhao (devlet)</span>

Zhao, Çin'in Zhou Hanedanı döneminde MÖ 403-222 yılları arasında var olan bir devletti. MÖ 5. yüzyılda Han ve Wei ile birlikte Jin'in üç yollu Bölünmesi'nden yaratıldı. Zhao, Kral Wuling'in hükümdarlığı sırasında başlatılan askeri reformlardan önemli ölçüde güç kazandı, ancak Changping Muharebesi'nde Qin'e karşı ezici bir yenilgiye uğradı. Toprakları şimdi modern İç Moğolistan, Hebei, Şansi ve Şensi eyaletlerini kapsamaktayd ve Qin, Wei ve Yan devletleri ile Hiung-nu ile çevrelenmekteydi.

<span class="mw-page-title-main">Han (devlet)</span>

Han, Çin'in Zhou Hanedanı döneminde MÖ 403-230 yılları arasında var olan bir devletti.

<span class="mw-page-title-main">Wei (devlet)</span>

Wei, Çin'in Zhou Hanedanı döneminde MÖ 403-225 yılları arasında var olan bir devletti.

<span class="mw-page-title-main">Zheng (devlet)</span>

Zheng, Çin'in Zhou Hanedanı döneminde MÖ 806-375 yılları arasında var olan bir devletti. Devlet, Kuzey Çin Ovası'ndaki günümüz Henan eyaletinde yer almaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Ba (devlet)</span>

Ba, Çin'in Zhou Hanedanı döneminde MÖ 316 yılına kadar arasında var olan bir devletti. Devlet, Siçuan'ın batısında yer almakta olup başkenti Yicheng (Enshi) idi. Ba, MÖ 316'da Qin tarafından fethedildi. Tarihi Bo halkı ve modern Tujia halkı, kökenlerinin bir kısmını Ba halkına kadar uzanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Guodian-Chu-Şeritleri</span>

Guodian Chu Şeritleri Çin'in Hubei Eyaletin'de, Jingmen Şehrin'in Guodian mezrasında 1993 senesinde kazılar sonucu bulunan türbelerden 1 no.'lu Chu Türbesinde çıkan bambu üzerine yazılmış fiş şeritlere denir. Bu şeritleri çok önemli kılan özelliği ise Laozi'nin Dao De Jing adlı eserinin ve Kongzi (Konfüçyüs) okulunun önemsediği klasiklerin yazılı en eski nüshası olmalarıdır. MÖ 300lere Uzanan Chu Fişlerinin tarihi, Savaşan Eyaletler dönemine denk düşer. Guodian, Qin hanedanlığından önce hüküm sürmüş olan Zhou Hanedanlığı'nın yönetimi altındaki küçük beyliklerden biri olan Chu Eyaletinin o zamanki başkenti Ying'in sadece 9 km kuzeyinde bulunuyor. Bölge adeta türbeler kompleksidir. Chu Şeritleri standard Çinceye dönüştürülerek 1998 yılında Guodian'da çıkan Chu Bambu Şeritleri adıyla basılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Yedi Savaşan Devlet</span>

Yedi Savaşan Devlet veya Yedi Krallık, Çin'in antik döneminde Savaşan Devletler Çağı'ndaki yedi egemen devletti;

<span class="mw-page-title-main">Önceki Qin</span>

Önceki Qin, MS 351-394 yılları arasında Çin'de Beş Hu On Altı Krallık döneminde var olan bir devletti. Di halkı tarafından yönetilen toprakları, günümüz Çin'in kuzeyini kapsamaktaydı.