İçeriğe atla

Shems Friedlander

Shems Friedlander
Doğum8 Ocak 1940
Ölüm22 Kasım 2022 (82 yaşında)
İstanbul
MilliyetAmerikalı
Meslekİslam düşünürü, yazar, akademisyen

Shems Friedlander (8 Ocak 1940 - 22 Kasım 2022), Amerikalı İslam düşünürü, yazar ve akademisyendir. "Şems Baba" Kahire'deki Amerikan Üniversitesinde çalışmış, müslüman olduktan sonra İslam'a özellikle Mevleviliğe dair kitaplar yazmış, belgeseller hazırlamıştır. 1994 yılından 2014 yılına kadar 20 yıl Kahire'deki Amerikan Üniversitesi Gazetecilik ve Kitle İletişimi Bölümü'nde profesör olarak görev yaptı. 2012'de dünyanın en etkili 500 Müslümanından biri olarak seçilmiştir.[1] 2014'te İstanbul'a yerleşen Shems Friedlander hayatı boyunca her yıl Konya'daki Şeb-i Arus törenlerine katıldı.[2]

Friedlander, eğitimini Massachusetts Sanat Koleji'nden aldı ve 1963'te mezun oldu.[3] Kariyerine grafik tasarımcı olarak başladı.  İlk yıllarında tasavvufu İnayet Han'ın oğlu Vilayet İnayet Han'dan öğrendi.  Bu arayış onu Muzaffer Ozak'a ve Cerrahilik Tarikatı'na götürmüş ve de 1970'lerin başında Müslümanlığı seçmiştir. Daha sonraları hem Cerrahi hem Mevlevi tarikatına mensup olup kabrinin Hz. Mevlana'nın dergahında olmasını vasiyet etmiştir.

Friedlander, fotoğraf ve resimlerin yanı sıra Tasavvuf ve Mevlana üzerine on kitap yazmış ve birkaç belgesel film çekmiştir.  Eserleri Arapça ve Türkçe başta olmak üzere birçok farklı dile çevrildi.

Mevlevilikle tanıştıktan sonra Müslüman olan Yahudi kökenli Amerikalı yazar Shems Friedlander, 82 yaşında İstanbul'da hayatını kaybetti.

Kitapları

  • The Whirling Dervishes, Being an Account of the Sufi Order Known as the Mevlevis and Its Founder the Poet and Mystic Mevlana Jalalu'ddin Rumi, Macmillan (New York, NY, 1975)
  • Submission: Sayings of the Prophet Muhammad, hadith notations by Al-Hajj Shaikh Muzaffereddin, Harper and Row (New York, NY, 1977)
  • Ninety-Nine Names of Allah, Harper and Row (New York, NY, 1978)
  • When You Hear Hoofbeats, Think of a Zebra: Talks on Sufism, Perennial Library (New York, NY, 1987)
  • Sunlight, Poems, and Other Words, Safina Books (Cairo, Egypt, 1997)
  • Rumi: The Hidden Treasure, Fons Vitae (Louisville, KY, 2001)
  • Winter Harvest, a Memoir (2015)
  • The Forgotten Message of Mevlana Jalaluddin Rumi (2017)

Kaynakça

  1. ^ "Dünyadaki en etkin 500 Müslüman'ı arasındaki Şems Frıedlander konuştu". 23 Nisan 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2023. 
  2. ^ "Müslüman olan ABD'li yazar Shems Friedlander vefat etti". www.aa.com.tr. 17 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2023. 
  3. ^ "Shems Friedlander İle Röportaj/ Burcu Yıldız Kılıç – Netyazii". 10 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Tasavvuf</span> İslamın içsel, mistik boyutu

Tasavvuf veya Sûfîzm ya da Sûfîlik, İslam'ın iç veya mistik yüzü olarak tarif edilir. Ayrıca Sufizmin batıda yükseltilen içeriğinin "Budizm ve Taoizm gibi içeriksiz güzel yaşama tarzı" olarak yorumlanması da vardır.

<span class="mw-page-title-main">Şems-i Tebrîzî</span>

Şems-i Tebrîzî, İranlı mutasavvıf. Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'nin gönül dünyasında büyük değişikliklere sebep olan ve Mevlânâ tarafından yazılan ilâhî aşk şiirlerinden oluşan "Dîvân-ı Şems-î Tebrîzî" adındaki nazım eser sayesinde tanınan Mevlana'nın sohbet şeyhidir.

William C. Chittick, New York Devlet Üniversitesi'nde, karşılaştırmalı araştırmalar bölümü profesörüdür.

<span class="mw-page-title-main">Yahyâ-yı Şirvânî</span>

Yahyâ-yı Şirvânî 15. yüzyılda yaşamış Azerbaycanlı sufi, Halvetiyye tarikatının ikinci kurucusudur. Azerbaycan Türkleri'nden olan Seyid Yəhya Bakuvi Azerbaycan'ın tanınmış filozof alim ve şairlerindən biri, Halvetiyye Tarikâtı'nın İkinci kurucusudur. Baküvi aynı zamanda bir Halvetilik virdi olan Virdu-Sattar'ın da yazarıdır. 2013 yılında UNESCO Genel Konferansı'nın 36. oturumunda Seyid Yahya Bakuvin'in 550. yıldönümünün dünya çapında kutlanması kararı alındı.

Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî, Kürt asıllı İslâm âlimi, mutasavvıf ve şairdir. Nakşibendi Hâlidîlik yolunun öncüsüdür.

<span class="mw-page-title-main">Mevlevîlik</span>

Mevlevîlik, 13. yüzyılda yaşamış Mevlana Celaleddin Rumi'nin tasavvufî düşünceleri üzerine, kendisinin ölümü ardından gelişen tarikattır.

<span class="mw-page-title-main">Meister Eckhart</span> Alman filozof ve ilahiyatçı (1260-1328)

Eckhart von Hochheim (1260–1328) adıyla ve daha yaygın ifadesiyle Meister Eckhart olarak bilinen Alman Dominiken teolog, filozof ve mistik. Felsefi ve teolojik konuları halk dilinde tebliğ etmiştir. Modern dönemde ve günümüzde pek çok düşünürü etkilemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî</span> Türk tasavvuf âlimi ve şair (1207–1273)

Mevlânâ Celâleddin-i Rûmî, Celâleddin Muhammed Rumi, ayrıca Celaleddin Muhammed Belhî veya yaygın adlarıyla Mevlânâ veya Rumi, 13. yüzyılda Anadolu'da yaşamış bir Fars tasavvufçu, ilahiyatçı ve Sufi bir mistik şairdir. Mevlana'nın etkisi ulusal sınırları ve etnik ayrımları aşar: onun manevi mirası son yedi yüzyıldır İranlılar, Tacikler, Türkler, Yunanlar, Peştunlar, Orta Asya ve Hint Yarımadası Müslümanları tarafından büyük ölçüde takdir edilmektedir. Şiirleri dünya dillerinin çoğuna geniş çapta çevrilmiş ve çeşitli biçimlere aktarılmıştır. Mevlana, Amerika Birleşik Devletleri'nde "en popüler şair" ve "en çok satan şair" olarak tanımlanmıştır.

Arthur John Arberry, İngiliz doğubilimcisi; Arap, Pers uygarlıkları ve İslamiyet üzerine yaptığı çalışmalarla tanınır. Mısır Kahire Üniversitesi'nde Yunan ve Latin Klasikleri Departman Başkanlığı yapmış; Cambridge Üniversitesi'nde 1947 yılından ölümüne kadar Arap dilleri bölümünde en yüksek seviye olan Sir Thomas Adams'ın Arapça Profesörü olarak görev almıştır. Koran Interpreted adıyla yayımladığı Kur'an tercümesi, Müslüman olmayan yazarların çevirileri arasında en saygı duyulanlarındandır. Nifferî'nin el-Mevâkıf adlı eserini 1935 yılında Londra'da yayımlamış ve İngilizceye çevirmiştir. Aynı yıl Kelabâzî'nin tasavvufa dair et-Taarruf adlı eserini The Doctrine of the Sufis adıyla İngilizceye çevirmiştir. Mevlana hakkında yaptığı araştırmaları ile tanınır ve Mevlana'yı "dünyanın en büyük ozanı" olarak niteler.

<span class="mw-page-title-main">Howard Zinn</span>

Howard Zinn, savaş karşıtı Amerikalı muhalif, tarihçi, akademisyen, aktivist ve oyun yazarı.

<span class="mw-page-title-main">Annemarie Schimmel</span>

Annemarie Schimmel, Alman İranolog ve İslam-Tasavvuf araştırmacısı.

<span class="mw-page-title-main">Necib Mahfuz</span> Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Mısırlı yazar (1911–2006)

Necib Mahfuz, , 1988 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Mısırlı yazardır. Nobel Ödülü kazanan ilk Müslüman ve tek Arap yazardır. "Ortadoğu'nun Balzac'ı" olarak tanınır.

<span class="mw-page-title-main">Tekke</span> tarikattan olanların barındıkları, Tanrı’ya tapındıkları, dinsel törenler yaptıkları yer, dergâh.

Tekke, tarikattan olanların barındıkları, ibadet ve tören yaptıkları yer, dergâh gibi yapılardır. Osmanlı İmparatorluğu'nda tekke anlamında günümüz Türkiye'deki Müslüman Türkmen Alevî-Bektâşîlerin Cem Evi, yani Mescid'in yanı sıra dergâh, âsitane sözcükleri olarak kullanılmıştır. Bazı tarikatlarda hankâh ve âsitane yalnızca merkez tekkeye denir.

<span class="mw-page-title-main">Sema (tasavvuf)</span>

Sema veya Sama,, sufinin musiki nağmelerini dinlerken sesi ve anlamı işitmesi, vecde gelip hareket etmesi ve kendinden geçip dönmesi anlamında bir tasavvuf terimidir.

Hakikât İslâmiyet'in mistik kollarından biri olan Sufilik'teki bir mertebenin adıdır.

Stanley Kauffmann, The New Republic dergisi için 50 yıldan fazladır film eleştirileri yazmış olan Amerikalı film eleştirmeni, yazar ve editördür.

<span class="mw-page-title-main">Peter Bergen</span> Amerikalı gazeteci

Peter L. Bergen, Amerikalı gazeteci, yazar, belgesel yapımcısı ve CNN'in ulusal güvelik analisti.

Mârid, "isyancı" anlamına gelen. Kur'an'da, melekleri dinlemeye çalışan şeytanları tanımlamak için kullanılır. Bununla bir falcıya yardım etmek için cennetten haber çalmaya çalışırlar. Cinlerin aksine cennetin kapılarına ulaşmayı başarabilirler. Ama melekler tarafından hep kovalanırlar.

Gugalanna, Sümer dinine göre Ölüler Diyarı'nın kraliçesi olan Ereşkigal'in ilk kocasıdır. Adı muhtelemen "An'ın kanal denetçisi" anlamına gelmektedir ve Ennugi için sadece alternatif bir isim olabilir. Ereşkigal ve Gugalanna'nın oğlu Ninazu'dur. İnanna'nın Ölüler Diyarı'na İnişi'nde aşk, güzellik, seks ve savaş tanrıçası olan İnanna, kapıcı Neti'ye "ablam Ereşkigal'in kocası Gugalanna"nın cenazesine katılmak için Ölüler Diyarı'na indiğini söyler. Bazı araştırmacılar Gugalanna'yı Gılgamış Destanı'nda Gılgamış ve Enkidu tarafından katledilen Cennetin Boğası ile aynı figür olarak görür.

<span class="mw-page-title-main">Hotin Kuşatması (1788)</span>

Hotin kuşatması Saxe-Coburg-Saalfeld Prensi Josias liderliğindeki bir Habsburg Avusturya ordusu ile Ivan Saltykov komutasındaki bir Rus İmparatorluk ordusunun Hotin kalesini kuşatması olayıdır. Müttefikler kaleyi teslim olmaya zorladı. Kuşatma, Osmanlı-Rus Savaşı'nın bir parçasıydı.