İçeriğe atla

Seyyid Mustafa Efendi Çeşmesi (Kadıköy)

Seyyid Mustafa Efendi Çeşmesi
Diğer ad(lar)Mustafa Efendi Çeşmesi
Genel bilgiler
TürÇeşme
KonumKadıköy, İstanbul, Türkiye
Tamamlanma1811 ya da 1812
Teknik ayrıntılar
Yapı sistemiKâgir
MalzemeTaş

Seyyid Mustafa Efendi Çeşmesi ya da Mustafa Efendi Çeşmesi, Türkiye'nin İstanbul ilinin Kadıköy ilçesinde yer alan eski bir çeşmedir. Erenköy'de, Sahrayıcedid'den Merdivenköy'e giden yol üzerinde yer alıyordu.[1][2]

1811 ya da 1812 yılında, Sultan Beyazid Vakfı kâtibi Seyyid Mustafa Efendi tarafından yaptırıldı. 1945 yılında teknesinin kırık ve musluğunun koparılmış olduğu, 1993 yılında ise taşlarının yer yer döküldüğü ve altından tuğlaların çıktığı, yanında bir tas yuvası bulunan ayna taşı hizasına kadar toprağa gömülü olduğu ve tamamının beyaz kireçle boyandığı kaydedilmişti.[1][2]

Kesme taştan yapılan çeşmenin kemerinin yukarısında yer alan yedi beyitlk kitâbesi şu şekildeydi:[1][2]

Metin
Transkripsiyonu

Vakf-ı Sultan Beyazid Han Kâtibi
Zât-ı nîkû-haslet-ü ahlâk-kâr
Ya'ni Seyyid Mustafa Efendi kim
Kâmîlî nâmı ile [...]
Bezl-i nükud idüb bu dil-cû çeşmenin
Kıldı ihyâsına sarf-ı iktidar
Eyleyüb ta'mir hem su yolların
Hem hazine yapub itdi yâdigâr
Fisebillâh o zât-ı kâm-yâb
Kıldı icrâ mâ-i sâf-ü hoşgüvar
Âb-ı kevserle mükâfat eyleye
Adn-i âlâda cenab-ı kerdigâr
Bir güzel târih yazdım Vâsıfâ
Şimdi âlâ oldu hakkaa çeşme-sar
1226

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ a b c Egemen, Affan (Ekim 1993). "861 - Mustafa Efendi (Seyyid) Çeşmesi". İstanbul'un Çeşme ve Sebilleri. İstanbul: Arıtan Yayınevi. s. 642. 
  2. ^ a b c Tanışık, İbrahim Hilmi (1945). "318 / 112 - Seyyit Mustafa Efendi Çeşmesi". İstanbul Çeşmeleri. 2. İstanbul: Maarif Matbaası. s. 408. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kozyatağı</span> Kadıköy, İstanbul, Türkiyede mahalle

Kozyatağı, İstanbul'da Kadıköy'e bağlı olan; 1980'lerden sonra gelişimini hızlandırmış, konut bölgesi olmasının yanı sıra ofis binalarının da yer aldığı bir semt ve aynı adlı mahalle.

<span class="mw-page-title-main">Hasan Rıza Paşa Çeşmesi (Osmanağa)</span> İstanbul, Kadıköyde yer alan tarihî bir çeşme

Hasan Rıza Paşa Çeşmesi ya da Rıza Paşa Çeşmesi, İstanbul'un Kadıköy ilçesindeki bir çeşmedir. Hasan Rıza Paşa tarafından 1845 ya da 1846 yılında yaptırıldı. 1970'lerden itibaren tahrip edilmeye başlayan çeşme, işlevini de yitirdi. 2014'te tamamlanan restorasyon çalışmasıyla birlikte tekrar faaliyete geçti.

Türkiye'nin İstanbul ilinin Kadıköy ilçesindeki kayda değer çeşmeler şu şekildedir:

<span class="mw-page-title-main">Mısırlı Osman Ağa Çeşmesi (Kadıköy)</span> İstanbul, Kadıköyde yer alan tarihî bir çeşme

Mısırlı Osman Ağa Çeşmesi ya da kısaca Osman Ağa Çeşmesi, İstanbul'un Kadıköy ilçesinde yer alan bir çeşmedir. Üzerindeki kitâbesine göre Bâbüssaâde Ağası Mısırlı Osman Ağa tarafından 1621 ya da 1622'de yaptırılsa da bu kitâbenin bu çeşmeye ait olmayabileceği ihtimali de ortaya atılmıştır. Bir müddet sonra teknesi çukurda kalan ve işlevini de yitiren çeşme, 1980'lerde yapılan çalışmayla imar hattına taşındı ve kot farkı giderildi. Zaman içerisinde ön cephesine, dinlenme taşları ile onları birbirine bağlayan tekne ağzı taşı eklendi. 2020'de yapılan restorasyon çalışmasıyla birlikte tekrar faaliyete geçti.

<span class="mw-page-title-main">Yoğurtçu Çeşmesi</span> Kadıköyde bir çeşme

Yoğurtçu Çeşmesi ya da Yoğurtçu Parkı Çeşmesi, Türkiye'nin İstanbul ilinin Kadıköy ilçesinde yer alan bir çeşmedir.

<span class="mw-page-title-main">İbrahim Ağa Çeşmesi (Kadıköy)</span> Kadıköyde bir çeşme

İbrahim Ağa Çeşmesi, Türkiye'nin İstanbul ilinin Kadıköy ilçesinde yer alan bir çeşmedir. İbrahim Ağa tarafından 17. yüzyılda yaptırılmış olup o dönemde, Haydarpaşa Çayırı'nın kenarında, İbrahimağa Deresi'nin yanındaki cami ve hazîreden oluşan bir külliyenin parçasıydı.

Hasan Rıza Paşa Çeşmesi ya da Rıza Paşa Çeşmesi, Türkiye'nin İstanbul ilinin Kadıköy ilçesinde yer alan bir çeşmedir. Hasan Rıza Paşa tarafından 1852 ya da 1853 yılında yaptırılan çeşme; 1986'da Kadıköy Belediyesi, 1994-1995 yıllarında ise Mühürdar Lions Kulübü tarafından onarıldı.

Çatal Çeşme, Türkiye'nin İstanbul ilinin Kadıköy ilçesinde yer alan bir çeşmedir. 1550 ya da 1551 yılında inşa edildi. İbrahim Hilmi Tanışık tarafından İhsan Bey tarafından yaptırıldığı belirtilmekte ve İhsan Bey Meydan Çeşmesi olarak adlandırılmasına karşın, kitâbesindeki "ihsan" ifadesi kelime anlamıyla kullanıldığından yaptıran kişi belirsizdir. 1865 ya da 1856 yılında bir onarım gördü. 1946'da yerinden sökülerek geri alınan çeşme, 1947 yazında restore edildi. Çeşme, bilinenler arasında ilçedeki en eski çeşmedir.

<span class="mw-page-title-main">Ladikli Ahmed Ağa Çeşmesi</span> Kadıköyde bir çeşme

Ladikli Ahmed Ağa Çeşmesi ya da Çuhadar Ahmed Ağa Çeşmesi, Türkiye'nin İstanbul ilinin Kadıköy ilçesinde yer alan bir çeşmedir. 1793 ya da 1794 yılında, Osmanlı Padişahı III. Selim'in çuhadarlarından Ladikli Ahmed Ağa tarafından yaptırıldı. 1996 yılında bir restorasyon çalışması gerçekleştirildi.

<span class="mw-page-title-main">Osman Ağa Çeşmesi (Hasanpaşa)</span> Kadıköyde bir çeşme

Osman Ağa Çeşmesi ya da Babüssade Ağası Osman Ağa Çeşmesi, Türkiye'nin İstanbul ilinin Kadıköy ilçesinde yer alan bir çeşmedir. Babüssade Ağası Osman Ağa tarafından 1796 ya da 1797 yılında yaptırıldı. 2007'de, Kadıköy Belediyesi tarafından restore edildi.

Emine Hanım Çeşmesi, Türkiye'nin İstanbul ilinin Kadıköy ilçesinde yer alan bir çeşmedir. Kitâbesinde 1856 ya da 1857 yılında yapıldığı belirtilse de bu kitâbenin çeşmeye ait olup olmadığı belirsizdir. Taştan yapılan çeşme, son restorasyonundan önce harap durumdaydı ve tekne, ayna taşı, lüle gibi elemanları mevcut değildi. Kadıköy Belediyesi tarafından hazırlanan çeşme ile çevresinin peyzaj projesinin 2019 yılında İstanbul V Nolu Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından onaylanmasının ardından çeşme, 2020'de restore edildi.

Türkiye'nin İstanbul ilinin Beyoğlu ilçesindeki kayda değer çeşmeler şu şekildedir:

<span class="mw-page-title-main">Hoşyar Kadın Çeşmesi</span> İstanbul, Beyoğlunda yer alan tarihî bir çeşme

Hoşyar Kadın Çeşmesi ya da Huşyar Kadın Çeşmesi, İstanbul'un Beyoğlu ilçesindeki bir çeşmedir. Osmanlı Padişahı II. Mahmud'un eşi Hoşyar Kadın tarafından, kitâbesine göre "ölen kızı Mihrimah Sultan'ın ruhu için" 1840 ya da 1841 yılında yaptırıldı. Zaman içerisinde çeşmenin teknesi, yol hizasının altında kaldı. Günümüzde mülkiyeti Vakıflar Genel Müdürlüğünde olan ve suyu akmayan çeşmenin bir bölümü yıkık hâldedir.

<span class="mw-page-title-main">Yahya Ağa Çeşmesi</span>

Kethüda Yahya Ağa Çeşmesi, Yahya Ağa Çeşmesi ya da Hatipzâde Yahya Paşa Çeşmesi, Türkiye'nin İstanbul ilinin Beyoğlu ilçesinde yer alan bir çeşmedir. O dönem, Osmanlı Sadrazamı Hekimoğlu Ali Paşa'nın kâhyası Yahya Ağa tarafından 1732 ya da 1733 yılında yaptırıldı.

Seyyid Paşa Çeşmesi, Türkiye'nin İstanbul ilinin Kadıköy ilçesinde yer alan eski bir çeşmedir. Günümüzde Erenköy ile Bostancı mahalleleri arasında uzanan Şemsettin Günaltay Caddesi üzerinde yer alıyordu.

Mahmud Efendi Çeşmesi ya da Mahmud Ağa Çeşmesi, İstanbul'un Beyoğlu ilçesindeki bir çeşmedir. 1538 ya da 1539 yılında yaptırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Yahya Efendi Çeşmesi (Beşiktaş)</span> Beşiktaştaki bir çeşme

Yahya Efendi Çeşmesi, İstanbul'un Beşiktaş ilçesindeki bir çeşmedir. 1557 ya da 1558 yılında yaptırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kayışdağı Suyu Çeşmesi (Rasimpaşa)</span> Kadıköydeki bir çeşme

Kayışdağı Suyu Çeşmesi, İstanbul'un Kadıköy ilçesindeki bir çeşmedir.

Güzelce Ali Paşa Çeşmesi ya da Ali Paşa Çeşmesi, İstanbul'un Beyoğlu ilçesinde bulunan bir çeşmedir.

<span class="mw-page-title-main">Zevki Kadın Çeşmesi</span>

Zevki Kadın Çeşmesi, İstanbul'un Beyoğlu ilçesindeki bir çeşmedir.