İçeriğe atla

Seyyid Kasım Gubarî

Seyyid Kasim Gubari
Gubari tarafından yapılan Sultan Ahmed camisi hat işlemeleri
Genel bilgiler
Ölüm1615/1616
Ottoman Empire


Diyarbakırlı Seyyid Kasım Gubari, şiirsel yazıları ve hat sanatıyla tanınan bir 17. yüzyıl Osmanlı sanatçısıydı. Zamanının en başarılı hattatlarından biri olarak kabul edilir. İstanbul'daki Sultanahmet Cami de dahil olmak üzere bir dizi önemli kamu binasını süsledi.

Hayatı

Seyyid Kasım Gubari'nin doğum tarihi bilinmemekle birlikte, Diyarbakır'da Dicle Nehri kıyısında yaşadı. Muhammed peygamberin doğrudan soyundan geldiği için Seyyid lakabını kullanıyordu.[1] Doğduğunda ona Şerif Abdullah Gubari lakabı verildi çünkü efsaneye göre dört ayet ve on beş kelimeden oluşan ihlas suresini bir pirinç tanesinin üzerine yazmayı başarmıştı.[2]

Başlangıçta şiirsel yazılarıyla tanınıyordu ve bir süre sonra hat sanatına ve dekoratif yazılara başladı. İstanbul'daki Sultan Ahmed Camii'nin kubbesindeki hat sanatının çoğundan o sorumluydu. Ayrıca cami boyunca Kur'an'dan ayetler yazmakla görevlendirildi.[3] Zamanının en büyük hattatlarından biri olarak tanındı.[4]

1615/1616 yılında ölmüş ve Eyyub'un türbesi yanına defnedilmiştir.[5]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ Hueseyin Ayvansaray-i, H., The Garden of the Mosques: Hafiz Hüseyin Al-Ayvansarayî's Guide to the Muslim Monuments of Ottoman Istanbul Brill, 2000, p. 22
  2. ^ Huart, C., Les Calligraphes et les Miniaturistes de l'Orient Musulman, 1972, p. 123 Digital copy (in French)-
  3. ^ "The Blue Mosque", National Geographic, Online: 26 Ocak 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.; "Architecture of the [Blue] Mosque, Online" 1 Eylül 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  4. ^ "The Blue Mosque: Jewel of Istanbul" The Miracle, 17 March 2017, Online: 4 Aralık 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  5. ^ Hueseyin Ayvansaray-i, H., The Garden of the Mosques: Hafiz Hüseyin Al-Ayvansarayî's Guide to the Muslim Monuments of Ottoman Istanbul Brill, 2000, p. 22

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Hüsn-i hat</span> İslâm medeniyetinde teşekkül eden güzel yazı sanatı.

Hüsn-i hat, Arap harfleri çevresinde oluşmuş güzel yazı sanatıdır. "İnce, uzun, doğru yol, birçok noktannın birbirine bitişerek sıralanmasından meydana gelen çizgi, çizgiye benzeyen şeyler ve yazı" anlamlarına gelen hat; İslam kültüründe "yazı" ve "güzel yazı" manalarında kullanılmıştır. Hat sanatkarına verilen isim olan "hattat" tahminen 4. - 5. yüzyıldan sonra kullanılmaya başlanmıştır. İlk hattat Hz. Ali, hat sanatını kullanarak Kur'an-ı Kerim'in güzel biçimde yazılmasını sağlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Sultanahmet Camii</span> İstanbulda I. Ahmed tarafından Mimar Sedefkâr Mehmet Ağaya yaptırılan Eski bir 6 minareli cami

Sultan Ahmet Camii veya Sultânahmed Camiî, 1609-1617 yılları arasında Osmanlı Padişahı I. Ahmed tarafından İstanbul'daki tarihî yarımadada, Mimar Sedefkâr Mehmed Ağa'ya yaptırılmıştır. Cami; mavi, yeşil ve beyaz renkli İznik çinileriyle bezendiği için ve yarım kubbeleri ile büyük kubbesinin içi de yine mavi ağırlıklı kalem işleriyle süslendiği için Avrupalılar tarafından "Mavi Camii " olarak adlandırılır. Ayasofya'nın 1935 yılında camiden müzeye dönüştürülmesiyle, İstanbul'un ana camii konumuna ulaşmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Rüstem Paşa Camii</span> İstanbulda bir cami

Rüstem Paşa Camii, İstanbul, Fatih ilçesi, Tahtakale semtinde Hasırcılar Çarşısı içinde yer alan cami.

<span class="mw-page-title-main">İslam sanatı</span>

İslam sanatı, İslâm kültürünün büyük bir bölümünü oluşturur. İslamî sanat(lar) terimi görece yeni bir terimdir ve genel olarak modern bir kavram olarak ele alınabilir. Terim ile kastedilen İslam topraklarında üretilen, İslam kültürünün izini taşıyan sanat eserleridir; eserlerin illâ ki Müslüman için veya Müslümanlar tarafından yapılmış olması gerekmez. Nitekim birçok Hindu, Hristiyan ve Yahudi sanatçılar İslamî sanat eserleri verdikleri gibi, Müslümanlar tarafından yapılan bazı sanat eserlerinin alıcıları, sahipleri gayri müslimdir. Zaman zaman tarihi İslamî sanat eserleri ve sanatçılar çağdaş zamanlarda dinîden ziyade millî sanat açısından değerlendirilmiştirler; bununla birlikte bu genelde yanlış bulunur zira İslamî sanatlarda tarih boyunca ortak olan değer ve vurgu İslamdır ve sanatlar birçok etnik grubun katkısının sonucu olarak ortaya çıkmışlardır. Nitekim o dönemlerde İslam topraklarında bulunan vatandaşların da ayırıcı özelliği etnik gruplarından ziyade dinleriydi ve bu sebeple de bugün birçok tarihî İslamî sanatçının yaşadığı toprağa bakarak etnik kökenini bilmek çok zordur.

<span class="mw-page-title-main">Sülüs</span> Arap alfabesiyle yazılan bir tür süslü yazı

Sülüs, Arap alfabesiyle yazılan bir tür süslü yazı veya Hicrî IV. yüzyıl sonlarında ortaya çıkan, nesihe benzer, kalınca bir yazı türüne verilen ad olarak tanımlanır.

<span class="mw-page-title-main">Hala Sultan Tekkesi</span>

Hala Sultan Tekkesi Kıbrıs'ın en ünlü tekkesidir. Larnaka'da Tuz Gölü yakınlarında bulunan, Kıbrıs'ın yedinci ve onuncu yüzyıllar arasında Emevi halife Muaviye'nin gönderdiği İslam askerlerince adaya düzenlenen seferler sırasında Muhammed peygamberin halası ve süt annesi olan Hala Sultan’ın vefat ettiği noktada, M. 647-649 yılları arasında inşa edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Nestâlik</span>

Nestâlik, Talikin neshi, incesi anlamını taşıyan ve genel olarak İran'da kullanılan bir yazı türüdür. Nesih ve tâlik yazım şeklinin karışımı ile türetilmiş olan ünlü bir yazı türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Kazasker Mustafa İzzet Efendi</span> Osmanlı hattatı (1801-1876)

Adaşı ve ustası olan bir diğer ünlü hattat Yeserizade Kazasker Mustafa İzzet Efendi ile karıştırılmamalıdır.

<span class="mw-page-title-main">Mustafa Rakım Efendi</span> Osmanlı hattat

Mustafa Rakım Efendi, Osmanlı hattat, ressam.

<span class="mw-page-title-main">Nurhan Atasoy</span> Türk sanat tarihçisi

Nurhan Atasoy, Türk sanat tarihi profesörü, akademisyen ve yazardır. Osmanlı ve İslami sanat tarihinde uzmanlaşmış; bu konularda akademik çalışmalar yapmış ve çeşitli eserler kaleme almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Sami Efendi</span>

Sami Efendi, son dönem Osmanlı hattatı. Tuğra'nın son șekli Sultan II. Abdülhamid devrinde Sami Efendi tarafından oluşturulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Timurlu Hanedanı</span> Timurlu Hanedanı

Timurlu hanedanı, kendini Gürkani, Timur'un soyundan gelen Türk-Moğol kökenli bir Sünni Müslüman hanedanı idi. "Gürkani" kelimesi, Türkçeden Moğolcaya da geçen "damat" anlamına gelen "küḏegü (küregen)" kelimesinin Farsçalaştırılmış şekli olan "Gürkan"dan türemiştir. Gürkan lakabını kullanmasının sebebi ise Cengiz Han'ın soyundan gelen Saray Mülk Hanım ile evlendiğinden, Timurlular Moğol İmparatorluğu'nun kurucusu Cengiz Han'ın soyundan gelen akrabaları olduğundan, bu hanedan tarafından kullanılmıştır. Timurlu hanedanı üyeleri Fars kültüründen güçlü bir şekilde etkilenerek tarihte iki önemli imparatorluk kurmuşlardır:

Heath Ward Lowry, Amerikalı Osmanlı tarihçisi ve akademisyendir.

Laz Ömer Efendi veya doğum adıyla Ömer Vasfi Efendi, Osmanlı hattatı. 54 yıl boyunca sanatla uğraşan Laz Ömer Efendi, yaşadığı dönemde "hattatları şeyhi" anlamına gelen Şeyhül-Hattatin adıyla bilinmekteydi.

<span class="mw-page-title-main">Celî</span>

Celî, hat sanatında bir yazı cinsi meşkedilirken kullanılan meşk kaleminden daha geniş bir kalemle yazılan iri şekline verilen isimdir.

Hümaşah Hatun, II. Bayezid'in kızı olan Osmanlı prensesidir.

<span class="mw-page-title-main">Mahmud Celaleddin Efendi</span>

Mahmud Celaleddin Efendi bir Osmanlı hattatıydı.

<span class="mw-page-title-main">Yedikuleli Seyyid Abdullah Efendi</span>

Yedikuleli Seyyid Abdullah Efendi (1670-1731) Osmanlı zamanında yaşamış Türk hattat.

<span class="mw-page-title-main">Yüz Kelimelik Övgü</span>

Yüz Kelimelik Övgü, Çin imparatoru ve Ming hanedanının kurucusu Zhu Yuanzhang tarafından yazılan, İslam'a ve İslam peygamberi Muhammed'e yönelik 100 karakterlik bir övgüdür. Kopyaları Çin'in Nanjing kentindeki birçok camide sergileniyor. İmparator ayrıca birden fazla cami inşa ettirmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Mustafa Paşa Camii (Rodos)</span> Rodos, Yunanistandaki tarihi bir cami

Mustafa Paşa Camii, Yunanistan'ın güneyindeki Rodos'ta bulunan Osmanlı döneminden kalma bir camidir. Rodos'un surlarla çevrili eski şehir kısmında yer alan cami ibadete açık değildir. Bununla birlikte, cami Müslüman topluluğu tarafından zaman zaman nikah salonu olarak kullanıma açılmaktadır. Mustafa Paşa Camii, küçük bir meydanda, şehir hamamının bitişiğinde bulunmaktadır.