İçeriğe atla

Seyni Kountché

Seyni Kountché
2. Nijer Devlet Başkanı
Görev süresi
17 Nisan 1974 - 10 Kasım 1987
Yerine geldiğiHamani Diori
Yerine gelenAli Saibou
Kişisel bilgiler
Doğum 1 Temmuz 1931
Fandou, Fransız Batı Afrikası
Ölüm 10 Kasım 1987
Paris, Fransa

Seyni Kountché (d. 1 Temmuz 1931 - ö. 10 Kasım 1987), Nijerli asker ve siyasetçi. Kountché, Afrika ülkesi Nijer'de 1974 yılından 1987 yılına kadar Yüksek Askeri Konsey Başkanı unvanı ile devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

1949 yılında ülkesinin Fransa koloni bölgesi olması nedeniyle koloni bölgesindeki Fransa ordusuna dahil olan Kountché, ilk önce Birinci Çinhindi Savaşı'na ardında da Cezayir Bağımsızlık Savaşı'na katılmıştır. 1957 yılında Astsubay rütbesine yükseltilen Kountché, ülkesi Nijer'in 3 Ağustos 1960 tarihinde bağımsızlığını elde etmesi neticesinde 1961 yılında Fransa ordusundan ayrılarak kendi ülkesinin ordusuna dahil olmuştur. 1965 yılından 1966 yılına kadar Paris'te bulunan bir subay okulunda eğitim gören Kountché, ülkesine Genelkurmay 2. Başkanı olarak atanmıştır. İlerleyen süreçte yarbay rütbesine terfi edilen Kountché, 1973 yılında Genelkurmay Başkanı olmuştur.

15 Nisan 1974 yılında ülkenin ilk devlet başkanı olarak makamda bulunan ve otoriter yönetimi nedeniyle eleştirilen Hamani Diori'ye karşı gerçekleştirilen askerî darbeyi yöneten Kountché, darbenin başarılı olması ile birlikte anayasayı askıya alarak ulusal meclisi fesh etmiştir. Bunun haricinde tüm siyasi partileri yasaklayan Kountché, devrik lider Diori'ye muhalif tüm tutukluları serbest bırakmış ya da sürgünde olanların da ülkeye geri dönmesini sağlamıştır.

İktidarı ele aldıktan sonra önceli gibi Fransa ile olan ilişkilerine önem veren Kountché, bunun haricinde Arap ülkeleri ve Çin ile ikili ilişkilerin arttırılmasını sağlamıştır. Kountché iktidarında komşu ülke Libya'nın isyancı Tuareg gruplarını desteklediği iddiası ile gerilimli bir dönem yaşayan Nijer, bu süreçte Libya ile ortak sınırda çeşitli dönemlerde çatışmalar yaşamıştır. Kountché, 1980'li yıllarda yaşanan Çad-Libya Sınır Savaşı'nda açıkça Çad'a destek sağlamıştır.

Kountché makamda bulunduğu süre içerisinde askeri bir yönetim olmasına rağmen sivillerinde yönetimde söz sahibi olması yönünde çalışmalar yapmış, yerel ve bölgesel alanda oluşturulan Kalkınma Konseyi ile halkında kalkınmaya yönelik adımlarda karar verici bir konumda olmasını sağlamıştır.

1976 ve 1983 yılında kendisine karşı gerçekleştirilen darbe girişimleri başarısız kalmıştır. 1981 yılında sivillerinde yönetimde yer alabilmesi adına yeni bir anayasa üzerinde çalışılması yönünde çaba sarf eden Kountché, 24 Ocak 1983 tarihinde sivil olan Mamane Oumarou'yu başbakanlık makamına atamıştır.

1986 yılında sağlığı bozulan Kountché, Paris'te bulunan bir hastahanede beyin tümörüne bağlı sorun nedeniyle hayatını kaybetmiştir.

Kaynakça

Dış bağlantılar

  • Decalo, Samuel (1997). Historical Dictionary of the Niger (3rd ed.). Boston & Folkestone: Scarecrow Press, S.189-190, S. 256
Siyasi görevi
Önce gelen
Hamani Diori
Nijer Devlet Başkanı
1974–1987
Sonra gelen
Ali Saibou

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Burkina Faso</span> Batı Afrikada bulunan bir ülke

Burkina Faso, Afrika kıtasının batı bölümünde yer alan, denize kıyısı bulunmayan bir kara ülkesidir. Ülkenin sınır komşularını Mali, Nijer, Benin, Togo, Gana ve Fildişi Sahili oluşturmaktadır. Geçmişte Fransa sömürgesi olan ülke 1960 yılında Yukarı Volta adı ile bağımsızlığa kavuşmuştur. Bağımsızlık sonrası dönemde siyasi belirsizlikler neticesinde darbeler yaşanmış, 4 Ağustos 1983 tarihinde Thomas Sankara önderliğinde devrim gerçekleştirilmiş, ülkenin ismi de devrim neticesinde Burkina Faso olarak değiştirilmiştir. Ülkenin başkenti Vagadugu'dur.

<span class="mw-page-title-main">François Tombalbaye</span>

François Tombalbaye, diğer adıyla Ngarta Tombalbaye, Çad'ın ilk devlet başkanı olarak görev yapmış olan bir öğretmen ve sendika aktivisti. Ülkenin güney bölgesinde, Koumara şehri yakınında Moyen-Chari Valiliği'nde doğdu. Güneydeki beş bölgede etkin konumda olan Sara etnik grubundandı. Tombalbaye Çad İlerici Partisi lideri olarak Gabriel Lisette'nin ardılı oldu ve 1959'da Çad koloni hükûmetinin başına geçti. Ülkeyi 11 Ağustos 1960'taki bağımsızlığı sırasında yönetti ve ilk devlet ve hükûmet başkanı oldu.

<span class="mw-page-title-main">Denis Sassou Nguesso</span> 5. Kongo Cumhuriyeti devlet başkanı

Denis Sassou Nguesso, Kongolu asker ve siyasetçi. Nguesso, Afrika ülkesi Kongo Cumhuriyeti'nde 1979 ile 1992 yılları arasında gerçekleştirdiği devlet başkanlığı görevini ülkede çıkan iç savaş sonucunda 1997 yeniden üstlenmiştir ve bu görevi günümüzde de sürdürmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Gnassingbé Eyadéma</span> Togolu siyasetçi (1935-2005)

Gnassingbé Eyadéma Afrika ülkesi Togo'nun generallerinden ve daha sonra da gerçekleştirdiği darbe sonucu oluşan askerî cuntanın başı olarak devlet başkanlığı görevini yürütmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Christophe Soglo</span>

Christophe Soglo, Dahomeyli asker ve siyasetçi. Soglo, Afrika ülkesi Dahomey'de 1963-1964 ile 1965-1967 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

Iropa Maurice Kouandété ya da Maurice Kouandété, Dahomeyli asker ve siyasetçi. Kouandété, Afrika ülkesi Dahomey'de 1967 ile 1969 yıllarında iki defa olmak üzere çok kısa bir süre devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

Paul-Émile de Souza, Dahomeyli (Beninli) asker ve siyasetçi. De Souza, Afrika ülkesi Dahomey'de 1969-1970 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Mathieu Kérékou</span> Beninli siyasetçi

Mathieu Kérékou, Beninli siyasetçi. Kérékou, Afrika ülkesi Benin'de 1972-1991 ile 1996-2006 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunmuştur. Ülkesinin isminin Dahomey olduğu bir dönemde, 1972 yılında gerçekleştirdiği darbe ile başa geçen Kérékou, otoriter ve sosyalist yönetimi neticesinde ülkesinin ismini 1975 yılında Benin Halk Cumhuriyeti olarak değiştirmiş, 1991 yılında rejim değişikliğine gidilerek ülkenin ismi Benin Cumhuriyeti olmuştur. Kérékou bu süreçte ülkesinin üç farklı isim döneminde de başkanlık makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Pierre Buyoya</span>

Pierre Buyoya, Burundili asker ve siyasetçi. Buyoya, Afrika ülkesi Burundi'de 1987-1993 ve 1996-2003 dönemleri olmak üzere iki farklı dönemlerde devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Alphonse Massemba-Débat</span> 2. Kongo Cumhuriyeti devlet başkanı

Alphonse Massemba-Débat, Kongolu öğretim görevlisi ve siyasetçi. Massemba-Débat, Afrika ülkesi Kongo Cumhuriyeti'nde 1963 ile 1968 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Marien Ngouabi</span> 3. Kongo Cumhuriyeti devlet başkanı

Marien Ngouabi, Kongolu asker ve siyasetçi. Ngouabi, Afrika ülkesi Kongo Cumhuriyeti'nde 1968 yılından 1977 yılına kadar devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

Joachim Yhombi-Opango, Kongolu asker ve siyasetçi. Yhombi-Opango, Afrika ülkesi Kongo Cumhuriyeti'nde 1977 yılından 1979 yılına kadar devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Hissène Habré</span>

Hissène Habré ya da bir diğer kullanımı ile Hissen Habré;, Çadlı siyasetçi. Habré, Afrika kıtasında bulunan Çad'da 1982 ile 1990 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Moussa Traoré</span> Malili asker, politikacı ve diktatör (1936-2020)

Moussa Traoré, Malili asker ve siyasetçidir. Traoré, Afrika ülkesi Mali'de 1968 yılından 1991 yılına kadar devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Muaviye Veled Seyyid Ahmed et-Tayi</span>

Muaviye Veled Seyyid Ahmed et-Tayi, Moritanyalı öğretmen, asker ve siyasetçi. Ahmet et-Tayi, Afrika ülkesi Moritanya'da 1984 ile 2005 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Hamani Diori</span> Nijerli siyasetçi (1916-1989)

Hamani Diori, Nijerli öğretim görevlisi ve siyasetçi. Diori, Afrika ülkesi Nijer'in ilk devlet başkanı olarak 1960 ile 1974 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Mamadou Tandja</span>

Mamadou Tandja, Nijerli asker ve siyasetçi. Tandja, Afrika ülkesi Nijer'de 1999 ile 2010 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Ange-Félix Patassé</span>

Ange-Félix Patassé Orta Afrikalı siyasetçi. Patassé, Afrika ülkesi Orta Afrika Cumhuriyeti'nde 1993 ile 2003 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Jerry Rawlings</span> Gananın 4. devlet başkanı

Jerry John Rawlings ya da kısaca J.J. ), Ganalı asker ve siyasetçi. Rawlings, Afrika kıtasında bulunan Gana'da 1981 ile 2001 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

Ansumane Mané, Gine-Bissaulu asker ve siyasetçi. Mané, Afrika kıtasında bulunan Gine-Bissau'da 1999 yılında kısa bir süre devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.