İçeriğe atla

Seydayê Tîrêj

Seydayê Tîrêj (d. 1923 − ö. 23 Mart 2002), Kürt şair ve edebiyatçı.

Hayatı

Tîrêj 1923'te Haseke'nin Nıcme köyünde doğdu. Gerçek adı Nayif'tir. Babasının adı Hasan'dır. Şair 6 yaşına gelince ailesi Şêmıtık köyüne göç eder ve oraya yerleşirler. Tirêj orada Mele İbrahim Golî'nin yanında Kur'an okumayı öğrenir. Bunun dışında birkaç dini kitap da okur. Birçok Kürt şair gibi o da medresede okuma ve yazma işine başlar.

1937 yılında Amudê şehrine gelerek orada okula başlamıştır. O okulda 5 yıl okumuştur. Ekonomik sıkıntılardan dolayı tahsilini devam ettirememiştir. Orada Kürt şairleri Cegerxwîn, Qedrî Can, Hesen Hişyar ve Nureddin Zaza ile tanışır. Onlarla tanıştıktan sonra onların da tesiriyle içindeki şiir yazma aşkı daha da alevlenip güçlenir. Onlarla birlikte yurtseverlik çalışmalarına katılmış ve birçok yurtsever Kürt önderi gibi Tîrêj de Xoybun örgütü içindeki yerini almıştır. Masal ve şiir yazmanın yanında siyasi mücadelede de bulunmuştur.

1952 yılında kolluk kuvvetleri tarafından yakalanır ve şiirlerinden oluşan bir divanı tahrip edilir.

23 Mart 2002 Cumartesi günü saat 20 civarında Haseke'deki Dr. İslam Bexdê Hastanesinde hayata gözlerini yumar.

Eserleri

Yayımlanmış eserleri şunlardır:

  • Divanlar:
  • 1.Xelat D. Zengî, Libnan-Beyrût-1985.
  • 2.Zozan, D. Zengî, Libnan-Beyrût-1990.
  • 3.Cûdî, : D. Zengî, Libnan-Beyrût-1998.
  • Serpêhatiyên Kurdan-1 (Kürtlerin Hikâyeleri-1):  İlk baskısı 1992'de Zanin Yayınevinde ve sonra 2014 yılında Farsçaya tercüme edilerek İran'da basılmıştır.

Yayımlanmamış Eserleri:

  • Kürtçe Mevlit (Mûlida Kurdmancî)
  • Şiirlerden Bir Divan (Dîwanek ji helbestan)
  • Kürtlerin Hikâyeleri-2 (Serpêhatiyên Kurdan-2)

Aldığı Ödüller:

  • Suriye'de Kürtçe Şiir Günleri Ödülü- 1995
  • Xelata 100 Saliya Rojnamevaniya Kurdî. 1998, Hewlêr. Kürt Gazetecilerinin 100. Yılı Ödülü - 1998 - Erbil (Hewlêr)
  • Kürt Folkloru Halepçe Grubu Cizire Şubesi Ödülü - 2001 Haseke (Hesîçê)

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Behçet Necatigil</span> Türk şair, öğretmen ve çevirmen

Behçet Necatigil ; Türk şair, öğretmen ve çevirmendir.

<span class="mw-page-title-main">Turgut Uyar</span> Türk şair

Ahmet Turgut Uyar, Türk şair.

<span class="mw-page-title-main">Hayâlî Bey</span> Osmanlı şairi

Hayâlî Bey (خيالى) Türk Divan edebiyatı şairinin mahlası. Asıl Adı Mehmet'tir. “Bekâr Memi” diye anılmıştır. Eserleri zengin bir hayal gücüyle yazılmış, ince ve duyarlı bir üsluba sahiptir.

Ahmet Oktay asıl adı ile Ahmet Aktay Börtecene Türk şair, yazar, gazeteci.

<span class="mw-page-title-main">Boris Pasternak</span> Rus yazar (1890-1960)

Boris Leonidoviç Pasternak, Rus şair, oyun yazarı, romancı, çevirmen.

<span class="mw-page-title-main">Ahmed-i Hânî</span> Kürt edebiyatçı ve astronom

Ahmed-i Hani, 17. yüzyıl'da yaşamış Kürt edebiyatçı, astronom, şair, tarihçi ve İslam alimi.

<span class="mw-page-title-main">Murathan Mungan</span> Türk yazar

Murathan Mungan, Türk yazar, oyun yazarı ve şairdir.

<span class="mw-page-title-main">Selim Temo</span> Kürt yazar

Selim Temo, Kürt şair, yazar, akademisyen ve çevirmen.

<span class="mw-page-title-main">Vicente Aleixandre</span>

Vicente Pío Marcelino Cirilo Aleixandre y Merlo, İspanyol şair.

<span class="mw-page-title-main">Cafer Cabbarlı</span>

Cafer Cabbarlı, Azerbaycanlı oyuncu, şair, yazar, senaryo yazarı, yönetmen.

<span class="mw-page-title-main">Cigerxwîn</span> Kürt şair (1903-1984)

Cigerxwîn ya da Cegerxwîn, Kürt Marksist şair, edebiyatçı, yazar ve tarihçi.

Kürt edebiyatı, Kürtçe ile yaratılmış sözlü ve yazılı edebi eserleri kapsayan edebiyat. İslam öncesi Kürt edebiyatına dair hiçbir bilimsel bulgu ve bilgi yoktur. Kürt anlatılarının büyük bir kısmı sözlü şekilde yayılmış ve bu sözlü edebiyat bugün de sürmektedir. 20. yüzyılın başına kadar olan yazılı edebiyat ise şiir şeklindedir. Nesrin gelişmesi ise daha çok politik ve sosyal gelişmeler sayesinde olmuştur. Avrupa ülkelerine göçün artmasıyla birlikte yüzü kendi topraklarındaki gelişmelere dönük olan yeni bir tür sürgün edebiyatının da geliştiği görülmektedir.

Feqîyê Teyran veya Fakî-yi Tayran, asıl adı Muhammed olan Kürt şair, masal ve destan yazarı. En önemli eseri Hespê Reş'tir. Bu eser 1965'te Moskova’da Kürtçe-Rusça olarak yayınlandı. Feqîyê Teyran Kürtçede kuşların öğrencisi anlamına gelir.

Mahmud Beyazidi Kürt tarihçisi, İslam âlimi ve Kürdolog.

<span class="mw-page-title-main">Mesture Erdelan</span> Kürt tarihçi ve şair

Mesture Erdelan veya Mâh Şeref Han ya da Mestûre-i Kürdistanî yılları arası yaşamış şair, yazar ve tarihçi. İlk Kürt kadın tarihçisi ve Ortadoğu bölgesinde ilk kadın tarihçilerindendir.

<span class="mw-page-title-main">Abdurrahman Şerefkendi</span> Kürt dilbilimci ve şair

Abdurrahman Şerefkendi veya Hejar Kürt dilbilimci, yazar, şair ve çevirmen.

Vefayi , Gerçek ismi Abdurrahim olan Kürt şair.

Abdussamed-i Babek, Kürt İslam bilgini ve şair. Babasının adı Babek'tir. İslam sonrası ilk Kürt şair ve yazarlarından olup ayrıca Kürt medreselerinin yetiştiği ilk bilginlerdendir. Abdussamed-i Babek başta Bağdat olmak üzere Nişabur, Musul ve Hamedan gibi pek çok yerde eğitim almıştır.

Malmîsanij, Mehmet Tayfun veya Mehmet Malmisanlı, Zaza-Kürt yazar ve dilbilimci.

<span class="mw-page-title-main">Casimê Celîl</span>

Casimê Celîl, Sovyet Kürdü şair ve yazar.