İçeriğe atla

Sevda And

Sevda And
Doğum23 Mayıs 1902(1902-05-23)
Cenevre, İsviçre
Ölüm25 Temmuz 1958 (56 yaşında)
Ankara, Türkiye
Ölüm sebebiTrafik kazası
Tanınma nedeniKavaklıdere Şarapları'nın kurucusu. Türkiye'de çok sesli müziğin tanınıp yaygınlaşmasına katkıları.
EvlilikCenap And
Çocuk(lar)Metin And
Ebeveyn(ler)Tunalı Hilmi Bey,`Juliette Hanım

Sevda And (23 Mayıs 1902,[1] Cenevre, 25 Temmuz 1958, Ankara), Türk iş ve kültür insanı.

Kavaklıdere Şarapları işletmesinin kurulmasında ve gelişmesinde etkin rol üstlenmiştir. Ankara'da Cumhuriyetin ilk yıllarında önemli müzik etkinliklerinin gerçekleşmesine öncülük eden Sevda And, "çok sesli müziğin dostu" olarak tanınır.

Yaşamı

1902 yılında Cenevre'de doğdu. Babası Tunalı Hilmi Bey, annesi İsviçreli Julliette Hanım'dır.[1] Öğrenimini İsviçre'de yaptı. Avrupa'da öğrenim gören Filibe eşrafından Serçeşmebeyleroğlu Mehmet Cenap ile İsviçre'de tanıştı. 1928'de evlendiler ve Ankara'ya yerleştiler. Sevda Hanım, 1928'de Ankara'da kurulan Himaye-i Etfal Kadın Yardım Cemiyeti 'nin kurucu üyeleri arasında yer aldı.[2]

1929'da eşi Cenap Bey ve kardeşi İnsan Tunalı ile birlikte şarapçılığa başladı. Şarapçılık işine Ankara'nın kuzeyinin şenlendirilmesini isteyen Mustafa Kemal Paşa'nın önerisiyle Tunalı Hilmi Bey'in almış olduğu bağda başladılar[3] İsviçre’deki banker dostlarından borç alarak Kavaklıdere mıntıkasında, diğer bağ ve arazileri ailece satın alıp şarap fabrikası inşa ettiler.[4] Sevda Hanım, işletmede fiilen çalıştı; Kavaklıdere Şarapları işletmesinin kurulmasında ve gelişmesinde etkin rol üstlendi.[5]

Sevda Hanım ve Cenap Bey, 1934'te Soyadı Kanunu çıkınca "And" soyadın aldılar.[6] Çocukları olmayan çift, Cenap Bey'in bir aile yakınının liseyi bitiren oğlu Metin'i evlat edindi. Metin, tanınmış bilim ve kültür araştırmacısı olarak yetişti.

Sevda- Cenap And çifti, 1955'te bağlarının alt ucunda "Kuğulu Park" diye anılan yerde Türk evlerinden esinlenen iki katlı bir ev yaptırdılar. Çoksesli müziğe yakın ilgi duyan Sevda And, 1940'ta kurulan ve genel sekreterliğini Cenap And'ın üstlendiği Ses ve Tel Birliği Cemiyeti'nin üyesi oldu. Çift, konutlarının alt katını küçük bir konser salonu olarak düzenledi. Ankara'da yetişen müzisyenlere burada konser verme olanağı sağladılar.[6]

Sevda And, 1958'de Kavaklıdere'de freni patlayan bir arabanın altında kalarak öldü. Aynı kazada arkadaşı eğitimci Vedide Baha Pars da ölmüştür.[7]

Sevda - Cenap And Müzik Vakfı

Cenap Bey eşinin ölümünden sonra vaktinin çok sesli müziğe ayırmış ve eşinin anısına 1965'te “Sevda ve Cenap And Müzik Tesisi”ni kurmuştur.[8] Bu tesis, Cenap Bey'in 1968'de ikinci evliliğini yaptığı Ayşe Cevza Başman tarafından 1973 yılında çoksesli müziğin Türkiye’de tanıtılması ve Cenap Bey’in ilk eşi Sevda Hanım’ın hatırası için bir vakfa dönüştürüldü.[8] Sevda - Cenap And Müzik Vakfı 1972'de feshedilen Ses ve Tel Birliği Cemiyeti'nin devamı niteliğinde bir vakıf olarak varlığını sürdürür.

Kaynakça

  1. ^ a b Özçakır, Gürdal (25 Mayıs 2023). "Meşrutiyet'ten Cumhuriyet'e Giden Yolda Bir Dava Adamı Tunalı Hilmi Bey". Karadenizhavadis.net. 25 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2024. 
  2. ^ "Kurucu Üyeler". Türkiye Yardım Sevenler Derneği. 25 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2024. 
  3. ^ Gürses, Uğur (2 Ocak 2021). "Cenap And". Ekonomi Alla Turca / Uğur Gürses. 25 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2024. 
  4. ^ Adamı, Keyif (3 Mayıs 2016). "Kavaklıdere 1929 Cabernet Franc-Bir Şarap Hikayesi". Keyif Adamı. 25 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2024. 
  5. ^ "Tarihçe". Sevda - Cenap And Müzik Vakfı. 25 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2024. 
  6. ^ a b Sağdıç, Ozan (1 Nisan 2020). "#tarih | Başkent'te kültür ve sanat geleneği var". #tarih. 24 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2024. 
  7. ^ Gezer, Gülnaz (2023). "Vedide Baha Pars ve Türk Eğitim Hayatına Katkıları". Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi - CTAD (37): 383-420. 25 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2024. 
  8. ^ a b "Üç aileye yayılan 75 yıllık serüven". Hürriyet. 15 Ağustos 2004. 25 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Müslüm Gürses</span> Türk şarkıcı ve oyuncu (1953–2013)

Müslüm Gürses ya da doğum adıyla Müslüm Akbaş, Türk arabesk ve halk müziği sanatçısı, besteci, söz yazarı ve oyuncu. Dünya'da "Father of Arabesque", Türkiye'de ise "Arabeskin Babası" ve "Müslüm Baba" olarak tanınmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Nevit Kodallı</span>

Mehmet Nevid Kodallı, Türk besteci, eğitimcidir.

Muammer Sun, Türk besteci ve eğitimcidir.

<span class="mw-page-title-main">Filiz Ali</span> Türk piyanist ve müzikbilimci

Filiz Ali, Türk piyanist, müzikbilimci, yazar, eleştirmen, eğitimci ve akademisyen.

Yalçın Tura,, Türk besteci.

<span class="mw-page-title-main">Türk şarabı</span>

Türk şarabı, büyük şarap üreticisi olan ülkelerin gerisinde olmakla birlikte giderek tanınmakta ve üretim miktarı hızla artmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ulvi Cemal Erkin</span> Türk klasik müzik bestecisi, piyanist

Ulvi Cemal Erkin, Türk besteci ve eğitimcidir. Türk Beşleri arasında yer alır.

Ruşen Güneş. Türk viyola sanatçısı, şair ve besteci.

<span class="mw-page-title-main">Tunalı Hilmi</span> TBMM üyesi

Abdullah Hilmi Tunalı, Türk siyasetçi. Meclis-i Mebûsan üyesi ve TBMM I., II. III. Dönem vekili.

Ersin Antep; Türk müzikolog.

Kamuran Gündemir, Türk piyanist ve piyano eğitimcisidir.

<span class="mw-page-title-main">Sevda - Cenap And Müzik Vakfı</span>

Sevda-Cenap And Müzik Vakfı ya da kısaca SCAMV, 1973 yılında Cenap And tarafından kurulmuş, Ankara'da yerleşik bir vakıftır. 1940 yılında kurulan ve 1972 yılında feshedilen Ses ve Tel Birliği Cemiyeti’nin devamı niteliğindedir. 1965 yılında kuruluşu gerçekleşen Sevda-Cenap And Müzik Tesisi ise 1973 yılında Sevda-Cenap And Müzik Vakfı’na dönüştü. Düzenli olarak 1983 yılından beri Uluslararası Ankara Müzik Festivali'ni organize etmektedir. Vakfın genel amacı Türkiye'de çağdaş, evrensel ve çok sesli müziğin tanınması ve gelişimidir. Bu doğrultuda çeşitli projeler üretilirken, başarılı müzik öğrencilerine de burslar tahsis etmektedir. Bununla beraber çoksesli müzikte öne çıkmış besteci, yorumcu ve sanatçılara her yıl Onur Ödülü Altın Madalyası verilmektedir. Vakıf 2014 yılında Andante klasik müzik dergisinin verdiği Donizetti Klasik Müzik Ödülleri'nde Bilkent Senfoni Orkestrası ile beraber "Özel Başarı Ödülü"ne layık görüldü.

<span class="mw-page-title-main">Müfide Kadri</span> Türk ressam

Müfide Kadri Türk ressam, besteci.

<span class="mw-page-title-main">Kuğulu Park</span>

Kuğulu Park, Ankara şehrinin Kavaklıdere mahallesinde bulunan bir parktır. Park, Tunalı Hilmi Caddesi, Atatürk Bulvarı ve Polonya Caddesi'nin arasındadır. Parkın havuzunda, kuğular, kazlar ve ördekler yer alır.

Emine Mebrure Aksoley, Türk siyasetçi.

Muhittin Baha Pars, Türk gazeteci, avukat, siyasetçi.

36. Uluslararası Ankara Müzik Festivali; 4-25 Nisan 2019 tarihleri arasında Ankara'da gerçekleşmiş olan bir festivaldir. Festivalde; Yamandu Costa, Josef Spacek, Miroslav Sekera, Jean-Bernard Pommier, Giovanni Guidi ve Manolo Carrasco gibi sanatçıların yanı sıra Devlet Çoksesli Korosu, Tiflis Senfoni Orkestrası, Kiev Oda Orkestrası ve Virsky Ukrayna Devlet Dans Topluluğu da sahne almıştır. Konserler ve gösteriler; MEB Şura Salonu, CSO Konser Salonu ve Bilkent Konser Salonu'nda düzenlenmiştir.

Kavaklıdere Şarapları; 1929 yılında Ankara'da kurulan şaraphane ve burada üretilen şarap markası.

Vedide Baha Pars, Türk eğitimci, yazar.

Hakkı Baha Pars (1879, Bursa- 8 Ocak 1942, İstanbul), Türk asker, eğitimci, siyasetçi, idareci.