İçeriğe atla

Sermet Çifter

Ahmet Sermet Çifter (12 Ekim 1903, İstanbul, Osmanlı Devleti - 7 Aralık 1950, İstanbul), Türk mühendis ve bankacı. İstanbul Halk Sandığı yani günümüz Halk Bankası'nın İstanbul müdürlüğünü yapmıştır ve Yapı ve Kredi Bankası'nın kurucu genel müdürüdür.

Erken hayatı

1903 senesinde İstanbul Bakırköy'de doğan Sermet Çifter, Bakırköy'de bulunan Baruthane'nin müdürü olan babasının teşvikiyle kimya alanındaki gelişmeleri de göz önüne alarak devlet bursuyla Almanya'nın Heidelberg Üniversitesi'nde kimya eğitimi almıştır. Bu süre zarfında Almanya'daki ekonomik ve sosyal gelişmeleri yakından ilgiyle takip etme imkanı bulmuştur. Çifter kendi branşının haricinde bankacılık ve finans alanındaki yeniliklerle de yakından ilgilenmiştir.

Eğitimini tamamlayıp yurda dönmesinin akabinde Emlâk Bankası bünyesinde çalışmaya başlamış, kariyerinde hızla yükselmiş ve İstanbul'da bankacılık camiasında tanınan bir isim haline gelmiştir.[1]

Mustafa Kemal Atatürk'ün 1936 yılı meclis açılış konuşmasında dile getirdiği "küçük kredi mevzuunun ehemmiyetle ele alınması" hususuna istinaden 8 Kasım 1937'de sunulan vizyonla, 28 Mayıs 1938'de 2284 sayılı kanunla KOBİ finansmanında Halk Bankası ve Halk sandıkları kurulmuş ve İstanbul Halk Sandığı'nın başına Sermet Çifter getirilmiştir.[2]

Yapı Kredi yılları

İstanbul Halk Sandığı müdürü olarak görev yaptığı süre zarfında mevduat toplama ve KOBİ finansmanı hususlarında büyük başarı kaydeden ve geniş bir çevreye hitap eden Sermet Çifter'in yolu o yıllarda Türkiye Şeker Fabrikaları genel müdürü olan Kazım Taşkent'le kesişir.

Almanya'daki hizmet sektörünü iyi tanıyan Kazım Taşkent, modern ve yenilikçi bir banka kurma fikrine Sermet Çifter'i ikna ederek Türkiye'nin ilk ulusal hususi bankasının temellerini atar.[3] Sermet Çifter 9 Eylül 1944 yılında Yapı Kredi Bankası'nın operasyonel yapısını oluşturarak faaliyete başlar.

Hizmet sektöründen aşina olunan kura ile hediye verme ve benzeri promosyonlar dışında tam sayfa gazete reklamları da veren Yapı ve Kredi Bankası bu faaliyetleri neticesinde bankacılıkta ciddiyeti bozmak gibi ithamlarla çokça eleştiriye maruz kalır. Bir radyo sevdalısı olan Sermet Çifter ve Kazım Taşkent medyanın önemini yakinen takdir ediyorlardı. Bu hususta Sermet Çifter yönetim kurulunu da ikna etmiş ve kısa sürede Yapı ve Kredi Bankası'nı hususi işler için ayırdığı genel müdürlük örtülü ödeneği en yüksek olan bankalardan biri haline getirmiştir.[4] Yoğun çalışmalar neticesinde sadece 7 senede Türkiye'nin en büyük 3. bankası haline gelmiştir.[5]

Kuruluşundan 3 yıl sonra 1947 yılında Yapı Kredi Bankası ciddi bir krizin eşiğine sürüklenir. Bahçekapı şubesinde parasını çekmek isteyen bir mudinin parasını alamadığına dair bir söylenti neticesinde banka şubelerinde yığılmalar olmuş ve mudiler mevduatlarını talep eder hale gelmiştir. Bu noktada Sermet Çifter dönemin İstanbul Rum Cemaati'nin lideri konumundaki Vasil Kozmidis ile hususi dostluğunu kullanmış ve Yunan Bankerler vasıtasıyla Yapı Kredi Bankasına yaklaşık 30 milyon dolar finansman sağlanmasının önünü açmıştır.

Ölümü ve hatırası

Sermet Çifter adına Yapı Kredi Bankası tarafından kendi ismine İstanbul Galatasaray'da bünyesinde 40.000 ciltten fazla eser ve 1600 adedi aşkın yazma eser ihtiva eden bir kütüphane tesis edilmiştir.[6] Sermet Çifter 1948 yılında Yapı Kredi Bankası'nın yönetim kurulu toplantısı esnasında beyin kanaması geçirerek kısmi felç geçirmiş, 1950 yılında hayatını kaybetmiş ve Zincirlikuyu Mezarlığına defnedilmiştir.

Kaynakça

  1. ^ Abaç, Sadi (2003). Kazım Taşkent ve Yapı Kredi Bankası (2 bas.). Beyoğlu, İstanbul: YKY. ISBN 975-363-995-3. 
  2. ^ "Halk Bankası ve Halk Sandıkları". 25 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Şubat 2024. 
  3. ^ Taşkent, Kâzım (1997). Yaşadığım Günler : Yaşantı (1894-1991) (1 bas.). Beyoğlu, İstanbul: YKY. ISBN 975-363-649-0. OCLC 38601929. 
  4. ^ "Zaman Tüneli". 16 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Şubat 2024. 
  5. ^ Abaç, Sadi (2003). Kazım Taşkent ve Yapı Kredi Bankası (2 bas.). Beyoğlu, İstanbul: YKY. s. 46. ISBN 975-363-995-3. 
  6. ^ "Yapı Kredi Araştırma Kütüphanesi". 25 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Şubat 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Banka</span> finansal etkinlikte bulunan kurum

Banka, faizle para alınıp verilebilen, kredi, iskonto, kambiyo işlemleri yapan, kasalarında para, değerli belge, eşya saklayan ve bunun dışındaki diğer ticari, finansal ve ekonomik etkinliklerde bulunan kuruluşlara denir. En yaygın üçüncül sektörlerden biridir. Banka sözcüğü İtalyanca banca sözcüğünden Türkçeye geçmiştir. Para bozma gişesi, para bozma yeri anlamına gelir. Kredilendirme faaliyetleri doğrudan banka tarafından veya sermaye piyasaları aracılığıyla dolaylı olarak da yapılabilir. Bankalar genellikle uluslararası bir dizi sermaye standardı olan Basel Anlaşmalarına dayanan asgari sermaye gereksinimine tabidir. Bankalar bir ülkenin finansal sistem ve ekonomisinde önemli bir rol oynadıklarından, yargı alanlarının çoğu bankalar üzerinde yüksek derecede düzenleme uygulamaktadır.

Yapı ve Kredi Bankası veya kısaca Yapı Kredi, 1944 yılında İstanbul'da Kazım Taşkent tarafından kurulan Türkiye'nin perakende bankacılık odaklı ilk ulusal çaplı özel bankası.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye İmar Bankası</span>

Türkiye İmar Bankası Türk Anonim Şirketi, Uzan ailesi üyelerinin Türkiye'de 1988-2003 yılları arasında etkinlikte bulunmuş bankası.

Yapı Kredi Yayınları, Yapı Kredi Bankası'nın 1944 yılında başladığı, özellikle 1949 yılında çıkan Doğan Kardeş dergisiyle tanındığı yayıncılığı, 1992 yılında, Turhan Ilgaz'ın yönetiminde kurulan bir şirketle sürdüren yayıncılık kuruluşudur. Tam adı Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş., kısaltması YKY'dir.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye İş Bankası</span> özel sermayeli küresel Türk bankası

Türkiye İş Bankası A.Ş., kısaca İş Bankası, Türkiye'de bireysel ve ticari bankacılık hizmeti sunan en büyük özel bankadır. 1924'te Mustafa Kemal Atatürk'ün emriyle kurulan İş Bankası, cumhuriyet döneminin ilk ulusal bankasıdır. 2023'te 2.5 trilyon Türk lirası aktif büyüklüğe ulaşan banka, The Banker dergisinin açıkladığı sıralamaya göre ana sermaye bazında dünyanın en büyük 181. bankasıdır. Aralık 2021 itibarıyla 21'i yurt dışında olmak üzere 1.195 şube, 6.476 bankamatik ve 22 bini aşkın personeli bulunan İş Bankası'nın ayrıca Almanya'da İşbank AG, Gürcistan'da İşbank Georgia A.Ş. ve Rusya'da İşbank A.Ş. adıyla üç iştiraki vardır.

<span class="mw-page-title-main">Türk Ekonomi Bankası</span> Özel sermayeli Türk bankası

Türk Ekonomi Bankası (TEB), Türkiye'de faaliyet gösteren İstanbul merkezli özel mevduat bankasıdır. 1927 yılında Kocaeli Halk Bankası T.A.Ş. unvanıyla kurulup 1982 yılına kadar bu isimle faaliyet göstermiştir. Bu tarihten itibaren yurt çapında faaliyet göstermeye başlayan bankanın genel müdürlüğü İstanbul’a taşınmış, unvanı da Türk Ekonomi Bankası A.Ş. (TEB) olarak değişmiştir. Banka, 2005 yılında Euro bölgesinin ve dünyanın önde gelen bankalarından biri olan BNP Paribas ile stratejik ortaklık anlaşması imzalamıştır. Türk Ekonomi Bankası, Türkiye'deki faal bankalar arasında Ziraat Bankası (1863) ve Türkiye İş Bankası'ndan (1924) sonra en köklü üçüncü banka konumundadır.

<span class="mw-page-title-main">VakıfBank</span> Kamusal sermayeli Türk bankası

Türkiye Vakıflar Bankası Türk Anonim Ortaklığı ya da kısaca VakıfBank, 1954 yılında kurulmuş, Türkiye Bankalar Birliği'nin 2024 yılı Haziran ayı raporuna göre Türkiye'nin aktif büyüklük açısından en büyük 2. bankasıdır. Genel müdürü Abdi Serdar Üstünsalih'tir.

Türkiye Öğretmenler Bankası ya da kısaca Töbank, 7118 Sayılı kanunla Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı'na verilen yetkiye dayanılarak Mayıs 1958'de merkezi Ankara olarak 30.000.000 TL sermaye ile kurulmuş, anonim şirket statüsünde özel bir banka. Bankanın merkezi 1985'te İstanbul'a taşınmıştır.

Aşağıdaki liste, İstanbul'daki kütüphanelerin listesidir. İstanbul'daki kütüphanelerin %44.18'ini belediyelere bağlı kütüphaneler, %20.93'ünü ise üniversite kütüphaneleri oluşturur.

Akbank, Ocak 1948'de Adana'da Hacı Ömer Sabancı'nın da aralarında bulunduğu bir grup iş insanı tarafından bölgedeki pamuk üreticilerine finansman sağlamak amacıyla kurulmuş özel banka. Yaklaşık 94 milyar dolar seviyesindeki aktif büyüklüğü ile Türkiye'nin en büyük bankalarından biri haline gelmiştir. Akbank 2017 yılında Brand Finance tarafından hazırlanan “Dünyanın En Değerli 500 Banka Markası” araştırmasında üst üste 6. Kez ‘Türkiye’nin En Değerli Banka Markası’ olmuştur. Akbank bu marka değeri ile dünya genelinde 500 bankanın bulunduğu listede 94. sırada yer almıştır. Akbank ayrıca, 2015 yılında Brand Finance'in yaptığı “Dünyanın En Değerli 500 Markası” araştırmasında “Türkiye’nin En Değerli Markası” olmuştur.

Arif Kazım Taşkent, Türk mühendis, sanayici, iş insanı, yönetici ve siyasetçi. Kazım Taşkent; Kırklareli Alpullu Şeker Fabrikası'nın, Eskişehir Şeker Fabrikası'nın, Tokat Turhal Şeker Fabrikası'nın, Doğan Sigorta Şirketi'nin, Yapı Kredi Bankası'nın, Yapı Kredi Yayınları'nın, Doğan Kardeş Dergisi'nin ve Doğan Kardeş Kitap Serisi'nin kurucusudur.

Neş'e Erdok Resim atölyesi öğretim üyesi ve ressam. İ.D.G.S.A. Resim Bölümü Neşet Günal Atölyesi'nden mezun oldu. 1965- 66 yıllarında Madrid' de Escuela Eutral de Idromas' ta ve Eseuela Diplomética ‘ da İspanyol Dili, Edabiyatı, Uygarlığı ve Sanat Tarihi üzerine çalışmalar yaptı. Millî Eğitim Bakanlığı hesabına Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’ne öğretim üyesi yetiştirilmek üzere Fransa’ ya gönderildi. Paris' te Ecole Nationale Supérieure des Beaux-Arts' da Prof. Chaplain Midy ve Prof. Pierre Matthey de Etang yanında resim çalışmaları yaptı. 1981 yılında profesör oldu.

<i>Doğan Kardeş</i> Türk çizgi roman/çocuk dergisi

Doğan Kardeş, Türkiye'de 1945-1993 arasında aralıklar ile yayınlanmış popüler çocuk dergisidir. 2008-2011 arasında çizgi roman ve manga dergisi olarak yayınlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">İller Bankası</span> Kamusal sermayeli Türk kalkınma ve yatırım bankası

İLBANK A.Ş., bütün işlemlerinde kuruluş kanunu ve özel hükümlerine bağlı, tüzel kişiliğe sahip, Türkiye Cumhuriyeti Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın ilgili kuruluşu olan bir kamu kurumudur.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'deki bankalar listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Türkiye'de faaliyet gösteren 62 banka bulunmaktadır. Bunlar; 33 mevduat bankası (3 adet devlet mevduat bankası, 30 adet yerli ve yabancı sermayeli özel mevduat bankaları, 1 adet TMSF'ye ait banka, 19 kalkınma ve yatırım bankası ve 9 katılım bankası şeklindedir.

İstanbul Halk Sandığı, 1936'da kurulan sandık, 1964 yılında Türkiye Halk Bankası'nın bir şubesi olmuştur. 1929 ekonomik buhranından etkilenen Türk ekonomisine can suyu aktarmak amacıyla Atatürk tarafından 1933 yılında bankacılık alanında çalışmalar başlatılmış ve 1936 yılında KOBİlerin ihtiyaçları doğrultusunda meclis konuşmasında doğrudan bir bankacılık uygulamasının gerekliliği dile getirilmiştir. 8 Kasım 1937 yılında hükümet Halk Sandıkları ve Halk Bankası projesini sunmuş ve 1938 yılı içerisinde 2284 sayılı kanunla Sermet Çifter'in yönetiminde göreve başlamıştır.

TYT Bank,, 1988-1994 yılları arasında Türkiye'de faaliyet göstermiş bir bankadır.

<span class="mw-page-title-main">Şefik Kamil Efes</span> Türk bankacı ve iş insanı

Şefik Kamil Efes, Türk bankacı ve iş insanı.

<span class="mw-page-title-main">Banka yığılması</span>

Banka yığılması, bir bankadan aynı anda birçok kişi para çekmeye çalışırsa oluşur. Diğer bir deyişle,kısmi rezerv bankacılık sisteminde, çok sayıda müşteri aynı anda bir finansal kuruluşla mevduat hesaplarından nakit çektiği için finans kurumu temerrüt eder veya olabilir; nakit tutar veya devlet tahvili, kıymetli maden veya değerli taş gibi diğer varlıklara aktarırlar. Başka bir kuruma para transfer ettiklerinde, bu bir sermaye uçuşu olarak nitelendirilebilir. Bir banka yığılması, kendiliğinden ivme kazanır: daha fazla insan nakit çektikçe, temerrüt olasılığı artar ve daha fazla para çekilmesini tetikler. Bu, bankayı nakit tükenene kadar istikrarsızlaştırabilir ve böylece ani iflasla karşı karşıya kalabilir. Bir banka koşusuyla mücadele etmek için, bir banka diğer önlemlerin yanı sıra her müşterinin ne kadar para çekebileceğini, para çekme işlemlerini tamamen askıya alabileceğini veya derhal diğer bankalardan veya merkez bankasından daha fazla nakit kazanabileceğini sınırlayabilir.

İsmet Alver Türk bürokrat ve bankacı.