İçeriğe atla

Sentez anarşizm

Sentez anarşizmi, sentezci anarşizm veya sentez federasyonları, katılımcıları üzerinde çeşitlilik arayan ve anarşizm ilkeleri altında farklı eğilimlerdeki anarşistlere sıfatsız katılmaya çalışan bir anarşist örgütlenme biçimidir.[1] 1920'lerde, ana savunucuları olarak bulunan bu form, anarko-komünistler Voline ve Sébastien Faure'yi, bireyci anarşizm, anarşist komünizm ve anarko-sendikalizm olmak üzere üç ana eğilimin anarşistlerini bir araya getirdi.[2] Anarşist Federasyonlar Enternasyonali etrafında gruplanan anarşist federasyonların arkasındaki ana ilkedir.[1]

Tarihçe

Anarşist düşünce okulları ile sıfatsız anarşizm arasındaki tartışmalar

"Sıfatsız anarşizm" ifadesinin yaratıcıları Küba doğumlu Fernando Tarrida del Mármol ve Ricardo Mella'ydı. 1880'lerde karşılıklı, bireyci ve komünist anarşistler arasındaki sert tartışmalardan rahatsız oldu. "Sıfatsız anarşizm" ifadesini kullanmaları, anarşist eğilimler arasında daha fazla hoşgörü gösterme ve anarşistlerin teoride bile kimseye önyargılı bir ekonomik plan dayatmaması gerektiğini açıkça ortaya koyma girişimiydi. Sıfatları olmayan anarşistler ya belirli anarşist ekonomik modelleri hatalı olarak reddetme eğilimindeydiler ya da birbirlerini kontrol altında tutabilmeleri için hepsini sınırlı bir dereceye kadar kucaklamak için çoğulcu bir pozisyon aldılar. Ne olursa olsun, bu anarşistler için ekonomik tercihler, özgür bir toplumun tek kuralı olan özgür deneylerle, tüm zorlayıcı otoriteyi ortadan kaldırmak için "ikincil öneme" sahip olarak kabul edilir. Bu çatışma kısa sürede İspanya dışına yayıldı ve tartışma Paris'teki La Revolte'un sayfalarına girdi. Bu, birçok anarşisti Errico Malatesta'nın "o bizim için doğru değil, en azından sadece hipotezler yüzünden çekişmeye düşmemiz için doğru değil" argümanına katılmaya kışkırttı. Zamanla, çoğu anarşist (Max Nettlau'nun sözlerini kullanmak için) "geleceğin ekonomik gelişimini öngöremeyeceğimizi" kabul etti ve böylece özgür bir toplumun nasıl faaliyet göstereceğine dair farklı vizyonlar yerine ortaklarını vurgulamaya başladı. Zaman ilerledikçe, anarko-komünistlerin çoğu, emek hareketini görmezden gelmenin fikirlerinin işçi sınıfına ulaşmamasını sağladığını görürken, anarko-sendikalistlerin çoğu komünist ideallere bağlılıklarını ve bir devrimden sonra değil, daha erken varmalarını vurguladılar. Benzer şekilde, ABD'de, bireyci ve komünist anarşistler arasında aynı anda yoğun bir tartışma yaşandı. Voltairine de Cleyre gibi anarşistler "kendisini sadece 'Anarşist' olarak etiketlemeye geldiler ve Malatesta gibi 'Sıfatsız Anarşizm' için çağırdılar, çünkü hükümetin yokluğunda muhtemelen en uygun formu belirlemek için çeşitli bölgelerde birçok farklı deney denenecekti". Voltarine çeşitli okullar arasında uzlaşma aradı ve Anarşizm makalesinde şunları söyledi: "Zorlama unsuru girene ve isteksiz kişileri ekonomik düzenlemelerini kabul etmedikleri bir toplulukta kalmaya zorlayana kadar [bu sistemlerin] hiçbirinde Anarşist olmayan hiçbir şey yoktur. ('Kabul etmeyin' derken, sadece bir hoşnutsuzlukları olduğunu kastetmiyorum... Bence temel özgürlüklerini tehdit eden ciddi farklılıklardan bahsediyorum...) ... Bu nedenle, özgürlük içinde sosyal olarak hareket eden her bir grup insanın önerilen sistemlerden herhangi birini seçebileceğini ve bir başkasını seçenler kadar kapsamlı anarşist olabileceğini söylüyorum".

Ukrayna ve Rusya

Volin, Nabat'ın organizasyonunda ve liderliğinde önemli bir rol oynayan üretken bir yazar ve anarşist bir entelektüeldi. Nabat Anarşist Örgütler Konfederasyonu, daha çok Nabat (Набат) olarak bilinir, 1918-1920 yılları arasında Ukrayna'da öne çıkan anarşist bir örgüttü. Nabat'ın güney Ukrayna'daki tüm büyük şehirlerde şubeleri olmasına rağmen, en fazla nüfuza sahip olduğu alan bazen Özgür Bölge olarak adlandırılır.

Volin, Nabat için anarşizmin tüm ana dalları, en önemlisi anarko-sendikalizm, anarko-kolektivizm, anarko-komünizm ve anarko-bireycilik için kabul edilebilecek bir platform yazmakla suçlandı. Nabat için tek tip platforma hiçbir zaman gerçek anlamda karar verilmedi, ancak Volin yazdıklarına ve Nabat'tan aldığı ilhamı Anarşist Sentezini oluşturmak için kullandı.

Nabat için önerilen platformda sentez anarşizmini öngören şu cümle yer aldı: "Bu üç unsur (sendikacılık, komünizm ve bireycilik) tek bir sürecin üç yönüdür, işçi sınıfının (sendikacılık) örgütlenmesinin inşası, anarko-komünist toplumun, özgür bireyin tam doluluğu için gerekli maddi tabandan başka bir şey değildir".

Anarşist sentez hakkındaki tartışma, 1926'da Rus sürgünlerinden oluşan Dielo Truda grubu tarafından yazılan Özgürlükçü Komünistler Örgütsel Platformu'ndaki tartışma bağlamında ortaya çıkıyor. Platform, Voline, Errico Malatesta, Luigi Fabbri, Camillo Berneri, Max Nettlau, Alexander Berkman, Emma Goldman ve Gregori Maximoff gibi en etkili anarşistler de dahil olmak üzere zamanın anarşist hareketi hakkında birçok sektörden sert eleştiriler aldı. Voline, Mollie Steimer, Senya Fleshin ve diğerleri ile birlikte "Anarşizmin sadece bir sınıf teorisi olduğunu korumak, bunu tek bir bakış açısıyla sınırlamaktır. Anarşizm, yaşamın kendisi gibi daha karmaşık ve çoğulcudur. Sınıfsal unsuru her şeyden önce kurtuluş için savaşma aracıdır; insani karakteri etik yönüdür, toplumun temelidir; bireyciliği insanlığın hedefidir".

Volin, Nabat için anarşizmin tüm ana dalları, en önemlisi anarko-sindikiyalizm, anarko-kolektivizm, anarko-komünizm ve anarko-bireycilik için kabul edilebilecek bir platform yazmakla suçlandı. Nabat için tek tip platforma hiçbir zaman gerçek anlamda karar verilmedi, ancak Volin yazdıklarına ve Nabat'tan aldığı ilhamı Anarşist Sentezini oluşturmak için kullandı. Nabat için önerilen platformda sentez anarşizmini öngören şu cümle yer aldı: "Bu üç unsur (sendikacılık, komünizm ve bireycilik) tek bir sürecin üç yönüdür, işçi sınıfının (sendikacılık) örgütlenmesinin inşası, anarko-komünist toplumun, özgür bireyin tam doluluğu için gerekli maddi tabandan başka bir şey değildir". Anarşist sentez hakkındaki tartışma, 1926'da Rus sürgünlerinden oluşan Dielo Truda grubu tarafından yazılan Özgürlükçü Komünistler Örgütsel Platformu'ndaki tartışma bağlamında ortaya çıkıyor. Platform, Voline, Errico Malatesta, Luigi Fabbri, Camillo Berneri, Max Nettlau, Alexander Berkman, Emma Goldman ve Gregori Maximoff gibi en etkili anarşistler de dahil olmak üzere zamanın anarşist hareketi hakkında birçok sektörden sert eleştiriler aldı. Voline, Mollie Steimer, Senya Fleshin ve diğerleri ile birlikte "anarşizmin sadece bir sınıf teorisi olduğunu korumak, bunu tek bir bakış açısıyla sınırlamaktır. Anarşizm, yaşamın kendisi gibi daha karmaşık ve çoğulcudur. Sınıfsal unsuru her şeyden önce kurtuluş için savaşma aracıdır; insani karakteri etik yönüdür, toplumun temelidir; bireyciliği insanlığın hedefidir".

Kaynakça

  1. ^ a b ""J.3.2 "Sentez" federasyonları nelerdir?"". 27 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ The remedy has been found: libertarian communism."Sébastien Faure. "Libertarian Communism"

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Komünizm</span> Bütün malların ortaklaşa kullanıldığı ve özel mülkiyetin olmadığı toplum sistemini hedefleyen ideoloji

Komünizm ; üretim araçlarının ortak mülkiyeti üzerine kurulu sınıfsız, parasız ve devletsiz bir toplumsal düzen ve bu düzenin kurulmasını amaçlayan toplumsal, siyasi ve ekonomik bir ideoloji ve harekettir. Sadece üretim araçlarının ortak kullanımına dayanan sosyalizm ile tam olarak aynı anlama gelmemesine rağmen hatalı bir biçimde eş anlamlı olarak da kullanılabilmektedir. 20. yüzyılın başından beri dünya siyasetindeki büyük güçlerden biri olarak modern komünizm, genellikle Karl Marx'ın ve Friedrich Engels’in kaleme aldığı Komünist Parti Manifestosu ile birlikte anılır. Buna göre özel mülkiyete dayalı kapitalist toplumun yerine meta üretiminin son bulduğu komünist toplum gerçektir. Komünizmin temelinde yatan sebep, sınıfsız, ortak mülkiyete dayalı bir toplumun kurulması isteğidir. Sınıfsız toplumlarda en genel anlamıyla tüm bireylerin eşit olması fikri karşıt görüşlüler tarafından "ütopya" olarak görülür ve zorla yaşanmaya çalışılırsa kaosa yol açacağı iddia edilir. Paris Komünü, komünist sistem yaşayabilmiş ilk topluluktur. Bunun dışında Mahnovist hareket öncülüğünde Ukrayna ve İspanya iç savaşı sırasında yaklaşık dört yıl süren anarko-komünist hareketle şekillenen toprakların kolektifleştirilmesi esasına dayalı olarak komünist topluluklar da kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Pyotr Kropotkin</span> Rus sosyalist filozof (1842-1921)

Pyotr Alekseyeviç Kropotkin Rus anarşist, sosyalist, devrimci, ekonomist, sosyolog, tarihçi, jeolog, zoolog, siyaset bilimci, insan coğrafyacısı, anarşist komünist yazar, anarşizm kuramcısı.

Anarşizm, toplumsal otoritenin, tahakkümün, erkin ve hiyerarşinin tüm biçimlerini bertaraf etmeyi savunan çeşitli politik felsefeleri ve toplumsal hareketleri tanımlayan sosyal bir terimdir. Anarşizm, her koşulda her türlü otoriteyi reddetmektir. Reddedilen bu otoritelere patriyarki ve kapitalizm de dahildir.

<span class="mw-page-title-main">Anarko-komünizm</span> Anarşizm

Anarko-komünizm, komünist anarşizm, anarşist komünizm ya da liberter komünizm; kapitalizmin ancak toplumsal bir devrimle ortadan kalkacağını ve bunun da sınıf eksenli bir mücadeleyle gerçekleşeceğini, sosyalist akımların aksine komünal hayat düzenine erişebilmek için sosyalist devrimi ve devletin proletarya tarafından ele geçirilmesini değil, doğrudan komün hayata geçilmesi gerektiğini savunan ideoloji. Marksistlerden farklı olarak devrimden sonra iktidarın devletin tekelinde toplanmasına karşı çıkar. Bunun devlet iktidarına sahip olanlar ve olmayanlar arasında ayrışmaya yol açacağını, iktidara sahip olanların yozlaşacağını ve toplumun çıkarına göre davranmak yerine iktidarlarını koruma, kuvvetlendirme yoluna gideceklerini savunur. Anarşist komünistler bunun yerine tüm kararların toplumun tamamının katılımıyla alınmasını savunur.

<span class="mw-page-title-main">Max Stirner</span> Alman filozof

Max Stirner ya da gerçek adıyla Johann Kaspar Schmidt,, Alman filozoftur. Özellikle Hegel'in toplumsal yabancılaşma ve öz bilinç kavramlarıyla ilgilenmiştir. Stirner, genellikle nihilizmin, varoluşçuluğun, psikanalitik teorinin, postmodernizmin ve bireyci anarşizmin öncülerinden biri olarak kabul edilir. Birçok bireyci filozofu düşünceleriyle etkilemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Anarko-ilkelcilik</span>

Anarko-ilkelcilik ya da anarko-primitivizm uygarlığın kökeni ve gelişimini anarşist bakış açısı ile inceleyen düşünce biçimleridir. Tarım devriminin insanlığa getirmiş olduğu yerleşik düzeni ve bu düzenin sistemli şekilde yürütülmesini sağladığını iddia eden yönetim erklerinin karşısında yer almaktadır. Tarım öncesi dünyada ekoloji ile barışık bir şekilde yaşamlarını devam ettirmiş olan avcı-toplayıcı bireyleri, toplulukları, sürüleri ve kabileleri incelemekte ve insanlığın nihai çıkışını burada görmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Anarko-kapitalizm</span> ekonomik teori ve politik felsefe

Anarko kapitalizm özel mülkiyet hakkına, iktidar müdahalesinin reddine ve temel toplumsal etkileşim mekanizması olarak rekabete dayalı serbest piyasanın savunusuna dayanan siyasal düşüncedir. Anarko-kapitalizm, özel mülkiyeti şu şartlarda meşru görür: bir emek ürünü ise, ticaret etkinliğinin bir sonucu ise veya hediye olarak elde edilmiş ise. Ekole göre, anarko kapitalist toplumda; serbest piyasa işleyişini, toplumsal kurumları, yasa uygulamalarını, güvenliği ve altyapıyı, devlet yerine kâr amaçlı rekabete dayalı şirketlerin, yardım derneklerinin veya gönüllülüğe dayanan birliklerin düzenlemesi öngörülür.

<span class="mw-page-title-main">Solculuk</span> toplumsal eşitliği ve eşitlikçiliği destekleyen siyasi ideolojiler, politik duruş

Solculuk, genellikle bir bütün olarak toplumsal hiyerarşiye veya belirli toplumsal hiyerarşilere karşı çıkarak, toplumsal eşitlik ve eşitlikçiliği destekleyen ve bunu sağlamaya çalışan siyasi ideolojiler yelpazesidir. Sol siyaset tipik olarak, taraftarlarının toplumda diğerlerine göre dezavantajlı olarak algıladıkları kişiler için endişe duymanın yanı sıra, uygulandıkları toplumun doğasını değiştiren radikal yollarla azaltılması veya ortadan kaldırılması gereken haksız eşitsizlikler olduğuna dair bir inancı da içerir.

<span class="mw-page-title-main">Voltairine de Cleyre</span>

Voltairine de Cleyre, Amerikalı anarşist. Emma Goldman'ın sözleriyle "Amerika'nın yetiştirdiği en yetenekli ve keskin zekalı anarşist." Erken ölümünün, bugün diğerleri gibi tanınan bir anarşist olmasını engellediği kabul edilir.

Anarşizm (Önadsız), tarihçi George Richard Esenwein'in cümleleriyle "anarşizmin bir sıfatla tanımlanmamış formudur, yani komünist, kollektivist, mutualist veya bireyci gibi belirleyici sıfatların olmadığı bir düşünce akımı. Diğerleri için ... Anarşizm (önadsız) sadece, farklı anarşist ekollerin bir arada varolmasına tolerans gösteren bir tutumu ifade eder." Bu düşünce farklı anarşist ekoller arasında ortak noktaları vurgular ve bunları anti otoriter inançlar çevresinde birleştimeyi amaçlar. İfade Küba doğumlu Fernando Tarrido del Mármol tarafından 1889 kasım ayında, farklı anarşist hareketler arasında şiddetli tartışmaların yaşandığı bir dönemde, tarafları uzlaşmaya çağrısı sırasında kullanılmıştır.

Kolektivist anarşizm, özellikle Mihail Bakunin ve Birinci Enternasyonal’in anti-otoriter kesimi ile ifade edilen anarşist akımdır. Ayrıca Johann Most da bu yaklaşımın üyelerindendir. Komünal anarşizmle karıştırılmaması gerekir.

<span class="mw-page-title-main">Aşırı sol</span> politik konum

Aşırı sol, radikal sol veya ekstrem sol siyasi yelpazenin solunda standart siyasi solun ötesinde olan politikalardır. Terimin tek ve tutarlı bir tanımı yoktur; bazı bilim insanları bunu sosyal demokrasinin daha solunu temsil ettiği şeklinde değerlendirirken diğerleri bunu komünist partilerin soluyla sınırlı tutar. Bazı durumlarda aşırı sol, bazı otoriterlik biçimleri, anarşizm, komünizm ve Marksizm ile ilişkilendirilmiş veya devrimci sosyalizm, buna ek olarak ilgili komünist ideolojileri veya anti-kapitalizm ve küreselleşme karşıtlığını savunan gruplar olarak karakterize edilmiştir. Aşırı sol terörizm, ideallerini demokratik süreçleri kullanmak yerine siyasi şiddet yoluyla gerçekleştirmeye çalışan aşırıcı, militan veya isyankar gruplardan oluşur.

Bireycilik, bireyin özgürlüğüne büyük ağırlık veren ve genellikle kendine yeterli, kendi kendini yönlendiren, görece özgür bireyi ya da benliği vurgulayan siyaset ve toplum felsefesidir.

Liberteryen sosyalizm veya özgürlükçü sosyalizm, güdümsüz, ekonomik ya da toplumsal katmansız, birey özgürlüğüne ve eşitliğine dayalı, her tür bilgiye erişmede ve kullanmada fırsat eşitliği sağlayan, anarşist özelliklere sahip bir sosyalizm anlayışıdır.

Sosyal bilimlerde, siyasi ideoloji, belirli bir toplumsal hareketin, kurumun, sınıfın veya büyük bir grubun etik ideallerini, prensiplerini, doktrinlerini, mitlerini veya sembollerini açıklayan ve toplumun nasıl çalışması gerektiğini ve belirli bir toplumsal düzen için bazı siyasi ve kültürel bir plan sunan bir dizi fikirler bütünüdür. Siyasi ideoloji, gücün nasıl dağıtılması gerektiği ve hangi amaçlar için kullanılması gerektiği konularıyla ilgilenir. Bazı siyasi partiler belirli bir ideolojiyi sıkı bir şekilde takip ederken diğerleri genel olarak ilgili ideolojiler grubundan ilham alabilir, ancak belirli bir ideolojiyi açıkça benimsemezler. Bir ideolojinin popülaritesi, bazen çıkarları doğrultusunda hareket eden ahlaki girişimcilerin etkisiyle de ilgilidir. Siyasi ideolojilerin iki boyutu vardır: (1) hedefler: toplumun nasıl organize edilmesi gerektiği; ve (2) yöntemler: bu hedefe ulaşmanın en uygun yolu.

Nasyonal anarşizm, ulusal anarşizm veya milliyetçi anarşizm, ırk ayrılıkçılığı, ırksal milliyetçiliği, etnik milliyetçiliği ve ırksal saflığı savunan sağcı bir milliyetçi ideolojidir. Ulusal anarşistler, anarşist sosyal felsefeyi reddederken, esas olarak devletsiz bir toplumu destekledikleri için yeni kabile etnik milliyetçiliğini felsefi anarşizmle bağdaştırdıklarını iddia ederler. Ulusal anarşizmin ana ideolojik inovasyonu, onun devlet karşıtı palingenetik aşırı milliyetçiliğidir. Ulusal anarşistler, ulus devlet yerine homojen toplulukları savunurlar. Ulusal anarşistler, farklı etnik veya ırksal gruplardan olanların, politik olarak meritokratik olmaya, ekonomik olarak kapitalist olmayan, ekolojik olarak sürdürülebilir ve sosyal ve kültürel olarak çabalarken kendi kabile komünlerinde ayrı ayrı gelişmek için özgür olacaklarını iddia ederler.

Postanarşizm, postmodern ve postyapısalcı düşünce gelenekleri ile anarşist düşünce geleneğinin bir sentezi olarak nitelendirilebilir. Aynı zamanda postyapısalcı anarşizm olarak da bilinen postanarşizm, tek bir çerçeveden ilerleyen bir düşünce geleneği olmaktan ziyade, birçok postmodern düşünce akımının etkisinde kalınarak geliştirilmiş farklı anarşist yaklaşımların bir bütün olarak ele alınmalıdır.

Kuir Anarşizm ya da anarko-queer, gey kurtuluş ve homofobi, lezbofobi, transmisojini, bifobi, transfobi, heteronormavite, ataerkillik ve ikili cinsiyet sistemi gibi hiyerarşilerin kaldırılmasının aracı olarak anarşizmi ve toplumsal devrimi savunan anarşist düşünce okuludur. Anarşist ve LGBT hareketlerin hem dışında hem içinde LGBT hakları için mücadele eden insanlara: John Henry Mackay, Adolf Brand ve Daniel Guérin dahildir. Bireyci anarşist Adolf Brand Berlin’de 1896’den 1932’ye kadar, gey sorunlarına adanmış ilk sürekli dergi olan Der Eigene’yi yayımlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Platformizm</span> anarşist örgütlenme biçimi

Platformizm, sıkı bir şekilde koordine edilmiş bir anarşist federasyon yaratmayı amaçlayan anarşist-komünist bir organizasyon teorisidir. Temel özellikleri arasında ortak bir taktik çizgi, birleşik siyasi politika ve kolektif sorumluluk taahhüdü bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Émile Armand</span> Fransız yazar (1872-1962)

Émile Armand gerçek ismiyle Ernest-Lucien Juin Armand, 20. yüzyılın başında etkili olmuş Fransız bireyci anarşistti. Aynı zamanda kendini adamış bir serbest aşk / çok eşlilik yanlısı, amaca yönelik topluluk ve pasifist / antimilitarist bir yazar, propagandacı ve eylemcidir. Émile Armand, 1901 yılında yayımlanan L'Ère nouvelle, 1922 yılında yayımlanan L'Anarchie, 1939 yılında yayımlanan L'En-Dehors ve 1945 yılında yayımlanan L'Unique adlı anarşist yayınlarda yazarlık ve editörlük yapmıştır.