İçeriğe atla

Selma Kadri Ceyyusi

Selma Kadri Ceyyusi
Kendi dilinde adıسلمى الخضراء الجيوسي
Doğum16 Nisan 1926(1926-04-16)
Safed, İsrail
Ölüm21 Nisan 2023 (97 yaşında)
Amman, Ürdün
MeslekŞair, yazar, çevirmen, tarihçi ve akademisyen
DilArapça, İngilizce
İkametÜrdün
VatandaşlıkFilistin
EğitimSchmid Kız Koleji
Beyrut Amerikan Üniversitesi
Londra Üniversitesi
Dönem1960-2023
Önemli ödülleriEl Uveys Ödülü (2006)
Şeyh Zayid Kitap Ödülü (2011)
AkrabalarSuphi el-Kadri (babası)

Selma Kadri Ceyyusi (İngilizce : Salma Khadra Jayyusi) (Arapça:سلمى الخضراء الجيوسي; d. 16 Nisan 1926[1][2] – 20 Nisan 2023), Filistinli şair, yazar, çevirmen, tarihçi ve akademisyen. Arap Kültürü ve Arap Edebiyatı'nın yurtdışında yaygınlaştırılmasını sağlamayı amaçlayan Project of Translation from Arabic (PROTA) (Arapça'dan Çeviri Projesi)'nin kurucusu ve yöneticisiydi.

Hayatı

Ceyyusi, 16 Nisan 1926'da[3] Filistinli Arap milliyetçisi Suphi el-Kadri ile Lübnanlı bir annenin kızı olarak Safed, İsrail'de doğdu. Kudüs'teki Schmid Kız Koleji 5 Nisan 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.'ndeki eğitimini tamamladıktan sonra gittiği Beyrut Amerikan Üniversitesi'nde Arap ve İngiliz Edebiyatı öğrenimi gördü. Seyahat ederken tanıştığı Ürdünlü diplomat eşinden üç çocuk sahibi oldu.[4]

1960'ta Return from the Dreamy Fountain adlı ilk şiir kitabını yayınladı. 1970'te Londra Üniversitesi'nde Arap Edebiyatı alanında “Trends and Movements in Modern Arabic Poetry” başlıklı tezi ile doktorasını tamamladı.[5] 1970-1973 yılları arasında Hartum Üniversitesi'nde, 1973-1975 yılları arasında Cezayir ve Konstantin 1 Üniversiteleri'nde dersler verdi. 1973'te Kuzey Amerika Orta Doğu Çalışmaları Derneği (MESA) tarafından sağlanan Ford Vakfı Bursu ile Kanada ve Amerika Birleşik Devletleri'nde konferanslar verdi. 1975'te Utah Üniversitesi'ne Arap Edebiyatı profesörü olarak çağrıldığı Amerika Birleşik Devletleri'nde sonradan çeşitli üniversitelerde görev yaptı.[4]

Ceyyusi, Arap Edebiyatı ve kültürünün daha geniş yayılmasını teşvik etmek için 1980'de Project of Translation from Arabic (PROTA) (Arapça'dan Çeviri Projesi) ile daha sonradan Doğu-Batı Nexus'u kurdu.[4] Hizmetleriyle 2006'da El Uveys Ödülü'nü ve 2011'de Şeyh Zayid Kitap Ödülü'nü aldı.[6]

Ölümü

Ceyyusi, 20 Nisan 2023'te Amman, Ürdün'de 97 yaşında vefat etmiştir.[7]

Çalışmaları

  • Trends and Movements in Modern Arabic Poetry, 2 cilt, 1977
  • (ed.) Modern Arabic poetry: an anthology, 1987
  • (ed.) The Literature of modern Arabia: an anthology, Columbia Üniversitesi Yayınları, 1988
  • (ed.) Anthology of Modern Palestinian Literature, Columbia Üniversitesi Yayınları, 1992
  • (ed.) The Legacy of Muslim Spain, 2 cilt, 1992
  • (ed.) Modern Arabic drama: an anthology, 1995
  • (tr. Trevor LeGassick ile) 'The Secret Life of Saeed: The Pessoptimist kaydeden; Emil Habibi, 2002.[8]
  • (ed.) Short Arabic plays: an anthology, 2003.
  • (ed.) Modern Arabic fiction: an anthology, 2004.
  • (ed.) Beyond the dunes: an anthology of modern Saudi literature, 2005
  • (ed.) Human rights in Arab thought: a reader, 2009
  • (ed.) Classical Arabic stories: an anthology, 2010.

Ödülleri

  • 2006: El Uveys Ödülü: Kültürel ve Bilimsel Başarılar[9]
  • 2020: Şeyh Zayid Kitap Ödülü: Yılın Kültürel Kişiliği[10]

Kaynakça

  1. ^ Dona S. Straley (2004). The Undergraduate's Companion to Arab Writers and Their Web SitesÜcretsiz kayıt gerekli. Libraries Unlimited. s. 101. ISBN 978-1-59158-118-5. Erişim tarihi: 11 Eylül 2012. 
  2. ^ Personalities: Who's Who 3 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Arab Thought Forum. Accessed 11 September 2012.
  3. ^ Mishael Caspi, Jerome David Weltsch,From Slumber to Awakening: Culture and Identity of Arab Israeli Literati, University Press of America 1998 p.42.
  4. ^ a b c Personality of the Month: Salma Khadra Jayyusi 28 Ekim 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., This Week in Palestine, Issue No. 114, October 2007. Accessed 11 September 2012.
  5. ^ "Salma Khadra Jayyusi". 2 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2023. 
  6. ^ "Palestinian Poet, Translator, and Anthologist Salma Khadra Jayyusi Dies at 95". ArabLit & ArabLit Quarterly (İngilizce). 21 Nisan 2023. 21 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2023. 
  7. ^ "Renowned Palestinian poet, writer and anthologist Salma Khadra Jayyusi passes away at 95". 21 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2023. 
  8. ^ Ḥabībī, Imīl; Habiby, Emile (1985). The Secret Life of Saeed, the Pessoptimist (İngilizce). Zed Books. ISBN 978-0-86232-399-8. 
  9. ^ "Winners". مؤسسة سلطان بن علي العويس الثقافية (İngilizce). 14 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2023. 
  10. ^ "Salma Khadra Jayyusi". Sheikh Zayed Book Award. 2020. 14 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Farsça</span> Bir batı İran dili

Farsça ya da Persçe, Hint-Avrupa dillerinin İran dilleri koluna ait bir batı İran dilidir. Başta İran olmak üzere, kuzeyde Rusya ve Azerbaycan, doğuda Afganistan ve Tacikistan, Orta Asya'da Özbekistan ve Basra Körfezi üzerinde Kuveyt ve Irak gibi ülkelerde 100 milyonun üzerinde kişi tarafından konuşulmaktadır. Antik Pers halkının konuştuğu dilden türemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Fuzûlî</span> 15. ve 16. yüzyılda yaşamış Türk şair

Fuzûlî, Azerbaycan Türkçesi, Arapça ve Farsça eser veren Osmanlı dönemi Türk divan şâiridir. Asıl adı Mehmed bin Süleyman'dır. Oğuzlar'ın Bayat boyuna mensuptur. Arapça ve Farsça eserleri de bulunmakla birlikte Azerbaycanca'nın en önemli lirik şairi olarak kabul görmüştür. Mehmed Fuzûlî Alevî Müslümanların Yedi Ulu Ozanlarından birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Edward W. Said</span> Filistinli-Amerikalı akademisyen (1935–2003)

Edward Wadie Said, karşılaştırmalı edebiyat profesörü ve aktivist, teorisyen.

<span class="mw-page-title-main">Fars edebiyatı</span> İranın sözlü ve yazılı edebî birikimi

Fars edebiyatı, Farsça sözlü kompozisyonlardan ve yazılı metinlerden oluşan dünyanın en eski edebiyatlarından biridir. 2500 yıldan uzun bir dönemi kapsayan Fars edebiyatına ait kaynaklar bugünkü İran sınırlarının ötelerine, Orta Asya, Batı Asya, Anadolu, Hint alt kıtası, Mısır ve Balkanlar'a yayılmıştır. Gaznelilerin Orta ve Güney Asya'yı fethinden sonra Afganistan, Pakistan, Hindistan ve Orta Asya'ya yayılmıştır. Yalnız İranlılar değil, Türk, Kafkas, Hint, Pakistanlı ve Slav şair ve yazarların Fars dilinde oluşturdukları eserler de Fars edebiyatı içinde sayılmaktadır.

Brian Coffey, İrlandalı şair ve yayıncı. Katolikliği, bilim ve felsefe temeli ve sürrealizmle olan bağı, çalışmalarını şekillendirdi. Bu nedenlerle ana akım İrlandalı Katolik kültüründense, entelektüel Avrupalı Katolik geleneğine daha yakın görünür. 1970'li yıllarda yayımladığı iki uzun şiiri Advent (1975) ve Death of Hektor (1979), modernist İrlandalı şiirin en önemli örnekleri arasında sayılır. Coffey ayrıca 1960'lı ve 70'li yıllarda Advent adında küçük bir yayınevi işletti.

Ebü’l-Hasen Alî b. Nâfi‘ lakabı Ziryab, Endülüs'te Kurtuba'da hükümdarlık süren Emeviler döneminde yaşayan şair, müzisyen, şarkıcı, botanikçi ve coğrafyacı.

<span class="mw-page-title-main">Herta Müller</span> Rumen şair ve deneme yazarı (d. 1953)

Herta Müller, Rumen-Alman roman yazarı ve şair.

<span class="mw-page-title-main">Matthew Arnold</span> İngiliz şair, kültür eleştirmeni

Matthew Arnold, İngiliz şair ve kültür eleştirmeni.

<span class="mw-page-title-main">Felsefi roman</span> sık sorguya dayalı edebi metin türü

Felsefi roman, bir roman türüdür. Bu tür romanlarda genelde eserin önemli bir bölümü felsefi sorulara ve tartışmalara ayrılır. Bu konular toplumun rolü ve özellikleri, hayatın amacı, gelenekler, sanatın insan yaşamındaki yeri veya deney ile nedenlerin bilginin gelişimindeki rolü olabilir. Bu soruların tartışılması kurgusal olaylar çerçevesinde yapılır. Bu türün bir alt türü de "fikir romanları"dır, bu romanlar bilimkurgu ve ütopya ve distopya kurgusu ile benzer konulara eğilebilir.

<span class="mw-page-title-main">Tomas Tranströmer</span> İsveçli şair, psikolog ve çevirmen

Tomas Gösta Tranströmer bir İsveçli şair, psikolog ve çevirmen.Stockholm Üniversitesi'nde şiir ve psikoloji okudu Şiirleri 60 fazla dilde tercüme edilmiştir. Hristiyan şair olarak tanımlanmıştır. Tranströmer, İkinci Dünya Savaşı sonrası en iyi İskandinav yazarlarından biri olarak takdir edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Philip Freneau</span> Amerikalı şair (1752 – 1832)

Philip Morin Freneau, Amerikalı şair, milliyetçi,, polemikçi, gemi kaptanı ve gazete editörü, bazen "Devrimin Şairi" olarak anılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Suman Pokhrel</span> Nepalli şair, söz yazarı, oyun yazarı, tercüman ve sanatçı

Suman Pokhrel (Nepalce: सुमन पोखरेल ; çok dilli bir Nepalli şair, söz yazarı, oyun yazarı, tercüman ve sanatçıdır. Güney Asya'nın en önemli yaratıcı seslerinden biri olarak kabul edilir. Eserleri takdir edildi ve uluslararası yayınlandı.

Helen Damico, Yunan-Amerikalı edebiyat profesörü, akademisyen ve eğitimci. Pittas özellikle Ortaçağ İngiliz Edebiyatı üzerinde uzman bir isimdi.

<span class="mw-page-title-main">Kamo no Chōmei</span> Japon şair (1155 – 1216)

Kamo no Chōmei, Heian döneminde yaşamış bir Japon şair, yazar ve keşiş. Bir dizi doğal ve sosyal felakete tanık oldu ve siyasi desteğini kaybettikten sonra ailesiyle ilişkili Şinto tapınağında terfi için devredildi. Topluma sırtını dönmeye karar verdi, Budist yeminlerini aldı ve başkentin dışında yaşayan bir keşiş oldu. Bu, dünyaya sırt çevirenlerin genellikle manastırlara katıldığı zamanlar için biraz alışılmadık bir durumdu. Şair-rahip Saigyō ile birlikte, zamanının edebi geri dönüşlerinin temsilcisidir ve ünlü denemesi Hōjōki, "münzevi edebiyat" olarak bilinen türün temsilcisidir.

<i>Sör Gawain ve Yeşil Şövalye</i>

Sör Gawain ve Yeşil Şövalye geç 14. yüzyıl Orta İngilizcesiyle yazılan bir romanstır. İki tür halk motifini: kafa kesme oyunu ve kazanç değiş tokuşunu birleştiren olay örgüsüyle en bilinen Arthur hikâyelerinden biridir. Her biri bob ve wheel denilen kafiyelerle biten aliterasyonlu dizelerden oluşmuş bentlerle yazılmıştır. Gal, İrlanda ve İngiliz hikâyelerinin yanı sıra Fransız şövalyelik geleneğinden de yararlanmaktadır. Bu, tipik olarak mertliğini test eden bir göreve giden bir kahramanı içeren şövalye romansının önemli bir örneğidir. J. R. R. Tolkien, Simon Armitage ve diğerlerinin modern İngilizce yorumlarında ve ayrıca film ve sahne uyarlamalarında popüler olmaya devam etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Miguel Algarín</span>

Miguel Algarín Jr., Porto Rikolu tarihçi, şair, eğitimci, oyun yazarı ve çevirmen.

Pan-Suriye milliyetçiliği olarak da bilinen Suriye milliyetçiliği, Suriye bölgesinin veya "Büyük Suriye" olarak bilinen kültürel veya siyasi bir varlık olarak Bereketli Hilal'in milliyetçiliğine atıfta bulunur. Suriye Arap Cumhuriyeti'nin iktidardaki Arap Sosyalist Baas Partisi'nin resmi devlet doktrini olan Arap milliyetçiliği ile karıştırılmamalı ve Suriye milliyetçiliğinin zorunlu olarak günümüz Suriye'sinin veya hükümetinin çıkarlarını yaydığı varsayılmamalıdır. Daha ziyade, modern Suriye devletinin varlığından önce gelir ve Arapçada eş-Şam olarak bilinen, Suriye'nin gevşek bir şekilde tanımlanmış Levant bölgesine atıfta bulunur.

Sir Hamilton Alexander Rosskeen Gibb, H. A. R. Gibb olarak bilinir, İskoç tarihçi ve Oryantalisttir.

Harold Hart Crane, Amerikalı bir şairdir. T.S. Eliot'tan ilham alan Crane, zor, son derece stilize ve kapsamı bakımından iddialı modernist şiirler yazdı. Crane, en iddialı eseri The Bridge'de, The Waste Land tarzında, Eliot'un eserinde bulduğundan daha iyimser bir modern şehir kültürü görüşünü ifade eden destansı bir şiir yazmaya çalıştı. 32 yaşında intiharını takip eden yıllarda Crane, oyun yazarları, şairler ve edebiyat eleştirmenleri tarafından dönemin en etkili şairlerinden biri olarak selamlandı.

<span class="mw-page-title-main">Eski İngiliz edebiyatı</span>

Eski İngiliz edebiyatı, 7. yüzyıldan, genellikle Anglosakson İngilteresi olarak adlandırılan bir dönem olan 1066'daki Norman Fethi'nden sonraki on yıllara kadar, erken Orta Çağ İngilteresi'nde Eski İngilizce ile yazılan şiir ve düzyazıyı ifade eder. 7. yüzyıldan kalma Cædmon's Hymn adlı eser, Bede'nin metninin 8. yüzyıldan kalma bir kopyası olan İngiliz Halkının Kilise Tarihi eserinde göründüğü gibi, genellikle İngilizce'de hayatta kalan en eski şiir olarak kabul edilir. 12. yüzyılın ortalarında yazılan şiir, Eski İngilizcenin Norman sonrası en son örneklerinden bazılarını temsil etmektedir. Eski İngilizcenin gramer kurallarına bağlılık, 12. yüzyıl çalışmalarında büyük ölçüde tutarsızdır ve 13. yüzyıla gelindiğinde Eski İngilizcenin grameri ve sözdizimi neredeyse tamamen bozulmuş ve yerini çok daha geniş Orta İngiliz edebiyat külliyatına bırakmıştır.