İçeriğe atla

Scottsboro Davası

Scottsboro davası, Amerika Birleşik Devletleri'nin Alabama eyaletine bağlı Scottsboro kasabasında gerçekleşen, 1931 yılında yaşları on iki ile yirmi arasında olan dokuz siyahi Amerikalının iki kadına tecavüz ettiği iddiası ile açılan dava.[1]

Davada, davalı taraf aleyhine verilen karar sebebiyle ABD'nin o dönemdeki adalet anlayışı ve Amerika'nın güneyindeki ırkçılık yoğun eleştiriler ve tepkiler aldı.

Vaka

Ülkedeki Büyük Bunalım sebebiyle 1930'lu yıllarda trenle yola çıkarak başka kasabalarda iş aramak çok yaygın bir davranıştı. 25 Mart 1931 günü de Tenessee'deki Chattanooga'dan Memphis'e doğru yola çıkan tren çoğunlukla işçi taşıyordu. Dört yol arkadaşı on sekiz yaşındaki Haywood Patterson, on üç yaşındaki Eugene Williams, on dokuz yaşındaki Andy Wright ve Andy'nin kardeşi on üç yaşındaki Roy Wright da iş bulmak umuduyla Memphis'e gidiyorlardı. Georgia'nın farklı yerlerinde yaşayan ve birbirlerini tanımayan Olen Montgomery (17), Clarence Norris (18), Ozie Powell (16), Willie Roberson (17) ve Charles Weems (19) da daha sonra Georgia'dan aynı trene bindiler.

Trende Chattanooga'dan Alabama'daki evlerine dönen on yedi yaşındaki Ruby Bates ve yirmi bir yaşındaki Victoria Price da vardı. Bu iki kadın, Chattanooga'da iş bulmaya çalışmış ama başaramamışlardı. Tren Stevenson'a geldiğinde beyaz adamlar da trene bindi. Beyazlar ile siyahlar arasında kavga çıktı. Beyazların biri haricinde hepsi ya trenden atıldılar ya da kendileri atladılar. Stevenson'a geri döndüler ve istasyon görevlilerine siyahileri şikayet ettiler.

Stevenson'daki görevli, Scottsboro'dakilere telgraf çekti ve oradakiler tren istasyona ulaştığında yakalayabildikleri tüm siyahileri tutukladılar.

Scottsboro'da tutuklanana kadar gençler, Victoria Price ve Ruby Bates'in tecavüz iddiasında bulunduklarını bilmiyorlardı. Price, bıçakla saldıran altı gencin kendisine tecavüz ettiğini, diğer altı siyahinin ise Bates'e tecavüz ettiğini söylüyordu. Öte yandan korkmuş olan Roy Wright, kardeşiyle birlikte suçsuz olduklarını söyleyerek diğer siyahileri suçladı. Diğer tutuklular ise ifade vermeyi reddederek susmayı tercih ettiler.

Tutukluların linç edilmesinden korkan şerif M.L. Wann devletten yardım istedi. Gençler 31 Mart günü mahkemeye çıkartıldılar. Bu oturumdan sonra NAACP (National Association for the Advancement of Colored People) gençlerin yasal temsilini üstlendi. Komünist Parti yaşananlara itiraz etti.

Ruby Bates, daha sonraki aşamalarda suçlamasını geri almasına rağmen sonuç değişmedi ve dokuz siyahi genç suçlu bulunarak on üç yaşındaki Roy Wright haricindekilerin idam cezasına çarptırıldı. Bu dava "kanuni linç" kavramının yayılmasına da sebep oldu. Beyazların egemen olduğu ABD'nin güney eyaletlerinde adaletin yanılması ile çok sık karşılaşılıyordu. 1882 ile 1946 arasında ABD'de beş yüzün üstünde siyah linç edilmişti. Buna rağmen bu dava uluslararası haberlere çıktı, komünistler, Amerikalı siyahlar ve destekçileri genç adamları savunmak için ellerinden geleni yaptılar. Bates'in iddiaların yalan olduğunu açıklaması sonucu değiştirmedi ve Scottsboro Oğlanları'nın en sonuncusu 1950 yılında hapishaneden çıkabildi.

Etkileri

Harper Lee'nin Bülbülü Öldürmek isimli romanlı bu davayla benzer bir konuyu işlemektedir. Ayrıca, Jean-Paul Sartre bu davadan esinlenerek Saygılı Yosma isimli oyununu yazdı.

Kaynakça

  • Chermak, Steven M.; Bailey, Frankie Y. (2007), Crimes and Trials of the Century, Greenwood Publishing Group, ISBN 978-0-313-34110-6 
  • Sorensen, Lita (2003), The Scottsboro Boys Trial: A Primary Source Account, The Rosen Publishing Group, ISBN 978-0-8239-3975-6 

Notlar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Güney Afrika Cumhuriyeti</span> Güney Afrikada bir ülke

Güney Afrika Cumhuriyeti ya da daha yaygın kullanımı ile Güney Afrika, Afrika kıtasının güneyinde yer alan bir ülkedir. Ülkenin sınır komşularını Namibya, Botsvana, Zimbabve, Mozambik ve Esvatini oluştururken ülkenin güneydoğusunda Hint Okyanusu, güney ve güneybatısında Atlas Okyanusu bulunmaktadır. Bu ülkelerin haricinde Lesotho'da da tamamen Güney Afrika Cumhuriyeti toprakları içinde yer alan bir ülke olarak Güney Afrika ile tüm sınırlarını paylaşmaktadır. Güney Afrika'da yürütme başkenti Pretoria, yasama başkenti Cape Town, yargı başkenti Bloemfontein olmak üzere üç başkent bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Alabama</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Alabama, Amerika Birleşik Devletleri'nin Güneydoğu bölgesinde, kuzeyde Tennessee; doğuda Georgia; güneyde Florida ve Meksika Körfezi; ve batıda Mississippi ile sınırlanan bir eyalettir. Alabama, ABD eyaletleri arasında yüzölçümü bakımından en büyük 30. ve en kalabalık 24. eyalettir. Alabama, toplam 1.500 mil (2.400 km) iç su yolu ile tüm eyaletler arasında en fazla iç su yoluna sahip olan eyalettir.

<span class="mw-page-title-main">Malcolm X</span> Afroamerikalı insan hakları aktivisti

Malcolm X (İngilizce telaffuz: [ˈmælkəm_ˈɛks], gerçek ismi Malcolm Little olan, hacca gittikten sonra Arapça El-Hacc Mâlik eş-Şabâz adını alan Amerikalı siyasetçi ve insan hakları savunucusuydu. Suikast sonucu öldürülmüştür. Gelmiş geçmiş en etkili Siyahi Amerikalılardan biridir.

<span class="mw-page-title-main">Abraham Lincoln</span> 16. Amerika Birleşik Devletleri başkanı (1861–1865)

Abraham Lincoln, Amerikalı siyasetçi, hukukçu ve Amerika Birleşik Devletleri'nin 16. başkanıdır. 1861'den suikasta uğrayıp öldüğü yıl olan 1865'e kadar görev yapan Lincoln, döneminde çıkan Amerikan İç Savaşı'nda Amerikan ulusunu anayasal bir birlik olarak savunmak için Birleşik Devletler birliğini yönetti, savaşı kazandı. Dört yıllık başkanlık sürecinde köleliği ortadan kaldırmayı ve ABD ekonomisini modernleştirmeyi başardı.

<span class="mw-page-title-main">Atlanta</span>

Atlanta, ABD'nin Georgia eyaletinin en büyük kenti ve başkentidir. Atlanta'nın şehir sınırları içindeki nüfusu 432.427 olup varoşları ile birlikte Atlanta büyük metropolitan bölgesinin nüfusu 5.457.831 kişi olup ABD'nin nüfus itibarıyla dokuzuncu büyük metropolitan bölgesidir. Atlanta aynı zamanda "Fulton Kontluğu" (county) merkez şehridir. Atlanta Fulton Kontluğu'nun tamamını içine aldığı gibi doğuya doğru "DeKalb County"'nin de bir kısmını kapsamaktadır.

Édouard Manet, Fransız ressam. 19. yüzyılda modern hayatı konu alan resimler yapmaya başlamış ilk ressamlardandır. Manet, gerçekçilik akımından izlenimciliğe geçişte önemli bir rol oynadı. İlk dönem başyapıtlarından Kırda Öğle Yemeği ve Olympia, kendisinden genç ressamlara esin kaynağı oldu. Daha sonraki yıllarda ise o ressamlar izlenimciliğin en önemli isimleri oldular. Günümüzde, bu iki resim, modern sanatın başlangıcı kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Theodore "T-Bag" Bagwell</span> Robert Knepper tarafından canlandırılan Prison Break karakteri

Theodore "T-Bag" Bagwell, Fox'un Prison Break isimli dizisinin karakterlerinden biridir. Robert Knepper tarafından canlandırılmıştır.

<i>Sapık</i> (film, 1960)

Sapık, Alfred Hitchcock tarafından çekilen, senaryosu Joseph Stefano tarafından psikozlu bir katili hakkında yazılan 1960 tarihli korku ve gerilim filmidir. Film, Robert Bloch'un Wisconsinli katil Ed Gein'nin suçlarından esinlenerek yazdığı aynı adlı romanından uyarlanmıştır. Film, bir sekreter olan Marion Crane ve yalnız yaşayan bir motel sahibi Norman Bates arasındaki karşılaşmayı anlatır. Film Türkiye'de 24 Ocak 1965'te gösterime girmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Jefferson Davis</span> Amerikalı siyasetçi

Jefferson Finis Davis, 1861-1865 yılları arasındaki Amerikan İç Savaşı sırasında Güney eyaletlerinin kurduğu Amerika Konfedere Devletleri'nin başkanı. Savaştan sonra iki yıl tutuklu kalmış ve vatana ihanetle suçlanmış, ama hiçbir zaman mahkeme önüne çıkarılamamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Mark Wahlberg</span> Amerikalı sinema oyuncusu

Mark Robert Michael Wahlberg Akademi Ödülü adayı Amerikalı oyuncu, müzisyen ve televizyon yapımcısıdır. Rol aldığı Köstebek ve Dövüşçü filmlerindeki performansıyla Oscar'a aday gösterilmiştir.

<i>Bülbülü Öldürmek</i> (film)

Bülbülü Öldürmek 1962 ABD yapımı dramatik filmdir. Özgün adı To Kill a Mockingbird olan filmin Türkiye'de Uğursuz Kuş adıyla da gösterildiğine dair kayıtlar vardır.

<i>Saygılı Yosma</i> Jean-Paul Sartreın 1946da kaleme aldığı tiyatro oyunu

Saygılı Yosma, Fransız yazar ve filozof Jean-Paul Sartre'ın 1946 yılında Fransızca olarak kaleme aldığı tiyatro oyunu. İki perde olarak yazılan eser 1930'ların Amerika Birleşik Devletleri'nde geçer. Seçkin bir güneyli ailenin, oğullarını, siyahi bir adamı öldürdüğü için ceza almaktan kurtarmaya çalışmasını anlatmaktadır. Aile, bunu beyaz bir hayat kadını olan Lizzie MacKay'i oğulları yerine masum bir siyahi adamı suçlaması için yalancı şahitlik yapmaya ikna ederek başarmaya çalışır.

<span class="mw-page-title-main">Richard Wright (yazar)</span> Amerikalı yazar (1908 – 1960)

Richard Nathaniel Wright, Afrikalı-Amerikalı öykü, roman ve makale yazarı, şair.

<i>Gizem Treni</i> film

Gizem Treni, 1989 ABD, Japonya ortak yapımı bağımsız kült filmdir. Özgün adı Mystery Train olan film Türkiye'de Nisan 1990'da 9. Uluslararası İstanbul Film Festivali'nde, Nisan 1996'da da 15. Uluslararası İstanbul Film Festivali'nde gösterildi.

<i>Bir Cinayetin Tahlili</i> 1959 ABD yapımı dramatik mahkeme filmi

Bir Cinayetin Tahlili, 1959 ABD yapımı dramatik mahkeme filmidir. Özgün adı Anatomy of a Murder olan bu siyah-beyaz film 1962 yılında Türkiye'de sinemalarda gösterime girmiştir. Amerikan sinemasının ürettiği en önemli hukuk ve yargılama filmlerinden biridir.

Beyaz Terör, Rusya'da 1917-1922 yılları arasında gerçekleşen Rus İç Savaşı sırasında Çarlık yanlısı Beyaz Orduların Kızıllara ve kendilerine destek vermeyen sivil halka yönelik şiddet ve katliam hareketlerine verilen isimdir.

<span class="mw-page-title-main">Bessie Smith</span>

Bessie Smith Caz Çağı'nda çok tanınan Amerikalı bir blues şarkıcısıydı. "Blues İmparatoriçesi " lakaplı, 1920'lerin ve 1930'ların en popüler kadın blues şarkıcısıdır. Genellikle döneminin en büyük şarkıcılarından biri olarak kabul edilir ve hem blues şarkıcıları hem de caz vokalistleri üzerinde büyük bir etkisi olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Martin Luther King Jr. suikastı</span>

ABD'li Baptist din adamı ve insan hakları savunucusu Martin Luther King Jr. 4 Nisan 1968 günü saat 18:01'de (CST) Memphis, Tennessee'de kalmakta olduğu Lorraine Motel'de vurulmuştur. St. Joseph Hastanesi'ne kaldırıldıktan sona saat 19:05 itibarıyla ölmüştür. ABD'deki insan hakları mücadelesinin liderlerinden olan ve Nobel Barış Ödülü sahibi King, şiddet içermeyen mücadele yöntemlerini ve sivil itaatsizlik eylemlerini savunmaktaydı. Cinayet 1960'lı yıllarda ABD'de işlenen en önemli dört cinayetten birisidir.

<span class="mw-page-title-main">İş ve özgürlük için Washington'a yürüyüş</span>

İş ve özgürlük için Washington'a yürüyüş veya Büyük Washington yürüyüşü 28 Ağustos 1963 günü Washington'da sona eren hak mücadelesi eylemlerini anlatır. Yürüyüş ve gösterilerin amacı ABD'de ırk ayrımcılığına maruz kalan Afroamerikalıların hakları ve yaşamakta oldukları yoksulluğa karşı çözüm arayışıdır. Eylemlerin kapanışında insan hakları savunucusu Martin Luther King Jr. Lincoln Anıtı önünden yaptığı tarihi Bir Hayalim Var konuşmasıyla ırkçılığın sonlandırılması çağrısı yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Harpers Ferry olayı</span>

Harpers Ferry olayı 16-18 Ekim 1859 tarihlerinde köle karşıtı eylemci John Brown ve arkadaşları tarafından yapılan başarısız kölelik karşıtı ayaklanma girişimidir. Batı Virginia'daki Harpers Ferry cephaneliğini ele geçirerek köleci Güney Eyaletlerine karşı bir köle ayaklanması başlatma girişimi kanlı şekilde bastırılsa da Amerikan İç Savaşı'na giden süreçte belirleyici olmuştur.