İçeriğe atla

Schio katliamı

Koordinatlar: 45°42′54″N 11°21′37″E / 45.7151°K 11.3602°D / 45.7151; 11.3602
Schio katliamı
Geçici bir hapishane görevi gören Bortoli Hastanesi binası
BölgeSchio, İtalya
Koordinatlar45°42′54″N 11°21′37″E / 45.7151°K 11.3602°D / 45.7151; 11.3602
HedefFaşist olduğu bilinen veya şüphelenilen mahkumlar
Saldırı türü
Katliam
Ölü54
Yaralı16
SaldırganlarEski İtalyan partizanları

Schio katliamı, Garibaldi Tugayı'nın eski İtalyan partizanları ve Yardımcı Partizan Polis subayları tarafından 6-7 Temmuz 1945 gecesinde Schio Şehir Hapishanesi'nde gerçekleştirilmiş toplu mahkûm katliamıdır.

Öldürülmüş olan 54 kişiden sadece 27 tanesi faşist veya Almanlar ile işbirliği yapmıştır. Katliam müttefikler tarafından soruşturulmuş ve mahkûmiyetle sonuçlanan iki dava açılmıştır.

Katliam

Partizanlar hapishane müdürünü bir barda görmüş daha sonra içeriye girebilmek için onu hapishaneye geri götürmüşlerdir. İlk başta on maskeli partizan vardı daha sonra geçici bir hapishane olarak kullanılan Bortoli Hastanesi binasında içlerine on partizan daha katıldı. İlk olarak partizanlar kimin idam edileceğini düşünmüş ve mahkûmlarla görüşmeler yapmışlardır. Görüşmelerden sonra partizanlardan birisi aniden ateş açmaya başlamıştır. Daha sonra sıraya dizilmiş olan yaklaşık 70 mahkûm partizanlar tarafından ağır ateş altına alınmıştır. Olayın hemen ardından partizanlar olay yerini terk edip kaçmıştır. Ateş altına alınan 70 mahkûmdan 47'si olay yerinde hayatını kaybederken, 7 mahkûmda hastanede yaralarından dolayı hayatını kaybetmiştir. Sıraya dizilmiş olan fakat hayatta kalan mahkûmlar cesetlerin altına saklandıkları için kurtulmuşlardır. Ölen mahkûmlardan 14 tanesi kadın mahkûmdu.[1]

Katliamın arka planı

Veneto'daki Schio şehir hapishanesinde, toplam 99 tane erkek ve kadın mahkûm bulunuyordu. Bunların 91 tanesi Almanlarla işbirliği veya diğer siyasi nedenlerle tutuklanmış iken geri kalan 8 tanesi ise normal suçlardan tutuklanmıştır.[1] Mahkûmların üçte biri hakkında resmi bir suçlamada bulunulmamıştır.[2] Tarihçi Sarah Morgan açıklamasına göre mahkûmların bir kısmı savaş suçlusuydu fakat çoğunluğu İtalyan Sosyal Cumhuriyeti'nin ikinci sınıf destekçisiydi.[1] O dönemlerde İtalyan hapishaneleri çok kalabalıktı ve Müttefiklerin yakın gelecekte mahkûmları serbest bırakması bekleniyordu. Kısa bir süre önce Mauthausen toplama kampından sadece 38 kilogram ağırlığında bir mahkûm Schio'ya dönmüş, bu da kasabada gerginliğe neden olmuştur. Hapishanede "Mauthausen şehitlerinin intikamının alınması" için protestolar düzenlenmiştir.[1] Protestolarda Kişisel olan kan davaları da söz konusuydu bundan dolayı ortada savaşı hissi vardı.[3]

Kaynakça

  1. ^ a b c d Foot, J. (7 Aralık 2009). Italy’s Divided Memory (İngilizce). Springer. ISBN 978-0-230-10183-8. 7 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2023. 
  2. ^ Stein, Eric (1 Ocak 1948). "APPLICATION OF THE LAW OF THE ABSENT* SOVEREIGN IN TERRITORY UNDER BELLIGERENT OCCUPATION: THE SCHIO MASSACRE". Michigan Law Review. 46 (3): 341-370. ISSN 0026-2234. 7 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2023. 
  3. ^ Morgan, Sarah (Kasım 2000). "The Schio killings: a case study of partisan violence in post-war Italy". Modern Italy (İngilizce). 5 (2): 147-160. doi:10.1080/713685677. ISSN 1353-2944. 16 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<i>Duvar</i> (film) Yılmaz Güneyin 1983 yapımı son filmi

Duvar, Yılmaz Güney'in yazıp yönettiği 1983 yapımı filmdir. Yılmaz Güney'in, Cannes Film Festivali'nde büyük ödül Altın Palmiye'yi alan Yol filminden sonraki ilk, hayatını kaybetmeden önceki son filmidir. Ayrıca 1974 yılındaki Arkadaş filminden beri bizzat çekimlerinin başında bulunduğu ilk filmidir. Güney, 1974–1981 yılları arasını cinayetten ötürü hapishanelerde geçirdiği için bu dönemdeki filmlerinin çekimlerinde bulunamamış, filmlerini hapishaneden organize ve takip etmiştir. Duvar filminin çekimlerini ise 1983'te Fransa'da gerçekleştirmiş ve ilk olarak tekrar Cannes Film Festivali'nde göstermiştir.

Prison Break, ABD yapımı bir aksiyon dizisi. Hikâyesi Paul Scheuring tarafından ortaya atılmış ve FOX şirketi tarafından 2005 yılında dizi olarak hayatına adım atmıştır. Dizi genel olarak işlemediği bir suçtan dolayı idam cezası almış Lincoln Burrows 'u ve Lincoln'ün kardeşi Michael Scofield 'ın kardeşini kurtarmak için tüm yasal yolların tükendiğini fark edip onu hapishaneden çıkarmak için bir kaçış planı yapması ve sonrasında gelişen olayları konu alır. Dizinin yapımcılığını Adelstein-Parouse Productions, Original Television ve 20th Century Fox Television iş birliğiyle üstlenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Rodolfo Graziani</span>

Rodolfo Graziani, Benito Mussolini'ye bağlılığıyla tanınan İtalyan mareşal ve siyasetçidir.

<span class="mw-page-title-main">Stanford hapishane deneyi</span> 1971de yapılan psikolojik bir deney

Stanford hapishane deneyi, Ağustos 1971'de gerçekleştirilen bir psikolojik deneydi. Bu deney, bir hapishane ortamının iki haftalık bir simülasyonu olup, durumsal değişkenlerin katılımcıların tepkileri ve davranışları üzerindeki etkilerini inceledi. Stanford Üniversitesi psikoloji profesörü Philip Zimbardo, çalışmayı yürüten araştırma ekibini yönetti.

<i>Brubaker</i>

Brubaker, 1980 yılı yapımı bir Amerikan sinema filmidir.

<span class="mw-page-title-main">Sovyet partizanları</span>

Sovyet partizanları, II. Dünya Savaşı sırasında Sovyetler Birliği topraklarını işgal eden Mihver Devletlerine karşı cephe gerisinde gerilla savaşı veren Sovyet direniş kuvvetleridir. Direniş hareketi Sovyet hükûmeti tarafından merkezi olarak kontrol edilmiş ve Kızılordu modeline göre örgütlenmiştir. Sovyet partizanlarının temel hedefi işgal edilen topraklarda ve cephe gerisinde düşman birliklerinin düzenini bozacak şekilde ulaşım ve iletişimin kesilmesi, engellenmesiydi.

<span class="mw-page-title-main">Prag Taarruzu</span> Kızıl Ordunun II. Dünya Savaşındaki son stratejik taarruz harekâtı

Prag Taarruzu, Kızıl Ordu'nun II. Dünya Savaşı'ndaki son stratejik taarruz harekâtıdır. Prag'a yönelen Kızıl Ordu taarruzu ve Prag Muharebesi, 5 - 11 Mayıs 1945 tarihleri arasında gerçekleşmiştir. Ayrıca muharebe, Prag Ayaklanması ile birlikte sürmesi dolayısıyla da önemlidir.

<i>Sezar Ölmeli</i>

Sezar Ölmeli, yönetmenliğini Vittorio Kardeşler'in yaptığı 2012 yapımı İtalyan filmi. Filmin oyuncu kadrosunun tamamını hapishanede kalan gerçek mahkûmlar oluşturmaktadır. Film sahneleri de mahkûmların Shakespeare’in Jül Sezar adlı tiyatro oyununu sergilemek için yaptıkları provalardan oluşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">İtalyan Partizan Cumhuriyetleri</span>

İtalyan Partizan Cumhuriyetleri, Nazi Almanyası ile İtalyan Sosyal Cumhuriyeti tarafından kontrol edilen bölgerde İtalyan partizanlar tarafından kurulan cumhuriyetlerdir. 1944 yılında kurulan cumhuriyetler, İtalya’da konuşlanan 25 Alman bölüğünün şiddetli saldırılarına karşı koyacak güçte olmadıklarından, ömrü kısa oldu. Alman bölükleri, savaş uçakları da dahil olmak üzere, modern bir ordunun savaş gücü yüksek her türlü aracıyla donatılmış olduğu halde, İtalyan partizanların ellerinde makineli tüfekler ve el bombalarından başka silah yoktu. Müttefik Devletler ise söz verdikleri yardımları partizanlara vermeyecekti. Kurulan cumhuriyetlerden birisi olan Ossola Cumhuriyeti, Müttefik Devletler'ince ve tarafsız İsviçre tarafından tanındı.

<span class="mw-page-title-main">İtalyan direniş hareketi</span> II. Dünya Savaşı sırasında hem Mussolini iktidarına karşı hem de Nazi Almanyasına karşı verilmiş mücadele

İtalyan direniş hareketi, II. Dünya Savaşı sırasında ve savaşın son dönemlerinde patlak veren İtalyan İç Savaşı sırasında hem Mussolini iktidarına karşı hem de Nazi Almanyası'na ve onun işgali sonucunda kurulan kukla İtalyan Sosyal Cumhuriyeti'ne karşı verilmiş mücadeleye verilen addır.

<span class="mw-page-title-main">36. Waffen-SS Grenadiye Tümeni Dirlewanger</span>

36. SS Waffen Grenadier Tümeni "Dirlewanger", II. Dünya Savaşı sırasında Almanların işgal ettiği bölgelerde meydana gelen partizan eylemlerine karşı oluşturulmuş birliklerdir. Ceza taburu kapsamındadır. Savaşın sonlarına doğru kuşatılan 9. Ordu ile birlikte Kızıl Ordu'ya karşı savaşmıştır. Waffen-SS tümenlerine bağlı olan bu birlikler tecavüz, yağma ve toplu katliamlar gerçekleştirmiştir. Bu tümenin lideri ise sadist olarak nitelendirilen Oskar Dirlewanger'dir.

<span class="mw-page-title-main">Goli otok</span>

Goli otok Kıraç, üzerinde yerleşim bulunmayan, Hırvatistan Yugoslavya'nın parçası iken siyasi mahkûmlar için hapishane olarak kullanılan ada. Hapishane, 1949 - 1989 yılları arasında faal olarak kullanıldı. Adriyatik Denizi'nin kuzeyinde, Hırvatistan'ın Primorje-Gorski Kotar kıyılarına yakın bir yerde bulunan ada, yaklaşık olarak 4 km² büyüklüğündedir.

<span class="mw-page-title-main">II. Dünya Savaşı'nda partizan karşıtı operasyonlar</span>

II. Dünya Savaşı sırasında partizan karşıtı operasyonlar, çeşitli partizan direniş hareketlerine karşı yapılan temizlik operasyonlarıydı. II. Dünya Savaşı sırasında bu operasyonlar öncelikle işgalci Mihver Devletleri tarafından gerçekleştirildi, ancak savaşın değişen seyri ile Sovyetler Birliği ve Müttefik güçler de partizanlarla uğraşmak zorunda kaldılar.

<span class="mw-page-title-main">1922 Alaşehir yangını</span>

1922 Alaşehir yangını, Yunan ordusu tarafından geri çekilme sırasında başlatıldı ve 3 Eylül 1922'de başlayıp 5 Eylül'e kadar devam etti. Yangın ve katliamlar sonucu 3,000 kadar sivil öldü ve şehirdeki 4550 evin sadece 100 tanesi kurtulabildi.

<span class="mw-page-title-main">Benito Mussolini'nin ölümü</span> Mussolininin ölüm olayı

Benito Mussolini'nin ölümü, görevden alınan İtalyan faşist diktatörü, 28 Nisan 1945'te, Avrupa'da II. Dünya Savaşı'nın son günlerinde, İtalya'nın kuzeyindeki küçük Giulino di Mezzegra köyünde bir İtalyan partizan tarafından infaz edildiğinde meydana gelen bir olaydır. Olayların genel kabul gören versiyonu, Mussolini'nin "Albay Valerio" nun takma adını kullanan komünist partizan Walter Audisio tarafından vurulmasıdır. Bununla birlikte, savaşın sona ermesinden bu yana, Mussolini'nin ölüm koşulları ve katilinin kimliği, İtalya'da devam eden kafa karışıklığı, anlaşmazlık ve tartışmaların konusu oldu.

Koniuchy (Kaniūkai) Katliamı, II. Dünya Savaşı sırasında Koniuchy köyünde Sovyet komutası altında içinde Yahudilerin de bulunduğu bir Sovyet partizan birliği tarafından 29 Ocak 1944'te etnik Polonyalılara karşı işlenmiş katliam. Günümüzde hepsinin adı bilinen çocuklar ve kadınlar dahil 38'den fazla sivil öldürüldü ve bir düzineden fazlası yaralandı. Evler yakıldı ve çiftlik hayvanları öldürüldü. Katliam, günümüz Litvanya'sında Sovyet partizanları tarafından işlenmiş en büyük tekil savaş suçuydu.

<span class="mw-page-title-main">İtalyan İç Savaşı</span> Mussolini ve Anti-faşist güçler arasındaki çatışma

İtalyan İç Savaşı İkinci Dünya Savaşı'nın son döneminde 9 Eylül 1943 ile 2 Mayıs 1945 tarihleri arasında İtalya'da yaşanan iç savaştır. İtalyan direniş hareketi ve Müttefik saflarındaki İtalyan Ordusu, İtalyan faşistlerine ve Naziler tarafından İtalya'nın kuzeyinde kurulmuş olan İtalyan Sosyal Cumhuriyeti kukla devletine bağlı birlikler arasında yaşanmıştır. İtalyan direnişçiler, Mussolini rejiminin çökmesinin ardından bölgeyi işgal eden Nazilerle de savaşmıştır. Faşizm karşıtı güçlerin mücadelesiyle zafer kazanılmış, Naziler ülkeden kovulmuş, Mussolini infaz edilmiştir. Ayrıca ülkenin 1946 yılında monarşiden cumhuriyete geçişinde de iç savaş süresince kral III. Vittorio Emanuele başta olmak üzere krallık yanlılarının ülkeye karşı sorumluluklarını gereğince yerine getirmemelerinin de payı büyüktür.

<span class="mw-page-title-main">Kefalonya katliamı</span> İkinci Dünya Savaşı Katliamı

Kefalonya katliamı veya 33. Acqui Piyade Tümeni katliamı 1943 yılı Eylül ayında Nazi Wehrmacht güçleri tarafından İtalyan savaş esirlerine karşı işlenmiş savaş suçudur. İtalya'da faşizmin sona ermesiyle beraber İtalya ve Müttefikler arasında ateşkes imzalanınca Nazi Almanyası Achse Harekâtıyla İtalya'yı işgal etmiş ve İtalyan askerlerini silahsızlandırmıştı. Ancak Kefalonya'da konuşlanmış İtalyan birlikleri teslim olmayı reddederek Almanlara direnmiştir. 22 Eylül günü mühimmatları bittiği için teslim olmak durumunda kalan İtalyan askerlerden 5.155 tanesi yerinde infaz edilmiş, toplama kamplarına gönderilmek üzere gemilere bindirilen 3 bin asker ise gemilerinin Müttefik Devletler tarafından batırılması üzerine boğularak can vermiştir. Ağırlıklı olarak Avusturyalı Nazilerden oluşan 1. Dağ Dümeni tarafından işlenen katliam savaşın öne çıkan suçlarındandır.

Attika Hapishanesi ayaklanması Attika, New York'daki hapishanede yaşanan olayları anlatır. 9 Eylül 1971 günü başlayan ve 13 Eylül günü sona eren eylemlerde toplam 43 kişi ölmüştür. ABD tarihindeki en kanlı hapishane olaylarındandır ve insan hakları savunucuları tarafından çok önemli bir olay olarak değerlendirilir.

<span class="mw-page-title-main">Attica Ayaklanması</span> ABD’nin New York eyaletinde mahkumlar tarafından gerçekleştirilen isyan

Attica Ayaklanması veya Attica Hapisanesi İsyanı olarak da bilinen Attica Hapishanesi Katliamı, New York'ta yer alan Attica Cezaevi'ndeki mahkûmların isyan etmesi ve sonrasında yaşanan bir takım olaylardır.