İçeriğe atla

Savaş Oluşumu

Batı Kanada Sedimanter Havzası'nın bulunduğu yer (çerçevelenmiş).

Savaş Oluşumu, batı Kanada Alberta'daki Batı Kanada Sedimanter Havzası'nda Geç Kretase (Maastrihtiyen) çağında oluşmuş bir jeolojik oluşumudur .[1] Deniz dışı Üst Kretase istifinde önemli bir stratigrafik işaret olduğu merkezi Alberta ovalarının çoğunda mevcuttur.[2] Resmi olarak GM Furnival tarafından (1942)[3] adlandırılmış ve 1970 yılında EJW Irish tarafından, oluşum statüsü verilmiştir.[4][5]

Stratigrafi

Savaş Oluşumu, Edmonton Grubunun bir parçasını oluşturur. Formasyonun üst kısmında Kneehills Tuff adlı bir işaret yatağı bulunur.[5]

Litoloji

Savaş Oluşumu, yüzeyde ve jeofizik kuyu kayıtlarında kolayca tanınır.[2] Küçük silttaşı ve nadir kumtaşı ile belirgin leylak-gri ila morumsu kahverengi çamurtaşlarından oluşur . Çamurtaşları, bentonitik ve montmorillonitik kile dönüşen büyük bir volkanik kül bileşeni içerir ve hava koşullarında gözenekli, patlamış mısır benzeri bir kabuk oluştururlar. Kneehills Tuff yatağı kahverengi-gri, sert silisli kayalardan oluşur.[5]

Kalınlık ve Dağılım

Savaş Düzeni, yaklaşık 14 metre (46 ft), kalınlığındadır.Ancak bazı alanlarda, üstteki Scollard Formasyonunun çökelmesi öncesinde veya sırasında erozyonla kısmen veya tamamen kaldırılmıştır.[2][5] Kneehills Tuff, yaklaşık 15 santimetre (5,9 in) 25 santimetre (9,8 in) kalın veya iki veya üç yatak olarak her biri yaklaşık 5 santimetre (2,0 in) ila 8 santimetre (3,1 in)Savaş üst kısmında

Diğer Oluşumlarla ilişkisi

Savaş Oluşumu, Whitemud Formasyonunu uyumsuz bir şekilde örter. Üzerini Scollard Olusumu üstlenir ve temas, bazal Scollard paleokanallarının Savaş Olusumu boyunca kestiği veya aşındığı bazı bölgelerde erozyona uğrar. Diğer alanlarda temas uyumlu olabilir.[2] Güney Alberta ovalarında, görünüşe göre uyumlu bir şekilde Willow Creek Formasyonu tarafından, Saskatchewan'da ise Fransız Formasyonu tarafından örtülmektedir.[5]

Savaş Oluşumu, güney Alberta ovalarındaki St. Mary Nehri Oluşumunun bir kısmına eşdeğerdir ve Alberta kayalıklarının eteklerindeki Brazeau Oluşumunun bir kısmıyla ilişkilidir. Montana ve Kuzey Dakota'daki Fox Hills Oluşumuyla da ilişkilidir.[5]

Paleontoloji

Savaş Oluşumu tortudan yoksun göl ve bataklık ortamlarında biriktiği düşünülmektedir.[2] Az fosil bulundurur.sporlar, kemik parçaları, alg kalıntıları bulunmuştur.[5]

Kaynakça

  1. ^ "The Geological Atlas of the Western Canada Sedimentary Basin, Chapter 24: Upper Cretaceous and Tertiary strata of the Western Canada Sedimentary Basin". Compiled by Mossop, G.D. and Shetsen, I., Canadian Society of Petroleum Geologists. 1994. 1 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2016. 
  2. ^ a b c d e Hathway, B. 2011. Late Maastrichtians paleovalley systems in west-central Alberta: Mapping the Battle Formation in the subsurface. Bulletin of Canadian Petroleum Geology, vol. 59, no. 3, p. 195-206.
  3. ^ Furnival, G.M. 1942. Cypress Lake, Saskatchewan. Geological Survey of Canada, Paper 42-5
  4. ^ Irish, E.J.W. 1970. The Edmonton Group of south-central Alberta. Bulletin of Canadian Petroleum Geology, vol. 18, p. 125-155.
  5. ^ a b c d e f g Glass, D.J. (editor) 1997. Lexicon of Canadian Stratigraphy, vol. 4, Western Canada including eastern British Columbia, Alberta, Saskatchewan and southern Manitoba. Canadian Society of Petroleum Geologists, Calgary, 1423 p. on CD-ROM. 0-920230-23-7.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kireç taşı</span> genellikle mercan, foraminifera ve yumuşakçalar gibi deniz canlılarının iskelet parçalarından oluşan bir karbonat tortul kayaç

Kireç taşı genellikle mercan, foraminifera ve yumuşakçalar gibi deniz canlılarının iskelet parçalarından oluşan bir karbonat tortul kayaçtır. Başlıca maddeleri kalsiyum karbonatın farklı kristal formları olan kalsit ve aragonit minerallerdir. Yakından ilişkili bir kaya, yüksek oranda mineral dolomit içeren dolomittir. Eski USGS yayınlarında, dolomit magnezyum kireç taşı olarak anılırdı, artık magnezyum eksikliği olan dolomitler veya magnezyum açısından zengin kalkerler olarak ayrılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Alberta</span> Kanadada eyalet

Alberta, Kanada'nın Batı Kanada bölgesindeki eyaleti. 1 Eylül 2005'te, Kanada Konfederasyonu'na katılmasının 100. yılını kutlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Çıldır Gölü</span> Ardahan ve Kars il sınırları içerisinde kalan göl

Çıldır Gölü, Ardahan ve Kars il sınırları içerisinde kalan bir göldür. Eskiden Palakatsio Gölü olarak adlandırılıyordu.

<span class="mw-page-title-main">Sedimantoloji</span>

Jeolojinin bir alt bilimi olan sedimantoloji biliminin konuları, yer kabuğundaki tortulların ve tortul kayaçların tanımlanması, sınıflandırılması ve orijininin araştırılması olarak sıralanabilir. Sedimantoloji, jeoloji içerisinde önemli bir yere sahiptir. Bunun nedeni yerkürenin yüzeyinin %75'i kadarının tortul (sedimanter) kayaçlardan oluşmuş olması ve şu anda kullanılan karbon bazlı (hidrokarbonik) enerji kaynaklarının tamamına yakınının bu tortul kayaçlardan çıkarılıyor olmasıdır. Ayrıca sedimenter sahalar çok verimli topraklara sahiptir. İklim şartlarının da uygunluğu yanında diğer şartların uygun olması durumunda tarım için çok önemli alanlar olabilirler.

<span class="mw-page-title-main">Peribacası</span>

Peribacası, ince uzun, kurak havzalardan ve kırgıbayır yüzeylerinden çıkan, vadi yamaçlarından inen sel sularının yeri aşındırmasıyla oluşan bir kaya oluşumudur. Peri bacalarının gövdeleri genellikle yumuşak minerallerden ve tepesi sert, daha zor aşınan kayadan oluşur. Gövdeleri genellikle konik şekle sahiptir. Şekilleri erozyon biçimlerine göre değişir. Farklı mineral katmanları gövdelerinde farklı renklere sebep olabilir. Çapları 1 ila 15 metre arasında değişir, bu sınırlamanın dışına çıkan oluşumlar peri bacası olarak sınıflandırılamazlar. Peri Bacaları esas olarak çölde kuru ve sıcak bölgelerde bulunur. Yaygın kullanımda kukuletalar veya kuleler arasındaki fark, kukuletaların totem direği şeklindeki bir gövdeye sahip olarak tanımlanırken değişken bir kalınlığa da sahiptir.

Kanada Kızılderilileri, Kanada'da Eskimo İnuitler ile melez Métisler dışında kalan bütün Kanada yerlileri için kullanılan niteleme olup Kanada'da resmi olarak İlk Milletler adı kullanılır. Kanada'da Kızılderili (Indian) adı hâlâ yasal bir terim olsa da resmî olarak kullanımı günümüzde oldukça azalmıştır. Kanada Kızılderililerinin sayısı 2006 sayımına göre 698.025 kişidir. Şu an için Kanada tarafından kabul edilen 630 kabile hükûmeti yasal olarak tanınmaktadır ve bunların kabaca yarısı Ontario ile Britanya Kolumbiyası eyaletlerinde bulunmaktadır. Kanada'da yasal olarak yaşamak zorunda oldukları kısıtlayıcı yerlere Kızılderili rezervi adı verilir. Günümüzde Kanada Kızılderililerine karşı sistemik ırkçılık hâlâ uygulanmaktadır. eğitim ve öğretimleri yirminci yüzyılın ortalarına kadar ırkçı asimilasyon politikaları gereği oluşturulan Kanada Kızılderili yatılı okullarında yapılıyordu. Kızılderili Kütüğüne kayıtlı olanların hakları kayıtsız olanlara göre fazladır. Kızılderili işlerinden Kanada Kızılderili ajanı sorumludur.

<i>Struthiomimus</i> soyu tükenmiş teropod dinozor cinsi

Struthiomimus, Geç Kretase döneminde Kuzey Amerika'da yaşamış ornithomimid ailesinden bir dinozor cinsi. Ornithomimidler, dişsiz bir gagaya sahip, uzun bacaklı ve iki ayaklı canlılardı, özetle devekuşu benzeri dinozorlardı. Tip türü, Struthiomimus altus, Dinozor Eyalet Parkı'nda bulunan yaygın küçük dinozorlardan biridir; ilgili fosil alanında sayılarının fazlalığı bu hayvanların saf etoburlardan ziyade otobur veya hepçil olduklarını düşündürür.

<span class="mw-page-title-main">Yunt Dağları</span>

Yunt Dağları, Batı Anadolu'da Ege Bölgesi'nin kuzeyinde yer alan kırık tipi dağ oluşumudur. Yükseltisi 1076 m'dir.

David Thompson Britanyalı-Kanadalı kürk tüccarı, kadastrocu ve harita yapımcısı. Bazı yerli halklar tarafından "Koo-Koo-Sint" ya da "Stargazer" olarak bilinmektedir. Kariyeri boyunca Kuzey Amerika kıtasının 3,9 milyon kilometrekarelik alanını haritalamış ve bu nedenle de "yaşamış en büyük kara coğrafyacısı" olarak tarif edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kaliş</span>

Kaliş bir tortul kayaçtır. Sertleştirilmiş doğal çimento kalsiyum karbonat ile birleşmiş bu bağlar, çakıl,kum, kil ve alüvyon gibi diğer materyallerle birleşerek kalişi oluşturur. Dünya genelinde Aridisol ve Morrisol'un bulunduğu toprak türlerinde görülen kayaçtır. Genellikle kurak ve yarı kurak bölgeleri kapsayarak merkez ve Batı Avustralya, Kalahari Çölü, Amerika’nın bazı yüksek ovalarında, Sonora Çölü ve Suudi Arabistan'ın doğusu AL-HASA’ da bulunur. Kaliş sert toprak kalsit- beton ve Hindistan'da da dayanıklı taş kum ve çakıl karışımı (kankar) olarak da bilinir. Caliche İspanyolca bir kelime olarak bilinir. Orijinali Latincedeki calx kelimesidir. Anlamı kireç taşı(CaO)'tir.

<span class="mw-page-title-main">Çamurtaşı</span>

Çamurtaşı, silt ve kil parçacıklarının bir karışımını içeren silisli bir tortul kayaçtır. "Çamurtaşı" terminolojisi, kireç taşları için Dunham sınıflandırma şeması ile karıştırılmamalıdır. Dunham'ın sınıflandırmasına göre, çamurtaşı yüzde ondan daha az karbonat taneleri içeren herhangi bir kireç taşıdır. Not, bir silisiklastik çamurtaşı karbonat taneleri ile ilgilenmez. Friedman, Sanders ve Kopaska-Merkel (1992), silisiklastik kayaçlarla karışıklığı önlemek için "kireç çamurtaşı" kullanımını önermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Röt Oluşumu</span>

Röt Oluşumu veya Rötton Oluşumu, Almanya'daki Buntsandstein'ın jeolojik bir oluşumudur. Orta Triyas dönemine ait fosilleri muhafaza eder. Oluşum, Plattenstein ve Solling Oluşumları üzerinde yer alır ve Jena Oluşumu tarafından örtülüdür.

<span class="mw-page-title-main">Hart Madeni Oluşumu</span>

Hart Madeni Oluşumu, New Mexico'daki maruziyetlerden tartışmalı olarak tanımlanmış bir jeolojik oluşumdur. Oluşum, Eosen fosillerini muhafaza etmektedir.

Cimolestes, böcekleri ve diğer küçük hayvanları yemeye uyarlanmış tam bir diş tamamlayıcısı olan erken eutherian memeli cinsi. Paleontologlar, kısmen, oldukça farklı hayvanların cinse atanması nedeniyle, diğer memelilerle olan ilişkisi konusunda anlaşamadılar, bu da Cimolestes'i yakından ilişkili olanlardan ziyade benzer özelliklere sahip hayvanların bir sınıf taksonu haline getirdi. Fosilleri, Kuzey Amerika, Güney Amerika, Avrupa ve Afrika'da bulunmuştur. Cimolestes ilk olarak Kuzey Amerika'nın Geç Kretase döneminde ortaya çıktı. Bazı paleontologlara göre, Cimolestes'in soyu Paleosen'in başlangıcında tükendi, diğerleri ise cinsin soyunun Eosen'den önce tükendiğini bildiriyor.

<i>Saurophaganax</i> Jura devrinde yaşamış teropod dinozor cinsi

Saurophaganax, Amerika Birleşik Devletleri'nde Oklahoma eyaletinde Geç Jura yaşlı Morrison Formasyonundan büyük bir allosaurid dinozor cinsidir. Bazı paleontologlar, onun daha genç bir Allosaurus türü olduğunu düşünmektedir. Saurophaganax, sırt omuru dikenlerinin tabanındaki yanal tabakalanma ve kuyruk omurlarının ön yüzündeki kemiksi yay ile karakterize edilmiş çok büyük bir Morrison Allosaurid'idir. S. maximus'un uzunluğunun 10,5 m ila 13 m kadar geldiği, ve ağırlığının 3 ton ila 4,5 ton geldiği tahmin edilmektedir. 2020 yılında yapılan bir çalışmada, minimum ortalama ağırlığı 2,6 ton ve maksimum ortalama ağırlığı 4,7 ton olmak üzere genel ortalama olarak 3,5-3,8 ton ağırlık değerleri ortaya konmuştur.

<i>Atrociraptor</i> teropod dinozor cinsi

Atrociraptor, Kanada, Alberta'nın Geç Kretase'sinden bir saurornitholestine dromaeosaurid teropod dinozor cinsidir.

Aksu Havzası, Türkiye'nin güneybatısında, günümüz Aksu Nehri çevresinde yer alan tortul bir havzadır. Isparta Açısı'nda birçok önemli tektonik sistemin kesişim noktasında yer alan Aksu Havzası yaklaşık 2000 kilometrekarelik bir alanı kaplamaktadır. Aksu Havzası, Köprü Çay Havzası ve Manavgat Havzası ile birlikte daha geniş olan Antalya Havzası'nın bir parçasını oluşturur. Çevresindeki Anadolu Yaylası'na göre bir graben oluşturur.

Yalvaç Havzası, Türkiye'de Beyşehir Gölü ve bugünkü Yalvaç ilçesi çevresinde bulunan tortul bir havzadır. Isparta Açısı olarak bilinen jeolojik bölge içerisinde yer almaktadır. Miyosen döneminden beri varlığını sürdürmektedir.

Zonguldak Havzası, Türkiye'nin kuzeybatısında bulunan bir havzadır. Türkiye'de maden kömürü yataklarına sahip tek havzadır. 1800'lerin sonlarından beri kömür çıkarılmaktadır. Havza, adını Türkiye'nin Zonguldak kentinden alır ve yaklaşık 41° kuzey doğrultusunda uzanır. Uzun ekseni kabaca güneybatıdan kuzeydoğuya doğru yönlendirilmiş, kabaca eliptik şekillidir ve Karadeniz'e komşudur. Zonguldak Havzası'nda batıdan doğuya Armutçuk, Zonguldak ve Amasra olmak üzere üç ana bölge tanınmıştır.