İçeriğe atla

Saufatu Sopoanga

Saufatu Sopoanga
Tuvalu Başbakanı
Görev süresi
2 Ağustos 2002 - 27 Ağustos 2004
Yerine geldiğiKoloa Talake
Yerine gelenMaatia Toafa
Tuvalu Başbakan Yardımcısı
Görev süresi
11 Ekim 2004 - 14 Ağustos 2006
Yerine geldiğiMaatia Toafa
Yerine gelenTavau Teii
Maliye Bakanı
Görev süresi
14 Aralık 2001 - 2 Ağustos 2002
Başbakan Koloa Talake
Kişisel bilgiler
Doğum 22 Şubat 1952(1952-02-22)
Nukufetau, Gilbert ve Ellice Adaları
Ölüm 15 Aralık 2020 (68 yaşında)
Evlilik(ler) Filifau Sopoanga
Akraba(lar) Enele Sopoaga (kardeş)
Çocuk(lar) 4

Saufatu Sopoanga OBE (d. 22 Şubat 1952 - ö. 15 Aralık 2020), Tuvalulu siyasetçi. Sopoanga, Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan Tuvalu'da [1][2] 2 Ağustos 2002'den 27 Ağustos 2004'e kadar başbakanlık makamında bulunmuştur.

Sopoanga, yükselen deniz seviyesinin Tuvalu ve diğer alçak ada ülkeleri üzerindeki etkileri hakkında uyarılarda bulunan konuşmalarıyla uluslararası dikkatleri üzerine çekti.

Daha sonra 2004'ten 2006'ya kadar başbakan yardımcısı olarak görev yaptı. Küçük kardeşi Enele Sopoaga, 2013'ten 2019'a kadar ülkede başbakan olarak görev yapmıştır.

Tuvalu'nun Başbakanı

Sopoanga, genel seçimlerin ardından 2 Ağustos 2002'de meclis tarafından başbakan olarak seçildi.[3] Ayrıca Dışişleri ve Çalışma Bakanlığı görevlerini de üstlendi.[4]

Başbakan seçildikten sonra Sopoanga, Tuvalu'da eğitim ve sağlık hizmetlerini iyileştirmek için bir plan oluşturma niyetini açıkladı. Eylül 2002'de Johannesburg'da Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma zirvesine katıldı ve burada küresel ısınmaya bağlı deniz seviyesindeki artışlar nedeniyle Tuvalu'nun 50 yıl içinde tamamen sular altında kalacağı konusunda uyardı.[4] 24 Eylül 2003'te Sopoanga, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda, ekonomik az gelişmişlik gibi, Tuvalu'nun bağımsızlığının 25. yıldönümünde karşı karşıya olduğu sorunları özetleyen bir konuşma yaptı. Tuvalu'ya karşı iklim değişikliğini "yavaş ve sinsi bir terörizm biçimi" olarak nitelendirdi.[5]

Tuvalu'nun meclisi partiler üstü olduğundan, hem Sapoanga hükûmeti hem de muhalefet, periyodik olarak ayrılmalar ve belirsiz ara seçimler yaşadı.[6] Bu istikrarsızlık nedeniyle Sopoanga, Tuvalu'nun doğrudan seçilmiş bir hükûmet başkanıyla bir cumhuriyet haline getirilmesine kişisel olarak destek verdi.[4]

Sopoanga hükûmeti, 2003 Nanumea ara seçimi ve 2003 Niutao ara seçiminin sonuçlarının ardından ilk olarak Mayıs 2003'te çoğunluğunu kaybetti.[7] Sopoanga daha sonra meclisi toplantıya çağırmadığı için muhalefet lideri Amasone Kilei, 20 Haziran 2003'te Tuvalu Yüksek Mahkemesi'ne başvurarak meclise bir sözcü atanması ve meclisin toplantıya çağrılması ile ilgili adım atılması için dava açtı. Genel vali, 19 Haziran'da meclis sözcüsü seçilmesi konusunda bir bildiri yayınlamasının ardından, muhalefet milletvekili Faimalaga Luka sözcü olarak seçilmiştir.[8][9] 6 Ağustos 2003 tarihinde, Yüksek Mahkeme Başkanı davayla ilgili kararını açıklayarak başbakanı istifaya zorlamayı reddetti ve meclisi Genel Valinin anayasa 116(1) maddesinde tanımlanan yedek yetkilerine çağırma kararını erteledi.[8]

Sopoanga meclisi Eylül ayında toplanmak üzere toplantıya çağırdı. 9 Eylül'de, yeni Konuşmacı Faimalaga Luka'yı bir sonraki genel vali olarak aday göstererek Ekim ayında 2003 Nukufetau ara seçimini tetikledi. Elisala Pita ara seçimi kazandı ve hükûmetin meclisteki çoğunluğunu geri almasını sağladı.

25 Ağustos 2004'te Sopoanga, mecliste 8-6'lık bir gensoru önergesinin ardından başbakanlıktan istifa etti. Hükûmet üyelerinden birinin hastalık nedeniyle Yeni Zelanda'da bulunduğu ve Meclis Başkanı Otinielu Tausi'nin Sopoanga'nın malî politikaları konusundaki anlaşmazlık nedeniyle muhalefetle birlikte oy kullanması sonucu gensoru önergesini kaybettiği ifade edildi.[10]

Kişisel hayat

Sopoanga'nın birkaç erkek kardeşi vardı; küçük kardeşi Enele de 2013'ten 2019'a kadar başbakandı.[11][12] Sopoanga ve eşi Filifau'nun dört çocuğu oldu.[13]

Ölüm

Sopoanga, 15 Aralık 2020'de Tuvalu'da öldü. 22 Aralık 2020'de düzenlenen devlet cenazesi ile naaşı gömüldü [2]

Kaynakça

  1. ^ Clements' encyclopedia of world governments. Political Research, inc. 2005. s. 382. Erişim tarihi: 3 Mart 2011.  Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)
  2. ^ a b "外交部對吐瓦魯前總理索法圖逝世表達深切哀悼". Ministry of Foreign Affairs, Republic of China (Taiwan) (Çince). 21 Aralık 2020. 24 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2020.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: ":0" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: )
  3. ^ "Palamene o Tuvalu (Parliament of Tuvalu)". Inter-Parliamentary Union. 2002. 10 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mart 2013. 
  4. ^ a b c Profiles of people in power: the world's government leaders. Psychology Press. 5 Ağustos 2003. ss. 535-537. ISBN 978-1-85743-126-1. Erişim tarihi: 3 Mart 2011.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "EastThomas2003" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: )
  5. ^ "Statement by The Honourable Saufatu Sopoanga OBE Prime Minister and Minister of Foreign Affairs of Tuvalu at the 58th United Nations General Assembly". www.un.org. 24 Eylül 2003. 24 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2020. 
  6. ^ Paulson Panapa & Jon Fraenkel (2008). "The Loneliness of the Pro-Government Backbencher and the Precariousness of Simple Majority Rule in Tuvalu". Research School of Pacific and Asian Studies Discussion Paper. Australian National University. doi:10.25911/5f20064b40680. 24 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2015. 
  7. ^ "The Tuvalu General Election 2006". Democracy and Elections Project, Governance Program, University of the South Pacific. 2006. 24 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2015.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)
  8. ^ a b "Amasone v Attorney General [2003] TVHC 4; Case No 24 of 2003 (6 August 2003)". PACLII. 24 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Nisan 2015. 
  9. ^ "Tuvalu has new speaker". Radio New Zealand International. 24 Haziran 2003. 24 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2011. 
  10. ^ "Tuvalu PM'S defeat in confidence vote will not affect Taiwan ties: MOFA". Central News Agency (Taiwan). 26 Ağustos 2004. 22 Kasım 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi – www.tuvaluislands.com vasıtasıyla. 
  11. ^ "Tuvalu PM's brother in near-drowning". The Courier (İngilizce). 15 Ağustos 2019. 24 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2020.  Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)
  12. ^ "Pacific climate change champion Enele Sopoaga is no longer Tuvalu's PM — so who's next in?". www.abc.net.au (İngilizce). 19 Eylül 2019. 9 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2020. 
  13. ^ "Tuvalu mourns the passing of Hon. Saufatu Sopoaga". Tuvalu Mission UN. 18 Aralık 2020. 24 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi – twitter.com vasıtasıyla. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">42. Türkiye Hükûmeti</span> III. Ecevit Hükûmeti (1978–1979)

42. Türkiye Hükûmeti, III. Ecevit Hükûmeti veya Motel Hükûmeti, Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Bülent Ecevit başkanlığında kurulan hükûmet, 5 Ocak 1978 - 12 Kasım 1979 tarihleri arası görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">41. Türkiye Hükûmeti</span> V. Demirel Hükûmeti (1977–1978)

41. Türkiye Hükûmeti, V. Demirel Hükûmeti veya II. Milliyetçi Cephe Hükûmeti, Adalet Partisi Genel Başkanı Süleyman Demirel başbakanlığında kurulan hükûmet, 21 Temmuz 1977 - 5 Ocak 1978 tarihleri arası görev yaptı. Beşinci Demirel Hükûmeti olarak kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">3. Türkiye Hükûmeti</span> Türkiye Cumhuriyetinin üçüncü hükûmeti (1924-1925)

3. Türkiye Hükûmeti veya Okyar Hükûmeti, 22 Kasım 1924 – 3 Mart 1925 tarihleri arasında görev yaptı. Okyar Hükûmeti olarak bilinir.

<span class="mw-page-title-main">16. Türkiye Hükûmeti</span> I. Saka Hükûmeti (1947–1948)

16. Türkiye Hükûmeti veya I. Saka Hükûmeti, 10 Eylül 1947 - 10 Haziran 1948 tarihleri arası görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Willy Telavi</span> Tuvalu başbakanı (2010-2013)

Willy Telavi Tuvalu Pasifik ulusu'nun bir siyasi figürüdür. 24 Aralık 2010 tarihinde Tuvalu Başbakanı seçildi.

<span class="mw-page-title-main">Enele Sopoaga</span> Tuvalulu diplomat ve siyasetçi

Enele Sosene Sopoaga, 2013-2019 yılları arası Tuvalu Başbakanı olan Tuvalulu diplomat ve politikacı.

<span class="mw-page-title-main">Irak başbakanı</span> Irakın hükûmet başkanı

Irak başbakanı, Irak hükûmetinin başıdır. Irak Anayasası'nın koyduğu hükümler gereğince; Irak vatandaşı olan Şii Müslümanların arasından seçilir. Mevcut başbakan, 27 Ekim 2022 tarihinden beri Muhammed Şiya es-Sudani'dir.

<span class="mw-page-title-main">Kausea Natano</span> Tuvalu başbakanı

Kausea Natano, Tuvalulu siyasetçi. Natano, Okyanusya ülkesi Tuvalu'da 19 Eylül 2019'dan 26 Şubat 2024'e kadar başbakanlık makamında bulunmuştur. Funafuti milletvekili olarak görev yapıyor. Ayrıca eski Başbakan Willy Telavi'nin Kabinesinde ülkenin Başbakan Yardımcısı ve İletişim Bakanı olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Maatia Toafa</span> Tuvalu başbakanı (2004-2006;2010)

Maatia Toafa OBE, Tuvalulu siyasetçi. Toafa, Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan Tuvalu'da 2004-2006 ve 2010'da kısa bir süre olmak üzere iki farklı dönem başbakanlık makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Apisai Ielemia</span> Tuvalu başbakanı (2006-2010)

Apisai Ielemia, Tuvalulu siyasetçi. Ielemia,Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan Tuvalu'da 2006 ile 2010 yılları arasında başbakanlık makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Ionatana Ionatana</span> Tuvalu başbakanı (1999-2000)

Ionatana Ionatana CVO OBE CPM, Tuvalulu siyasetçidir. Ionatana, Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan Tuvalu'da 1999 ile 2000 yılları arasında başbakanlık makamında bulunmuştur. 27 Nisan 1999'dan 8 Aralık 2000'deki ölümüne kadar Tuvalu'nun beşinci başbakanıydı

<span class="mw-page-title-main">Terepai Maoate</span>

Sir Terepai Tuamure Maoate, Cooklu siyasetçi. Maoate, Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan, bağımsız bir ada devleti olmasına rağmen Yeni Zelanda ile ilişkili devlet konumunda olan Cook Adaları'nda 18 Kasım 1999 ile 11 Şubat 2002 tarihleri arasında başbakanlık makamında bulunmuştur. Maoate, Cook Adaları Demokratik Partisi mensubuydu.

Robert Woonton, Cooklu siyasetçi. Woonton, Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan, bağımsız bir ada devleti olmasına rağmen Yeni Zelanda ile ilişkili devlet konumunda olan Cook Adaları'nda 2002 ile 2004 yılları arasında başbakanlık makamında bulundu.

<span class="mw-page-title-main">Bikenibeu Paeniu</span>

Bikenibeu Paeniu, PC, Tuvalulu siyasetçi. Paeniu, Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan Tuvalu'da 1989-1993 ile 1996-1999 yılları arasında iki farklı dönem başbakanlık makamında bulunmuştur. Tuvalu meclisinde Nukulaelae seçim bölgesini temsil etti. İki kez Tuvalu Başbakanı olarak görev yaptı ve şimdi Haziran 2022'den bu yana Tuvalu'nun Tayvan büyükelçisi olarak görev yapıyor

<span class="mw-page-title-main">Kamuta Latasi</span>

Sir Kamuta Latasi, Tuvalulu siyasetçi. Latasi, Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan Tuvalu'da 1993 ile 1996 yılları arasında başbakanlık makamında bulunmuştur. 1992'de Tuvalu meclisine seçildi.

Lagitupu Tuilimu, (d. ?), Tuvalulu siyasetçi. Tuilimu, Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan Tuvalu'da Aralık 2000'den 24 Şubat 2001'e kadar başbakanlık makamında geçici olarak bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Faimalaga Luka</span>

Faimalaga Luka OBE, Tuvalulu siyasetçi. Luka, Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan Tuvalu'da 2001 yılında on ay süreyle başbakanlık makamında bulunmuştur. Luka, 2003-2005 yılları arasında da Tuvalu genel valisi görevini yürütmüştür.

Koloa Fineaso Talake, Tuvalulu siyasetçi. Talake, Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan Tuvalu'da 2001-2002 yılları arasında başbakanlık makamında bulunmuştur. 1993'ten itibaren mecliste Vaitupu seçim bölgesini temsil eden Talake, 1993-1996 yılları arasında Maliye Bakanı (1993-1996) olarak da görev yaptı.

Joaquim Rafael Branco, São Toméli siyasetçi. Branco, Afrika ada ülkesi São Tomé ve Príncipe'de 2008'den 2010'a kadar başbakanlık makamında bulunmuştur. Branco, São Tomé Kurtuluş Hareketi ve Príncipe/Sosyal Demokrat Parti'nin (MLSTP/PSD) de başkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Feleti Teo</span>

Feleti Penitala Teo, Tuvalulu avukat ve siyasetçi. Teo, Okyanusya ülkesi Tuvalu'nun 14. Başbakanı olarak görev yapmaktadır. 2024 Tuvaluan genel seçimlerinde Tuvalu Parlamentosu'na seçildi. Bu sürecin öncesinde Batı ve Orta Pasifik Balıkçılık Komisyonu'nun (WCPFC) icra direktörüydü.