İçeriğe atla

Sarık boyu

Sarık veya Sarıklı boyu Türkmenistan'da yaşayan bir Türkmen boyudur.[1][2] Sarık boyu çoğunlukla Marghab Nehri (eski Margiana) vadisinde yaşar.[3]

Etimoloji

Sarık kelimesinin Orta Türkçe sarığ ("sarı") veya Kıpçak Türkçesi sarıq ("koyun") kelimelerinden geldiğine dair görüşler vardır.[4]

Tarih

19. yüzyılın başlarında Sarıklar Merv bölgesinde yaşıyordu, ancak 1830'dan itibaren Tekeler tarafından Marghab vadisine sürüldüler.[5] Bala Murghab ve Panjdeh ana yerleşim yerleri oldu.[6]

1881'de Sarıklar, Göktepe Savaşı'ndan ve Trans-Hazar Oblastı'sının yaratılmasından sonra Rus kontrolüne girdi.[7] 1885 yılında Sarık nüfusu 65.000 olarak tahmin edilmiştir.[6][8]

Sovyet dönemi boyunca Rus egemenliği altında yaşamaya devam ettiler. Bugün çoğu modern Türkmenistan'da yaşar, bazıları ise İran ve Afganistan'da sınırların ötesinde yaşıyor.[9]

Sanat ve Kültür

Diğer Türkmen boyları gibi Sarıklar da halıcı olarak bilinir ve kendilerine özgü bir tarza sahiptir: ince çizgilerle bezenmiş koyu kırmızı-kahverengi halılar.[7][10] Yomutların yaptığı gibi simetrik (Türk düğümü) bir düğüm kullanırlar.[11] Sarıklar, mücevherleriyle de ünlüdür.[12]

Kaynakça

  1. ^ "Turkmenistan - Turkmen tribes and Russian invasion | Britannica". www.britannica.com. 29 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ Routledge Handbook of Contemporary Central Asia. Routledge. 14 Eylül 2021. ISBN 9780429603594. 29 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2022 – Google Books vasıtasıyla. 
  3. ^ An Ethnohistorical Dictionary of the Russian and Soviet Empires. Greenwood Publishing Group. 20 Kasım 1994. ISBN 9780313274978. 29 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2022 – Google Books vasıtasıyla. 
  4. ^ A Historical-Etymological Dictionary of Pre-Russian Habitation Names of the Crimea. BRILL. 1 Ekim 2006. ISBN 9789047418429. 29 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2022 – Google Books vasıtasıyla. 
  5. ^ "Further Correspondence Respecting Affairs in Central Asia". 20 Kasım 1887. 29 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2022 – Google Books vasıtasıyla. 
  6. ^ a b Russian Central Asia. Arno Press. 20 Kasım 1885. ISBN 9780405030413. 29 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2022 – Google Books vasıtasıyla. 
  7. ^ a b History of Civilizations of Central Asia: Towards the contemporary period : from the mid-nineteenth to the end of the twentieth century. UNESCO. 1 Ocak 2005. ISBN 9789231039850. 29 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2022 – Google Books vasıtasıyla. 
  8. ^ Lansdell, Henry (November 20, 1885). Russian Central Asia 29 Ocak 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Arno Press. ISBN 9780405030413 – via Google Books.
  9. ^ Peoples of the USSR: An Ethnographic Handbook. Routledge. 28 Temmuz 2017. ISBN 9781315475400. 29 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2022 – Google Books vasıtasıyla. 
  10. ^ Adle, Chahryar (January 1, 2005). History of Civilizations of Central Asia: Towards the contemporary period : from the mid-nineteenth to the end of the twentieth century 29 Ocak 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. UNESCO. ISBN 9789231039850 – via Google Books.
  11. ^ The Evolution of Cultural Diversity: A Phylogenetic Approach. Routledge. 16 Eylül 2016. ISBN 9781315418599. 29 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2022 – Google Books vasıtasıyla. 
  12. ^ Turkmenistan: Strategies of Power, Dilemmas of Development: Strategies of Power, Dilemmas of Development. Routledge. 12 Şubat 2015. ISBN 9781317453253. 29 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2022 – Google Books vasıtasıyla. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Türkmenistan</span> Orta Asyada yer alan bir ülke

Türkmenistan, Orta Asya'da bağımsız bir Türk devletidir. Kuzeybatısında Kazakistan, kuzeyinde ve doğusunda Özbekistan, güneydoğusunda Afganistan, güneybatısında İran bulunan; batısında Hazar Denizi olan Ülkenin başkenti, aynı zamanda en gelişmiş şehri olan Aşkabat'tır. Ülkenin 7 milyon nüfusu ile Orta Asya cumhuriyetleri arasında nüfusu en düşük olan devlet Türkmenistan'dır. Ülkenin çoğunluğu ise Karakum Çölü'yle kaplıdır.

<span class="mw-page-title-main">Kurbankulu Berdimuhammedov</span> 2. Türkmenistan cumhurbaşkanı

Kurbankulu Berdimuhammedov, Türkmen siyasetçi ve Türkmenistan'ın ikinci cumhurbaşkanıdır. Asıl mesleği diş hekimliği olan Berdimuhamedov, 1997'de başlayarak Cumhurbaşkanı Saparmurat Niyazov yönetiminde ve 2001'de başlayarak başkan yardımcısı olarak görev yaptı. 21 Aralık 2006'da Niyazov'un ölümünden sonra başkan vekili oldu ve ardından Şubat 2007'de cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazandı. Oylamada anlamlı bir muhalefetle karşılaşmadı ve ezici bir farkla kazandı (%89,23). Şubat 2012'de cumhurbaşkanlığı seçimlerinde %97 oyla yeniden seçildi. Şubat 2017'de cumhurbaşkanlığı seçiminde oyların %97,69'unu alarak üçüncü bir dönem için yeniden seçildi.

<span class="mw-page-title-main">Türkmenistan bayrağı</span> Ulusal bayrak

Türkmenistan bayrağı, Türkmenistan devletinin resmi bayrağı.

<span class="mw-page-title-main">Türkmen halısı</span>

Türkmen halısı geleneksel olarak Orta Asya kökenli bir tür el yapımı yer kaplama tekstilidir. Orijinal Türkmen aşiret halıları ile bugün başta Pakistan ve İran olmak üzere ihracata yönelik çok sayıda üretilen kilimleri birbirinden ayırmakta fayda vardır. Orijinal Türkmen halıları, Türkmenistan'ın ana etnik grubu olan ve Afganistan ve İran'da da bulunan Türkmen aşiretleri tarafından üretilmiştir. Çadır halılarından, kapı süslerine, irili ufaklı çantalara kadar pek çok amaç için kullanılmaktadırlar.

Cedidcilik, 19. yüzyılın sonu ve 20. yüzyılın başlarında Rus İmparatorluğu'da özellikle Türk kökenli Müslüman halklar arasında ortaya çıkan sosyal-siyasi ve entelektüel bir harekettir. Önceleri eski eğitim sistemini değiştirmek ve Müslümanlar için Avrupalı eğitiminin gerekliliği savunan bir hareket iken daha sonra feodal kalıntıların lağvedilmesi, İslam'ın ve dini okulların reformu, İslam'ın milli burjuvazinin taleplerine uyarlanması amaçlanmıştır. Hareketin en önde gelen isimlerinden biri İsmail Gaspıralı idi.

<span class="mw-page-title-main">Kazak Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Kazak Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1925'ten 1936'ya kadar var olan Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti (RSFSC) içindeki Sovyetler Birliği'nin özerk bir Cumhuriyeti idi.

<span class="mw-page-title-main">Kidarit Krallığı</span> 4.-6. yüzyıllar arasında var olmuş bir Türk devleti

Kidaritler veya Kidara Hunları, 4. ve 5. yüzyıllarda Baktriya'yı ve Orta Asya ile Güney Asya'nın bitişik bölgelerini yöneten bir hanedandır. Kidaritler, Hindistan'da Huna ve Avrupa'da Hiyonlar olarak topluca bilinen bir halk kompleksine aittir. 5. yüzyıl Bizans tarihçisi Priscus onlara Kidarit Hunları ya da "Kidarit olan Hunlar" adını vermiştir. Huna / Xionite kabileleri, tartışmalı da olsa, benzer bir dönemde Doğu Avrupa'yı fetheden Hunlarla sıklıkla bağlantılıdır. Yaklaşık bir yüzyıl sonra yerini alan Akhunlardan farklılardır.

<span class="mw-page-title-main">Yaz kültürü</span>

Yaz kültürü, Margiyana, Baktriya ve Soğdiana'da yaklaşık MÖ 1500-500 yılları arasında var olmuş Erken Demir Çağı kültürüdür.. Kültür adını Baýramaly, Türkmenistan'da bulunan Yaz Tepe arkeolojik alanından almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Türkmenistan Demokratik Partisi</span> Türkmenistanda bir siyasi parti

Türkmenistan Demokratik Partisi (TDP), Türkmenistan'da bir siyasi partidir. Parti, 16 Aralık 1991 tarihinde Türkmenistan Komünist Partisi'nin yerine kurulmuştur. 2010 yılında diğer siyasi partilerin yasallaşmasına kadar ülkedeki tek siyasi partiydi.

<span class="mw-page-title-main">Türkmen Millî Halı Müzesi</span>

Türkmen Millî Halı Müzesi, Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat'ta bulunan bir halı müzesidir. Müze, 24 Ekim 1994 tarihinde açılmış olup 5 Köroğlu Caddesi üzerinde yer almaktadır. En büyük Türkmen halısı koleksiyonuna sahip müze olup 18. ve 19. yüzyıllardan 1000'den fazla halı dahil olmak üzere Orta Çağ'dan 20. yüzyıla kadar zengin bir Türkmen halı koleksiyonuna sahiptir. Geniş antika halı koleksiyonunun yanı sıra birçok halı eşyası, çuval, hurcun ve torba gibi eşyalara da ev sahipliği yapmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kara Tepe</span>

Kara Tepe, Orta Asya'daki Bactria bölgesinde, Güney Özbekistan'daki Tirmiz şehrine yakın Termez vahasında bulunan bir Budist arkeolojik sit alanıdır. Sit alanının temelleri 1. yüzyıla dayanır. Bölgede bulunan sikkelerden ulaşılan sonuçlara göre 5. yüzyılda Kuşan-Sasani istilası ile karşılaşmadan önce, 3. ve 4. yüzyıllarda Kuşan İmparatorluğu döneminde altın çağını yaşamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kırgızistan-Özbekistan sınırı</span>

Kırgızistan-Özbekistan sınırı 1.314 km uzunluğundadır ve Kazakistan sınırından Tacikistan sınırına kadar uzanır. Kırgızistan'ın komşuları ile olan sınırları içinde en uzun olan sınırıdır.

<span class="mw-page-title-main">Boncuklu Tepe</span>

Boncuklu Tepe, Güney Türkmenistan'da, Kopet Dağları'nın kuzey yamaçlarında yer alan bir arkeolojik sit alanıdır. Kazılar, bölgenin M.Ö. 6200'den itibaren geç Neolitik dönemden erken Kalkolitik döneme kadar yerleşim gördüğünü göstermektedir. En eski katmanlar Türkmenistan'ın Ceytun kültürüne aittir.

<span class="mw-page-title-main">Yueban (kabile)</span>

Yueban veya Yuyeban — Hun boylarından biri. 160-490 yıllarında Yuebanların "Yueban Devleti" diye devletleri mevcut olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Kazakistan-Özbekistan sınırı</span>

Kazakistan-Özbekistan sınırı 2.330 km uzunluğundadır ve Türkmenistan ile olan bağlantı noktasından Kırgızistan ile olan bağlantı noktasına kadar uzanır. Özbekistan'ın en uzun dış sınırıdır. Özbek başkenti Taşkent bu sınırdan sadece 13 km uzaklıktadır.

Türkmenistan'da COVID-19 pandemisi, devam eden küresel koronavirüs hastalığı 2019 (COVID-19) viral pandemisinin bir parçasıdır. 3 Ocak 2020 tarihi itibarıyla Türkmenistan hükûmeti DSÖ'ye herhangi bir vaka bildirmedi. Ülkede COVID-19'a yönelik Devlet İstatistik Kurumu ve Sağlık Bakanlığı tarafından herhangi bir güncelleme yayınlanmıyor. Türkmenistan'da 11 Temmuz 2021 tarihi itibarıyla herhangi bir vaka tespit edilmediği söyleniyor.

<span class="mw-page-title-main">Çin asıllı Taylar</span>

Çin asıllı Taylar ya da Tayland Çinlileri, Tayland'da yaşayan Çin kökenli insanlardır. Çin asıllı Taylar, 2012 yılı itibarıyla 10 milyon kişilik bir nüfusla toplam Tayland nüfusunun %11 ila %14'ünü oluşturmaktadırlar; böylece hem Tayland'ın en büyük azınlık grubunu hem de Dünya çapındaki en büyük denizaşırı Çinli topluluğunu oluşturmaktadırlar. Aynı zamanda en eski ve bulunduğu toplumla en fazla bütünleşmiş denizaşırı Çinli topluluğudur. Tayland'daki etnik Çinli nüfusunun yarısından biraz fazlası Chaoshan kökenlidir ve Çin asıllı Taylar tarafından konuşulan Çin dilleri arasında en yaygın konuşulan lehçenin Teochew lehçesi olması, bu kökenlerin bir göstergesidir. "Çin asıllı Taylar" kavramının genel olarak ataları 1949 yılından önce Tayland'a göç etmiş insanları kapsadığı kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Rus İmparatorluğu'nun Orta Asya'yı işgali</span>

Rus İmparatorluğu'nun Orta Asya'yı işgali, 18. ve 19. yüzyıllarda Rus İmparatorluğu'nun Orta Asya topraklarını bünyesine katmasıdır.

Pisidya'daki Sozopolis, Seleukos döneminde Apollonia (Ἀπολλωνία) ve Apollonias (Ἀπολλωνίας) olarak adlandırılan, eski Roma eyaleti Pisidya'da bir kasabaydı ve günümüzde Bulgaristan'da yer alan Haemimonto'daki Trakya Sozopolis'i ile karıştırılmamalıdır..

<span class="mw-page-title-main">Nelson Oduber</span>

Nelson Orlando Oduber, Arubalı siyasetçi. 1989-1994 ve 2001-2009 yılları arası iki dönem Aruba Başbakanı olarak görev yapmıştır.