İçeriğe atla

Sarı-Çelek Tabiatı Koruma Alanı

Koordinatlar: 41°40′K 71°56′D / 41.667°K 71.933°D / 41.667; 71.933
Sarı-Çelek Tabiatı Koruma Alanı
KırgızcaСары-Челек биосфералык коругу
IUCN kategori Ia (tabiatı koruma alanı)
Sary-Chelek Tabiatı Koruma Alanı; Ortadaki göl Кылс-Кёль
Alan türü Tabiatı koruma alanı
Devlet Kırgızistan
İlCelalabad
Koordinatları 41°40′K 71°56′D / 41.667°K 71.933°D / 41.667; 71.933
Kapladığı alan 238,68 km²
Kuruluş tarihi 1959
Sary-Chelek Tabiatı Koruma Alanı: Sarı-Çelek Gölü'nün güney ucundan kuzeye bakış

Sarı-Çelek Tabiatı Koruma Alanı (KırgızcaСары-Челек биосфералык коругу), Kırgızistan'ın batısındaki Celal-Abad İli'nde yer alan bir koruma alanıdır. Koruma alanı 1959'da kurulmuş ve 1978'de UNESCO tarafından Dünya Biyosfer rezervi olarak belirlenmiştir. Koruma alanı deniz seviyesinden 1.200-4.250 metre (3.940-13.940 ft) arasındaki yüksekliklerde yer almaktadır.

Coğrafya

Sarı-Çelek Tabiatı Koruma Alanı Taş-Kömür şehrinin yaklaşık 60 km (37 mil) kuzeybatısındadır. Kurulduğunda koruma alanının alanı 20.810 hektardı. Aflatun Ormanları'nın da koruma alanına katılımından sonra koruma alanının alanı 23.868 hektara yükselmiştir. Koruma alanı 2020 itibarıyla 23.868 hektar (58.980 akre) alan kaplamaktadır; bu alanın 18.080 hektarı (44.700 akre) çekirdek alan ve 2.394 hektarı (5.920 akre) geçiş alanıdır. Arkyt ve Sarı-Çelek olmak üzere iki bölüme ayrılmıştır ve bir tampon bölge ile çevrilidir.[1]

Koruma alanı kuzey, doğu ve batıdan Chatkal sırtı ve mahmuzları ile sınırlıdır ve güneyde Fergana Vadisi'ne bitişiktir. Koruma alanının merkezi Arkit köyünde, Kerben şehri ilçe merkezine 60 km ve en yakın tren istasyonu Namangan'a 130 km mesafede yer almaktadır.

Açıklama

Sarı-Çelek Tabiatı Koruma Alanı'nın orta kısmında 6 küçük göl vardır: Kylaa-Kel, Aram-Kel, Cheychek-Kol, Bakaly-Kel ve Chacha-Kel. Ayrıca nispeten büyük Sarı-çelek Gölü de park içinde yer almaktadır.

Sarı Çelek Tabiatı Koruma Alanı'nda ortalama bağıl nem yaklaşık %60 ve yıllık yağış yaklaşık 817 milimetre (32,2 in) olarak ölçülmüştür.

Kaynakça

  1. ^ "UNESCO - MAB Biosphere Reserves Directory". www.unesco.org. 26 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mayıs 2020. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Mecklenburg-Vorpommern</span> Almanyanın kuzeydoğusundaki bir eyaleti.

Mecklenburg-Vorpommern, Almanya'nın kuzeydoğusunda bulunan bir eyalet.

<span class="mw-page-title-main">Sarı-çelek Gölü</span>

Sarı-çelek Gölü, Batı Kırgızistan Celal-Abad İlinde bir dağ gölü ve dirimyuvarı koruma alanıdır. Şirin bir dağ köyü olan Arkıt'ın kuzeyinde, Çatkal silsilesinin doğu ucundadır. Bölgede bir sürü küçük göller vardır. Göl kuzeybatıdan güneydoğuya doğru 7,5 km uzanır ve Orta Asya'da derinlemesine üçüncüdür. Kuzey kıyıları gür ormanlı dağ kütlesi ile kaplıdır. Su seviyesi, en yüksek değeri Mayıs, en düşük Aralık ayında ulaşır, Aralık sonunda donar ve Nisan ayında buzlar erir. 1,873 m yükseklikte konumlanan Sarı-çelek, yaz aylarında su sıcaklığı +19,8 °C ve kışın 0 °C ile 4 °C arasındadır.

<span class="mw-page-title-main">İdil-Kama Tabiatı Koruma Alanı</span>

İdil-Kama Tabiatı Koruma Alanı, İdil, Kama ve Myosha nehirlerinin birleştiği yerde bulunan bir Rus zapovedniktir. Biri İdil'in sol kıyısındaki teraslarında, nehirlerin buluşma noktasında, diğer kısmı Kazan şehrinin batı eteklerindeki İdil'in yaklaşık 100 km yukarısında bulunan iki bölümü bulunmaktadır. Koruma alanı, Tataristan'ın Zelenodolsky ve Laishevsky Bölgesi'nde bulunmaktadır. Orta Volga bölgesinin kalan orman ve orman bozkır habitatını korumak için 1960 yılında resmi olarak kurulmuştur ve 8.024 ha (30,98 sq mi) alana sahiptir. Bilimsel çalışmanın özel bir odağı, Kuybışev Baraj Gölü'nün yerel çevre üzerindeki etkileridir. Baraj gölü 1950'lerin ortalarında tamamlanmıştır ve Avrupa'nın en büyük baraj gölüdür. İdil-Kama Tabiatı Koruma Alanı, UNESCO Biyosfer Rezervi'nin bir parçasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Katun Tabiatı Koruma Alanı</span>

Katun Tabiatı Koruma Alanı, Güney Sibirya'nın orta Altay Dağları'nın dağlık bölgelerinde bulunan bir Rus zapovednik'tir. Katun Nehri, koruma alanı içindeki bir vadiden geçerek Obi Nehri'nin birincil kaynağını oluşturmaktadır. Katun Nehri'nin kaynakları, koruma alanının uzak doğu kenarında yer alan 4.506 metre (14.783 ft) yüksekliği ile Sibirya'nın en yüksek dağı olan Beluça Dağı'nda yer almaktadır. Katun, UNESCO Dünya Mirası alanı Altaylar'daki Altın Dağlar'ın bir parçasını oluşturan, uluslararası öneme sahip bir biyolojik çeşitlilik merkezidir. Katun Tabiatı Koruma Alanı, Altay Cumhuriyeti'nin Kök-Suu ilçesinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Rostov Tabiatı Koruma Alanı</span>

Rostov Tabiatı Koruma Alanı, Avrupa'nın en büyük vahşi at sürülerine ev sahipliği yapan bir Rus zapovednik'i ve ayrıca kuşlar için sulak yaşam alanıdır. Korunan alanlar, Manıç-Gudilo Gölü'nün sularını, göldeki adaları, bozkır ve kıyı alanlarını çevreleyen beş bölüme ayrılmıştır. Koruma alanı, Rostov-na-Donu'nun yaklaşık 100 km kuzeydoğusunda, Rostov Oblastı'nın Orlovsky Bölgesi'nde yer almaktadır. Uluslararası öneme sahip bir Ramsar Sulak Alanının bir parçasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Karpat Biyosfer Rezervi</span>

Karpat Biyosfer Rezervi, 1968 yılında doğa rezervi olarak kurulan ve 1992 yılında UNESCO Dünya Biyosfer Rezervleri Ağı'nın bir parçası haline gelen bir biyosfer rezervidir. 2007'den bu yana, Uzh Nehri Millî Parkı'nın bazı bölgeleri ile birlikte rezervin daha büyük kısmı, Karpatlar ve Avrupa'nın Diğer Bölgeleri Antik ve İlkel Kayın Ormanlarının bir parçası olarak UNESCO Dünya Mirası Siteleri'nde listelenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Tuşeti Millî Parkı</span>

Gürcistan'ın doğusundaki Tuşeti Millî Parkı, 22 Nisan 2003'te Gürcistan Parlamentosu tarafından onaylanan sekiz yeni korunan alandan biridir.

<span class="mw-page-title-main">Lagodehi Koruma Alanları</span>

Lagodehi Milli Parkı olarak da bilinen Lagodehi Koruma Alanları, Gürcistan'ın Kakheti bölgesinde yer alan bir çift korunan alandır : Lagodehi Tabiatı Koruma Alanı ve Lagodehi İdari Koruma Alanı. Toplam alanı 24.451 hektar (94,41 sq mi)'dır. Koruma alanları Gürcistan'ın kuzey doğusunda, Kafkasya'nın güney yamaçlarında, Azerbaycan ve Dağıstan sınırında bulunmaktadır. Lagodehi çeşitli nadir yerel flora ve faunayı korur. İlk olarak 1912'de Gürcistan'daki ilk doğa koruma alanı olarak Rus İmparatorluğu altında kurulmuştur. Ekolojik bölgeleri Kafkasya karışık ormanlarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Altay Tabiatı Koruma Alanı</span> Altay Dağlarında bir Rus zapovedniki (korunak, tabiatı koruma alanı)

Altay Tabiatı Koruma Alanı, Rusya'nın güney Sibirya'sındaki Altay Dağları'nda bir Rus 'zapovednik'i. Yüksek biyolojik çeşitlilik ve insan müdahalesi izolasyonu nedeniyle UNESCO tarafından Dünya Mirası olarak kabul edilen "Altay Altın Dağları"nın bir parçasıdır. Ayrıca UNESCO Dünya Biyosfer Rezervleri Ağı'na dahil edilmiştir. Altay Tabiatı Koruma Alanı, Teletskoye Gölü'nün 30 km uzunluğundaki doğu kıyısını içerir ve gölün güneydoğusundaki yüksek dağlara kadar 230 km boyunca ilerler. Altay Cumhuriyeti'nin kuzey ve doğusundaki Ulagansky Bölgesi ve Turochaksky Bölgesi'nde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Azas Tabiatı Koruma Alanı</span>

Azas Tabiatı Koruma Alanı, Güney Orta Asya'daki Toju Havzası'nın orta kısmında, Baykal Gölü'nün yaklaşık 500 km batısında yer alan bir Rus 'zapovednik'idir 'dir. Koruma alanı Azas Nehri boyunca uzanır ve Tuva'nın Todzhinsky Bölgesi'nde yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Baykal Tabiatı Koruma Alanı</span>

Baykal Tabiatı Koruma Alanı, Güney Buryatya, Rusya'daki Baykal Gölü'nün güneydoğu kıyısında yer alan bir doğa koruma alanıdır. Baykal Zapovedniki olarak da bilinir. 1969 yılında göl çevresindeki ve Hamar-Daban Dağları'nın komşu orta kısmındaki doğasını korumak için kurulmuştur. Doğa koruma alanının alanı 165,700 hektar 'dır. Koyu çam taygaları, seyrek ormanlar, Sibirya Cüce Çamı ve ormangülü, alpin çayırlar, subalpin çayırları ve alpin tundralara ev sahipliği yapar. Baykal Tabiatı Koruma Alanı, 812 çeşit bitki, 49 memeli, 272 kuş, 3 sürüngen, 3 amfibi ve 7 balık türüne ev sahipliği yapmaktadır. Koruma alanı ayrıca Doğu Sibirya boz ayısı, Baykal vaşağı, kutup porsuğu, su samuru, balık kartalı ve altın kartala da ev sahipliği yapmaktadır. Baykal Tabiatı Koruma Alanı, Dünya Biyosfer Rezervleri Ağı'nın bir parçasıdır. Koruma alanı ayrıca Baykal Gölü Dünya Mirası Alanı'nın bir parçasıdır. 12,100 ha alan kaplayan Kabansky Doğa Koruma Alanı (zakazniki), 1985 yılında Baykal Tabiatı Koruma Alanı yetkisine devredilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Baykal-Lena Tabiatı Koruma Alanı</span>

Baykal-Lena Tabiatı Koruma Alanı güney Sibirya'daki Baykal Gölü'nün kuzeybatı kıyısında yer alan bir Rus 'zapovednik'idir. Hem göl kıyısını hem de Lena Nehri'nin kaynağını korur. Koruma alanı, Baykal Gölü'nün batı kıyısında yaklaşık 120 km uzunlukta, ortalama 65 km genişlikte uzanmaktadır. Koruma alanı İrkutsk Oblastı'nın Kachugsky Rayonu'nda bulunmaktadır. Aralık 1996 itibarıyla, Baykal-Lena Tabiatı Koruma Alanı Pribaikalsky Millî Parkı ile birlikte Dünya Kültürel ve Doğal Miras alanıdır ve Dünya Mirasları Listesi'ne dahil edilmiştir. Baykal-Lena Tabiatı Koruma Alanı hemen güneyde olan Pribaikalsky Millî Parkı ile birlikte yönetilir ve ikisi birlikte Baykal Gölü çevresindeki 580 km kıyı şeridini kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Bastak Tabiatı Koruma Alanı</span>

Bastak Tabiatı Koruma Alanı, Rus Uzak Doğusu'ndaki Amur Nehri havzasında bulunan bir Rus 'zapovednik'idir. Koruma alanının toprakları Bureya Masifi'nin güneydoğu mahmuzlarını ve Sredneamurskaya ovalarının kuzey eteklerini kapsamaktadır. Koruma alanı Birobidzhansky Bölgesi'ndeki Birobican şehrinin yaklaşık 10 km kuzeyinde yer almaktadır ve Yahudi Özerk Oblastı'ndaki tek ulusal koruma alanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Belogorye Tabiatı Koruma Alanı</span>

Belogorye Tabiatı Koruma Alanı, bir zamanlar Doğu Avrupa orman bozkırında nehir kıyısında yetişen son el değmemiş ormanlardan biri olarak koruma altında tutulan yaşlı meşe ormanlarını temsil eden bir rus zapovednikidir. Koruma alanı, ilk olarak 1924'te kuruldu ancak o kuruluşundan sonra birkaç kez yeniden düzenlendi. Rusya'daki en eski ve en küçük doğa koruma alanlarından biridir. Rusya'nın batı ucundaki Central Hills'in güneybatı yamacında yer alır. Koruma alanı Belgorod Oblastı'nın Belgorodsky Bölgesi'nde yer almaktadır. Koruma alanı 1935 yılında kurulmuştur ve 2.131 hektar (8,23 sq mi) alan kaplamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Bolon Tabiatı Koruma Alanı</span>

Bolon Tabiatı Koruma Alanı Rus Uzak Doğusu'ndaki en eski Rus 'zapovednik'idir. Bolon Gölü'nün güneybatısındaki bitişik Orta Amur Nehri ovalarında yer alır. Koruma alanı, uluslararası öneme sahip sulak alanları kapsamaktadır. Çok sayıda göçmen su kuşları, alanı uzun uçuşları sırasında yuvalama ve dinlenme amacıyla için kullanır. Koruma alanı, Habarovsk kenti ile Komsomolsk-na-Amure arasında, Habarovsk Krayı'nın Amursky rayonunda yer almaktadır. Koruma alanı 1997 yılında kurulmuştur. Koruma alanı 100.000 hektar (390 sq mi) alan kaplamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Şulgan-Taş Tabiatı Koruma Alanı</span>

Şulgan-Taş Tabiatı Koruma Alanı, Güney Ural Dağları'nın batı eteklerinde yer alan bir Rus 'zapovednik'idir. Arazi, yoğun orman ve karstik topoğrafyalarından biridir; site, insan yerleşiminin en eski mağaralarından bazılarını içerir. Koruma alanında 13 tam zamanlı "bortevikov" - vahşi arıların antik boş ağaç arıcılık uygulayıcıları - bulunmaktadır. Koruma alanı Başkurdistan'ın Böryen ili'nde yer almaktadır. Starosubkhangulovo ilçe merkezinin yaklaşık 40 km güneydoğusunda yer almaktadır. 2012 yılında, özellikle eski zamanlardan beri yerel Başkir halkı tarafından yetiştirilen Burzyuan arısının korunması için UNESCO tarafından "Başkurt Uralları" Biyosfer Rezervi'ne eklenmiştir.

Türkmenistan'ın korunan bölgeleri arasında dokuz doğa rezervi (zapovednik) ve toplam alanı 19.750 km2 veya Türkmenistan topraklarının %4'ünden fazlasını kapsayan 13 barınak (zakaznik) bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Bereketli Karakum Tabiatı Koruma Alanı</span>

Bereketli Karagum Devlet Tabiatı Koruma Alanı, Karakum Çölü'nün güneyinde, Türkmenistan'ın Ahal ilinde bulunan çöl doğa koruma alanıdır (zapovednik). Koruma alanı 87.000 hektar alan kaplamaktadır. 2013 yılında eşsiz ekosistemlerini ve Karakum Çölü'nün doğal kaynaklarını korumak, çöl ve yarı çöl bölgesindeki doğanın korunmasının bilimsel temellerini geliştirmek ve çevre alanındaki uluslararası bağları genişletmek için örnek olacak şekilde tasarlanmıştır. Koruma alanı UNESCO Dünya Doğal Miras Listesi'ne adaydır.

<span class="mw-page-title-main">Teiči Tabiatı Koruma Alanı</span>

Teiči Doğa Koruma Alanı, doğu Letonya'da bulunan ve Madona, Varakļāni ve Krustpils belediyelerine yayılmış bir doğa koruma alanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Oka Tabiatı Koruma Alanı</span>

Oka Tabiatı Koruma Alanı, Meschera ovalarında, Oka Nehri'nin taşkın yatağında ve Pra Nehri'nde bulunan bir Rus 'zapovednik'idir. Geniş ova nehirleri ve ormanlık turbalıklarla koruma alanı, su kuşları ve balıkçıllar için önemli bir alandır. Koruma alanı, bizon ve turna yetiştirme merkezlerine ev sahipliği yapmaktadır. Ryazan şehrinin yaklaşık 60 km kuzeydoğusunda, Spassky Bölgesi, Ryazan Oblastı'nda yer almaktadır. 1994 yılında, "Pra ve Oka Nehirlerinin taşkın ovaları", uluslararası öneme sahip bir Ramsar sulak alanı ilan edildi. 1978'de UNESCO İnsan ve Biyosfer Programı (MAB) koruma alanı olarak belirlendi. Resmi olarak 1935'te kuruldu ve 55.722 hektar (215,14 sq mi) alan kaplamaktadır.