İçeriğe atla

Saparmurat Türkmenbaşı Bulvarı

Koordinatlar: 37°54′38″K 58°22′51″D / 37.91056°K 58.38083°D / 37.91056; 58.38083
Büyük Saparmurat Türkmenbaşı Bulvarı
Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy şaýoly
Adını verenSaparmurat Türkmenbaşı
TürüBulvar
Trafik durumuAraç ve yaya
Trafik akışıSağ
KonumAşkabat, Türkmenistan
Koordinatları37°54′38″K 58°22′51″D / 37.91056°K 58.38083°D / 37.91056; 58.38083

Büyük Saparmurat Türkmenbaşı Bulvarı (TürkmenceBeýik Saparmyrat Türkmenbaşy şaýoly), Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat'ta bulunan bir bulvardır. Bulvar, adını Türkmenistan'ın ilk cumhurbaşkanı Saparmurat Türkmenbaşı'ndan almakta olup başkentin en uzun ve en belirgin bulvarı olarak kabul edilir.

Özellikler

Saparmurat Türkmenbaşı Bulvarı, Aşkabat Garı Meydanı'ndan başlayarak ve şehir boyunca kuzeyden güneye doğru devam etmektedir. Güney tarafında Hovdan karayoluna giden Köpet Dağları'nda sona ermektedir.

Bulvar boyunca Türkmenistan Devlet Üniversitesi, Askeri Enstitü, Rusya büyükelçiliği ve Saparmurat Türkmenbaşı Olimpiyat Stadyumu bulunmaktadır. Güney ucunda, Bağımsızlık Anıtı olan Bağımsızlık Parkı'nın yer aldığı Arçabil Bulvarı ile kesişmektedir.

2012 yılına kadar Aşgabat Garı'ndan bulvar üzerinde troleybüs hizmetleri verilmekteydi.[1]

Tarihçe

Aşkabat, 1881 yılında kurulduktan sonra, bulvarın adı yönetim tarafından şehrin içinden geçen Trans-Hazar Demiryolu'nu inşa edilen General Mihail Annenkov'un onuruna seçildi. Sovyetler Birliği'nin kuruluşundan sonra Ekim Devrimi Caddesi olarak adlandırıldı ve sonra Lenin Caddesi olarak yeniden adlandırıldı. Türkmenistan'ın bağımsızlığını kazandıktan sonra cadde, Türkmenistan cumhurbaşkanı Saparmurat Türkmenbaşı'nın onuruna Büyük Saparmurat Türkmenbaşı Bulvarı olarak yeniden adlandırıldı ve 2001'de boyutsal olarak tanımlanmayan birkaç yoldan biri oldu.[2][3]

Sık sık depremler varlığın düz sokaklar, tek katlı kerpiç binalar, meyve bahçeleri olmak üzere ilk on yıllarında şehrin imajını belirledi. Ancak, kentin %98'ini yok eden 1948 Aşkabat depreminden sonra tekrar inşa edilmesine karar verildi. Genel olarak, eski plan korunarak sokaklar genişletildi ve düzeltildi ve Sovyetler Birliği'nin birçok tatil beldesinde bulunan Güney Stalinist mimari tarzda evlerine diktiler.

Bağımsız Türkmenistan'da Altın Çağ'ın başlangıcını göstermek için, Büyük Saparmurat Türkmenbaşı Bulvarı'nda yapılan önemli değişiklikler de dahil olmak üzere şehir aktif olarak yeniden inşa etmeye başladı. Stalin döneminin bazı binaları yeni mermer saraylarla değiştirildi, yanında yeni yüksek katlı binaların bulunduğu büyük Bağımsızlık Parkı kuruldu. Geç Sovyet döneminde inşa edilen cadde üzerindeki konut kompleksleri, taşlı cephelerin kompozit mermer fayansları ve süslü dış dekorasyonun eklendiği dış değişikliklere uğradı. Olimpiyat Stadyumu'nda da tam yeniden yapılanma gerçekleştirildi.[4][5]

Kaynakça

  1. ^ "Ашхабад". transphoto.org (Rusça). 16 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ocak 2024. 
  2. ^ [1] 11 Mayıs 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.[2] 15 Temmuz 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Rusça)
  3. ^ Vasily Yan: «Голубые дали Азии: путевые заметки». // Огни на курганах: Повести, рассказы, М.: Советский писатель, 1985. — page 597—677. (Rusça)
  4. ^ messie_anatol (22 Ocak 2015). "АШХАБАД - монумент Независимости и памятник Туркменбаши". messie_anatol. 16 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ocak 2024. 
  5. ^ tomkad (16 Ocak 2015). "АШХАБАД - "беломраморные" хрущёвки города". TomkaD. 16 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ocak 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Saparmurat Niyazov</span> Türkmenistanın ilk cumhurbaşkanı

Saparmurat Atayeviç Türkmenbaşı (Niyazov), 1985-1991 yılları arasında Türkmenistan'ı fiilen yönetmiş, 1991-2006 yılları arasındaki 15 yıl boyunca Türkmenistan Cumhurbaşkanlığı görevinde bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Aşkabat</span> Türkmenistanın başkenti

Aşkabat, Türkmenistan'ın başkentidir. 1.031.092 (2012) kişiyle Türkmenistan'ın en büyük şehridir. İran sınırı yakınında, Kopet Dağları'nın eteğinde, Karakum Çölü'nde bir vahada bulunur. 'Aşgabat şäheri' adlı kendine ait bölgede, ülkenin Ahal Vilayeti'nde yer alır. Aşkabat, Türkmenistan'ın güneyinde, İran sınırından 26 km'de yer alır. 1881'de bu bölge Rus işgal güçleri tarafından alınmıştır. İran'ın en büyük ikinci şehri olan Meşhed'dan 920 km uzaklıkta bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Oğuzhan Köşkü</span>

Oğuzhan Köşkü, Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat'ta bulunan Türkmenistan cumhurbaşkanının çalışma mekanı ve resmî ikametgâhıdır. Köşk, şehir merkezinde Bağımsızlık Meydanı'nda yer almaktadır. Yıllardır Türkmenistan cumhurbaşkanlarının başkanlık merkezi ve ikametgâhı olup eski cumhurbaşkanı Saparmurat Türkmenbaşı 1997 yılından ile 2006 yılındaki ölümüne kadar köşkte ikamet etti. Yeni bina, Mayıs 2011'de eski yerine Türkmenbaşı Sarayı'nın yerine inşa edildi.

<span class="mw-page-title-main">Türkmenbaşı (şehir)</span>

Türkmenbaşı, önceki adıyla Krasnovodsk, Türkmenistan'da bir şehir.

<span class="mw-page-title-main">Aşkabat Garı</span>

Aşkabat Garı, Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat'ın ana tren istasyonudur.

<span class="mw-page-title-main">Türkmenistan Devlet Kültür Merkezi</span>

Türkmenistan Devlet Kültür Merkezi, Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat'ta bulunan bir kültür merkezidir. Merkez, Arçabil Bulvarı üzerinde yer almakta olup 2007 yılında açılmıştır. Türkmenistan'ın ilk cumhurbaşkanı Saparmurat Türkmenbaşı tarafından kurulmuş olup çok çeşitli kültürel performanslar düzenlenmektedir.

Aşkabat Parkı, Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat'ta bulunan bir parktır. Park, 1887 yılında açılmış olup kentin en eski parkıdır. Kuliyev, Azadi caddeleri ile Mahtumkulu ve Büyük Saparmurat Türkmenbaşı bulvarları arasında yer almaktadır.

Aşkabat Sineması, Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat'ta bulunan bir sinema salonudur. Tiyatro, 29 Haziran 2011 tarihinde açılmış olup Türkmenistan'ın ilk 3D sinemasıdır ve Mahtumkulu Bulvarı üzerinde Köpetdağ Stadyumu yakınlarında yer almaktadır.

Türkmenistan Devlet Sanatlar Akademisi, Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat'ta bulunan bir sanat üniversitesidir. 1 Ocak 1994 tarihinde kurulmuş olup Türkmenistan Kültür Bakanlığı'na bağlıdır.

<span class="mw-page-title-main">Halk Hakıdası Anıt Kompleksi</span>

Halk Hakıdası Anıt Kompleksi, Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat'ta bulunan bir anıt kompleksidir. Kompleks, kentin güneybatısında yer almakta olup Göktepe Savaşı, II. Dünya Savaşı ve 1948 Aşkabat depreminde ölenlerin anısına inşa edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Bağımsızlık Anıtı (Aşkabat)</span>

Bağımsızlık Anıtı, Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat'ta bulunan bir anıttır. Anıt, 2001 yılında Türkmenistan'ın bağımsızlığının 10. yıldönümü anısına inşa edilmiş olup tasarımı, geleneksel Türkmen çadırlarından ve Türkmen kızlarının giydiği geleneksel başlıklardan ilham almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Türkmenistan Devlet Sirki</span>

Türkmenistan Devlet Sirki, Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat'ta bulunan bir sirktir. Sirk, 1,700 kişilik oturma kapasitesine sahip olup Türkmenistan Kültür ve Yayın Bakanlığı tarafından yönetilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Bitarap Türkmenistan Bulvarı</span> Türkmenistan, Aşkabatta bir sokak

Bitarap Türkmenistan Bulvarı, Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat'ta bulunan bir bulvardır. Bulvar, kentin ana yollarından biri olup adını aldığı Tarafsızlık Anıtı'ndan başlayarak Oğuzhan Köşk'e kadar devam etmektedir. Sovyetler Birliği döneminde Podvoyskogo Bulvarı olarak bilinmekteydi. 2011 yılında Türk şirketi Polimeks tarafından yeniden inşa edildi. Ayrıca, bulvar boyunca beyaz mermer evler, modern süpermarketler, ofis binaları ve altyapı inşa edildi. Bulvar, Çandıbil kara yolu, Arçabil Bulvarı ve 10. yıl Abadnçılık caddesiyle kesişmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Bağımsızlık Meydanı (Aşkabat)</span> Aşkabat, Türkmenistanda bir meydan

Bağımsızlık Meydanı, Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat'ta bulunan bir meydandır. Meydan, 1974 yılında inşa edilmiş olup kent merkezinde yer almaktadır. Sovyetler Birliği döneminde Karl Marks Meydanı ve yakın bir zamana kadar da Türkmenbaşı Meydanı olarak bilinmekteydi.

Mahtumkulu Bulvarı, Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat'ta bulunan bir bulvardır. Bulvar, adını Mahtumkulu Firaki'den almakta olup başkentin en uzun ve en belirgin bulvarı olarak kabul edilir.

Aşkabat Su Sporları Kompleksi, Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat'ta bulunan bir kapalı su sporları kompleksidir.

<span class="mw-page-title-main">Aşkabat Uluslararası Havalimanı</span>

Aşkabat Uluslararası Havalimanı, Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat'ta bulunan bir havalimanıdır. Havalimanı, şehir merkezinin 10 km kuzeybatısında yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Türkmen Tarım Üniversitesi</span>

S. A. Niyazov Türkmen Tarım Üniversitesi, Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat'ta bulunan bir üniversitedir. 1930 yılında Sovyetler Birliği döneminde kurulmuş olup tarım alanlarında çalışmalar sunmaktadır. Adını Türkmenistan'ın ilk cumhurbaşkanı Saparmurat Türkmenbaşı'dan almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Türkmenistan Savunma Bakanlığı Askerî Enstitüsü</span>

Türkmenistan Savunma Bakanlığı Büyük Saparmurat Türkmenbaşı Askerî Enstitüsü, Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat'ta bulunan bir harp akademisidir. 1 Eylül 1993 tarihinde Türkmenistan'ın bağımsızlığının ardından kurulmuş olup Türkmenistan Savunma Bakanlığı'na bağlıdır. Türkmenistan Silahlı Kuvvetleri için subay ve astsubay eğitmekle görevli olup piyade, havacılık, lojistik ve iletişim alanlarında uzmanlaşmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Mollanefes Öğrenci Tiyatrosu</span>

Mollanefes Öğrenci Tiyatrosu, Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat'ta bulunan bir tiyatrodur. Tiyatro, 1929 yılında kurulmuş olup Mahtumkulu Bulvarı üzerinde yer almaktadır.