İçeriğe atla

Sanatçının Gençlik Portresi

Sanatçının Gençlik Portresi (özgün adı: A Portrait of the Artist as a Young Man), İrlandalı yazar James Joyce'un 1916'da yayınlanan ilk romanıdır. Modernist tarzda yazılmış bir Künstlerroman olan kitap Joyce'un kurgusal ikinci kişiliği olan ve soyadı Yunan mitolojisinin mükemmel zanaatkarı Daedalus'u ima eden genç Stephen Dedalus'un dini ve entelektüel uyanışını anlatmaktadır. Stephen, içinde büyüdüğü Katolik ve İrlanda geleneklerini sorgular ve isyan eder. İrlanda'dan Avrupa'ya kendi kendini sürgün etmesiyle kitap sonuçlanır. Çalışma, Joyce'un Ulysses (1922) ve Finnegan Uyanması (1939) daha da eksiksiz bir şekilde geliştirdiği teknikleri kullanır.

Bir Portre, yayım hayatına 1904'te Stephen Hero olarak başladı. Gerçekçi bir tarzda olması öngörülen 63 bölümlük bir otobiyografik roman planlandı. 25 bölümden sonra Joyce, Stephen Hero'yu 1907'de terk etti ve temalarını ve kahramanı katı gerçekçilikten vazgeçerek ve okuyucunun Stephen'ın gelişmekte olan bilincine göz atmasına olanak tanıyan bir şekilde yeniden çalışmaya başladı. Amerikalı modernist şair Ezra Pound, romanı 1914 ve 1915'te İngiliz edebiyat dergisi The Egoist'te tefrika ettirdi ve 1916'da New York'tan BW Huebsch tarafından bir kitap olarak yayınlandı. Bir Portre'nin ve kısa öykü koleksiyonu Dublinliler'in (1914) yayınlanması Joyce'a edebi modernizmin ön saflarında bir yer kazandırdı.

Arka plan

A black-and-white photographic portrait of a mustachioed man with glasses in a brimmed hat.
1915 yılında James Joyce

İrlanda, Dublin'de orta sınıf bir ailede dünyaya gelen James Joyce (1882–1941), 1902'de University College, Dublin'den mezun oldu. Tıp okumak için Paris'e taşındı ancak kısa süre sonra vazgeçti. Annesi kanserden ölmek üzere olduğu için ailesinin isteği üzerine İrlanda'ya geri döndü. Annesinin ricasına rağmen, ateist olan Joyce ve kardeşi Stanislaus, günah çıkarmaya ya da cemaate katılmayı reddettiler ve anneleri komaya girdiğinde de diz çöküp onun için dua etmeyi reddettiler.[1] Yayınlamak üzere kendi gazetesini çıkarmak için yaptığı bir dizi başarısız girişimden sonra Joyce, öğretmenlik, şarkı söyleme ve kitap inceleme işleri yaptı.[1]

Joyce, Stephen Hero" adlı bir roman için ilk girişimini 1904'te yaptı.[1] Aynı yıl haziran ayında Nora Barnacle'ı ilk kez Nassau Caddesi'nde yürürken gördü.[1] İlk buluşmaları, Ulysses adlı romanının geçtiği tarih olan 16 Haziran'dı.[1] Neredeyse anında Joyce ve Nora birbirlerine aşık oldular. İrlanda ile Kilise'ye yönelik onaylamama düşünceleri her ikisinde de ortaktı.[1] Nora ve Joyce kıta Avrupa'sına kaçtılar. Trieste'ye (daha sonra Avusturya-Macaristan'a) on yıl yerleşmeden önce bir süre Zürih'te kaldılar. Mart 1905'te Joyce, muhtemelen Avusturya'daki casusların tehditleri nedeniyle Trieste'deki Berlitz Okuluna transfer edildi.[1] Orada Nora, çocukları George'u 1905'te ve Lucia'yı 1907'de doğurdu ve Joyce, ilk denemelerinden ve "Stephen Daedalus " öykülerinden bazılarını burada yazdı. Yazdığı kısa öyküler, tartışmalı doğası nedeniyle yayınlanması yaklaşık sekiz yıl süren Dublinliler (1914) koleksiyonunu oluşturdu.[1] Dublinlilerin yayınlanmasını beklerken Joyce, 1904'te İrlanda'da başladığı ve 1907'de bıraktığı Stephen Hero romanının ana temalarını, Birinci Dünya Savaşı'nın ortasında Zürih'e geri dönmesinden bir yıl sonra, 1916'da yayınlanan Bir Portre kitabında yeniden çalıştı.[1]

Kaynakça

  1. ^ a b c d e f g h i James Joyce: A New Biography. New York, NY: Farrar, Straus and Giroux. 2011. s. 219. ISBN 978-0-374-17872-7.  Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: ":0" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: )

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Samuel Beckett</span> İrlandalı yazar, eleştirmen ve şair (1906–1989)

Samuel Barclay Beckett, İrlandalı yazar, oyun yazarı, eleştirmen ve şair. 20. yüzyıl deneysel edebiyatının önde gelen yazarlarından biridir. James Joyce'un takipçisi olduğu için "son modernistlerden", daha sonraki pek çok yazarı etkilemiş olduğu için de "ilk postmodernistlerden" biri olarak değerlendirilir. Beckett ayrıca, Martin Esslin'in "Absürt Tiyatro" olarak adlandırdığı akımın en önemli yazarı sayılmaktadır. Eserlerinin çoğunu Fransızca ya da İngilizce yazıp, diğer dile kendisi çevirmiştir. En bilinen eseri Godot'yu Beklerken'dir.

<span class="mw-page-title-main">Dublin</span> İrlandanın başkenti

Dublin, İrlanda’nın başkenti ve aynı zamanda en büyük şehri. Ülkenin doğu kıyısının ortasında, Liffey Nehri'nin ağzında, Dublin Kontluğu'nun merkezinde yer almaktadır. Viking yerleşimlerinin merkezi olarak kurulan şehir, Orta Çağ’dan beri İrlanda’nın başkentidir.

<span class="mw-page-title-main">James Joyce</span> İrlandalı yazar ve şair (1882-1941)

James Augustine Aloysius Joyce İrlandalı yazar, şair, öğretmen ve edebiyat eleştirmeni. Modernist avangart akıma katkıda bulunduğu için 20. yüzyılın en etkili ve önemli yazarlarından biri olarak kabul edilmektedir. Joyce'un Ulysses (1922) adlı romanı, Homeros'un Odisseia'indeki bölümlerinin, özellikle bilinç akışı olmak üzere çeşitli edebi tarzlarda paralelleştirildiği bir dönüm noktasıdır. Diğer bilinen eserleri kısa öykü derlemesi Dublinliler (1914) ile Sanatçının Gençlik Portresi (1916) ve Finneganın Vahı (1939) romanlarıdır. Diğer yazıları arasında üç şiir kitabı, bir oyun, mektuplar ve zaman zaman gazetecilik bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Virginia Woolf</span> İngiliz yazar (1882-1941)

Virginia Woolf, İngiliz feminist, yazar, romancı ve eleştirmen.

Britanya edebiyatı, Birleşik Krallık, Man Adası ve Kanal Adaları'nın edebiyatıdır. Bu edebiyat başlıca İngilizce yazılmış olmakla beraber Galce, İskoçça, İrlandaca ve diğer dillerin de edebiyatlarını da kapsar.

<i>Ulysses</i> (roman)

Ulysses, İrlandalı yazar James Joyce tarafından yazılmış ve The Little Review tarafından 1918'den 1920'e kadar, daha sonra da Sylvia Beach tarafından 2 Şubat 1922'de, Joyce'un kırkıncı yaş gününde, bir roman olarak basılmış modernist romandır. Bu roman, modernist edebiyatın en önemli eserlerinden kabul edilmektedir ve "bütün modernist akımın kısa bir gösterimi" olarak anılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Edna O'Brien</span>

Edna O'Brien, İrlandalı romancı ve kısa öykü yazarı. Yapıtları çoğunlukla kadınların duygu dünyaları ve erkekler ve bütün olarak toplumla ilgili problemleri etrafında geçer.

Thomas MacGreevy, İrlanda şiirindeki modernist akımın en önemli figürlerinden biridir. Şairliğinin yanında İrlanda Ulusal Galerisi'nin 1950-1963 yılları arasında müdürlüğünü yaptı ve birinci İrlanda Sanat Konseyi'nde (Irish Arts Council) hizmet verdi.

<span class="mw-page-title-main">Liam O'Flaherty</span>

Liam O'Flaherty, Kelt Uyanışı akımı dahilinde eserler veren İrlandalı roman ve kısa öykü yazarıdır. Aran Adaları'ndan Inishmore'un ücra bir kasabası olan Gort na gCapall'da fakir bir ailenin çocuğu olarak doğmuştur.

Stephen Dedalus, James Joyce'un edebi alt benliği, aynı zamanda ilk ve yarı otobiyografik romanı Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi'nin baş karakteri ve anti kahramanı ve Ulysses'in önemli bir karakteri. Aralarında Harold Bloom'un da olduğu kimi eleştirmenlere göre, Dublinliler'in ilk üç öyküsünün de anlatıcısıdır.

<span class="mw-page-title-main">Oval Portre</span>

Oval Portre, Edgar Allan Poe tarafından yazılmış kısa öykü. Bir şatoda geçen öyküde bir portre etrafında gelişen rahatsız edici olaylar anlatılır. Yazarın en kısa öykülerinden biri olan Oval Portre'nin 1842'de yapılan ilk basımı sadece iki sayfa uzunluğundadır.

Künstlerroman Ayrıca Friedrich Wilhelm von Hackländer tarafından yazılmış edebi eserin ismi.

Kil, James Joyce'un yazdığı bir öyküdür. Eser, ilk kez 1914 yılında yazarın öykü derlemesi Dublinliler'de yayımlandı.

<i>Dublinliler</i>

Dublinliler, James Joyce'un on beş öyküsünü içeren ve ilk basımı 1914'te Londra'da yapılan hikâye kitabı. Öykülerde, 20. yüzyılın ilk yıllarında Dublin'de ve çevresinde yaşayan orta sınıf İrlandalılar'ın yaşantısı anlatılır.

<span class="mw-page-title-main">Milo O'Shea</span> İrlandalı-Amerikalı sinema oyuncusu (1926 – 2013)

Milo O'Shea, İrlandalı aktör. Çığır açan pek çok rolüyle hatırlanacak O'Shea'nin, 1967'de James Joyce'un başyapıtı Ulysses 'in sinema uyarlamasında, başkarakter Leopold Bloom'u canlandırarak adını duyurdu. Broadway'de sahneye çıkan O'Shea, Barbarella, The West Wing ve Franco Zeffirelli 'nin yönettiği Romeo and Juliet 'inde aralarında bulunduğu çok sayıda film ve dizideki başarısıyla da adından söz ettirmişti. Gür, siyah kaşları ve kır saçlarıyla yapımcıların özellikle rahip rollerine uygun gördüğü O'Shea, yaşamını 1970'lerin ortalarından bu yana sürdürdüğü New York'ta 2 Nisan 2013'te öldü, cenazesi ülkesi İrlanda'da defnedildi.

<span class="mw-page-title-main">Ölüler</span>

"Ölüler", 1914 yılında James Joyce tarafından yazılan Dublinliler kitabının son öyküsüdür. Kitaptaki en uzun öykü olma özelliğini taşımaktadır. Özgün haliyle 15,672 kelimeden oluştuğu için kısa öykü yerine novella olarak da adlandırılabilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Fuat Sevimay</span>

Fuat Sevimay, Türk yazar ve çevirmendir.

<span class="mw-page-title-main">Nevzat Erkmen</span>

Nevzat Erkmen yazar, edebiyatçı, çevirmen ve Türk Beyin Takımı onursal başkanı. Pek çok eser ve çevirisi bulunmaktadır, fakat özellikle James Joyce'un kült eseri Ulysses'i Türkçeye kazandırması ile tanınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">İrlanda edebiyatı</span>

İrlanda edebiyatı, İrlandalı yazarlar tarafından İrlandaca, Latin, İngilizce ve İskoçça dillerinde yazılar eserlerin tümünü içerir. Kaydedilen en eski İrlanda yazıları yedinci yüzyıldan kalmadır ve hem Latince hem de Erken İrlandaca yazan keşişler tarafından yapılmıştır. İrlandalı keşişler, kutsal yazıya ek olarak, hem şiir hem de mitolojik hikâyeler kaydettiler. The Táin ve Mad King Sweeny gibi masallar da dahil olmak üzere İrlanda mitolojik yazılarının büyük bir hayatta kalan gövdesi var.

<span class="mw-page-title-main">John Collier (ressam)</span>

John Maler Collier İngiliz ressam ve yazardı. Ön Raffaeloculuk akımı tarzında resimler yaptı ve neslinin en önde gelen portre ressamlarından biriydi. Her iki evliliği de Thomas Henry Huxley'in kızlarıyla oldu. 1875'ten itibaren Paris'te Jean-Paul Laurens ile Münih Akademisi'nde resim eğitimi aldı.