İçeriğe atla

Salepçioğlu Camii

Koordinatlar: 38°25′01″K 27°07′57″D / 38.41694°K 27.13250°D / 38.41694; 27.13250
Salepçioğlu Camii
Salepçioğlu Camii ön cephesi
Harita
Temel bilgiler
KonumKonak, İzmir, Türkiye Türkiye
Koordinatlar38°25′01″K 27°07′57″D / 38.41694°K 27.13250°D / 38.41694; 27.13250
İnançİslam
DurumEtkin
Mimari
Mimari biçimOsmanlı mimarisi ve Barok mimari
İnşaat başlangıcı1897
Tamamlanma1905
Özellikler
Minare sayısı1
Kubbelerinin önden görünüşü

Salepçioğlu Camii (Hacı Ahmet Sait Salepçioğlu Camii) İzmir'in Konak ilçesinde bulunan Salepçizade Hacı Ahmed Ağa tarafından yaptırılmış ve 1897-1905 yılları arasında inşası tamamlanmış cami.

Yapımı

Salepçizade Hacı Ahmed Ağa'nın vasiyeti gereği İzmir Kadısı Mehmet Emin Efendinin nezaretinde 1897-1905 yılları arasında inşa edilmiştir. Bazı kaynaklar 1905 yılında sadece minarenin tamamlandığını[1] ve cami inşaatının 1907'ye kadar devam etmiş olabileceğini belirtmektedir. Üst kat cami, ait kat medrese olarak tasarlanmıştır. 1893 tarihli vakfiyeye göre Salepçizade Ahmed Ağa’nın yaptırdığı, mektep, medrese ve dershanenin bulunduğu bir alt yapının üzerine cami inşa edilmiştir.[2] Vakfiyesinde Salepçizade Ahmed Ağa tarafından yaklaşık 80 adet dükkânın ve iki büyük hanın gelirleri cami için kullanılmak üzere bırakılmıştır. Eskiden Büyük ve Küçük Salepçioğlu hanlarının bulunduğu bölgede bugün Salepçioğlu Çarşısı bulunmaktadır.[3] 1924 yılında medrese kısmı kapatılmıştır. Medreselerin kapatılmasından sonra Güreş İhtisas Kulübü ve Yeşilay Cemiyeti gibi kuruluşlar tarafından 1945-1967 yılları arasında kullanılmıştır. 1985'te medrese kısmı ibadete tekrar açılmış ve günümüzde Kur'an kursu olarak hizmet vermektedir.

Mimarisi

Caminin zemin katında ana girişin iki yanında, dışarıda ve içeri girince iki yanda dört adet mermer çeşme vardır. Tavan, merkezi dört adet yivli dökme demir kolon tarafından taşınan volta döşeme ile yapılmıştır. Avluda demir korkuluklara destek olan ve kırmızı taştan yapılmış babalar bulunmaktadır; doğu cephesinde camide kullanılan kırmızı taştan yapılmış bir de havuz vardır.[4] Son cemaat yeri dikdörtgen planlıdır ve üzeri üç kubbeyle kapatılmıştır. Caminin dış duvarları mermer ve koyu nefti yani koyu yeşil renkli taşlarla kaplıdır. Pencere ve kapıların söve ve kemerleri geniş satıhlı mermerden yapılmıştır. Kubbesinin içerisi ise kırmızı, yeşil ve kahverengi renkte kalem işleri ile bezenmiştir.[5] Caminin içerisi altlı üstlü iki sıra pencere ve kubbe bitimindeki küçük çifter pencere ile aydınlatılmıştır. İç cephe renklerinde de yine yeşil tonları hakimdir ve duvarlar kemer süslemeleri ve ayaklar ile çevrelenmiştir.

Mihrap ve minber beyaz ve gri mermerdendir. Minberde geometrik desenler ve bitki motifleri bulunmaktadır. Kubbesi on altı dilimli radyal bölmelidir; bu bölmelerin ve kubbenin merkezi bitki motifleriyle süslenmiştir.[6] Bölmelerin altında da ikişer ikişer dizilmiş ve vitray süslemeli küçük pencereler bulunmaktadır. Caminin üst katına dar ve işlemeli ahşap bir merdivenle çıkılmaktadır. Minarenin, cami kitlesinin saçağına kadar yükselen sekizgen kaidesi koyu nefti kesme taş ve beyaz mermer ile oluşturulmuştur. Sekizgen kaide üzerine daire kesitli inşa edilmiştir. 1905 tarihli inşa kitabesi olan Salepçioğlu Camii minberi dışında İzmir'deki hiçbir tarihi minberin inşa veya onarım kitabesi yoktur.[1] 1927 yılındaki depremde yıkılan cami minaresi, dönemin İzmir Valisi Kazım Dirik tarafından yaptırıldı. 1974 yılındaki depremde bir kez daha yıkılan minare, 1982 yılında tekrar inşa edildi.[3] 2011 yılında ise İzmir Ticaret Odasının üstlendiği bir restorasyon çalışması başlatıldı.[7]

Günümüzdeki önemi

Salepçioğlu Camii günümüzde Kemeraltı'nın ana caddelerinden Anafartalar Caddeesi, Birinci Beyler Sokağı ile Kestelli Caddesi arasında kalan bölgededir. Salepçioğlu Çarşısı kullanılarak Kemeraltı ile cami arasında geçiş sağlanmaktadır. Yeni yapılan bu beton çarşı eski çevre görünümünü değiştirmiş ve caminin Kemeraltı üzerindeki farkındalığını azaltmıştır.

Camide imam hatip görevini Ocak 2016 itibarıyla münhal olup; müezzin görevi ise Süleyman Gölpınar tarafından yürütülmektedir.[8]

Fotoğraf galerisi

Kaynakça

  1. ^ a b Sedat Bayrakal - İzmir Minberleri[]
  2. ^ "Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt.23, s.526". 20 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2016. 
  3. ^ a b "Kemeraltı Klasikleri: Salepçioğlu Camii ve Çarşısı". Ege Meclisi. 19 Aralık 2015. 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2016. 
  4. ^ "İzmir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü - Tarihi Camiler". 7 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2016. 
  5. ^ "İzmir Camileri - Salepçioğlu". 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2016. 
  6. ^ "Hasan Begeç - Salepçioğlu Camii" (PDF). 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 31 Ocak 2016. 
  7. ^ "Salepçioğlu Camisi'nde Restorasyon Hızla Sürüyor". 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2016. 
  8. ^ "Konak Müftülüğü - Salepçioğlu Camii". 20 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2016. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Fatih Camii</span> İstanbul, Fatihte Fatih Sultan Mehmed tarafından yaptırılmış olan cami ve külliye

Fatih Camii ve Külliyesi, İstanbul'un Fatih ilçesinde II. Mehmed tarafından yaptırılmış olan cami ve külliyedir. Külliye içinde 16 adet medrese, darüşşifa (hastane), tabhane (konukevi) imaret (aşevi), kütüphane ve hamam bulunmaktadır. Şehrin yedi tepesinden birinde inşa edilmiştir. Cami 1766 depreminde yıkıldıktan sonra onarılarak 1771'de bugünkü halini almıştır. 1999 Gölcük Depreminde zemininde kaymalar tespit edilen camide 2008 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından zemin güçlendirme ve restorasyon çalışmalarına başlandı ve 2012 yılında tekrar ibadete açılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Zeynep Sultan Camii</span>

Zeynep Sultan Camii 1769 yılında III. Ahmed'in kızı Zeynep Sultan tarafından Ayazma Camii'nin de mîmarı olan Mehmed Tahir Ağa'ya yaptırılmış barok tarzındaki câmidir. Mîmârî tarzına bulunduğu mekân göz önüne alınarak karar verilmiştir. Bu özel tarzı ve yapımında kullanılan malzemeler nedeniyle Bizans kiliselerini anımsatır.

<span class="mw-page-title-main">İskenderpaşa Camii (Beykoz)</span>

İskender Paşa Camii, İstanbul'un Beykoz ilçesinde yer alan bir külliyedir. Kanlıca İskelesi'nin önündeki küçük meydanda bulunmaktadır. I. Süleyman (Kanuni) ve II. Selim dönemlerinin devletin ileri gelenlerinden "Mağusa Fatihi" olarak tanınan Gazi İskender Paşa tarafından yaptırılmıştır. Kanlıca Camii olarak da bilinir. İskender Paşa'nın 967/ 1559 tarihli vakfiyesi ile belirtilen bu mescidi, Mimar Sinan'ın tezkirelerinde "Kanlıca'da merhum İskender Paşa" ve "Camii İskender Paşa der Kanlıca" şeklinde kayıtlıdır. Caminin harim kapısı üzerindeki kitabede görülen 967/ 1559-60 tarihi külliyenin tamamlanma tarihi olarak kabul edilebilir. Yapıların tasarımı Mimar Sinan'a aittir.

<span class="mw-page-title-main">Süleymaniye Camii</span> İstanbulda bulunan bir cami

Süleymaniye Camii, Kanuni Sultan Süleyman adına 1551-1557 yılları arasında İstanbul'da Mimar Sinan tarafından inşa edilen camidir.

<span class="mw-page-title-main">Nuruosmaniye Camii</span> İstanbulda Barok mimari tarzında yapılan ilk cami

Nuruosmaniye Camii, İstanbul'da inşa edilmiş ilk barok özellikli camidir. Çemberlitaş semtinde, Kapalıçarşı girişinde yer alır. 1748-1755 yıllarında inşa edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Gazi Atik Ali Paşa Camii</span>

Atik Ali Paşa Camisi ve Külliyesi, II. Mahmud Türbesi'nden Çarşıkapı'ya uzanan Yeniçeriler Caddesi üzerindedir. Külliyenin inşa edildiği alan, Bizans döneminde I. Konstantin tarafından yaptırılan dikilitaşın bulunduğu Konstantin Forumu’nun sınırları içindedir. Külliyenin banisi aslen Bosnalı olan “Hadım, Tavaşi, Şehit, Eski” lakapları ile de anılan ve iki defa sadrazam olup 1511’de Şah Kulu Vakasında şehit olan Atik Ali Paşa’dır. Külliyenin Vakfiyesi 1509 tarihlidir. Cami, “Sedefçiler”, “Eski Ali Paşa”, “Çemberlitaş”, “Dikilitaş”, “Vezirhanı” ve “Sandıkçılar Camisi” isimleriyle de tanınır. Fetih sonrası İstanbul’un en eski eserlerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Kızlarağası Hanı</span> İzmir, Türkiyede bir bina

Kızlarağası Hanı İzmir'in Konak ilçesinde bulunan tarihi bir handır.

<span class="mw-page-title-main">Mehmed Ağa Camii</span>

Mehmed Ağa Camii, İstanbul Fatih ilçesi Çarşamba semtinde 16. yüzyılda III. Murad zamanının Dârüssaâde ağası Habeşî Mehmed Ağa tarafından yaptırılan cami.

<span class="mw-page-title-main">Çapanoğlu Camii</span>

Çapanoğlu Camii, Osmanlı döneminin Bozok Sancağı valisi Çapanoğlu Mustafa Bey tarafından 1779 tarihinde Yozgat şehir merkezinde yaptırılan cami. Cami halk arasında Büyük Cami veya Ulucami diye bilinmektedir. Yozgat çarşısı, Büyük Camii etrafında kuruludur.

<span class="mw-page-title-main">Karaköy Camii</span> Tarihi bir camii

Karaköy Camii veya diğer adıyla Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Camii, 1903'te Karaköy Meydanı'nda Raimondo D'Aronco tarafından inşa edilen cami. 1956'da dönemin Başbakanı Adnan Menderes tarafından başlatılan “İstanbul’da İmar Hareketi” kapsamında Karaköy Meydanı'ndaki tarihi caminin de yerinden sökülerek Kınalıada'da yeniden inşa edilmesine karar verildi; bu yüzden günümüzde, camii Karaköy Meydanı'ndaki yerinde bulunmamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Aziziye Camii</span> Konya, Türkiyede bir cami

Aziziye Camii, Konya'da 17. yüzyıl Osmanlı dönemine ait tarihi camidir.

<span class="mw-page-title-main">İznik Yeşil Cami</span> İznikte bir cami

İznik Yeşil Camii, Bursa ili, İznik ilçesinde bulunan Osmanlı mimarisinin ilk örneklerindedir. I. Murat'ın sadrazamı Çandarlı Halil Paşa tarafından yaptırılmıştır. Paşanın 1387'de ölmesi üzerine cami oğlu Çandarlı Ali Paşa tarafından bitirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Fatih Paşa Camii</span> Diyarbakırda yer alan bir cami

Fatih Paşa Camii, Türkiye'nin Diyarbakır şehrinde yer alan bir camidir. Şehrin ilk Osmanlı Valisi Bıyıklı Mehmed Paşa tarafından 1516-1520 tarihleri arasında inşa ettirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Hisar Camii</span> İzmir, Türkiyede bir cami

Hisar Camii, İzmir, Konak ilçesinde, adını verdiği Hisarönü bölgesi ile Kemeraltı Çarşısı ve Kızlarağası Hanı çevresinde yer alan cami.

<span class="mw-page-title-main">Kestanepazarı Camii</span> İzmir, Türkiyede bir cami

Kestanepazarı Camii, İzmir'in Konak ilçesinde bulunan (Hicri) 1078, (Miladi) 1667-68 yılında inşası tamamlanmış cami.

<span class="mw-page-title-main">Başdurak Camii</span> İzmir, Türkiyede bir cami

Başdurak Camii, İzmir'in Konak ilçesinde bulunan, Kemeraltı Çarşısı'nın ana güzergâhlarından olan Anafartalar Caddesi üzerindeki cami.

Kemeraltı Camii, İzmir'in Konak ilçesinde bulunan, adını içinde bulunduğu Kemeraltı Çarşısı'ndan alan, çarşının ana güzergahlarından olan Anafartalar Caddesi üzerindeki camidir. Yusuf Çavuşzade Ahmet Ağa Camii ve Mûsâ Bâlî Camii olarak da bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Çorakkapı Camii</span> İzmir, Türkiyede bir cami

Çorakkapı Camii, İzmir'in Konak ilçesinde, Basmane semtinde bulunan, Basmane Garı'nın karşısındaki cami.

<span class="mw-page-title-main">Hatuniye Camii (İzmir)</span> İzmir, Türkiyede bir cami

Hatuniye Camii, Hacı Hüseyin Ağa tarafından eşi Tayyibe Hatun adına o dönem "Tilkilik" olarak adlandırılan bölgede yaptırılan, İzmir'in Konak ilçesinde bulunan cami.

<span class="mw-page-title-main">Şadırvanaltı Camii</span> İzmir, Türkiyede bir cami

Şadırvanaltı Camii veya Şadırvan Camii, Türkiye'nin İzmir şehrinde yer alan bir camidir.