İçeriğe atla

Sakine Ahundzade

Sakine Ahundzade
Doğum1865
Kuba
Ölüm1927
Kuba
EğitimKuba
MeslekÖğretmen ve oyun yazarı

Sakine Mirza Heybet kızı Ahundzade (AzericeSəkinə Axundzadə) (1865 Kuba – 1927 Kuba) Azeri oyun yazarıdır. Azerbaycan edebiyatının bilinen ilk kadın oyun ve drama yazarıdır.[1]

Hayatı ve katkıları

Sakine Ahundzade, Fada müstear adıyla yazan bir şair olan babası tarafından evde eğitim gördü. Daha sonra Kuba'da laik eğitim kurma girişimleri trajik bir şekilde sonuçlandı: Dini fanatikler Ahundzade'nin kocasını öldürdü.[2] Kendisi de Bakü'ye (bugünkü Azerbaycan'ın başkenti) kaçtı ve burada 1901 yılında kurulan İmparatoriçe Alexandra Rus Müslüman Yatılı Kız Okulu'nda Azerice, edebiyat ve din bilgisi dersleri veren ilk öğretmenlerden biri oldu.[3] Okul, tüm Rusya İmparatorluğu'nda Müslüman kızlar için ilk laik okul olduğu için önemli bir atamaydı. Okul Azeri petrol patronu Zeynelabidin Tağıyev finanse ettiği için açılmıştı ve okulun adını Czarina Alexandra'ya yazdığı mektuptan aldığı söyleniyor. Yerel tiyatro da Tağıyev tarafından finanse edildi.[4]

Kariyerine o okulda bir tiyatro kulübü kurarak ve oyunlarını öğrencilerin sahne performansına uyarlayarak oyun yazarı olarak başladı. Elmin manfaati ("Bilimin Yararı") adlı ilk oyunu ilk kez 1904'te sahnelendi. Başarılı performanstan cesaret alan Ahundzade, daha fazla oyun yazmaya devam etti; aralarında Hagg soz aji olar ("Gerçek Acıtır") ve Galin va gayinana ("Gelin ve Kayınvalidesi"). Bu bir değişim dönemiydi, 1901'de Bakü, peçesiz ilk kadın aktrisleri görmüştü. Çarlık hükûmetinin daha liberal bir yaklaşımının ardından, kadınlar tarafından ve kadınlar için yazılan ilk dergi gibi özgürlükler 1911'de görüldü. Sakine ilk feminist oyun yazarı[4] olarak tanınacaktı ve birçok oyununda Azeri kadınların kötü durumuyla ilgilenecekti.[5]

1911'de Huseyn Arablinski, Akhundzadeh'in Namık Kemal'in Zavallı Çocuk oyununun yeni versiyonunu sahneledi. Kısa süre sonra Kafkasya dışındaki amatör tiyatrolarda sahnelenmeye başladı. 1919'dan ölene kadar Arablinski ile ve 1917-1922'de Abbas Mirza Şerifzade ile çalışmaya devam etti. Nihayet 1917'de, Ahundzade'nin Zulmun natijasi'si (Léo Delibes'in Lakmé operasına dayanan "Kötülüğün Sonucu") Bakü'deki Tağıyev Tiyatrosu'nda (bugünlerde Azerbaycan Devlet Müzikal Komedi Tiyatrosu) sahnelendi. Gösteri büyük bir başarıydı ve Ahundzade'ye ün kazandırarak tarihteki ilk kadın Azeri oyun yazarı olarak tanınmasına yol açtı.[6]

Sakine Ahundzade aynı zamanda roman yazmasıyla da tanınırdı. 1918'de Shahzadeh Abulfaz va Rana khanim adlı romanını yayınladı. Roman 260 hemistişten oluşan şiirsel dizeler içeriyordu.[6]

Kaynakça

  1. ^ (Azerice) 130 Years of the Three Centuries 21 Aralık 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. by Ilham Rahimli
  2. ^ Fuad Akhundov. Educating Women to Educate a Nation. UNDP, 2007; p. 110.
  3. ^ Women in Culture and the Arts 3 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Azerbaijan Gender Information Portal
  4. ^ a b Azeri Women in Transition: Women in Soviet and Post-Soviet Azerbaijan By Farideh Heyat 12 Kasım 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 2002 Routledge accessed 20 October 2007
  5. ^ Azeri Women in Transition: Women in Soviet and Post-Soviet Azerbaijan. Psychology Press. 2002. ss. 69-. ISBN 978-0-7007-1662-3. 25 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ekim 2020. 
  6. ^ a b Women, Beauty and Sanctity by Sabir Ganjali. Azerbaijan Publishing House, 2001

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Azeryol Bakü</span>

Azeryol Bakü, Azerbaycan kadın voleybol kulübü. Baküde 2000 yılında kurulmuştur. Maçlarını 2.500 kişi kapasiteli Spor Oyunları Sarayı'nda oynamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Zeynelabidin Tağıyev</span> Azeri iş adamı

Zeynelabidin Tağıyev, Azerbaycan'da, Rus İmparatorluğu'nun ve Dünya'nın ilk petrol sanayiinin doğmasında ve gelişmesinde önemli rol oynamış Azeri iş insanı ve hayırsever.

<span class="mw-page-title-main">Hasan Bey Zerdabi</span>

Hasanbey Melikzade Zerdabi, eğitimci, Darwinci bilim insanı, gezeteci, Azerbaycan ulusal basınının kurucusu.

<span class="mw-page-title-main">Mirza Fetali Ahundov</span> Azerbaycanlı yazar ve filozof

Mirza Fetali Ahundov, modern Azerbaycan edebiyatının kurucusu ve Azerbaycan'ın ilk ateist aydını olan yazar ve filozof.

<span class="mw-page-title-main">Necef Bey Vezirov</span>

Vezirov Necef Bey Fatalı Bey oğlu - Azerbaycan dram yazarı, gazeteçi-yazar, Azerbaycan tiyatrosunun kurucularından birisidir.

Azerbaycan Yahudileri Azerbaycan'da yaşayan Yahudilere denir.

<span class="mw-page-title-main">Meşedi Azizbeyov</span>

Meşedi Azim-bey oğlu Azizbeyov Azeri komünist, Bolşevik devrimci ve mühendis. 1917 Ekim Devrimi sırasında Kafkaslarda önde gelen Bolşevik önderlerdendir ve aynı zamanda ülkesinin ilk Marksistlerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Devlet Kukla Tiyatrosu</span>

Azerbaycan Devlet Kukla Tiyatrosu, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de bulunan kukla tiyatrosu. Tiyatronun repertuvarı okul çağındaki çocuklar içindir. Fakat 1975 yılından bu yana, yetişkinler için de tiyatro gösterileri düzenlenir. Tiyatronun amacı ve değişmez özelliği, ister çocuklar için veya yetişkinler için olsun, tiyatro oyunlarında hep kuklaların kullanılmasıdır. Kuklaların boyutu birkaç santimetre küçüklüğünden, insan boyutunun birkaç katına kadar olabiliyor.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Devlet Akademik Millî Dram Tiyatrosu</span>

Azerbaycan Devlet Akademik Millî Dram Tiyatrosu, Azerbaycan'ın ulusal dram tiyatrosudur. Azerbaycan Devlet Akademik Millî Dram Tiyatrosu, başkent Bakü'de bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan tiyatrosu</span>

Azerbaycan'da tiyatro sanatının kökleri Azeri halkın yaşamı, şenlik ve düğün gelenekleri, ayrıca bakış açısı ile ilgilidir. Tören, ayin ve oyunlardaki gösteri unsurları bağımsız halk tiyatrosunun oluşmasında önemli rol oynamıştır. Azerbaycan halk tiyatrosu realist özellik taşımıştır. Halk tiyatrosunun repertuvarını belirli etik içerikli küçük performanslar, özellikle de fars, teşkil etmiştir. Azerbaycan tiyatrosu geleneksel halk tiyatro ve batı etkisi altında gelişen profesyonel tiyatro olarak ele alınabilir. Ancak Azerbaycan profesyonel tiyatrosunun oluşumunda halk tiyatrosu önemli rol oynamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan'da satranç</span>

Azerbaycan'da satranç oyununun tarihi çok eskidir ve satranç Azerbaycan'ın millî sporlarındandır.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Operası</span>

Azerbaycan Operası, Azerbaycan'daki veya Azeri bestecilere ait opera sanatıdır. Azerbaycan'da opera sanatı 19. yüzyılın ikinci yarısında oluşmaya başladı. Azeri opera geleneğinin kurucusu Ağcabedi'de doğmuş ve Moskova ve daha sonra Sankt-Peterburg Konservatuvarı'nda müzik eğitimi almış Üzeyir Hacıbeyov'dur. Siyasi ve müziksel anlamda milliyetçi olan Hacıbeyov, Batı klasik müziği ve Azeri müziği etkilerini çalışmalarında birleştirmiştir. "Leyla ve Mecnun" adlı operası ilk Azeri operası sayılır. Azerbaycan'da ulusal opera sanatının temeli 12 Ocak 1908 yılında besteci Üzeyir Hacıbeyov'un H.Z. Tağıyev Tiyatrosu'nda sahneleştirilen ve Doğu-Müslüman dünyasının ilk opera eseri olan "Leyla ve Mecnun" operası ile atılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Şevket Memmedova</span> Azərbaycanlı müzisyen ve  İlk Azerbaycanlı bayan profesyonel şarkıcı

Şevket Hasan kızı Memmedova, Azeri şarkıcı, oyuncu, kadın soprano ve opera sanatçısıdır. İlk Azeri profesyonel kadın şarkıcı.

<span class="mw-page-title-main">Hamide Cavanşir</span> Azerbaycanlı hayırsever ve kadın hakları aktivisti

Hamide Cavanşir, Azeri hayırsever ve kadın hakları aktivistiydi. İkinci evliliği, yazar ve gazeteci olan Celil Memmedkuluzade ile oldu.

<i>Sevil</i> (piyes, 1928) Cafer Cabbarlı tarafından yazılmış bir piyes

Sevil, 1928 yılında Azerbaycanlı oyun yazarı Cafer Cabbarlı tarafından yazılmış bir piyes. Eserde kadınların toplumdaki rolü, çektikleri sıkıntılar, mücadeleleri ve geri kalmış ataerkil geleneklere karşı kazandıkları zaferleri konu alınmaktadır. Dönemin birçok kadını şehir tiyatrosunda bu oyunu izledikten sonra başörtüsü takmayı reddetti. Oyunun sonraki uyarlamalarının insanlar üzerinde orijinalinden daha az etkisi oldu. 1929'da aynı isimde bir film çekildi. Film, Orta Asya ve Kafkasya'daki birçok ülkede yayımlanmıştır.

Feride Hayat İran Azerbaycanlıları'ndan olan Britanyalı antropolog ve yazar. O, Londra Üniversitesi, SOAS ve Bişkek'deki Amerika Orta Asya Universitesi'nde çalışmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Mirza Ebu Turab Ahundzade</span>

Mirza Ebu Turab Ahundzade, Azerbaycanlı ilahiyatçı, yayıncı, eğitimci, aydınlatıcı.

<span class="mw-page-title-main">Tağıyev'in Tiyatrosu</span>

Hacı Zeynelabidin Tağıyev Tiyatrosu veya Tağıyev'in Tiyatrosu Bakü şehrinin ilk tiyatrosudur. 1883 yılında sanayici ve hayırsever Hacı Zeynelabidin Tağıyev tarafından yaptırılmıştır. Bu tiyatronun sahnesinde ulusal oyunlar, operalar ve dünya klasiklerinden eserler sahnelenmiştir. Ocak 1908'de Üzeyir Hacıbeyov'un ilk Azerbaycan milli operası "Leyla ve Mecnun" Tağıyev Tiyatrosu'nda prömiyeri olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Safa Cemiyeti</span> Dernek

Safa Cemiyeti — 20. yüzyılın başında Bakü'de faaliyet gösteren hayırsever bir toplum. Derneğin amacı dezavantajlı çocukları eğitime dahil etmek, yoksul nüfusa tıbbi yardım sağlamak ve halkın kültürel düzeyini yükseltmekti.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan milli uyanışı</span>

Azerbaycan milli uyanışı veya Azerbaycan kültürel rönesans dönemi - 19. yüzyılın sonu ve 20. yüzyılın başlarında Rus İmparatorluğu'nda yaşayan Azerbaycanlıların milli kanaatinin oluşma ve kültürünün yeşerme sürecidir.