İçeriğe atla

Sahar Fetrat

Sahar Fetrat, Afganistan'da doğmuştur. İlk Taliban rejimi sırasında genç bir mülteci olarak İran ve Pakistan'da yaşamış olan aktivist, aynı zamanda senarist ve belgesel yönetmenidir.[1]

Hayatı

Fetrat, 1 yaşındayken ailesinin sürgüne gitmesi ile İran ve Pakistan'daki mülteci kamplarında büyüdü.[2] Ailesi 2006'nın sonlarında Fetrat 10 yaşındayken Afganistan'a döndükten sonra Kabil'de büyüdü. Sahar, Kabil'de gençlik yıllarında feminist aktivizmle karşılaştı ve feminist görüşlerini belgesel film yapımı ve yazımı yoluyla hikâye anlatıcılığına dahil etmeye karar verdi.

2018 yılında Afgan Amerikan Üniversitesi İşletme Bilimleri bölümünden mezun oldu ve 2020 yılında Budapeşte'deki Orta Avrupa Üniversitesi'nde Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları alanında yüksek lisans derecesi aldı.[3]

UNESCO Eğitim Hizmetleri için ülke çapında kadınların eğitimini savundu ve Uluslararası İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün Kadın Hakları Bölümü'nde Yardımcı Araştırmacı olarak çalıştı.[4]

Yazıları ve sokak tacizini konu alan 2013 tarihli Do Not Trust My Silence (Sessiz Kalmama Güvenme) belgeseli gibi filmlerinde feminist görüşlere yer verdi.

Orta Avrupa Üniversitesi'ne cinsiyet çalışmaları dalında yüksek lisans yapan Fetrat, Halen Londra'daki King's College'da Savaş Çalışmaları bölümünde çalışmalarına devam ediyor.

BBC 2021 100 Kadın Biyografisi, listesine feminist bir aktivist olarak yaptığı faaliyetlerle girmeye hak kazandı.[1]

Kaynakça

  1. ^ a b "BBC'nin 2021 yılı 100 Kadın listesi yayımlandı: Bu yılki listede Sevda Altunoluk ve Elif Şafak da var". BBC News Türkçe. 18 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2023. 
  2. ^ Development, PodBean. "28. Sahar Fetrat - On the plight of women and girls in Afghanistan | The Voices of War". www.thevoicesofwar.com (İngilizce). 14 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2023. 
  3. ^ "Sahar Fetrat". Human Rights Watch (İngilizce). 4 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2023. 
  4. ^ "War Studies student is one of BBCs most inspiring and influential women of 2021". www.kcl.ac.uk (İngilizce). 15 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Afganistan</span> Batı, Orta ve Güney Asyanın birleştiği yerde bulunan devlet

Afganistan ya da resmî adıyla Afganistan İslam Emirliği, Orta Asya'nın güneyinde denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Doğu ve güneyde Pakistan; batıda İran; kuzeyde Türkmenistan, Özbekistan ve Tacikistan; kuzeydoğuda ise Çin ile komşudur. 652.000 km² yüz ölçümlü, kuzey ve güneydoğusunu düzlüklerin oluşturduğu dağlık bir ülkedir. Başkenti ve en büyük şehri Kâbil'dir. Yaklaşık 40 milyonluk nüfusunun çoğunluğunu Peştunlar, Tacikler, Hazaralar ve Özbekler oluşturur. Ülke, uluslararası alanda Afganistan İslam Cumhuriyeti olarak tanınmaktadır. ABD'nin Afganistan'dan çekilmesine akabinde gerçekleşen Taliban saldırıları ile 15 Ağustos 2021'de Taliban'ın başkent Kâbil'i ele geçirmesi sonucunda kurulmuş olup, yönetimin devri konusundaki tartışmalar ve görüşmeler devam etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan Devrimci Kadın Birliği</span>

Afganistan Devrimci Kadın Birliği veya kısaca RAWA, İngilizce: Revolutionary Association of the Women of Afghanistan), 1977 yılında Afganistan’ın başkenti olan Kâbil’de Meena Keshwar Kamal liderliğinde kurulmuştur. RAWA, feminist, köktendincilik karşıtı, seküler demokrasi için çalışan ve laiklik yanlısı bir organizasyondur.

<span class="mw-page-title-main">Patricia Hill Collins</span> Amerikalı akademisyen

Patricia Hill Collins, Maryland Üniversitesi'nde sosyoloji dalında seçkin üniversite profesörüdür ve Cincinnati Üniversitesi Afrika Kökenli Amerikalı Çalışmaları Departmanı'nın eski başkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Şükriye Barakzai</span>

Şükriye Barakzai veya Şükriye Barakzay, Afgan politikacı, gazeteci, Müslüman feminist. 2010 yılında yapılan genel seçimlerde pek çok kadın adayla birlikte parlamentoya girdi. Başta Taliban olmak üzere radikal gruplar tarafından ölüm tehditleri alan Barakzai Kasım 2014'te bir suikast girişiminden yaralı olarak kurtuldu.

<span class="mw-page-title-main">Cynthia Cockburn</span>

Cynthia Cockburn, İngiliz akademisyen, feminist ve aktivisttir.

İslam'da cinsiyet ayrımı, sosyal ve diğer ortamlarda erkek ve erkek çocuklarının, kadın ve kız çocuklarından ayrılmasına yönelik İslam ülkeleri ve topluluklarındaki uygulamaları ifade eder. Alimler, Kuran'ın cinsiyet ayrımı gerektirip gerektirmediği ve eğer öyleyse bunu gerektiren hadisler konusunda farklı görüşler belirtirler. İslam ilahiyatçıları arasında cinsiyet ayrımı konusunda farklı görüşler bulunmaktadır.

Muqadasa Ahmedzai, 1992 yılında Afganistan'da doğmuştur. Ahmedzai, siyaset bilimi alanında lisans sahibidir.Afganistan’da toplumsal cinsiyet eşitliğini, eğitimi ve kadınları harekete geçirmek için çalışan sosyal aktivist,politikacı ve şairdir.N-Barış Ödülü sahibidir. Aynı zamanda 2021 yılında BBC’nin yayınladığı 100 Kadın listesinde yer almıştır.

Rada Akbar, Afganistan'da doğup büyüyen, sanatı kadın düşmanlığına ve baskıya karşı sesini yükseltmek için bir araç olarak kullanan bir aktivist, küratör ve sanatçıdır.2015 yılında UNICEF Yılın Fotoğraf Ödülü'nde Mansiyon ödülü, 2021 yılında Prens Claus ödülü, MujerHoy ödülleri ve BBC 100 Kadın ödülünü sahip olmuştur.

Abia Akram, 1985 yılında Pakistan'da doğmuştur. Engelli hakları savunucusu olan Abim Akram, Pakistan'daki Ulusal Engelli Kadınlar Forumu'nu kurmuştur ve UNICEF Gençlik Konseyi başkanıdır. Aynı zamanda Asya ve Pasifik'teki engelli hakları hareketinin önde gelen isimlerinden biridir. BBC'nin 2021 yılı 100 kadın listesinde yer almıştır.

Leena Alam 1980 yılında Afganistan'ın Kabil şehrinde doğup büyüyen Afgan film, televizyon ve tiyatro oyuncusudur. Toplumdaki cinsiyet eşitsizliği ve kadın hakları gibi birçok tabuyu yıkan film ve dizilerde rol almıştır. Birçok daldaki ödüllere aday gösterilen Alam, 1991 yılında ülkesindeki iç savaş nedeni ile ailesi ile birlikte Amerika Birleşik Devletleri'ne taşındı. Leena Alam oyunculuk kariyerine 1998 yılında başlamıştır.

Alema,genellikle Dr.Alema olak tanınır, filozof, feminist aktivist, çatışma analisti, kadın hakları savunucusu ve Afgan politikacıdır. Afganistan'da insan hakları ve sivil toplumdan sorumlu bakan yardımcısıydı. Aynı zamanda 2021 yılında BBC’nin yayınladığı 100 Kadın listesinde yer almıştır.

Wahida Amiri, kütüphaneci, hukuk mezunu ve protestocudur. Taliban hükûmetinin kadınlara karşı uyguladığı zorlu politikaları protesto etmek için Amira ve arkadaşları tarafından "Afganistan'ın Mücadeleci Kadınları Hareketi"'ni kurmuşlardır. 2017 yılından beri kadınları okumaya motive etmek için içinde 5.000'den fazla kitaptan oluşan kütüphanesi Kabil'de bulunmaktadır.2021 yılında BBC'nin yayınladığı 100 Kadın listesinde yer almıştır.

Fatima Gailani, 1954 yılında Kabil'de doğmuş, Afgan Kızılayı'nın başkanı olarak görev yapmış bir siyasi lider ve kadın hakları aktivistidir. BBC 2021 yılı 100 Kadın listesine girmiştir.

Laila Haidari, 1978 yılında doğmuş, Afgan aktivist ve restoran işletmecisidir. 2010 yılında Afganistan'ın Kabil kentinde kurduğu bir uyuşturucu rehabilitasyon merkezi olan Mother Camp'i işletiyor. Ayrıca Mother Camp'i finanse eden bir Kabil kafesi olan Taj Begum'un da sahibi. Taj Begum bir kadın tarafından işletiliyor ve bekar erkek ve kadınların birlikte yemek yemesine izin veriyor. Kafe, tabuları yıktığı için sık sık baskınlara uğruyor. Haidari, 2018 tarihli Laila Köprüde adlı belgesel filmin konusudur.

Nasrin Husseini, Afgan doğumlu Kanadalı bir mülteci savunucusu, veteriner araştırmacı ve gıda sistemini yeniden yapılandırmak için çalışan bir gıda aktivistidir. Araştırmaları, çiftlik hayvanlarından elde edilen gıdaların üreme ve üretkenliğini artırma yoluyla hayvan sağlığını geliştirmeye odaklanmaktadır.

Razia Barakzai, Afgan üniversite profesörü, aktivist ve protestocudur. Taliban'ın tekrar iktidara gelmesiyle kadınların çalışma ve eğitim hakkı için birçok yürüyüş organize etmiştir. Hayatları riskte olan Afgan kadınlarının verdikleri mücadeleleri anlatan "We Are Still Here" isimli romanda yer almıştır. 2021 yılında BBC'nin yayınlandığı en ilham veren 100 kadından biri olmuştur.

Freshta Karim, Afgan bir çocuk hakları aktivisti ve televizyon sunucusudur. BBC'nin 2021'in 100 Kadını listesinden biri seçildi.

Amena Karimyan, 1996 yılında doğmuş, Afgan bir astronom, kadın hakları aktivisti ve ülkesinde astronominin öncüsüdür. Aynı zamanda bir inşaat mühendisi ve gençleri ve kadınları astronomiye teşvik eden bir kuruluş olan Kayhana Astronomi Grubu' nun kurucusudur.

Aliya Kazimy, Afganistan'ın kuzeyindeki Mezar-ı Şerif'te bir üniversite profesörüdür. Taliban'ın yönetimi ele geçirmesinin kadınların giyinmesine izin verme biçimini nasıl değiştirdiğiyle ilgili yazıları ile de tanınır.

<span class="mw-page-title-main">Yıldız Ecevit (sosyolog)</span>

Yıldız Ecevit, Türk sosyolog, akademisyen, feminist aktivist.