İçeriğe atla

Saglı (sum)

Saglı sumu
Саглы сумузу (Tıva Türkçesi)
Саглынский сумон (Rusça)
Üst idare Övür kojuunu
Üst idare Övür kojuunu
Ülke Tuva Cumhuriyeti
KojuunÖvür kojuunu
sumSaglı sumu
İdare
Yüzölçümü
 • Toplam19,65 km²
Nüfus
 • Toplam798
Zaman dilimiUTC+07.00 (DAZD)

Dus Dag sumu (Tuva Türkçesi: Саглы сумузу),Kızıl Tey (Кызыл-Тей) — Tuva Cumhuriyeti'nde Övür kojuununa bağlı kırsal yerleşim statüsünde bir belediye idari birimidir. Sınır bölgesinde yer almaktadır.

Tek nüfuslu yerleşim ve yönetim merkezi — Saglı.[1]

Söz tanımı

Belde anlamında sumu sözü kullanılmaktadır. Tıva'da köy ve kasaba türü yerleşimler için ködee suur denilmektedir. İlçe, belediye, belde türüne karşılık olarak ise sum, rayon adlandırmaları kullanılır. Tıva'da eski dönemlerden kalma idari birim adları halen kullanılmaktadır. Eskiden bu adlandırmalar şöyle idi.

  • 10 ailelik yer — arban,
  • 150 kişi üzeri — sumon(sum,sumu),
  • 2 ve daha fazla sum — hoşun (kojuun).

Şimdi Tıva Cumhuriyeti'nde idari bölge birimleri ve belediyeleri (kırsal yerleşim statüsünde) sumu, sumon olarak adlandırılıyor.

Coğrafya

Ulug-Horum yandan görünümü
kazı çalışmaları
balbal

Saglı akarsuyunun Orta Haadın akarsuyu ile birleştiği yerdedir. Övür kojuun merkezi olan Handagaytıya 59 km, başkent Kızıl'a 259 km mesafede bulunur. En yakın yerleşim yerlerine uzaklık ise Horumnug-Oy 23 km, Bora-Şay 34 km.

Sokakları

Borbaandı Buyan, Dorgun, Mugur, Naberejnaya.

Nüfusa sahip olmayan yer adları:Adargan, Arzaytı, Biçe-Boş,Dag, Biçe-Kara-Tey, Dag-Dozu, Despek, Kalçan, Kara-Tey, Kara-Uzun, Kezek-Dıttar, Kök-Tey, Mugur, Ovaalıg-Dag, Örten-Ödek, Saylıg, Terektig-Oruu, Ulug-Dag, Halın, Haçı-Baalıı, Hovu, Hovu-Bajı, Horumnug-Oy, Çaraş-Dıt.[2]

Nüfus

Toplam Nüfusu 2002[3] yılında 1236 iken 2020 yılı — 798 kişi.[4]

Yıllara göre kişi sayısı:

200220102011201220132014201520162017201820192020
1236815814793790793776768767773794798

Altyapı

Övür kojuun Saglı Ortaöğretim Okulu

Köy Kulübü[5]

Postane

Saglı Köy Yönetimi

Saglı Sum Yönetimi

2018 yılında su hattı yapıldı.[6]

Handagaytı-Saglı-Mugur Aksı arası Fiber Optik İletim Hattı kuruldu.[7]

Görülecek yer

  • Ulug-Horum (Büyük Kurgan): Saglı yerleşimi yakınında İskit Türkleri zamanından kalmış en büyük höyüklerden biridir. 3.700 m² bir alana sahiptir.

Ulaşım

Handagaytı-Saglı arası yerel otoyol bulunur.

Kaynakça

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

Torgalıg, Tuva Cumhuriyeti'nde Ulug Hem kojuununda bir köy. Torgalıg beldesinin idari merkezidir.

Kızıldag sumu, Tuva Cumhuriyeti'nde Baytayga kojuununa bağlı kırsal yerleşim statüsünde bir belediye idari birimidir. Belde anlamında sumu sözü kullanılmakta olup sumu idari merkezi de Kızıldağdır. 2020 yılı nüfusu 771 kişidir. Kızıl-Dag belediyesinin idari merkezi ve tek nüfuslu yerleşimi de Kızıldağdır.

Hemçik sumu, Tuva Cumhuriyeti'nde Baytayga kojuununa bağlı kırsal yerleşim statüsünde bir belediye idari birimidir. Belde anlamında sumu sözü kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Handagaytı(sum)</span>

Handagaytı sumu, Tuva Cumhuriyeti'nde Övür kojuununa bağlı kırsal yerleşim statüsünde bir belediye idari birimidir. Belde anlamında sumu sözü kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Dus-Dag (sum)</span>

Dus Dag sumu, Tuva Cumhuriyeti'nde Övür kojuununa bağlı kırsal yerleşim statüsünde bir belediye idari birimidir. Belde anlamında sumu sözü kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Solçur (sum)</span>

Solçur sumu — Tuva Cumhuriyeti'nde Övür kojuununa bağlı kırsal yerleşim statüsünde bir belediye idari birimidir. Sınır bölgesinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Sarıg-Höl(sum)</span>

Sarıg-Höl sumu — Tuva Cumhuriyeti'nde Övür kojuununa bağlı kırsal yerleşim statüsünde bir belediye idari birimidir.

<span class="mw-page-title-main">Çaa-Suur (sum)</span>

Çaa-Suur sumu — Tuva Cumhuriyeti'nde Övür kojuununa bağlı kırsal yerleşim statüsünde bir belediye idari birimidir. Sınır bölgesinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Irban (sum)</span>

Irban sumu, Tuva Cumhuriyeti'nde Toju kojuununa bağlı kırsal yerleşim statüsünde bir belediye idari birimidir.

<span class="mw-page-title-main">Çazılar (sum)</span>

Çazılar sumu — Tuva Cumhuriyeti'nde Toju kojuununa bağlı kırsal yerleşim statüsünde bir belediye idari birimidir.

<span class="mw-page-title-main">Azas (sum)</span>

Azas sumu — Tuva Cumhuriyeti'nde Toju kojuununa bağlı kırsal yerleşim statüsünde bir belediye idari birimidir.

<span class="mw-page-title-main">Balıktıg (sum)</span>

Balıktıg sumu — Tuva Cumhuriyeti'nde Teregöl kojuununa bağlı kırsal yerleşim statüsünde bir belediye idari birimidir.

<span class="mw-page-title-main">Kargı (sum)</span>

Kargı sumu — Tuva Cumhuriyeti'nde Teregöl kojuununa bağlı kırsal yerleşim statüsünde bir belediye idari birimidir.

<span class="mw-page-title-main">Şınaa (sum)</span>

Şınaa sumu — Tuva Cumhuriyeti'nde Teregöl kojuununa bağlı kırsal yerleşim statüsünde bir belediye idari birimidir.

<span class="mw-page-title-main">Emi (sum)</span>

Emi sumu — Tuva Cumhuriyeti'nde Teregöl kojuununa bağlı kırsal yerleşim statüsünde bir belediye idari birimidir.

<span class="mw-page-title-main">Sarıg-Sep (sum)</span>

Sarıg-Sep sumu — Tuva Cumhuriyeti'nde Kaa-Hem kojuununa bağlı kırsal yerleşim statüsünde bir belediye idari birimidir.

<span class="mw-page-title-main">Beldir Çazı</span>

Beldir Çazı — Tuva Cumhuriyeti'nde Teregöl kojuununa bağlı Kargı beldesinin yönetim merkezi olan köy.

<span class="mw-page-title-main">Ottuk Daş, Tere Höl kojuun</span>

Ottuk Daş — Tuva Cumhuriyeti'nde Teregöl kojuununa bağlı Emi beldesinin yönetim merkezi olan köydür.

Şançı, — Tıvada Çaa-Höl kojuununda köy yerleşimi. Şançı belgesinin yönetim merkezi ve tek yerleşim yeri. Halk nüfusu 380, 341 kişi idi. Nüfusun azaldığı görülmektedir.