İçeriğe atla

Sagaylar

Sagaylar
(Сағайлар)
Önemli nüfusa sahip bölgeler
Diller
Sagayca (Hakasçanın lehçesi)
Din

Sagaylar ya da Sağaylar (kendilerince: Сағайлар Sağaylar; Rusça Сагайцы Sagaytsı), Rusya'nın orta güney bölgesindeki Hakasya'da yaşayan Türk halklarının bir parçasıdır.

Sagay kökenli şahsiyetler arasında Türkolog Nikolay Katanov sayılabilir.

Coğrafya

Minusinsk Eyaleti Havzası'nın Güney Batı köşesinde, Askıs Irmağı'ndan Abakan'ın üst mecrasına kadar uzanan sahada oturmaktadırlar.

Söökler

Sagay söökleri (soyları):

TürkçeHakasçaRusçaanlamı
Abalar Абалар AbalarАбинцы Abintsı< аба aba: ayı; dede
Beltirler Пилтірлер PiltirlerБельтыры Bel'tırı, Бельтиры Bel'tirınot: eskiden Sagaylardan bağımsız Hakas kabilesi olarak sınıflandırılırken bugün Sagaylara karışmıştır
Bürütler Пӱрӱт PürütБурут Burut
İrgitler Іpгіт İrgitИргит İrgit
İçegeler Iчеге İçege
Kobıylar Кобый KobıyХобый Hobıy

Dil

Sagayların dilleri Sagayca, Hakasçanın günümüzdeki 4 ağzından (diğer ağızlar: Kaçça, Kızılca ve Şorca) biridir ve Ashıs (Askiz), İs (Yesin), Töö (Töy) ve Piltir (Beltir) alt ağızlarına ayrılır[1]

Kaynakça

  1. ^ Gülsüm Killi Yılmaz (2007), Hakas Ağız Araştırmaları Tarihi Üzerine 5 Kasım 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Modern Türklük Araştırmaları Dergisi (2007), 4/3:105-124

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Hakaslar</span> Rusyada etnik grup

Hakaslar, Sayan dağlarından kuzey denizine doğru Yenisey Nehri boyunca uzanan bölgede oturan göçebe Türk boylarına denir. Hakaslar, Abakan Türkleri, Yenisey Kırgızları, Minusinsk Tatarları veya Abakan Tatarları gibi değişik adlarla da anılmışlardır.

Lehçe ya da diyalekt, bir dilin belli bir coğrafî bölgedeki insanlar tarafından konuşulan çeşididir. Lehçe sözcüğü Türkçeye Arapçadan geçmiştir. Lehçe anlamında bazı sözlüklerde diyelek ve ağgan sözcükleri de bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Gürgentepe</span> Ordunun ilçesi

Gürgentepe, Ordu ilinin bir ilçesidir. 4 Temmuz 1987 tarihinde ilçe olmuştur. 7 Ağustos 1955 tarihinde Akmescit ve Ağızlar köylerinin birleşmesiyle Gölköy ilçesine bağlı bir belde olarak belediye birimleri kurulmuştur. Yaz aylarında okulların tatil olması ve fındık zamanı geldiğinde nüfusu genellikle artmaktadır. Ordu şehir merkezine 1 saat, Tokat'a ise 4 saat uzaklıktadır.

<span class="mw-page-title-main">Gagavuzlar</span> Güney Moldova ve güneybatı Ukraynanın Türk etnik grubu

Gagavuzlar ya da Gagauzlar, bugünkü Moldova Cumhuriyeti'nde, başta Gagavuzya olmak üzere kuzeydoğu Bulgaristan, Ukrayna, Romanya ve Yunanistan'da yaşayan, çoğunluğu Ortodoks Hristiyan olan bir Türk halkı. Ayrıca Trakyanın yerli halkı Müslüman Gacalların ve Marmara, Batı Karadeniz'in yerli halkı olan Manavların Yörük olmayan katmanının nüfusunun Gagavuzlardan geldiğine inanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Fars (eyalet)</span>

Fars Eyaleti, İran'ın 31 eyaletinden birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Esat Sagay</span> Türk asker, eğitimci ve devlet adamı

Mehmet Esat Sagay, Türk devlet adamı.

<span class="mw-page-title-main">Cornwall</span>

Cornwall veya Kernevekeli, Güney Batı İngiltere'de bir county'dir. Bölgenin tarihî merkezleri Bodmin ve Launceston iken, idarî merkezi Truro şehridir.

<span class="mw-page-title-main">Horasan Türkçesi</span>

Horasan Türkçesi, İran'ın kuzeydoğusunda ve komşu Türkmenistan'ın Amu Derya ötesine kadar yaşayan Horasan Türkleri tarafından konuşulan Oğuz öbeğine ait yazı dili olmayan bir Türk dilidir. Anadili olarak konuşanların sayısı 2014 yılında 886 bin olarak tespit edilmiştir.

Anadolu ağızları, Türkiye Türkçesi ağız bölgesinin Anadolu kolunda yer alan ağızlardır. Eski Osmanlı İmparatorluğu coğrafyasında konuşulan Türkiye Türkçesi Anadolu'da çeşitli ağızlarla konuşulmaktadır. Ağızların sebebi, göçler, iklim, coğrafya ve dilin kendisine ait özelliklerdir. İletişim ve medya teknolojileri ile bütün yurtta İstanbul ağzı genelleşmekte, yöresel ağızlar giderek azalmaktadır.

Necati Demir, Türk öğretmen ve Türkoloji üzerine araştırmalar yapan halen Gazi Üniversitesi'nde görevli profesör.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Türkçesi ağızları</span>

Türkiye Türkçesi ağızları, Hazar Denizi’nin batısında, Azerbaycan sahasının hemen batısında başlayıp Anadolu, Irak, Suriye, Balkanlar coğrafyasında konuşulan tarihî Osmanlı Türkçesinin bugünkü devamı olan Türkiye Türkçesi ağızlarıdır. Uluslararası dil bilimsel ölçülere göre her dilin konuşma biçimi, yerel farklılıkları bir ve halkın bir bölümünün kullandığı farklı bir çeşidi lekttir. Eğer lektler bir coğrafî bölgeye aitse o zaman diyalekttir ya da ağızdır.

<span class="mw-page-title-main">Kardeş</span>

Kardeş, anne veya babadan en az birinin ortak olduğu kişilerin birbirlerine göre durumuna verilen addır. Kardeşler erkek ya da kız olabilirler. Birçok toplumda kardeşler anne babalarıyla birlikte aynı ortamda oynayarak ve eğlenerek çocukluklarını birlikte geçirerek büyürler. Bu kalıtsal ve fiziksel yakınlık birbirlerine karşı sevgi ya da düşmanlık gibi duygusal hisler beslemelerine neden olur.

Zeynep Korkmaz, Türkolog ve akademisyendir.

Rumeli ağızları, Türkiye Türkçesi ağız bölgesinin Balkanlar bölgesinde; Rumeli kolunda yer alan ağızlardır. Eski Osmanlı İmparatorluğu coğrafyasında konuşulan Türkiye Türkçesi Rumeli'de çeşitli ağızlarla konuşulmaktadır.

Kızıllar ya da Hızıllar, Rusya'nın orta güney bölgesindeki Hakasya'da yaşayan Türk halklarından Hakasların kabilesi.

Kaçlar ya da Haaslar, Rusya'nın orta güney bölgesindeki Hakasya'da yaşayan Türk halklarından Hakasların kabilesi.

Koyballar ya da Hoyballar, Rusya'nın orta güney bölgesindeki Hakasya'da yaşayan Türk halklarından Hakasların kabilesi.

<span class="mw-page-title-main">Yenisey Kırgızları</span> Eski bir etnik topluluk

Yenisey Kırgızları ya da Eski Kırgızlar, günümüzde Krasnoyarsk Krayı sınırlarında kalan Sayan-Altay bölgesinde, Baykal Gölü'nün batısında Yenisey Nehri'nin aşağısında Minusinsk'in güney kısımlarında MÖ 3 yüzyıldan MS 13. yüzyıla kadar yaşamış eski Türk halkı. Tarihte Kırgız adıyla anılan en eski ilk halk olup günümüzdeki Hakaslar, Fuyü Gırgıs dilini konuşan Fuyü Kırgızları, Kırgızlar, Altaylar ve Sayan dillerini konuşan Tuvalar/Tofalar/Duhalar/Soyotlar gibi Türk halklarının atalarından biridir. Yenisey Kırgızları Antik ve Orta Çağ Orta Asya'sının askeri-siyasi ve etno-kültürel tarihinde önemli bir rol oynamışlardır.

Batı Rumeli ağızları Türkiye Türkçesi ağızlarının Rumeli ağız bölgesinde yer alan alt ağız gruplarından biridir. Batı Rumeli sınırları içinde, tamamen veya kısmen olmak üzere Bulgaristan, Makedonya, Kosova, Arnavutluk, Karadağ, Sırbistan, Bosna-Hersek devletleri bulunur. Romanya ve Yunanistan’ın Rumeli ana bölgesindeki alt grup aidiyeti tartışılmaya muhtaçtır.

<span class="mw-page-title-main">Snowballing</span>

Snowballing, ağıza alınan erkek menisinin; iki erkek, iki kadın veya bir erkek ve bir kadın tarafından genelde öpüşme vasıtasıyla ağızdan ağıza aktarıldığı cinsel aktivite. Öpüşme dışında ağızdan ağıza akıtılarak veya tükürülerek de sperm transferi gerçekleştirilmektedir. Grup sekslerde, özellikle de porno sektörü tarafından çekilen grup seks videolarında, sıklıkla yapılmaktadır.