İçeriğe atla

Sabah el-Ahmed el-Cabir es-Sabah

Sabah el-Ahmed el-Cabir es-Sabah
الشيخ صباح الأحمد الجابر الصباح
Kuveyt Emiri
Hüküm süresi29 Ocak 2006 - 29 Eylül 2020
Önce gelenSaad el-Abdullah el-Salim el-Sabah
Sonra gelenNevaf el-Ahmed el-Cabir es-Sabah
Kuveyt Başbakanı
Hüküm süresi13 Temmuz 2003 - 29 Ocak 2006
Önce gelenSaad el-Abdullah el-Salim el-Sabah
Sonra gelenNâsır el-Muhammed el-Ahmed el-Sabah
Veliaht(lar)Nevaf el-Ahmed el-Cabir es-Sabah
Doğum16 Haziran 1929(1929-06-16)
Kuveyt Şehri, Kuveyt
Ölüm28 Eylül 2020 (91 yaşında)
Rochester, Minnesota, Amerika Birleşik Devletleri
HanedanEs-Sabah Hanedanı
BabasıAhmed el-Cabir el-Sabah
AnnesiMünire El-Ayyar
Diniİslam

Sabah el-Ahmed el-Cabir es-Sabah (Arapça: الشيخ صباح الأحمد الجابر الصباح; (d. 16 Haziran 1929, Kuveyt Şehri - ö. 29 Eylül 2020, Rochester), Kuveyt emiri ve Kuveyt Askeri Kuvvetleri Komutanıydı. 29 Ocak 2006 tarihinde Milli Meclisinin onayıyla başa geçti ve 29 Eylül 2020'de ölümüne kadar görev yaptı. Şeyh Sabah eski Kuveyt Emirlerinden Şeyh Ahmed el-Cabir el-Sabah'ın dördüncü oğludur ve hayatta iken Es-Sabah ailesinin başıydı. Unvanlarından biri "insanlık prensi" idi, aynı zamanda körfez devletlerinde ve Arap dünyasında insani çalışmaları ve diplomatik siyasetiyle sevildi.

Hayatı

1930 yıllarında ilkokulu El-Mubarekiyye Ana Okulu'nda okudu ve sonradan tahsilini özel öğretmenlerin yardımlarıyla bitirdi. 1954 ve 1955 yılları arası Merkezi Belediye Konseyi Komitesi'nde üye olarak görev yaptı. 1955 yılında Sosyal İsleri ve Çalışma Otoritesi başkanı, 1956 yılında da Ülke İşleri Yüksek Konseyi üyesi oldu. 9 Eylül 1956 ve 17 Ocak 1962 tarihleri arası Basın ve Yayın Otoritesi Başkanı olarak görev yaptı. Şeyh Abdullah es-Salim es-Sabah zamanında bağımsızlık sonrası 17 Ocak 1962'de başa geçen ilk kabinede Enformasyon Bakanı olarak görev yaptı.

Şeyh Sabah kendisini Temmuz 2003'te Şeyh Saad el-Abdullah es-Salim es-Sabah'ın yerine başbakan olarak atayan önceki Emir Cabir el-Ahmed es-Sabah'ın üvey kardeşidir. Daha önce 1963-2003 arası 40 yıl sureyle Dışişleri Bakanı olarak görev yaptı ve dünyanın en uzun süre görev yapan Dışişleri Bakanları'ndan biriydi.

Sabah, Kuveyt Emiri olmadan önce 1963-1991 ve 1992-2003 yılları arasında Kuveyt Dışişleri Bakanıydı. Dışişleri Bakanı olarak Basra Körfezi Savaşı'ndan sonra Kuveyt'in uluslararası ilişkilerini eski haline getirdi. Dışişleri Bakanı olarak görev yaptığı sırada da Birinci Başbakan Yardımcısıydı. 1965'ten 1967'ye kadar Maliye Bakanı vekilliği yaptı.

13 Temmuz 2003 - 29 Ocak 2006 tarihleri arasında Kuveyt Başbakanı olarak görev yaptı.

1990 senesinde Irak Savaşı öncesi eşi Şeyha Fitooh'u kaybetti. İki oğlu ve bir kızı vardır. İlk oğlu Şeyh Nasir Kraliyet Sarayının (Divan Emiri) bakanıdır ve dünyanın en büyük İslami Sanat Koleksiyonunun (Es-Sabah Koleksiyonunun) sahibidir. İkinci oğlu Şeyh Hamid iş adamıdır ve Burgan Bank, Gulf Insurance ve Marina Mall gibi Kuveyt'teki en büyük holdinglerin başındadır. Kızı Şeyha Salwa Temmuz 2002 tarihinde göğüs kanseri nedeniyle hayatını kaybetti. Şeyh Sabah kızına olan düşkünlüğü dolayıyla sarayına "Salwa Sarayı" (Dar Salwa) adını verdi. Oğlu Şeyh Ahmet gençken 1969 yılında trafik kazası nedeniyle öldü.

en zengin on üçüncü devlet başkanı olarak yer aldı.

Ocak 2006 Krizi

15 Ocak 2006 tarihinde önceki Emir Şeyh Cabir el-Ahmed es-Sabah hayatını kaybetti ve yerine Veliaht Prensi Şeyh Saad el-Abdullah es-Salim es-Sabah geçti. Bu durumda Şeyh Sabah Başbakanlık görevini sürdürerek Veliaht Prensi olacaktı. Ama sağlık durumu nedenleriyle Şeyh Saad bu görevi sürdüremedi. Alzheimer hastalığına yakalandığına iddia edilen Şeyh Saad çekilmek zorunda kaldı ve bu nedenle kraliyet ailesinde büyük tartışmalar sonrası 23 Ocak 2006 tarihinde Şeyh Saad Emir görevini bırakmayı kabullendi. Aynı zamanda 24 Ocak günü Kuveyt Parlamentosu Şeyh Saad'in çekilme dilekçesini almadan önce Şeyh Saad'in Emir olamayacağına karar vermişti. Bu durumda Kuveyt Kabinesi Şeyh Sabahı Emir adayı olarak gösterdi. Bu görevi kabul eden Şeyh Sabah 29 Ocak 2006 tarihinde Milli Millet Meclisinin onayıyla Emir ilan edildi.

Şeyh Sabah zamanında yapılan değişikler

  • Kadınların oy hakki verildi (Kuveyt kabinesinde su anda üç bayan bakan bulunmaktadır).
  • Kamu toplantılarını yasaklayan kanunun iptali.
  • Özel gazete ve televizyonların ruhsat almalarının kolaylaştırılması .
  • El-Sabah ailesinin aylıklarının 8 milyon Kuveyt Dinarından (25 milyon USD) 50 milyon Kuveyt Dinarına (171 milyon USD) çıkarılması.
  • Arap dünyasında Kuveyt'e en özgür basına sahip olması için getirilen yeni medya kanunu.[1][2]

İnsan hakları ihlali

Al-Sabah, kendisine açıkça saygısızlık ettiği için birkaç milletvekilini hapse attı.[3][4]

Ölümü

Es-Sabah, aylarca hastanede kaldıktan sonra uzun süreli sağlık sorunları nedeniyle 29 Eylül 2020'de Amerika Birleşik Devletleri'nin Minnesota Eyaleti'nin Rochester şehrinde bir hastanede 91 yaşında öldü.[5] Ölümünün ardından Kuveyt'te 40 gün boyunca ulusal yas ilan edildi.[6]

Ödülleri

Kaynakça

  1. ^ "Washington post". 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2007. 
  2. ^ "Arab Times". 5 Nisan 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2007. 
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 23 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Eylül 2020. 
  4. ^ "Arşivlenmiş kopya". 24 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Eylül 2020. 
  5. ^ "Kuwait's Emir Sheikh Sabah dies at age 91". Al Jazeera. 29 Eylül 2020. 29 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Eylül 2020. 
  6. ^ "Kuwait announces 40-day mourning following Amir's demise". Kuveyt Haber Ajansı. 29 Eylül 2020. Erişim tarihi: 1 Ekim 2020. 
  7. ^ "Küveyt Dövlətinin Əmiri şeyx Sabah əl-Əhməd əl-Cabir əs-Sabahın “Heydər Əliyev” ordeni ilə təltif edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 9 fevral 2009-cu il tarixli, 136 nömrəli Sərəncamı. e-qanun.az 9 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Azerice)
  8. ^ "Kuveyt Emiri el Sabah'a Devlet Nişanı". Anadolu Ajansı. 21 Mart 2017. 21 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2017. 
Sabah el-Ahmed el-Cabir es-Sabah
Es-Sabah Hanedanı
Doğumu: 16 Haziran 1929
Resmî unvanlar
Önce gelen:
Saad el-Abdullah el-Salim el-Sabah
Kuveyt Emiri
2006-2020
Sonra gelen:
Nevaf el-Ahmed el-Cabir es-Sabah
Siyasi görevi
Önce gelen:
Saad el-Abdullah el-Salim el-Sabah
Kuveyt Başbakanı
2003-2006
Sonra gelen:
Nâsır el-Muhammed el-Ahmed el-Sabah

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Sabah Hanedanı</span>

Sabah,, Kuveyt'in kraliyet ailesidir. 1752'de Birinci Sabah'in Şeyhliğinden beri hükümleri sürmektedirler ve kökleri Kuveyt'e on yedinci yüzyılda göç eden Beni Utub kabilesine dayanır. Bölgeye Beni Halid kabilesi onlardan önce gelmişti, ama kabile bölgeyi terk edince topraklar Es-Sabah'lara kalmıştı. Daha sonra gelen Şeyhler Birinci Sabah'ın torunlarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Ahmed el-Cabir es-Sabah</span>

Ahmed el-Cabir es-Sabah, 29 Mart 1921 - 29 Ocak 1950 yılları arası Kuveyt şeyhi ve Es-Sabah ailesinden onuncu hükümdardı.

Şeyh Cabir Bin Abdullah (1770–1859) Kuveyt'in Es-Sabah ailesinden üçüncü melikesiydi ve 1814 – 1859 yılları arası hizmet verdi. Yerine geçtiği I. Abdullah es-Sabah'ın en büyük oğluydu.

Şeyh II. Abdullah bin Sabah el-Sabah Paşa Kuveyt'in beşinci Şeyhi olarak hizmet verdi. Abdullah yerine geçtiği II. Sabah es-Sabah'ın en büyük oğluydu ve Kasım 1866 – Mayıs 1892 tarihleri arası Kuveyt'in Şeyhiydi. 1871 yılında Şeyh Abdullah Osmanlı hükümdarlığını kabullenerek Paşa olmuştu.

<span class="mw-page-title-main">Mübarek es-Sabah</span>

Şeyh Mübarek Bin Sabah Es-Sabah Paşa Mayıs 18 1896 – 28 Kasım 1915 tarihleri arası Kuveyt Şeyhi olarak hizmet verdi. Kardeşi Muhammed es-Sabah'ı öldürdükten sonra Şeyh olan Mübarek, Kuveyt'in yedinci Şeyhiydi. Aynı zamanda Mübarek ondan sonra gelen ve Kuveyt'in iki önemli Şeyhlerinden kabul edilen II. Cabir es-Sabah ve Salim el-Mübarek es-Sabah'ın babasıydı. Bu iki kardeş sonradan Es-Sabah ailesinin Al-Cabir ve Al-Salim dalları yarattı.

<span class="mw-page-title-main">Salim el-Mübarek es-Sabah</span>

Salim el-Mübarek es-Sabah, Es-Sabah Hânedanı'ndan Kuveyt'in dokuzuncu şeyhiydi.

<span class="mw-page-title-main">Abdullah es-Salim es-Sabah</span> 1950den 1965e kadar Kuveyt Şeyhliği hükümdarı

Abdullah el-Salim el-Sabah Salim el-Mübarek es-Sabah'ın büyük evladıydı. Şeyh Abdullah 29 Ocak 1950 – 24 Kasım 1965 yılları arası Emirlik yaptı ve Es-Sabah ailesinden onbirinci melikeydi. Kuzeni Ahmet Al-Cabir Al-Sabah öldükten sonra Şeyh olan Abdullah babasının ölümü sonrası saltanat vekilliği yapmıştı. Ataları gibi olmayan Şeyh Abdullah İngiliz'den çok Arap destekçisiydi ve 19 Haziran 1961 tarihinde İngiltere'yle imzaladığı anlaşma sonrası İngilizlerin hâkimliğine son vermişti. 1961 yılında Anayasayı başlatan Abdullah 1963'te Parlâmentoyu kurdu. Aynı zamanda Abdullah kendini Emir ilan etti.

<span class="mw-page-title-main">Cabir el-Ahmed es-Sabah</span>

Cabir el-Ahmed el-Sabah Kuveyt'in on üçüncü emiri olarak 31 Aralık 1977 tarihinden ölümüne kadar emir olarak görevini sürdürdü.

Saad el-Abdullah es-Salim es-Sabah, Kısa bir süre için 15 Ocak 2006 – 24 Ocak 2006 tarihleri arası Kuveyt emiriydi. Ölen Şeyh Cabir'in yerine geçen Saad Kuveyt'in ondördüncü Emiri oldu ve Es-Sabah ailesinin Salim dalındandır. Saad Kuveyt'in on birinci Emiri olan ve 1950 – 1965 yılları arası hizmet veren Abdullah es-Salim es-Sabah'ın en büyük çocuğuydu.

<span class="mw-page-title-main">Kuveyt emirleri listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Kuveyt Devleti emiri, Kuveyt'in hükümdarı ve devlet başkanıdır ve ülkenin en güçlü makamıdır. Kuveyt emirleri es-Sabah Hanedanı'nın üyeleridir.

<span class="mw-page-title-main">Hamed bin Casim bin Cabir es-Sani</span>

Hamad bin Casim bin Cabir es-Sani, Katarlı bir politikacı ve 3 Nisan 2007 - 26 Haziran 2013 tarihleri arası eski Katar Başbakanı ve kraliyet ailesinin bir üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">Cabir el-Mübarek el-Hamad es-Sabah</span> Kuveyt başbakanı

Cabir el-Mübarek el-Hamad es-Sabah, 2011-2019 tarihleri arası Kuveyt Başbakanı olarak görev yapmış Kuveytli siyasetçi ve Es-Sabah Hanedanı üyesidir. Daha önce Başbakan Birinci Yardımcısı ve Savunma Bakanı olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Kuveyt başbakanları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Kuveyt başbakanı, Kuveyt'in hükûmet başkanıdır. Kuveyt Anayasası'nın 56. Maddesi uyarınca Kuveyt emiri tarafından atanır. Kuveyt emiri ve Ulusal Meclis başkanından sonra ülkedeki en güçlü üçüncü yetkili olan başbakan, Kuveyt Hükûmetinin yürütme organına liderlik eder.

<span class="mw-page-title-main">Nevaf el-Ahmed el-Cabir es-Sabah</span> Kuveyt emiri

Nevaf el-Ahmet el-Cabir es-Sabah, 2020'den öldüğü güne kadar Kuveyt Emiri ve Kuveyt Silahlı Kuvvetleri başkomutanı. 29 Eylül 2020'de üvey kardeşi ve önceki emir Sabah el-Ahmed el-Cabir es-Sabah'ın ölümü üzerine veliaht prens olarak Kuveyt Devleti Emiri olarak tahta geçti. Nevaf, emir ve veliaht prenslerinin el-Cabir ve es-Salim aileleri arasında değiştiği Es-Sabah ailesinin geleneğine göre 7 Şubat 2006'da veliaht prensliğe getirildi. Ayrıca veliaht prens olduğu dönemde dünyanın en yaşlı veliaht prens unvanını elinde bulundurdu.

<span class="mw-page-title-main">Nasır Sabah el-Ahmed es-Sabah</span>

Şeyh Nasser Bin Sabah Al-Ahmad Al-Sabah, Kuveyt Kraliyet ailesi mensubu siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Ahmed Nevaf el-Ahmed es-Sabah</span> Kuveytli siyasetçi

Ahmed Nevaf el-Ahmed es-Sabah Kuveytli politikacı ve askerî yetkili. Temmuz 2022'de Kuveyt başbakanı oldu. 2020'den öldüğü 16 Aralık 2023'e kadar Kuveyt Emiri olarak görevde bulunan Nevaf el-Ahmed el-Cabir es-Sabah'ın oğludur.

<span class="mw-page-title-main">Mişel el-Ahmed el-Cabir es-Sabah</span> 17. Kuveyt emiri

Mişel el-Ahmed el-Cabir es-Sabah, Asya ülkesi olarak Arap Yarımadası'nda bulunan Kuveyt'in 16 Aralık 2023 tarihinden bu yana emiridir. Meşal kariyerinin çoğunu Kuveyt'in güvenlik ve istihbarat teşkilatında geçirdi. Emirliğe yükselmeden önce dünyanın en yaşlı veliahtıydı.

<span class="mw-page-title-main">Kuveyt veliaht prensi</span> Kuveyt emirinin varislerinin listesi

Kuveyt Devleti veliaht prensi, Kuveyt emirinin veliahtıdır. Kuveyt Anayasası'nın 4. Maddesi uyarınca bu makam sadece Şeyh Mübarek es-Sabah'ın soyundan gelenler tarafından doldurulabilir ve Emir'in tahta çıkışından itibaren bir yıl içinde atanması gerekir. Bu atama, Emir'in aday göstermesi ve özel bir oturumda üyelerinin çoğunluğunun oyuyla Ulusal Meclis tarafından onaylanması kombinasyonuyla yürürlüğe girer. Bu gerçekleşmezse Anayasa, Emir'in Şeyh Mübarek es-Sabah'ın soyundan gelen üç kişiyi aday göstermesini ve Ulusal Meclisin bunlardan birine Veliaht Prens ya da veliaht olarak bağlılık yemini etmesini gerektirmektedir. Atanacak kişinin aynı zamanda reşit olması, akli dengesinin yerinde olması ve Müslüman bir anne babanın meşru oğlu olması gerekmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Muhammed Sabah es-Salim es-Sabah</span> Kuveytli kraliyet mensubu ve siyasetçi (d. 1955)

Muhammed Sabah es-Salim es-Sabah Kuveytli seçkin bir siyasetçi, ekonomist ve diplomattır. Kendisi 4 Ocak 2024 - 15 Nisan 2024 tairhileri arasında Kuveyt başbakanı olarak görev yapmıştır. Mevcut görevinden önce Kuveyt başbakan yardımcısı olarak görev yapmış ve ülkenin yönetimine ve uluslararası ilişkilerine önemli katkılarda bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Ahmed el-Abdullah es-Sabah</span> Kuveytli siyasetçi ve soylu

Ahmed el-Abdullah el-Ahmed es-Sabah, Kuveytli ekonomist, politikacı ve iktidardaki es-Sabah Hanedanı'nın bir üyesidir. 2009-2011 yılları arasında petrol bakanı olarak görev yaptı 15 Mayıs 2024'ten beri Kuveyt'in başbakanıdır.