İçeriğe atla

Sıdkı Zilan

Sıdkı Zilan
Doğum2 Mart 1967 (57 yaşında)
Diyarbakır
Meslekavukat, yazar, siyasetçi

Sıdkı Zilan (d. 2 Mart 1967, Diyarbakır), Kürt yazar ve siyasetçi.

Biyografi

2 Mart 1967 yılında Diyarbakır’da doğdu. Zîlan Ailesi Hani İlçesi Anıl, Kuyular ile Dicle’ye bağlı bir köyde yaşıyor. Babası (Mele Ahmet) ve dedesi (Büyük Mele Ahmet) çevrede tanınan iki şahsiyettir.

İlkokulu Kuyular köyünde okudu. 1977 yılında Diyarbakır İmam Hatip Lisesi Ortaokuluna kayıt yaptı. 1985 yılında Diyarbakır İmam Hatip Lisesinden mezun oldu. Diyarbakır’ın Kulp ve Hani ilçelerine bağlı köylerde, 1988-1996 yılları arasında imamlık yaptı. 1992 yılında Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesini bitirdi. Diyarbakır Barosuna bağlı olarak avukatlık yapmaktadır.

Refah Partisi ile üyelik düzeyinde ilişkilendi. Fazilet Partisi ile Saadet Partisi'nin Diyarbakır İl Teşkilatında çalıştı. 1999 yılında Fazilet Partisi Diyarbakır Merkez Sur İlçesi Belediye Başkan adayı, 2003 yılında Saadet Partisi Diyarbakır milletvekili adayı oldu.

2005 yılında Kürt Ulusal Birlik Hareketi’nin (TEVKURD) kurucuları arasında yer aldı. Bir dönem TEVKURD sözcülüğü yaptı.

2011 yılında Diyarbakır'da düzenlenen Türkiye'de Kürdistan Konferansı'na TEVKURD adına delege olarak katıldı.

2012 yılı Haziran ayında Diyarbakır'da kuruluşunu ilan eden Kürdistan İslami İnisiyatifi (Azadi İnisiyatifi)'nin kurucuları arasında yer aldı.

2013 yılında Diyarbakır'da toplanan "Kuzey Kürdistan Birlik ve Çözüm Konferansı"na Kürdistan İslami İnisiyatifi (AZADÎ) adına delege olarak katıldı. Halen Azadî Hareketi Genel Sekreteridir.

Zazaca (Zazakî) dergi, gazete (Newepel) ve internet sitesi (zazaki.net) çalışmalarına destek verdi. Siyaset, Kürd Sorunu ve İslami Hareketlere dair çok sayıda yazısı değişik gazete ve internet sitesinde yayınlandı.

Türkçe, Arapça, Kurmanci ve Zazaca bilen Sıdkı Zilan evli ve 8 çocuk babasıdır.

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Zazaca</span> Zazalar tarafından Türkiyenin doğu ve güneydoğusunda konuşulan bir dil

Zazaca, Hint-Avrupa dil ailesinin İran dilleri grubunda bulunan Kuzeybatı İran koluna bağlı bir dildir. Zazalar tarafından Türkiye'nin doğusunda Bingöl, Elâzığ, Erzincan, Erzurum, Sivas ve Tunceli; güneydoğusunda Diyarbakır, Adıyaman, Şanlıurfa ile Muş'un Varto ilçesi ve Bitlis'in batısında Mutki ilçesi civarındaki köylerde yoğunlukla konuşulur. Zazacaya gramer, genetik, dil bilimi ve söz varlığı açısından en yakın diller Hazar Denizi kıyılarında konuşulan Talışça, Tatça, Gilekçe, Simnanca, Sengserce ve Mazenderancadır.

<span class="mw-page-title-main">Şeyh Said İsyanı</span> 1925te Şeyh Said tarafından başlatılan isyan

Şeyh Said İsyanı, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde merkezî yönetime karşı girişilen, geniş çaplı, Kürt ve Zaza aşiretlerin destek verdiği Kürt milliyetçisi ve hilâfet taraftarı ayaklanma.

<span class="mw-page-title-main">Kürdistan bayrağı</span> Kürtlerin ulusal paçavrası

Kürdistan bayrağı, Kürdistan'ı temsil eden bayrak. Irak'a bağlı Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin resmi bayrağı olarak kanunlaşmıştır. Kürtler tarafından ulusal bayrak kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kürdistan</span> Orta Doğuda Kürtlerin yoğunlukta olduğu bölgelerin genel adı

Kürdistan Kafkaslar'ın güneyi ve Orta Doğu'da, Ermenistan, Irak, İran, Suriye ve Türkiye'ye ait toprakların bir kısmını kapsayan jeokültürel bölge. Siyasi bakımdan özerk, federal bir bölge olarak uluslararası resmî tanınmaya sahip olan tek bölge Irak'ın Kürdistan Bölgesel Yönetimi'dir. Bölgenin kuzeybatı İran’a karşılık gelen kısmı Kürdistan adıyla eyalet statüsündedir. Ayrıca Suriye'de de Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi tek taraflı olarak ilan edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Hatip Dicle</span> Kürt asıllı türk politikacı ve siyasetçi

Hatip Dicle, Kürt asıllı Türk siyasetçi. 1991 yılında Diyarbakır milletvekili seçildi fakat 2 Mart 1994 tarihinde TBMM tarafından Leyla Zana, Selim Sadak ve Orhan Doğan ile Dicle'nin milletvekili dokunulmazlığı kaldırıldı. Yargılandıktan sonra on yıl cezaevinde kaldı. 2004'te tahliye edilen Dicle 12 Haziran genel seçimlerinde Emek, Özgürlük ve Demokrasi Bloğu Diyarbakır bağımsız adayı olarak vekil seçildi fakat vekilliği Yüksek Seçim Kurulu tarafından iptal edildi.

<span class="mw-page-title-main">Cibranlı Halid Bey</span> Kürt siyasetçi

Miralay Cibranlı Halid Bey, Osmanlı Devleti ve Türkiye'nin subayı. Kürt İstiklal Komitesine başkanlık ettiği ileri sürülmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Mustafa Kamalak</span> Türk siyasetçi

Mustafa Kamalak, Türk avukat, siyasetçi ve eski Saadet Partisi genel başkanıdır. Necmettin Erbakan'ın ölümünden sonra Saadet Partisinin genel başkanı seçildi ve 30 Ekim 2016 tarihinde Saadet Partisi 6. Olağan Kongresi'nden sonra genel başkanlık görevini Temel Karamollaoğlu'na devretti.

<span class="mw-page-title-main">Cigerxwîn</span> Kürt şair (1903-1984)

Cigerxwîn ya da Cegerxwîn, Kürt Marksist şair, edebiyatçı, yazar ve tarihçi.

<span class="mw-page-title-main">Numan Kurtulmuş</span> 30. Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanı

Numan Kurtulmuş, Türk siyasetçi ve akademisyendir. Türkiye Büyük Millet Meclisinin 30. başkanıdır.

Mehmet Şükrü Sekban, Kürt doktor ve siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Zilan Katliamı</span> Kürt sivillere karşı yapılmış katliam

Zilan Katliamı, diğer adlarıyla Zilan Deresi Katliamı veya Zilan Deresi Kırımı, 1930 yılının Temmuz ayında Ağrı Dağı İsyanları sırasında Ferîk Salih Omurtak komutasındaki 9. Kolordu tarafından Üçüncü Ağrı Harekâtı başlatılmadan önce, Van ilinin Erciş ilçesinde yer alan Zilan Deresi'ne sığınan Kürt sivillere yönelik gerçekleştirilen katliamdır. 16 Temmuz 1930 tarihli Cumhuriyet gazetesine göre 15.000 kişi, bizzat Ağrı İsyanları'nda da yer alan Kürt yazar Hesen Hîşyar Serdî'ye göre Ademan, Sipkan, Zilan ve Hesenan aşiretlerden oluşan 18 köyden 47.000 köylü, Ermeni araştırmacı Garo Sasuni'e göre ise 5.000 kadın, çocuk ve yaşlı öldürülmüştür. Almanya merkezli Berliner Tageblatt gazetesi, 3 Ekim 1930 tarihli sayısında olayları "Türkler, Zilan bölgesinde 220 köyü imha etti ve 4.500 kadın ve yaşlıyı katletti." şeklinde aktarmıştır. Sovyetler Birliği Bilimler Akademisi ise şöyle aktarmıştır: "Zilan Bölgesi vadilerinden birinde 1.550 kişi kesildi, Erciş bölgesinde 200 köy yakıldı, Patnos sahasında yakılıp yıkılmayan tek köy kalmadı. Türk askerleri, Kürtlerin hayvanlarını da alıp aşırdılar."

<span class="mw-page-title-main">Kürt milliyetçiliği</span> siyasal ideoloji

Kürt milliyetçiliği, Kürtlerde, halk olma bilincinin kültürel ve siyasal eyleme yönlendirilmesini ifade eden kavramdır. Kürtlerin çoğunluk olduğu toprakları Kürdistan olarak tanımlayan ve bağımsız bir Kürt devleti kurulmasını savunan siyasi hareket olmakla birlikte, Kürtlerin yaşadıkları topraklarda diğer etnik gruplar ile eşit haklara sahip olmasını, Kürtçenin resmî dil ve eğitim dili olmasını savunan siyasi görüştür.

<span class="mw-page-title-main">Millî Görüş</span> İslamcı ve muhafazakâr ideoloji

Millî Görüş veya Erbakancılık, Necmettin Erbakan tarafından kurulan, 1969 yılında "Bağımsızlar Hareketi" ile başlayan ve ilk olarak Millî Nizam Partisi ile partileşerek günümüze kadar gelen İslamcı ideoloji ve siyasi akım. Günümüzde Türkiye'de Yeniden Refah Partisi ile Saadet Partisi resmî olarak Millî Görüş ideolojisini benimsemektedir. Ancak her iki parti de Millî Görüş'ün tek temsilcileri olduklarını iddia edip birbirlerini Millî Görüş'e karşı ihanetle suçlamaktadırlar.

Arif Tekin, Kürt kökenli Türk yazar, eski imam.

Lolan aşireti, Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesinde yaşayan Dersim aşiretlerinden birisi olan ve Zazaca konuşan Zaza aşireti. Pülümür, Çemişgezek, Varto, Nazımiye, Hınıs,Tercan, Aşkale, Tekman, Bayburt, Kelkit, Ardahan, Bingöl, Erzincan, Kahramanmaraş gibi geniş bir coğrafyaya yayılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Hacı Baba Şeyh</span> Mahabad Kürt Cumhuriyetinin başbakanı

Hacı Baba Şeyh, Mahabad Cumhuriyeti'nin tek (Serokwezîr) başbakanıdır.

Kürdistani Parti kısaca PAKURD, 26 Mayıs 2014 tarihinde 500 delegenin imzasıyla kurulan Kürt milliyetçi siyasi parti. Partinin öncülü sivil itaatsizlik eylemleri düzenleyen Kürdistan Vicdan İnisiyatifi'dir. Partinin kurucusu ve lideri İbrahim Halil Baran'dır. PAKURD, 21 Aralık 2023'te 2. Olağan Kongresi'ni yapmış ve Genel Başkanlığa Gewran Goyî seçilmiştir. Parti amaçlarını "Açık Kürdistancı siyaset, Kürdistan milliyetçiliği, şiddet karşıtlığı ve sivil toplumculuk" olarak deklare etmiştir.

Türkiye'de Kürtlere yönelik insan hakları ihlâlleri, Türkiye'de yaşayan Kürtlere karşı işlenmiş olan insan hakkı ihlallerini incelemektedir.

Hani Mojtahedy, Kürt şarkıcı-şarkı yazarıdır. Geleneksel Fars müziğini ve Kürt şarkı sözlerini, çağdaşlaştırarak, birleştirmesiyle tanınır.

Abdulbaki Erdoğmuş İlahiyatçı, siyasetçi, milletvekili ve yazardır. Milletvekilliği yaptığı dönemde Kürt meselesi ile din ve vicdan özgürlüğüyle ilgili bir rapor hazırlamıştır. Aktif siyaseti bıraktıktan sonra başta Kürt sorunu olmak üzere çeşitli konularda çalışmalar yürütmeye devam etmiştir.