İçeriğe atla

Süreyya Pakzad

Süreyya Pakzad

Süreyya Pakzad (Arapçaثريا باكزاد), Afgan kadın hakları aktivistidir.[1] 1998'de kız çocuklarına okumayı öğretmekle başlayan ve günümüzde kadınlara barınak, danışmanlık ve mesleki eğitim sunan Kadının Sesi'ni kurdu.[2][3] Örgüt, 2001 yılına kadar Taliban nedeniyle gizli çalışmıştır.[2][3][4] Hatta okumayı öğrenen kızların iki katı kadarı, yakalanmaktan korkarak kitaplarını yakmak zorunda kaldı.[5] 2001 yılında Kadının Sesi resmi bir STK olarak adlandırıldı ve 2002 yılında resmi olarak Afganistan hükûmetine kayıt oldu.[2][2] Ayrıca Afgan anayasasının geliştirilmesine de yardımcı oldu.[2]

Pakzad, ABD Dışişleri'nin Uluslararası Cesur Kadınlar Ödülü'nü ve Afganistan cumhurbaşkanlığının Malali Madalyası'nı almıştır. İkisini de 2008 yılında kazanmıştır.[1][3] 2009 yılında Time 100'de yayınlanmıştır.[6]

2010 yılında Pennsylvania Üniversitesi'nden fahri doktora derecesi ve Burlington Country College'dan fahri sanat derecesinin yanı sıra, Clinton Global Citizen Award ödülünü aldı.[7] 2011 yılında Newsweek onu Dünya'yı Sallayan 150 Kadından biri olarak seçilmesini sağladı.[8] 2012'de Almanya'daki Astraia Kadın Liderlik Vakfı'ndan Yılın Kadın Lideri ödülünü aldı.[7]

Kaynakça

  1. ^ a b "International Women of Courage Award Ceremony: 2008". 17 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2017. 
  2. ^ a b c d e "Suraya Pakzad and the Long, Tough Fight for Afghan Women". 6 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2017. 
  3. ^ a b c "Suraya Pakzad | WISE Muslim Women". 10 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2017. 
  4. ^ "Interview: Suraya Pakzad - Central & South Asia - Al Jazeera English". 5 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2017. 
  5. ^ "Two Afghan women among recipients of new Women, Power and Peace Awards". 23 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2017. 
  6. ^ "Suraya Pakzad - The 2009 TIME 100 - TIME". 21 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2017. 
  7. ^ a b "VWO | Home Page". 1 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2017. 
  8. ^ "Eleven U.S. Department of State International Exchange Alumnae Among NEWSWEEK's "150 Women Who Shake the World"". 23 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2017. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Afganistan</span> Batı, Orta ve Güney Asyanın birleştiği yerde bulunan devlet

Afganistan ya da resmî adıyla Afganistan İslam Emirliği, Orta Asya'nın güneyinde denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Doğu ve güneyde Pakistan; batıda İran; kuzeyde Türkmenistan, Özbekistan ve Tacikistan; kuzeydoğuda ise Çin ile komşudur. 652.000 km² yüz ölçümlü, kuzey ve güneydoğusunu düzlüklerin oluşturduğu dağlık bir ülkedir. Başkenti ve en büyük şehri Kâbil'dir. Yaklaşık 40 milyonluk nüfusunun çoğunluğunu Peştunlar, Tacikler, Hazaralar ve Özbekler oluşturur. Ülke, uluslararası alanda Afganistan İslam Cumhuriyeti olarak tanınmaktadır. ABD'nin Afganistan'dan çekilmesine akabinde gerçekleşen Taliban saldırıları ile 15 Ağustos 2021'de Taliban'ın başkent Kâbil'i ele geçirmesi sonucunda kurulmuş olup, yönetimin devri konusundaki tartışmalar ve görüşmeler devam etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Şerbet Güla</span>

Şerbet Güla, fotoğrafı National Geographic dergisine 1985 yılında kapak olduktan sonra geniş kitlelerce tanınan Peştun kökenli Afgan.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan pasaportu</span> pasaport

Afgan pasaportu Pasaport Genel Müdürlüğü tarafından uluslararası seyahat amacıyla Afgan vatandaşlarına verilir. Geçerli bir Afgan kimlik kartına (Tazkira) sahip olan her kişi, her 5-10 yılda bir yenilenen bir Afgan pasaportu için başvurabilir ve alabilir.

<span class="mw-page-title-main">Eşref Gani</span> Afgan siyasetçi

Muhammed Eşref Gani Ahmedzay, Eylül 2014-Ağustos 2021 tarihleri arasında Afganistan'ın 5. cumhurbaşkanı ve Afganistan İslam Cumhuriyeti'nin 2. ve son cumhurbaşkanı olarak görev yapmış Afgan politikacı, ekonomist ve antropolog. Hükûmeti Taliban tarafından devrildi.

<span class="mw-page-title-main">Malali Cuya</span> Afganistanlı hak savunucusu, yazar ve siyasetçi

Malali Cuya Afganistanlı aktivist, yazar, politikacı. 2005-2007 yılları arasında Afganistan Meclisinde görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Uluslararası Cesur Kadınlar Ödülü</span>

Uluslararası Cesur Kadınlar Ödülü, ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından her yıl verilen ödül. 2007 yılından bu yana verilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Azize Sıddıki</span>

Azize Sıddiki veya Aziza Siddiqui özellikle kadın hakları konusunda çalışmalar yapan Afgan aktivist. Afgan sivil toplum kuruluşları kadın hakları koordinatörlüğü görevinde bulundu. Özellikle kırsal kesimlerde yaşayan kadınlara yönelik olarak eğitimler icra etti. Bu eğitimlerde kadınlara hakları anlatıldı, bilinçlenmeleri hedeflendi. Sıddiki bu çalışmalarıyla ilgili olarak defalarca tehdit edildi. Afganistan doğumlu olan Sıddiki, savaş dolayısıyla 8 yaşındayken ailesiyle birlikte Pakistan’a göç etti. Fakat 2003 yılında kadın hakları konusunda çalışmak üzere Afganistan'a geri döndü. 2007 yılında Uluslararası Cesur Kadınlar Ödülü’ne layık görüldü. Fakat aldığı ödülden sonra güvenlik gerekçesiyle ülkesine geri dönemedi ve Amerika Birleşik Devletleri’nden sığınma hakkı elde ederek ABD'de yaşamına devam etti. 2008 yılında engelli olanlar başta olmak üzere göçmenlere yardımcı olan Bi-lingual International Assistant Services (BIAS) ’nde çalışmaya başladı. 2009 yılında Sıddıki Gitana Productions tarafından verilen ‘’’Yılın Olağanüstü İnsanı’' ödülüne layık görüldü.

<span class="mw-page-title-main">Nilüfer Rahmani</span>

Nilüfer Rahmani Afganistan tarihinde ilk kadın sabit kanat hava kuvvetleri pilotu ve 2001 yılında Taliban'ın düşüşünden bu yana Afgan ordusundaki ilk kadın pilottur. Ailesinden ölüm tehditleri almasına rağmen, eğitimini tamamlamak için yılmadı ve 2015 yılında ABD Dışişleri Bakanlığı'nın Uluslararası Cesur Kadınlar Ödülünü kazandı.

<span class="mw-page-title-main">Nesrin Oryahil</span>

Nesrin Oryahil Afgan bakan, kadın doğum uzmanı doktor ve ebe.

<span class="mw-page-title-main">Sima Samar</span>

Sima Samar ulusal ve uluslararası forumlarda tanınmış bir kadın ve insan hakları savunucusu, aktivist ve bir sosyal hizmet uzmanıdır. Aralık 2001'den 2003 yılına kadar Afganistan Kadınlar Bakanı görevini yürütmüştür. Günümüzde Afganistan Bağımsız İnsan Hakları Komisyonu (AIHRC) başkanı ve, 2005'ten beri, Sudan'da ki insan hakları sorunuyla ilgilenen Birleşmiş Milletler Özel Raportörüdür. 2011 yılında, yeni kurulan Hakikat ve Adalet Partisi'nin bir üyesi olmuştur.

Afganistan Ulusal Müzik Enstitüsü (ANIM), Afganistan'ın başkenti Kabil'de 2010 yılında kurulan müzik eğitim kurumu.

Lima Aafshid Afganistan kökenli bir şairdir ve yazardır. 2021 yılında BBC tarafından her yıl tekrarlanan 100 Kadın listesinde ismi yer almıştır. Lima Aafshid Afganistan'ın başkentinde bulunan Kabil Üniversitesinden mezundur ve bu üniversiteye ait olan "Sher-e-daneshgah" adlı derneğin üyesidir.

Muqadasa Ahmedzai, 1992 yılında Afganistan'da doğmuştur. Ahmedzai, siyaset bilimi alanında lisans sahibidir.Afganistan’da toplumsal cinsiyet eşitliğini, eğitimi ve kadınları harekete geçirmek için çalışan sosyal aktivist,politikacı ve şairdir.N-Barış Ödülü sahibidir. Aynı zamanda 2021 yılında BBC’nin yayınladığı 100 Kadın listesinde yer almıştır.

Rada Akbar, Afganistan'da doğup büyüyen, sanatı kadın düşmanlığına ve baskıya karşı sesini yükseltmek için bir araç olarak kullanan bir aktivist, küratör ve sanatçıdır.2015 yılında UNICEF Yılın Fotoğraf Ödülü'nde Mansiyon ödülü, 2021 yılında Prens Claus ödülü, MujerHoy ödülleri ve BBC 100 Kadın ödülünü sahip olmuştur.

Leena Alam 1980 yılında Afganistan'ın Kabil şehrinde doğup büyüyen Afgan film, televizyon ve tiyatro oyuncusudur. Toplumdaki cinsiyet eşitsizliği ve kadın hakları gibi birçok tabuyu yıkan film ve dizilerde rol almıştır. Birçok daldaki ödüllere aday gösterilen Alam, 1991 yılında ülkesindeki iç savaş nedeni ile ailesi ile birlikte Amerika Birleşik Devletleri'ne taşındı. Leena Alam oyunculuk kariyerine 1998 yılında başlamıştır.

Wahida Amiri, kütüphaneci, hukuk mezunu ve protestocudur. Taliban hükûmetinin kadınlara karşı uyguladığı zorlu politikaları protesto etmek için Amira ve arkadaşları tarafından "Afganistan'ın Mücadeleci Kadınları Hareketi"'ni kurmuşlardır. 2017 yılından beri kadınları okumaya motive etmek için içinde 5.000'den fazla kitaptan oluşan kütüphanesi Kabil'de bulunmaktadır.2021 yılında BBC'nin yayınladığı 100 Kadın listesinde yer almıştır.

Fatima Gailani, 1954 yılında Kabil'de doğmuş, Afgan Kızılayı'nın başkanı olarak görev yapmış bir siyasi lider ve kadın hakları aktivistidir. BBC 2021 yılı 100 Kadın listesine girmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Hoda Khamosh</span> Afgan muhabir

1996 doğumlu olan Hoda Khamosh, Afgan gazeteci, şair ve kadın hakları aktivistidir.

2002 Kabil- Afganistan doğumlu Fatima Sultani, Noshaq zirvesine tırmanan en genç dağcı kadın olarak kabul edilir.

Mahbouba Seraj Afgan bir gazeteci ve kadın hakları aktivistidir.