İçeriğe atla

Sürat tırmanışı

Sürat tırmanışı süratın öne çıktığı, süreye ve rakibe karşı yapılan tırmanma sporudur. Sürat tırmanışı büyük ölçüde yapay duvarda gerçekleştirilmektedir. Sporcular emniyetlerini aldıktan sonra belirli bir yükseklikteki hedef noktasına en kısa sürede temas edebilmek için yarışırlar. Sürat tırmanışı 2020 Yaz Olimpiyatları'nda spor tırmanışı kapsamındaki üç farklı tür yarışmadan birisi olarak olimpik sporlara dahil edilmiştir.

Temel bilgiler

Yarışmalarda kullanılan sürat tırmanışı rotası Uluslararası Spor Tırmanışı Federasyonu IFSC tarafından standart haline getirilmiştir. 15 metre yüksekliğindeki suni duvar 5 derece eğimlidir ve sporcular düşmeye karşı otomatik durdurucu sistemle korunmaktadır. Rotaya tek seferde iki sporcu çıkmakta ve en hızlı sürede en tepeye ulaşan sporcu yarışmayı kazanmaktadır. Rotanın zorluk seviyesi F6b seviyesindedir. Sporcular rotaya başlamadan önce basınç ayarlı elektronik bir plakaya basmak durumundadırlar. Bu şekilde hatalı çıkışlar engellenir. Rotanın sonunda da yine parkuru tamamlayan sporcuların değmek zorunda oldukları plaka vardır, bu sayede sporcuların süreleri elektronik olarak hesaplanmaktadır.

Rekorlar

BranşAşamaSporcuÜlkeSüreTarihRekor
2021 IFSC IFSC Dünya Kupası Salt Lake City, ABD Erkekler sürat tırmanışıFinalVeddriq Leonardo Endonezya5.2028 Mayıs 2021Dünya rekoru[1]
2020 Yaz Olimpiyatları Erkekler Kombine spor tırmanışı (sürat tırmanışı)ElemelerBassa Mawem Fransa5.453 Ağustos 2021Olimpiyat rekoru
2020 Yaz Olimpiyatları Kadınlar Kombine spor tırmanışı (sürat tırmanışı)ElemelerAleksandra Mirosław Polonya6.974 Ağustos 2021Olimpiyat rekoru
Final Aleksandra Mirosław  Polonya6.84 6 Ağustos 2021 Dünya Rekoru[1]

Galeri

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ a b IFSC resmî sitesi 4 Ağustos 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce) 9 Ağustos 2021 tarihinde erişilmiştir

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Dağcılık</span>

Dağcılık, yüksek dağlarda zirve yürüyüşü ve kamp kurmanın yanı sıra, aynı zamanda tırmanma sporunu da kapsayan bir doğa sporudur.

<span class="mw-page-title-main">Bisiklet sporu</span> Bisiklete binmek (ulaşım, spor, egzersiz, dinlenme...)

Bisiklet, iki tekerlekli bisikletin gelişmesi sonucunda ortaya çıkmış bir spor dalıdır. Eğlence, ulaşım ve yarışma amacıyla bisiklet sürmenin giderek yaygınlaşması bisiklet sporunu daha da geliştirmiştir. Ama bu yaygınlaşmada, bisikletin yeni gelişmelerle daha rahat ve kolay kullanılır bir araç haline gelmesinin de etkisi olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Oryantiring</span>

Oryantiring, harita yardımı ile yön bulmayı içeren, zamana karşı yapılan bir spor. Farklı arazi koşullarında yapılabilse de, genellikle ormanlık arazide yapılması tercih edilmektedir. Başlangıçta kara askeri yönbulma talimleri olarak ortaya çıkan oryantiringin günümüzde birçok türü vardir. Bunlardan en eskisi ve en bilineni koşu oryantiringidir.

<span class="mw-page-title-main">Everest Dağı</span> Himalayaların Mahalangur Himal alt aralığında bulunan, deniz seviyesinden Dünyanın en yüksek dağı

Everest Dağı, Himalayalar'ın Mahalangur Himal alt bölgesinde yer alan, Dünya'nın deniz seviyesinden en yüksek dağıdır. Çin-Nepal sınırı, zirve noktasından geçmektedir. 2020 yılında Çinli ve Nepalli yetkililer tarafından tespit edilen kar yüksekliği 8.848,86 m 'dir.

<span class="mw-page-title-main">Beyzbol</span>

Beyzbol, her biri dokuz oyuncudan oluşan iki takım arasında, sırayla vuruş ve saha çalışmasıyla oynanan bir sopa ve top sporudur. Oyun birkaç oyun boyunca gerçekleşir ve her oyun genellikle saha takımındaki atıcı olarak adlandırılan bir oyuncunun, vuruş yapan takımdaki vurucu adı verilen bir oyuncunun sopayla vurmaya çalıştığı bir topu fırlatmasıyla başlar. Vurucu takımın amacı, topu diğer takımın oyuncularından uzağa, oyun alanına vurarak, oyuncularının üsleri koşmasına izin vererek, dört üs etrafında saat yönünün tersine ilerlemelerini sağlayarak, koşuyu tamamlamaktadır. Savunma konumundaki karşı takımının amacı, vurucuların koşucu olmasını önlemek ve koşucuların üsler etrafında ilerlemesini engellemektir. Bir koşucu yasal olarak üslerin etrafında sırayla ilerlediğinde ve ana plakaya dokunduğunda bir koşu puanlanır.

Spor psikolojisi psikolojinin spor ve egzersiz sırasında performansı etkileyen psikolojik/zihinsel faktörleri araştırır ve bulguları bireysel ve takım performansını artırmakta kullanır.

<span class="mw-page-title-main">Su kayağı</span> Su yüzeyinde yapılan bir su sporu

Su kayağı, suyun üzerinde yapılan bir su sporudur. Bu spor ilk defa Ralph Samuelson tarafından 1922 yılında Pepin Gölü'de Lake City, Minnesota'da gerçekleştirilmiştir. Su kayağı dalgasız deniz, nehir, göl gibi çevre koşullarının uygun olduğu birçok ülkede popüler bir spor dalı haline gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Körling</span> Buz üzerinde oynanan takım sporu

Körling, 42×4,3 metrelik buzdan bir pist (rink) üzerinde oynanan olimpik bir takım oyunudur. En basit tanımıyla oyunun amacı, granitten yapılmış dairesel taşı buz üzerinde kaydırarak hedefin merkezinde durdurmaktır.

<span class="mw-page-title-main">Yamaç paraşütü</span> serbest paraşütlerle yamaçlardan koşarak kalkmaya olanak sağlayan bir ekstrem spor türü

Yamaç paraşütü, hava sporlarıyla ilgilenen birkaç kişi tarafından 1980'li yılların başlarında bulunan, aerofoil yapıya sahip olan paraşütlerle yamaçlardan koşarak kalkmaya olanak sağlayan bir ekstrem spor türüdür. Sivil havacılık mevzuatlarına göre çok hafif hava aracı (ÇHHA) sınıfına girer.

<span class="mw-page-title-main">Yol bisikleti yarışı</span> bisiklet yarışı sporu

Yol bisiklet yarışı, asfalt yollarda yapılan yol bisikletinin bisiklet sporu disiplinidir. Yol yarışı, yarışmacı, etkinlik ve seyirci sayısı açısından en popüler profesyonel bisiklet yarışı şeklidir. En yaygın iki yarışma biçimi, bisikletçilerin aynı anda başladıkları ve bitiş noktasını belirlemek için yarıştıkları toplu başlangıç etkinlikleri ve bireysel bisikletçilerin veya takımların zamana karşı tek başına bir parkurda yarıştığı zamana karşı yarışlardır. Etap yarışları veya "turlar" birkaç gün sürer ve arka arkaya yapılan birkaç toplu başlangıç veya zamana karşı etaptan oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Kayakla atlama</span>

Kayakla atlama, dik bir rampadan aşağı kaymayı, havalanmayı, mümkün olduğunca yükseğe atlamayı ve ardından düşmeden yumuşak bir biçimde en uzak noktaya inmeyi içeren gösterişli bir spordur.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Geleneksel Spor Dalları Federasyonu</span>

Türkiye Geleneksel Spor Dalları Federasyonu, Türkiye' de geleneksel spor dalı olarak kabul edilen ve geçmişi 5000 yılı aşkın kadim Türk Medeniyetlerinden, Selçuklu ve Osmanlı'da yaygın olarak icra edilen Atlı Cirit, Rahvan binicilik, Aba Güreşi ,Şalvar Güreşi, Geleneksel Kızak, Atlı Kızak ve Kökbörü spor dallarını barındıran ve 1996 yılında kurulmuş bir spor federasyonudur. Her yıl Türkiye'nin 50 farklı ilinde geleneksel sporları halk ile buluşturmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Cirit</span> Türk millî sporu

Cirit, at üzerinde oynanan spor dallarından biridir. At üzerindeki sporcunun ciridini rakibe karşı isabetli bir şekilde atmasını, muharebe anında kendisine ve bineğine olan hakimiyetini sağlayarak rakibine üstün gelmesini amaç edinen, kuralları olan bir spordur. Genellikle Kars, Bayburt, Ardahan, Uşak ve Erzurum'da oynanır.

<span class="mw-page-title-main">Tırmanış (uçuş)</span>

Tırmanış veya tırmanma, uçuşun evrelerinden biri. Bir hava aracının kendi takati ve/ya etki eden çeşitli kuvvetler vasıtasıyla bulunduğu irtifâdan daha yüksek bir irtifâya erişmesidir. Havacılıkta daha çok kalkış sonrasında bir hava aracının seyahat irtifâsına veya seviyesine erişmesi evresini tanımlamakta kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Roket motoru</span>

Roket motoru, genellikle yüksek sıcaklıktaki gaz olan yüksek hızlı itici bir sıvı jeti oluşturmak için tepkime kütlesi olarak depolanmış roket itici gazlarını kullanır. Roket motorları, Newton'un üçüncü yasasına göre kütleyi geriye doğru fırlatarak itme üreten tepki motorlarıdır. Çoğu roket motoru, gerekli enerjiyi sağlamak için reaktif kimyasalların yanmasını kullanır, ancak soğuk gaz iticileri ve nükleer termal roketler gibi yanmayan biçimleri de mevcuttur. Roket motorları tarafından tahrik edilen araçlara genellikle roket denir. Roket araçları, çoğu yanmalı motorun aksine kendi yükseltgen taşır, bu nedenle roket motorları, uzay aracını ve balistik füzeleri itmek için bir boşlukta kullanılabilir.

<span class="mw-page-title-main">Bouldering</span> Kaya tırmanışı tipi

Bouldering ya da Türkçe adıyla küçük kaya tırmanışı bir çeşit kaya tırmanışıdır. Bu tip tırmanışta herhangi bir halat ya da kemer sistemi kullanılmamaktadır. Tamamen özel bir donanım olmadan da yapılmasının dışında, tırmanıcılar, özel bir tırmanış ayakkabısı, ellerini kuru tutmak için tebeşir tozu ve açık hava tırmanışlarında düşüş etkisini hafifletmek için süngerden yapılma minderler kullanabilir. Serbest yalnız tırmanışının aksine küçük kaya tırmanışı genellikle 6 metreden yüksek olmayan rotalarda yapılır. Özel spor salonlarındaki yapay tırmanış duvarları ile mevsim veya etraftaki kayaların yapısından bağımsız olarak kapalı alanda antrenman yapılabilir. Açık ve kapalı alanlardaki rotaları kapsayan pek çok uluslararası yarışma bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">10 metre havalı tabanca</span> kapalı alan sporu

10 metre havalı tabanca, atıcılıkta bir yarışma kategorisidir. Hedefler elektronik ya da klasik kâğıttan olabilir. Havalı tabancalar 4,5 mm saçmalar ile, 10 metrelik bir mesafeden atış işlemini gerçekleştirir. Yarışma programı, kadın sporcular için 50 dakika sürede 40 atış, erkek sporcular için ise 75 dakikada 60 atışı kapsamaktadır. Eğer yarış alanlarında elektronik değerlendirme sistemi yoksa, normal atış sürelerine ilaveten kadınlara 10 dakika, erkeklere 15 dakika süre verilir. Yarış öncesi hazırlık ve deneme süresi tüm sporcular için aynı olup 15 dakikadır.

<span class="mw-page-title-main">2020 Yaz Olimpiyatları'nda spor tırmanışı</span>

Spor tırmanışı, 2020 Yaz Olimpiyatları çerçevesinde 3-6 Ağustos 2021 tarihleri arasında Japonya'nın başkenti Tokyo'daki Aomi Urban Sports Park kampüsünde gerçekleştirilmektedir. 2018 Gençlik Yaz Olimpiyatlarında uygulanan ve sonrasında kabul edilen formata göre yarışma lider tırmanışı, sürat tırmanışı ve bouldering etaplarından oluşmaktadır. Spor tırmanışının olimpik kodu CLB şeklindedir.

Spor tırmanışı bir tür kaya tırmanışıdır. Sporcular kayalara çakılmış emniyet malzemelerine geçirilmiş halatlarla önlem alarak tırmanabildikleri gibi, kısa mesafeli tırmanışlarda serbest şekilde ve düşmeleri durumunda düşmenin şiddetini azaltacak minderlerin konmasıyla doğal veya suni duvarlarda gerçekleştirilmektedir. Spor tırmanışı doğası gereği güç, dayanıklılık, cimnastik kabiliyet ve tırmanış tekniği gerektirmektedir. Spor tırmanışı son dönemlerde kazandığı yaygınlıkla beraber 2020 Yaz Olimpiyatlarına olimpik spor branşı olarak dahil edilmiştir.

Andreas "Anderl" Heckmair Alman dağcı ve rehber. 1938 yılı Temmuz ayında Eiger Dağı Kuzey duvarına ilk kez başarılı şekilde çıkan ekip içinde yer almıştır.