İçeriğe atla

Sübye arma

Sübye armalı Lewis R French uskunası.

Sübye arma, bir gemide kabasorta armadakinin aksine yelkenlerin geminin omurga doğrultusuna dik yerine paralel yerleştirilmesidir.[1]

Açıklama

Sübye armalı yelkenlere (namıdiğer yan yelken) velena yelkenleri, bermuda armalı yelkenler, pik armalı yelkenler, latin yelkenler, aşırtma (pıraçıra) yelkenler, kabasorta armadaki randa yelkenler dahildir.

Sübye armalı gemilere

  • Tek direkli: proa, catboat, şalopa, kotra
  • İki direkli: keç, yole
  • İki ya da daha fazla direkli: uskuna

Barkalar ve barkentinler kısmen kabasorta kısmen sübye armalıdırlar.

Tarihi

Sübye arma birinci bin yıldan beri Hint Okyanusu civarında Orta Doğu'dan Güneydoğu Asya'dan ve Çin'den gelen gemiler tarafından kullanılmaktaydı.[2][3]

Avrupa

İlk Avrupalı sübye armalar, Greko-Romen gemiciliğinde yan yelken olarak ortaya çıktı.[4] Tıpkı bu MS 3. yy. a ait Romen ticaret geminin oyması gibi.

Kabasorta arma, deniz seyahatinin şafağından beri Avrupa'da ağır basmaktaydı ancak Rönesans'tan önceki son birkaç yüzyıl içinde, Güney Avrupa'nın ve Akdeniz'in genellikle yumuşak ikliminde sübye arma onun yerini doldurmaya başladı. 1475 yılından itibaren kullanımı arttı ve yüz yıl içinde sübye arma İngiltere, Kuzey Fransa ve Alçak Ülkeler'deki nehirler ve haliçlerde yaygın olarak kullanılmaktaydı. Yine de kabasorta arma, Transatlantik seyahatin yanı sıra Kuzey Denizi'nin daha sert koşulları için standart olarak kaldı.[5] Kabasorta arma, yoğun iş gücü gerektirip denize açılmaya daha uygunken üç köşeli latin yelken daha yüksek manevra kabiliyetine sahip ve hızlıydı.

Kaynakça

  1. ^ Knight, Austin Melvin (1910). Modern seamanship. New York: D. Van Nostrand. pp. 507–532.
  2. ^ Hobson, John M. The Eastern Origins of Western Civilisation. Cambridge University Press,2004, p. 58, ISBN 978-0-521-54724-6, ISBN 0-521-54724-5
  3. ^ Agius, Dionisius A. (2008). Classic Ships of Islam: From Mesopotamia to the Indian Ocean 25 Temmuz 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. BRILL. pp. 141, 160, 211–212, 382. ISBN 9004158634.
  4. ^ Casson, Lionel (1995): "Ships and Seamanship in the Ancient World", Johns Hopkins University Press, ISBN 978-0-8018-5130-8, pp. 243–245
  5. ^ Chatterton, Edward Keble (1912). Fore and aft. London: J. B. Lippincott. p. 203. OCLC 651733391 14 Ocak 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. "fore and aft rig schooner."

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Yelkenli</span>

Yelkenli, yelkeni olan, yelkenle giden deniz, göl veya akarsu taşıtıdır.

<span class="mw-page-title-main">Karavel</span>

Karavel ya da Karavela, 15. yüzyılda ortaya çıkan iki ya da üç Latin yelkenine sahip olan yelkenli bir gemi türüdür. Sonraki dönemlerde Latin ve kare yelkenlerin birleşimi ile hareket edenleri de üretilmiştir. Sığ sularda seyredebilme yetenekleri ve görece üstün manevra yetenekleri ile Orta Çağ denizciliğinde en önemli gemi türlerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Vela (takımyıldız)</span>

Vela ya da Yelken takımyıldızı, modern 88 takımyıldızdan biridir. Güney gökkürededir. Vela adı Latincede yelken anlamına gelir. Bu isim, daha önceki takımyıldız adlandırmalarında bir gemi olarak tasavvur edilen Argo Navis takımyıldızının yelkenini oluşturan parçası olmasından ötürü verilmiştir. Argo Navis takımyıldızındaki yıldızlar günümüzde Karina, Pupa ve Yelken takımyıldızlarına dağılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Gemi</span> Ulaşım aracı

Gemi dünya denizlerini, okyanuslarını, nehir, göl ve diğer yeterince derin su yollarını dolaşan, mal ve yolcu taşıyan veya savunma, araştırma ve balıkçılık gibi özel görevleri yapan büyük bir deniz taşıtı’dır. Gemiler genellikle boyut, şekil, yük kapasitesi ve amaca göre teknelerden ayrılır. Yelken çağı'nda "gemi", en az üç Kabasorta arma‘lı direkleri ve tam cıvadra yelken planıyla yelkenli gemi olarak tanımlanır.

<span class="mw-page-title-main">Kalyon</span> 16. Yüzyılda kullanılmaya başlanan, üç direkli bir savaş gemisi

Kalyon, İngilizler tarafından 16. yüzyılda geliştirilen rüzgarla giden, üç direkli, yelkenli, büyük savaş gemisi.

<span class="mw-page-title-main">Büyük Saray</span>

Büyük Saray veya Kutsal Saray, Fatih yarımadasının güneydoğu ucunda kurulmuş, geniş Bizans İmparatorluğu'nun imparatorluk saray kompleksi. Bizans imparatorlarının kraliyet yerleşimi olarak 330 yılından 1081 yılına kadar hizmet etmiştir. 690 yıldan fazla imparatorluk yönetiminin merkezinde yer almıştır. Günümüze çok az kalıntısı kalmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Japon İmparatorluk Deniz Kuvvetleri</span>

Japon İmparatorluk Deniz Kuvvetleri ,, Japon İmparatorluğu'nun deniz kuvvetleri. Hukuken Japonya'nın silahlı kuvvetlerine sahip olmasını yasaklayan Japon Anayasası'nın uygulamaya konulduğu 3 Mayıs 1947'ye kadar varlığını sürdürmüştür. Japon İmparatorluk Kara Kuvvetleri'ne bağlı bulunmaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">I. Manuil</span> Bizans İmparatoru

I. Manuil Komninos, 1143-1180 yılları arasında tahtta kalan Bizans imparatorudur.

<i>Nantucketlı Arthur Gordon Pymin Öyküsü</i>

Nantucketlı Arthur Gordon Pym'in Öyküsü, Amerikalı yazar Edgar Allan Poe'nun tamamlanmış tek romanıdır. 1838 tarihli eserde genç Arthur Gordon Pym'in Grampus isimli balina avı gemisinde yaşadıkları anlatılır. Pym, başına gelen gemi kazası, isyan ve yamyamlık gibi olayların ardından, Jane Guy isimli başka bir geminin mürettebatı tarafından kurtarılır. Bu gemi ile Pym ve denizci arkadaşı Dirk Peters maceralarına daha güneyde devam ederler. Karaya çıktıkları bir bölgede, saldırgan siyah derili yerlilerle karşılaşırlar ve gemiye geri kaçarlar. Roman Pym ile Peters'ın Güney Kutbu'na doğru yolculuğu sırasında birden sona erer.

<span class="mw-page-title-main">Uskuna</span> Yelkenli gemi

Uskuna, arması tarafından belirlenen bir yelkenli türüdür: iki ya da daha fazla direği sübye armalıdır ve iki direkli bir uskunada pruva direği genellikle grandi direğinden daha kısa olur. Yaygın bir türevi olan gabya yelkenli uskuna ayrıca pruva direğinde dört köşeli bir gabya yelkeni bulundurur, buna aynı zamanda babafingo gibi başka dört köşeli yelkenler de dahil olabilir ancak bu onu bir barkentin yapacağı için trinketa yelkeni bulundurumaz. Pek çok uskuna pik armalıdır ancak diğer örnekler arasında bermuda armalı ve velena yelkenli uskunalar da bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Vintu dilleri</span>

Vintu dilleri, Amerika Birleşik Devletlerine bağlı Kaliforniya eyaletinin kuzey merkezinde yaşayan Vintu halkları tarafından konuşulan Amerind Kızılderili dil ailesi. Biri tükenmiş olan diğerleri de tükenmekte olan dört dilden oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Æthelstan</span> Athelstan

Æthelstan ya da Athelstan, 924 ile 927 yılları arasında Anglo-Saksonların Kralı ve 927 ile 939 yılları arasında İngilizlerin Kralı. Kral Yaşlı Edward ve ilk karısı Ecgwynn'ın oğludur. Modern tarihçiler onu İngiltere'nin ilk kralı ve en büyük Anglo-Sakson krallardan biri olarak belirtirler. Hiçbir zaman evlenmemiştir ve yerine baba olan bir kardeşi I. Edmund geçmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Dromon</span> Bizans donanmasının 5 ile 12. yüzyıllar arasında en önemli savaş gemisi olan kadırga türü

Dromon bir kadırga çeşidi ve İtalyan tarzı kadırgalar yerlerini alana kadar Bizans donanmasının 5 ile 12. yüzyıllar arası en önemli savaş gemisi. Roma İmparatorluğu döneminde Roma donanmasının ana ekseni Antik Liburna gemisinden geliştirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Latin yelkeni</span> üçgen yelken

Latin ya da Latin yelken teçhizatı gemiyi baş kıç istikametinde yol aldıran, babafingoya belli bir açıyla asılıp, uzun serene takılan üçgen yelken.

<span class="mw-page-title-main">Bireme</span> küreklerin olduğu iki güverteden oluşan antik kürekli savaş gemisi

Bireme küreklerin olduğu iki güverteden oluşan antik kürekli savaş gemisi (kadırga), muhtemelen Fenikeliler tarafından bulunmuştur. Askeri amaçlar için inşa edilen uzun gemiler görece yüksek hıza, titiz inşaata, güce ve uniremes, biremes, triremes, quadriremes, vb. şeklinde kürekçi sıralarının sayısına göre isimlendirilmeye sahiptiler.

<span class="mw-page-title-main">Demir zırhlı savaş gemisi</span>

Demir zırhlı savaş gemisi, 19. yüzyılın ikinci yarısının başlarında kullanılan buhar motorlu dövme demir veya çelikten yapılmış zırh plakalarıyla korunan savaş gemisi türü. Zırhlı korvet ve zırhlı fırkateyn olarak da adlandırılır.

<span class="mw-page-title-main">Göksel küreler</span>

Göksel küreler, Eflâtun, Eudoxus, Aristo, Batlamyus, Kopernik ve diğerleri tarafından geliştirilen kozmolojik modellerin temel unsurlarıydı. Bu kozmolojik modellerde, sabit yıldızların ve gezegenlerin görünen hareketleri, sanki kürelere yerleştirilmiş mücevherler gibi, eterik, şeffaf bir beşinci elementten (esîr) yapılmış dönen kürelere gömülü olarak düşünülmüştür. Sabit yıldızların birbirlerine göre konumlarını değiştirmediğine inanıldığından, bunların tek yıldızlı bir kürenin yüzeyinde olması gerektiği ileri sürülmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Gemi direği</span>

Bir yelkenli geminin direği, gemiye omurga hattı boyunca dikey olarak yerleştirilmiş çubuklardan oluşur. Direğin yelkenleri, çubukları, bumbaları taşımak ve seyir fenerleri, gözetleme mevkisi, kumanda konumu, radyo anteni, işaret feneri için gerekli yüksekliği sağlamak gibi görevleri vardır. Büyük gemilerin boyutu ve biçimi geminin tarzına göre değişen birden çok direği bulunur. Neredeyse bütün yelkenli direkleri halatlarla sabitlenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kabasorta arma</span>

Kabasorta arma, birincil hareket yelkenlerinin, geminin omurgasına ve çubuklarına dik veya kare, olan yatay çubuklar üzerinde taşındığı genel bir yelken ve arma dizilimidir. Bu çubuklara seren, serenlerin uçlarına cunda denir. Esasen böyle armalandırılmış bir gemiye kabasorta armalı denir.

<span class="mw-page-title-main">IV. Urbanus</span> Papa

IV. Urbanus, doğum ismiyle Jacques Pantaléon, 29 Ağustos 1264'ten ölümüne kadar Katolik Kilisesinin papası ve Papalık Devleti'nin başıydı. Kendisi bir kardinal değildi, o zamana kadar kardinal olmadan papa olan sadece birkaç papa bulunmaktaydı.