İçeriğe atla

Rüstem Kitabevi

Rüstem Kitabevi'nin Girne Caddesi'ne bakan girişi

Rüstem Kitabevi, Lefkoşa'da yer alan, Kemal Rüstem tarafından 1937 yılında açılmış kitabevi. Kuruluşundan itibaren 1970'lere dek Kıbrıs adasında İngilizce kitap satan en büyük kitabevi olarak faaliyet göstermiştir.[1] 1977 yılında ABD Kongre Kütüphanesi, Rüstem Kitabevinin adanın bölünmesinden önce en çok kitap satan kitapçı olması dolayısıyla Kıbrıslı Rumlar tarafından da büyük bir saygıyla karşılandığını, adanın kuzeyindeki yayınların Kongre Kütüphanesine kazandırılması konusunda yardımcı olabilecek tek kitabevi olduğunu kaydetmiştir.[2]

Sarayönü Meydanı yakınında, Kıbrıs Vakıflar İdaresi binası karşısında yer alır. Günümüzde kitabevinin bulunduğu bina, 1917 yılında inşa edilmiş ve 1937 yılı öncesinde Rüstem ailesinin evi olarak kullanılmıştır. Osmanlı mimarisi özellikleri taşıyan binada alt kat sarı taştan örülerek inşa edilmiş olup üst katı alçı sıvalı ahşap ağırlıklıdır. Rüstem Kitabevi ilk 1937 senesinde İngilizce kitap, kartpostal ve harita satışına başlamış, 1957 yılında ise kitap yayıncılığına da başlamıştır. Yayınlanan ilk kitap, Kıbrıs'ı renkli fotoğraflarla anlatan ilk kitap olma özelliğine sahip olan, renkli basımı İtalya'da yapılmış Cyprus in Colour isimli albüm kitabıydı. 1997'ye dek kitabevi Kemal Rüstem'in yönetiminde ticari hayatına devam etmiştir. 1974'e dek kitabevi yabancı diplomatların, entelektüellerin ve siyasetçilerin toplantılarına da ev sahipliği yapmıştır. 2005'e dek sadece İngilizce kitapların satıldığı kitabevinde bu yıldan itibaren Türkçe, 2007'den itibaren de Almanca kitaplara da yer verilmeye başlanmıştır. 2012 yılında kitabevinin üst katı geleneksel Kıbrıs yemeklerinin sunulduğu bir restoran olarak da hizmet verecek şekilde düzenlenmiştir.[3]

Yayınevinden çıkan yayınlar arasında 1944 yılından itibaren yayınlanan Yeni Mecmua isimli dergi vardır. 1980'den itibaren Kıbrıs Türk devletinin verdiği maddi destekle kitabevi yurt dışında propaganda yayınlarında bulunmuş, bu süreçte Enformasyon Dairesinin ürettiği propaganda yayınlarını derleyerek düzenli kitaplar olarak yayınlanmasını sağlamıştır.[1] KKTC'nin kurucu Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın pek çok kitabı yabancı dillerde Rüstem Kitabevi tarafından yayınlamıştır.

Günümüzde kitabevi bünyesinde birer sanat galerisi, restoran ve de kafe barındırmaktadır. Kitabevinde eski basım İngilizce roman ve hukuk eserleri henüz kataloglanmamış şekilde satılmaktadır. Kitabevinde belirli aralıklarla müzayedeler yapılmaktadır.

Kaynakça

  1. ^ a b Dedeçay, Servet Sami (1991). Kıbrıs'ta Kıbrıslı Türklere ait kütüphaneler ve kitabevleri. Lefkoşa: Lefkoşa Özel Türk Üniversitesi Yayınları. ss. 107-108. 
  2. ^ LC Acquisition Trends. ABD Kongre Kütüphanesi. 1977. s. 28. 
  3. ^ "Rüstem Kitabevi". Passatempo, 26. Haziran 2013. ss. 42-44. 6 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Nisan 2019. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Niyazi Berkes</span> Kıbrıslı Türk sosyolog

Niyazi Berkes, Kıbrıslı Türk sosyolog ve bilim insanı.

<span class="mw-page-title-main">Türk Tarih Kurumu</span> Devlet kurumu

Türk Tarih Kurumu, Türk tarihinin ilk kaynaklardan araştırılması amacı ile Mustafa Kemal Atatürk'ün direktifi sonucu 15 Nisan 1931'de kurulmuş bir araştırma kurumudur. 664 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Türk Tarih Kurumu ayrı bir kamu tüzel kişiliğe sahip olup 1983 yılında kurulan Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumunun denetim ve gözetimine bağlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Fazıl Küçük</span> Kıbrıs Türklerinin önderi ve Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı

Fazıl Küçük, Kıbrıs Türkü siyasetçi, gazeteci ve köşe yazarı. 1959 sonunda Kıbrıs Türkleri ile Kıbrıs Rumlarının ortak kurduğu Kıbrıs Cumhuriyeti'nin ilk Cumhurbaşkanı yardımcısı. Kıbrıs Türklerinin, Rauf Denktaş'tan önceki önderi.

<span class="mw-page-title-main">Lefkoşa</span> Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Kıbrıs Cumhuriyetinin başkenti

Lefkoşa, Kıbrıs adasının ortasında yer alan, Kıbrıs Cumhuriyeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin başkenti. Kıbrıs'ın en kalabalık kenti ve en önemli kültür, sanayi, ticaret ve ulaşım merkezidir. Lefkoşa, 35°10' kuzey, 33°21' doğuda bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Türk Mukavemet Teşkilatı</span> EOKA örgütüne karşı mücadele etmek için kurulan silahlı örgüt

Türk Mukavemet Teşkilatı ya da Türk Direniş Örgütü, Kıbrıs Türk toplumunun taksim hedefini gerçekleştirmek için faaliyet gösteren silahlı örgüttür. Kıbrıslı Rumların EOKA örgütüne karşı faaliyet göstermek üzere 1957'de kurulan TMT, 1958'de fiilî olarak faaliyet göstermeye başladı. Daha sonraları Millî Muhafız Ordusu, Akritas örgütü ve EOKA-B ile mücadele etti. 1 Ağustos 1976 tarihinde Kıbrıs Türk Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı'na dönüştürüldü. Üyelerine "mücahit" denmekteydi. Kıbrıs Harekâtı'nın başladığı 20 Temmuz 1974 tarihinde TMT üyesi 17.151 mücahit bulunuyordu.

<span class="mw-page-title-main">Kongre Kütüphanesi</span> ABDnin ulusal kütüphanesi

Amerika Birleşik Devletleri Kongre Kütüphanesi, ABD'nin ulusal kütüphanesidir. Dünyanın en büyük ve en önemli kütüphanelerinden olan kongre kütüphanesi Washington'da bulunmaktadır. Ayrıca ABD'de yer alan en eski federal kültür yapısıdır.

<span class="mw-page-title-main">Yeniboğaziçi</span>

Yeniboğaziçi veya Aysergi, Kıbrıs'ın doğusunda bir kasaba. Fiilî olarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde Gazimağusa ilçesine bağlı iki muhtarlıktan oluşan bir beldedir.

<span class="mw-page-title-main">İngiliz Okulu</span>

Lefkoşa İngiliz Okulu, Kıbrıs'ta, Lefkoşa'nın güney kesimindeki Strovolos bölgesinde bulunan bir okuldur. Koruluk bir alan içinde bulunmaktadır. Okul müdürü Deborah Duncan'dır. 1043 öğrencisi bulunmaktadır. Canon Frank Darvall tarafından 1900 yılında kurulmuştur.

Akdoğan Kütüphanesi veya Akdoğan Halk Kütüphanesi, Kıbrıs'ın Akdoğan kasabasındaki bir kütüphane. Kütüphane, 1975 yılında, Kıbrıs Harekâtı'ndan sonra bölgeyi terk eden Rumlardan kalan kitapları toplamak için kurulmuştur. Dönemin Kıbrıs Türk Maarif Dairesi tarafından kurulan kütüphanede bu dönemde 2000 kitap bulunmaktaydı. Daha sonra 1984 yılında Akıncılar Ortaokulu'na ait kütüphanenin kapanmasıyla 2500 kitap daha bu kütüphaneye verildi.

Lefke Gazi Lisesi Kütüphanesi, Kıbrıs'ın Lefke kasabasında bulunan bir kütüphane. Lefke Gazi Lisesi bünyesinde bulunur. 1959 yılında kurulmuştur. Bu dönemde kitapların büyük çoğunluğu Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı tarafından bağışlanmış, küçük bir kısmı ise satın alınmıştı. 1963 yılına kadar öğrencilere hizmet verebilen kütüphane, bu tarihte öğrencilere kapandı. 1991 yılında yaklaşık 5000 kitabı olduğu bilinen kütüphane, personel azlığı nedeniyle halen kapalıydı.

Poli Hürriyet Ortaokulu Kütüphanesi, Kıbrıs'ın Poli köyünde bir kütüphane. Poli Hürriyet Ortaokulu bünyesindeydi. Kütüphane, 1959 yılında, ölen bir okul öğretmenin vasiyeti üzerine kurulmuştur. Bu sırada kütüphanede 60 kadar kitap vardı. 1974 yılında Kıbrıs Harekâtı dolayısıyla Türkler bölgeyi terk edince, kitaplar sahipsiz kaldı. Bu sırada kütüphanede 2000 Türkçe ve 200 İngilizce kitap bulunuyordu. Bu kitaplanrdan bazıları kaybolmuş, bulunanları ise Birleşmi Milletler tarafından dönemin Kıbrıs Türk Maarif Dairesi'ne tespit edildi.

<span class="mw-page-title-main">Büyük Han</span> Kuzey Lefkoşada yer alan bir han

Büyük Han, Lefkoşa'nın kuzey kesiminde yer alan bir handır. Tarihsel olarak Kıbrıs'ın en büyük hanı olup kendisi gibi Asmaaltı Meydanı'nda yer alan Kumarcılar Hanı'yla birlikte Lefkoşa'da Osmanlı döneminden günümüze ulaşan iki handan biridir.

<span class="mw-page-title-main">Sultan II. Mahmut Kütüphanesi</span>

Sultan Mahmut Kütüphanesi, Lefkoşa'da bir kütüphane. Selimiye Camii'nin doğusunda bulunur. II. Mahmud döneminde Kıbrıs Valisi olan Ali Ruhi tarafından 1829 yılında yaptırıldı.

Taner Baybars,, Kıbrıs Türkü şair, yazar. Tam ismi Taner Halil Fikret Baybars'tır.

<span class="mw-page-title-main">Adnan Ötüken İl Halk Kütüphanesi</span>

Adnan Ötüken İl Halk Kütüphanesi; Ankara'nın Çankaya ilçesinde bulunan bir halk kütüphanesidir. Bugün, tarihi Saraçoğlu Mahallesi projesinde sosyal tesis ihtiyacını karşılamak adına inşa edilmiş olan binada hizmet vermekte olan kütüphane; Kızılay semtindeki Kumrular Sokak'ta yer alır. Ankara'daki halk kütüphaneleri arasında en çok ziyaret edilen ve 500 bini aşkın materyalle en geniş koleksiyona ev sahipliği yapan kütüphanedir.

<span class="mw-page-title-main">Kıbrıs Vakıflar İdaresi Binası</span>

Kıbrıs Vakıflar İdaresi Binası, Lefkoşa'daki Girne Caddesi'nde yer almaktadır ve Kıbrıs Vakıflar İdaresinin genel merkezine ev sahipliği yapmaktadır.

Ali Ruhi Efendi, Kıbrıslı devlet adamı, hayırsever.

<span class="mw-page-title-main">Asmaaltı Meydanı</span>

Asmaaltı Meydanı, Lefkoşa'da, ticaret ve konaklama merkezi olarak işlev görmüş tarihi bir meydandır. Meydanın çevresinde üç han bulunmaktaydı; bunlardan ikisi, Büyük Han ve Kumarcılar Hanı günümüze sağlam bir şekilde gelebilmiştir. Tarihi bir türbe olan Kurt Baba Türbesi, meydanın köşesinde yer almaktadır.

Faize Özdemirciler, Kıbrıslı Türk şair ve yazardır.

Özden Selenge, Kıbrıslı Türk ressam ve yazar.