İçeriğe atla

Rwenzururu

Rwenzururu Krallığı
Obusinga Bwa Rwenzururu
bayrağı
Bayrak
haritadaki konumu
Başkent
ve
Kasese
Resmî dil(ler)İngilizce, Konzo
HükûmetMonarşi
• Kral
Isaya Mukirania
1963 - 1966
• Kral
Charles Mumbere[1]
1966 - 1982 : 2009 -
Tarihçe 
• İlk Bağımsızlık İlanı
30 Haziran 1963
• Savaş Yılları
1966 - 1982
• Son Bağımsızlık Tarihi
13 Ağustos 1982

Rwenzururu Krallığı Uganda ile Kongo Demokratik Cumhuriyeti içerisinde bulunan Rwenzori Dağları'nda bir bölgedir. Tarihte yaşanan iç savaşlardan sonra Rwenzururu Krallığı özerklik ve egemenliğini ilan etmiştir. Bundibugyo, Kasese ve Ntoroko isimli üç ilçesi bulunmaktadır.

Tarihi

Uzak tarihi

1962 yılında kullanılan Rwenzururu bayrağı

MÖ 2000'lerden, onüçüncü yüzyıla kadar yerel halkın bölgede reislik ve klan şeklinde yaşadığı belirtilmektedir. Onüçüncü yüzyılda ise Demokratik Kongo Cumhuriyeti Büyük Göller Bölgesi'nde Mubende Gölü çevresinde bu klanlık şeklinde hüküm sürmüşlerdir.[2]

Yakın tarihi

Rwenzori bölgesinde bulunan bir vadi yolu

Rwenzururu bölgesinde Konjo ve Baamba halkları yaşamaktadır. İngiliz sömürgeciler kendilerine daha fazla yakın olan Toro Krallığını güçlendirmek için, siyasi bir manevra olarak 20 nci yüzyılın başlarında bölgedeki iki yerli halkı birleştirdi. Bu esnada Toro Krallığına komşu olan Bunyoro Krallığı monarşi ile yönetiliyordu. Baamba ve Konjo halkları başlangıçta Toro Krallığından ayrılmayı kabul etmiş ve Uganda himaye devleti'nin kendilerine 1950 yıllarında verdiği Toro ile birlikte verdiği İlçe olma hakkını istemişlerdir.[3] Ancak daha sonra Toro Krallığı hareketinin bir parçası olmayı istemediklerini ilan etmişlerdir.[2]

Savaşlar ve krallık

İstekleri sömürge yönetimi tarafından verilmeyen halk, küçük çapta silahlı eylemler ve gerilla savaşı ile bölgede çatışmalara başladı. Bu silahlı mücadeleyi yürütenler Rwenzururu adı ile anılmaya başlandı.[3] Silahlı eylemlere ilk başta bölge olarak tanınmayı istedikleri için başlayan yerel halk daha sonra kendi krallığını kurmak için bu harekete devam ettiklerini bildirdi.[4] 30 Haziran 1963 tarihinde ise bağımsızlık ilan edilerek Isaya Mukirania kral oldu. Çatışmalar 1963 ve 1964 yıllarında da devam etti.[2] Uganda ordusu o yıllarda bölgeyi hakimiyeti alma çalışmalarına devam ederek, ayrılıkçılara müdahalede bulundu.[4] Ancak, yerel halk destansı bir şekilde mücadeleye devam ederek bölgede üne kavuşmuştur[3]

1979 yılında İdi Amin'in yönetiminde bulunan Uganda ile Tanzanya arasında başlayan savaş nedeniyle askerler bölgeden geri çekilmeye başladı. Uganda'daki rejimin çökmeye başlamasıyla birlikte Rwenzururu bölgesinde kalan silah ve askeri malzemeler yağmalandı. 1979 ve 1982 yılları arasında Rwenzururu bölgesel kontrolde büyük bir tehdit oluşurdu. 1982 yılında ise Uganda Başkanı Milton Obote, bölge halkına yapılan müzakerelerde özerklik teklif etti. Ayrıca hükûmetin idari kadrolarına yerel halktan kişilerin yerleştirilmesi ile eğitim gibi konularda ekonomik yarar sağlanacağı belirtildi.[5] Rwenzururu'nun ayrılmasına yol açabilecek bu tür tüm görüşmelere hükûmet doğrudan katılmayı tercih etti.[4] Amon Bazira, hükûmet ile yapılan bu görüşmelerde kilit isim olmuş, fikirleri krallığın yeniden oluşturulmasında büyük rol oynamıştır.

Hükûmetin tanınması

Uganda Makerere Üniversitesi tarafından yürütülen bir araştırmada, Rwenzururu halkının %87'sinin bir krallık oluşturmaktan yana oldukları belirlendi.[6] 2005 yılında Uganda Başkanı Yoweri Museveni Bakanlar kurulunda görevli olanHenry Kajura'ya Rwenzururu hakkındaki krallık iddialarını araştırması için görevlendirdi. Raporda halkın %80'inin Charles Mumbere'yi kral olarak istedikleri belirlendi.[7] Rapor doğrultusunda 17 Mart 2008 tarihinde Uganda Rwenzururu krallığını onayladı.

Kaynakça

  1. ^ *sabah.com.tr. "Hemşire yardımcısıydı kral oldu". 27 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2012.  (Türkçe) (12 Şubat 2012).
  2. ^ a b c *rwenzururu.org. "Tarihçe". 4 Nisan 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2012.  (İngilizce) (12 Şubat 2012).
  3. ^ a b c Prunier, 82-83. See Kirsten Alnaes, "Songs of the Rwenzururu Rebellion," in P.H. Gulliver, ed., Tradition and Transition in East Africa (London: Routledge and Kegan Paul, 1969), 243-272.
  4. ^ a b c Rothchild, Donald S. (1997). Managing ethnic conflict in Africa: pressures and incentives for cooperation. Brookings Institution Press. ss. 90,91. ISBN 9780815775935. 18 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  5. ^ Forrest, Joshua (2004). Subnationalism in Africa: ethnicity, alliances, and politics. Lynne Rienner Yayınları. ISBN 9781588262271. 3 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  6. ^ "Uganda: Rwenzururu'ya hoşgeldiniz" 9 Ekim 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., New Vision, 31 Mart 2008
  7. ^ ""Cabinet recognises Obusinga Bwa Rwenzururu"". 17 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2012. 

Dış bağlantılar

Ayrıca bakınız

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Uganda</span> Doğu Afrikada bulunan bir ülke

Uganda ya da resmî adıyla Uganda Cumhuriyeti, Afrika kıtasının doğu kesiminde yer alan ve denize kıyısı olmayan bir kara ülkesidir. Ülkenin sınır komşularını kuzeyde Güney Sudan, doğuda Kenya, güneyde çoğu sınırı Victoria Gölü ile oluşan Tanzanya, güneybatıda Ruanda ve batıda ise Kongo Demokratik Cumhuriyeti oluşturmaktadır. Ülkenin başkenti Kampala'dır.

<span class="mw-page-title-main">Afrika</span> kıta

Afrika, yüzölçümü ve nüfus yoğunluğu açısından dünyanın en büyük ikinci kıtasıdır. Kendisine bitişik kabul edilen adalar ile birlikte 30,8 milyon km²'lik alanı ile dünya yüzölçümünün %6'sını ve dünya üzerindeki toprakların %24,4'ünü kapsar. 1 milyar kişilik nüfusuyla dünya nüfusunun %15'ini barındırır. Afrika, kuzeyde Akdeniz, güneyde Hint Okyanusu, batıda Atlas Okyanusu, doğuda Sina Yarımadası, Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı ile çevrelenmiştir. Madagaskar'ı ve çeşitli takımadaları bünyesinde barındırır. Kıtada 54 adet diplomatik olarak tanınmış bağımsız devlet, dokuz bölge ve 3 adet de sınırlı tanınmış devlet bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Kongo Demokratik Cumhuriyeti</span> Orta Afrikada bir ülke

Kongo Demokratik Cumhuriyeti,, eski adıyla Zaire, Orta Afrika'da bir ülkedir. Yüzölçümü bakımından Sahra Altı Afrika'nın en büyük, Afrika'nın ikinci büyük, dünyanın ise 11. büyük ülkesidir. 105 milyonluk nüfusuyla en kalabalık Frankofon ülkedir. Ayrıca Afrika'nın en kalabalık 4., dünyanın ise 15. ülkesidir. Kongo Demokratik Cumhuriyeti, kuzeyden saat yönünde ilerlendiğinde Orta Afrika Cumhuriyeti, Güney Sudan, Uganda, Ruanda, Burundi, Tanzanya, Zambiya, Angola, Kongo Cumhuriyeti ve 40 km'lik bir sahil şeridi ile Atlas Okyanusu ile çevrilidir. Ülkenin başkenti Kinşasa'dır.

<span class="mw-page-title-main">Orta Afrika Cumhuriyeti</span> Orta Afrikada bulunan bir ülke

Orta Afrika Cumhuriyeti ya da yaygın kullanımı ile Orta Afrika, Afrika kıtasının orta bölümünde yer alan, denize kıyısı bulunmayan bir kara ülkesidir. Ülkenin sınır komşularını Çad, Sudan, Güney Sudan, Kongo DC, Kongo Cumhuriyeti ve Kamerun oluşturmaktadır. Ubangi-Chari ismi ile geçmişte Fransa sömürgesi olan ülke, 1960 yılında bağımsızlığına kavuşmuştur. Ülkenin başkenti Bangui'dir.

<span class="mw-page-title-main">Nepal</span> Güney Asyada Çin ile Hindistan arasında yer alan bağımsız bir ülke

Nepal, resmî adıyla Nepal Federal Demokratik Cumhuriyeti, Güney Asya'da bir ülkedir. Büyük bölümü Himalayaların eteklerinde, bir bölümü ise Hint-Ganj Ovası'nda konumlanmıştır. Dünyanın en kalabalık 49. ve en geniş 93. ülkesidir. Denize kıyısı bulunmayan Nepal kuzeyde Çin'e bağlı Tibet; güney, doğu ve batıda Hindistan ile komşudur. Bangladeş Nepal'in güneydoğu ucundan sadece 27 km uzaklıkta olmasına rağmen sınırdaşı değildir, Bhutan da Hindistan'ın Sikkim eyaletiyle ayrılmıştır. Verimli ovalar, subalpin kuşak ormanları ve en yüksek on dağdan sekizini bulunduran Nepal zengin bir coğrafi çeşitliliğe sahiptir. Dünyanın en yüksek dağı olan Everest Dağı da bunlara dahildir. Başkenti ve en büyük şehri Katmandu'dur. Resmi dil Nepalcedir, ancak ülke birçok etnik gruba ev sahipliği yapmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Laos</span> Güneydoğu Asyada bir ülke

Laos resmî adı ile Laos Demokratik Halk Cumhuriyeti, denize kıyısı olmayan bir Güneydoğu Asya ülkesidir. Başkenti Vientiane'dir. Luang Prabang, Savannakhet ve Pakse diğer büyük şehirleridir. Laos, tek partili sosyalist bir cumhuriyet olarak yönetilir. Batıda Tayland ve Myanmar, doğuda Vietnam, kuzeyde Çin, güneyde Kamboçya tarafından çevrelenmiştir. Myanmar 235 km, Çin 423 km, Vietnam 2.130 km, Kamboçya 541 km ve Tayland'a 1.754 km sınırı vardır.

<span class="mw-page-title-main">Belçika Kongosu</span> Afrika kıtasının orta bölümünde 1908 yılından 1960 yılına kadar kurulu olan Belçika koloni bölgesiydi

Belçika Kongosu, Afrika kıtasının orta bölümünde 1908 yılından 1960 yılına kadar kurulu olan Belçika koloni bölgesiydi.

<span class="mw-page-title-main">Mısır Krallığı</span> eski bir krallık

Mısır Krallığı 1922'den 1953'e kadar var olmuş krallık.

<span class="mw-page-title-main">Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti</span> 1918 - 1921 yılları arası var olmuş ülke

Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti, Gürcistan'ın 1918-1921 arasında bağımsız olduğu dönemdeki adıdır.

<span class="mw-page-title-main">Güney Sudan</span> Orta Afrikada bulunan bir ülke

Güney Sudan, resmî adıyla Güney Sudan Cumhuriyeti, Yukarı Nil havzasında denize kıyısı olmayan bir Doğu Afrika ülkesidir. Doğuda Etiyopya, kuzeyde Sudan, batıda Orta Afrika Cumhuriyeti, güneybatıda Kongo Demokratik Cumhuriyeti, güneyde Uganda ve güneydoğuda Kenya ile komşudur.

<span class="mw-page-title-main">Yugoslavya'nın dağılması</span>

Yugoslavya’nın dağılması, Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nin Josip Broz Tito'nun ölümünden sonra artan etnik çekişmeler, ekonomik bunalım ve Doğu Avrupa'daki değişiklikler nedeniyle 1980'lerin sonlarından 2000'li yıllara kadar yaklaşık 20 yıl süren kanlı bir süreç sonunda yedi ayrı egemen ülkeye bölünmesidir.

<span class="mw-page-title-main">Norodom Sihanuk</span>

Norodom Sihanuk, 1941-1955 ve 1993-2004 yılları arasında iki defa Kamboçya Kralı olarak tahtta kalmıştır. 7 Ekim 2004 yılında tahtı kendi isteğiyle oğlu Norodom Sihamoni'ye devretmiştir. Tahta ilk çıkışından itibaren ‘Baba-Kral’ olarak bilinmekteydi. Uzun kariyeri boyunca Kamboçya'yı çeşitli unvanlar ile yönetti, Kamboçya'nın hem Kralı hem de Başbakanı olarak görev yaptı. Sihanuk'un yaşamı boyunca Kamboçya, Fransız sömürge yönetimi, bağımsız krallık (1953–1970), cumhuriyet (1970–1975), Kızıl Kmer rejimi (1975–1979), komünist bir rejim (1979–1989), bir eyalet (1989–1993) ve yine krallık rejimlerini yaşamıştı.

<span class="mw-page-title-main">Yunan Direnişi</span>

Yunan Direnişi, II. Dünya Savaşı sırasında 1941-44 yılları arasında Mihver Devletleri işgali altında bulunan Yunanistan’da işgale karşı faaliyet gösteren silahlı ve silahsız farklı siyasi görüşlere sahip grupları içeren terimdir. II. Dünya Savaşı'nın sona ermesinden az önce Almanların ülkeden atılmasının ardından direnişin farklı unsurları iktidarı almak için birbirleriyle mücadeleye girişmiş ve sonunda Yunan İç Savaşı patlak vermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Yugoslavya</span> Eski bir Balkan devleti

Yugoslavya, Balkanlar’ın batısında 20. yüzyılda, üç defa farklı yapı ve idari şekille kurulmuş olan bir devlet olmuştur. Bu ada sahip olan devlet, 1918-2003 yıllarında çeşitli idari yapılarda varlığını sürdürmüş bir Balkan devletidir.

<span class="mw-page-title-main">Luba Krallığı</span> eski durum

Luba Krallığı, Afrika kıtası üzerinde günümüzde Kongo Demokratik Cumhuriyeti devletinin kurulu olduğu bölgede 16. yüzyıl ile 19. yüzyılda var olan krallık.

<span class="mw-page-title-main">Güney Kasai</span>

Güney Kasai ya da resmi adı ile Güney Kasai Maden Devleti, 1960 yılından 1961 yılına kadar bugünkü Kongo Demokratik Cumhuriyeti sınırları içerisinde kurulan ve uluslararası alanda bağımsızlığı kabul görmeyen devlet.

<span class="mw-page-title-main">Kisangani</span>

Kisangani, Afrika kıtasında bulunan Kongo Demokratik Cumhuriyeti devletinde bir şehirdir.

Kongo Demokratik Cumhuriyeti başbakanı, Afrika ülkesi Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını kazandığı 1960 yılından sonra hükûmetin başında yer alan kişi olarak bu makama getirilen kişiye verilen unvandır. Ülke 1960 ile 1964 yılları arasında Kongo Cumhuriyeti, 1964 ile 1971 yılları arasında Kongo Demokratik Cumhuriyeti, 1971 ile 1997 yılları arasında Zaire ve 1997 yılından itibaren de tekrar Kongo Demokratik Cumhuriyeti olarak adlandırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Uganda Protektorası</span> Afrika kıtasının doğu kesiminde Büyük Britanya protektorası olarak 1894 ile 1962 yılları arasında Birleşik Krallık denetimindeki koloni bölgesi

Uganda Protektorası, Afrika kıtasının doğu kesiminde Büyük Britanya protektorası olarak 1894 ile 1962 yılları arasında Birleşik Krallık denetimindeki koloni bölgesi. Bölge günümüzde Uganda devletini oluşturmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Barotseland</span> Güney Afrikada bir bölge

Barotseland, Namibya, Angola, Botswana, Zimbabwe arasında, Zambiya'nın doğu ve kuzey eyaletlerinin yarısı ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin Katanga Eyaleti'nin tamamı dahil bir krallıktır. Orijinal kolları Luyi (Maluyi) olan ve aynı zamanda Güney Sotho kabilesini asimile eden, akrabalık yoluyla birbirine bağlı 46'dan fazla bireysel, önceden farklı kabileden oluşan birleşik bir grup olan Lozi halkının veya Barotse veya Malozi'nin anavatanıdır.