İçeriğe atla

Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi 5. Konferansı

Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi 5. Konferansı
TürüSiyasi parti konferansı
KonumParis
ÜlkeLondra
İlk düzenlenme21 Aralık 1908
Son düzenlenme27 Aralık 1908
OrganizatörRusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi
Katılım16 temsilci katıldı.

Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi 5. Konferansı veya Dördüncü Tüm-Rusya Konferansı, 21-27 Aralık 1908 tarihleri arasında Londra'ya bağlı Paris şehrinde toplanan Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi'nin (RSDİP) beşinci konferansı.[1]

Katılımcılar

Konferansa oy veren 16 delege katılmıştır. Bunlardan 5'i Bolşevik, 3'ü Menşevik, 5'i Polonyalı sosyal-demokrat, 3'ü ise Genel Yahudi Emek Federasyonu (Bund) üyesi idi. Konferansa ayrıca St. Petersburg, Ural, Kafkasya, Moskova ve Orta Sanayi Bölgesi gibi büyük parti örgütlerine sahip bölgelerden delegeler de katılmıştır. 3 Bolşevik delege tutuklanma kararı nedeniyle oy vermeye katılamamıştır.[2] RSDİP Genel Komitesi Lenin tarafından temsil edildi.[3]

Gündem

Konferansın gündemi şu konuları içermekteydi;

  1. Katılımcı partilerin raporları
  2. St. Petersburg, Moskova, Orta Sanayi Bölgesi, Ural ve Kafkasya'daki organizasyonların durumu
  3. Mevcut siyasi durum ve Partinin görevleri
  4. Duma'daki Sosyal-Demokrat grup
  5. Değişen siyasi koşullarla bağlantılı olarak örgütlenme konuları
  6. Rusya'da olmayan organizasyonlar ile yerel alanlarda üye olma
  7. Yurt dışı işleri ve diğer konular

Lenin, "Bugünkü Durum ve Partinin Görevleri" adıyla bir rapor hazırladı. Konferanstaki Bolşevikler, partide oportünizm olarak tarif ettikleri durumlara karşı mücadele yürüttüler. Lenin'in önerisi üzerine konferans tasfiyeciliği kınadı ve partinin tüm örgütlerini tasfiye girişimleriyle kararlılıkla mücadele etmeye çağırdı.[4][5]

Menşevikler konferansın bu kararına uymadılar ve tasfiyeciliğe ve Anayasal-Demokratlar ile olan işbirliğine giderek daha fazla bağlı kaldılar. Bolşevikler bu durumu "devrime ihanet" olarak tanımladılar. Ayrıca Menşevikler, RSDİP programına, demokratik bir cumhuriyete yönelik taleplere, 8 saatlik iş gününe ve ve arazilerin el konulması gibi konulara muhalefet ettiler. Parti programına ve taktiklerine uymayacaklarını belirterek Çarlık hükûmetinin açık ve yasal rızasını almak istediler. Hükûmet ile barış yapmaya ve Pyotr Stolipin rejimini olumlayıcı konuşmalar yaptılar. Bu nedenle Bolşeviklerce kendilerine "Stolypin İşçi Partisi" adı verildi. Dan, Axelrod ve Potressov, Julius Martov, Lev Troçki ve diğer Menşevikler tarafından desteklenen tasfiyeciler grubu Otzovist (geri çağıran) olarak tanımlandı ve "Sol" oportünist olarak ifade edildi. Otzovistler işçi temsilcilerinin Devlet Duması'ndan geri çağrılmasını ve ve bu temsilcilerin yasal olarak mevcut kuruluşlardaki çalışmalarını tamamen durdurmasını talep etti.[6]

Bolşevikler tarafından öne sürülen "Duma'daki Sosyal-Demokratik Topluluk Üzerine" isimli raporda, bu grubun faaliyetini eleştirdi ve somut görevlerini belirtti. Menşevikler, Duma grubunun Konferans kararlarındaki hatalarının belirtilmesine itiraz etti ve Merkez Komitesinin gruba karşı vetosuna karşı çıktı. Otzovistler, Duma grubuyla ilgili olarak Lenin'in görüşlerine karşı çıktılar. Konferans karar metninde Lenin'in "Duma'da Sosyal-Demokrat Grubun Bütçesi için Oy Vermeye Yönelik Pratik Talimatlar" ve "Sosyal-Demokratik Üzerindeki Karara Ek Sayfa" nin bir bölümünü içeren Bolşevik kararını kabul etti. Örgütsel sorunun tartışılması sırasında Bolşevik, Partinin yasadışı Parti örgütlerinin kurulması ve güçlendirilmesine özel dikkat göstermesi ve kitleler arasında çeşitli yasal topluluklardan oluşan geniş bir ağdan faydalanması gerektiğine ilişkin bir taslak karar önerdi. Menşevikler ise yasadışı olan Partiyi tasfiye etmeye ve bütün devrimci çalışmaları durdurmaya çalışıyorlardı. Lenin, örgütsel soru üzerine yaptığı konuşmada, Menşevik tasfiyecilerin kararını ve tepki yıllarında Partiyi terk eden kişileri meşrulaştırma girişimlerini şiddetle eleştirdi. Konferans, Lenin'in "Organizasyon Soruları Komitesine Yönelik Yönergeler" raporunu kabul etti ve bir karara varmak için bir komite oluşturdu. Komite ve ardından Konferansın kendisi, bu Bolşevik taslak kararını da kabul etti.[7][8]

Konferansın ulusal örgütlerin yerel birleşmesine ilişkin kararı, Partideki işçilerin ulusal hatlar üzerinde bölümlendirilmesini istedikleri Bundçuların desteklediği federalizm ilkesini kesin olarak reddetti. Ayrıca tasfiyecilerin taslak kararlarının tamamı reddedildi. Konferans, "Merkezi Komite Bürosu biçiminde genel bir Parti temsilciliğinin yurtdışında varoluşunu yararlı ve gerekli olduğu düşünülen bir kararı" kabul etti.[9]

Bolşevikler, Konferansta Menşevik tasfiyecilere karşı verilen mücadelede büyük bir zafer kazandı. Konferans kararları, otzovistlere karşı da bir cevap niteliği taşımaktaydı. Lenin, bir sonraki konferans olacak olan Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi 6. Konferansı'nda, bu konferansı "Partiyi yola çıkardı ve açıkça karşı devrimin zaferi sonrasında Rus işçi sınıfı hareketinin gelişmesinde bir dönüm noktası oldu" olarak tanımlamıştır.[10]

Kaynakça

  1. ^ Longley, D. (2014). Longman Companion to Imperial Russia, 1689-1917 30 Aralık 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce), Routledge, Erişim tarihi: 30 Aralık 2016.
  2. ^ Fifth Conference of the Russian Social Democratic Labor Party 13 Nisan 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce), Erişim tarihi: 30 Aralık 2016.
  3. ^ Lenin Collected Works, Progress Publishers, 1973, Moskova, Volume 15, s. 319-329.
  4. ^ Vladimir Lenin, The Fifth (All-Russian) Conference of the R.S.D.L.P. 17 Temmuz 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce), Erişim tarihi: 30 Aralık 2016.
  5. ^ Vladimir Lenin, The Fifth All-Russia Conference of the R.S.D.L.P. 24 Ağustos 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce), Erişim tarihi: 30 Aralık 2016.
  6. ^ David J. Romagnolo (1998), History of the communist Party of the Soviet Union (Bolsheviks) 30 Aralık 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce), International Publishers Co inc, Erişim tarihi: 30 Aralık 2016.
  7. ^ Lenin, V. I. “V (Obshcherossiiskaia) konferentsiia RSDRP.” Poln. sobr. soch., 5th ed., vol. 17.
  8. ^ Istoriia KPSS, vol. 2. Moscow, 1966.
  9. ^ KPSS v rezoliutsiiakh i resheniiakh s”ezdov, konferentsii i plenumov TsK, 8th ed., vol. 1. Moscow, 1970.
  10. ^ Congresses of the R.S.D.L.P. 24 Şubat 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce), Erişim tarihi: 30 Aralık 2016.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Bolşevizm</span> Devrimci Marksist ideoloji

Bolşevik, çoğunluktan yana anlamına gelen Rusça kelime, 1903 yılında düzenlenen Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi'nin İkinci Kongresi'nde Vladimir Lenin ve Julius Martov arasında yeni kurulmakta olan partinin üyelik tanımı üzerine başlayan görüş ayrılığı sonucu yaşanan ayrışmadaki taraflardan Lenin yanlısı grup. Kongrede Lenin yanlıları çoğunlukta olduğu için Rusça çoğunluk anlamına gelen Bolşevik olarak, azınlıktaki Martov yanlıları da Menşevik olarak adlandırılacaktır.

<span class="mw-page-title-main">Menşevik</span> SSCB öncesi Rusyada bir siyasi grup

Menşevikler Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisinin 1903 yılında yapılan 2. Konferansında Lenin ile Julius Martov arasında yaşanan fikir ayrılıkları sonucu partinin bölünmesi sonucu ortaya çıkan iki gruptan birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Bolşevikler</span> Lenin yanlısı grup

Bolşevikler,, Vladimir Lenin liderliğinde, 1903'teki Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi 2. Kongresi'nde Menşeviklerden ayrılan Marksist Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi'nin (RSDİP) aşırı sol fraksiyonuydu. Bolşevik parti 1917 Ekim Devrimi'nde Rusya'da iktidarı ele geçirdi ve daha sonra Sovyetler Birliği Komünist Partisi adını aldı. Leninist ve daha sonra Marksist-Leninist ilkelere dayanan ideoloji ve uygulamalar Bolşevizm olarak bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Julius Martov</span> Menşevik Lider

Julius Martov,, Yahudi asıllı Rus Menşevik lider. Martov'un Vladimir Lenin ve Lev Troçki ile yakın bir dostluğu vardı. Troçki onu "Demokratik Sosyalizmin Hamlet'i" olarak tanımlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi</span> 1898-1918 tarihleri arasında Rusyada faaliyet göstermiş sosyalist–marksist işçi partisi

Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi, 1898'de kurulan, Rusya'nın ilk Marksist partisi. Daha sonra Bolşevik ve Menşevik olmak üzere ikiye bölünmüştür.

Mejrayontsi Rusça kelime anlamı olarak bölge birliği olarak çevrilebilir, Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisi Menşevik grubuna bağlı Enternasyonalistler grubudur. 1913-1917 yılları arasında parti içindeki Sankt-Peterburg merkezli küçük bir siyasi gruptur, 1917 Ekim Devrimi sürecinde Bolşeviklerle birleşmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi 4. Kongresi</span>

Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi (RSDİP) Dördüncü Kongresi İsveç'te, Stockholm şehrinde Nisan 1906'da toplandı. Kongrenin toplanma amacını ve toplantıdan çıkan sonuçları daha iyi anlayabilmek için, Kongre'nin hemen öncesindeki gelişmelere ve siyasi atmosfere bakmak gerekir.

<span class="mw-page-title-main">Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi 1. Kongresi</span>

Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi (RSDİP) I. Kongresi Rus İmparatorluğu'nun Minsk şehrinde 1-3 Mart 1898 tarihinde, Rumyantsev isimli bir demiryolu işçisinin evinde, büyük bir gizlilik içinde yapıldı. Öncelikle, Kongrenin yapılmasına yol açan tarihsel gelişimelere kısaca göz atmak faydalı olacaktır.

<span class="mw-page-title-main">Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi 2. Kongresi</span>

Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi (RSDİP) II. Kongresi 30 Temmuz-23 Ağustos 1903 tarihinde Belçika'nın başkenti Brüksel'de başladı ve 6 Ağustos tarihine kadar burada devam etti. Belçika hükûmetine, Rusya Büyükelçiliği'nden yapılan baskılar neticesinde, Belçika polisi delegeleri zorla ülkeden çıkarttı. Londra'ya geçen delegeler, Kongre'yi bu şehirde tamamladılar. İlk kongrede kuruluşu ilan edilen Marksist Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi'ne nihai şekli bu kongrede verildi.

<span class="mw-page-title-main">Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi 3. Kongresi</span>

Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi III. Kongresi 25 Nisan-10 Mayıs 1905 tarihleri arasında Londra'da toplandı.

<span class="mw-page-title-main">Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi 5. Kongresi</span>

Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi (RSDİP) V. Kongresi, 13 Mayıs-1 Haziran 1907 tarihleri arasında Londra'da yapıldı. Kongre o ana dek, birleşmiş RSDİP'nin en geniş katılımlı kongresi idi. Kongrenin yapıldığı mekan olan ve Londra'nın Hackney bölgesinde bulunan Kardeşlik Kilisesi, birbirinden hararetli tartışmaların yapıldığı 25 oturuma tanıklık etti.

<span class="mw-page-title-main">Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi 1912 Prag Konferansı</span>

Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi (RSDİP) Prag Parti Konferansı, Lenin'in başı çektiği Bolşevik fraksiyon tarafından tertip edilmiş VI. parti konferansıdır. 5-17 Ocak 1912 tarihinde, 18 Bolşeviğin katılımıyla Prag'da düzenlenmiştir. Joseph Stalin ve Yakov Sverdlov konferans düzenlenmekte iken sürgünde olduklarından katılamamışlardır. Georgi Plekhanov ise çok hasta olduğunu ileri sürerek bu konferansa katılmamıştır. Bu konferansta Lenin ve destekçileri, partinin kalanı ile ile tüm bağlarını kopartıp, kendi pür Bolşevik partilerini kurmuşlardır.

<span class="mw-page-title-main">Genel Yahudi Emek Federasyonu</span>

Litvanya, Rusya ve Polonya Genel Yahudi Emek Federasyonu, kısaca Bund, 7 Ekim 1897 yılında kurulmuş ve 1920'li yıllara kadar faaliyet göstermiştir.

Otzovistler, Rusça "geri çağırmak" fiilinden türetilen, 1908'de Bolşevikler arasında görüş ayrılığı sonucu ortaya çıkan bir grubu tanımlamak için kullanılan terim. Özellikle Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi 5. Konferansı'nda Menşeviklere ve tasfiyecilik yanlılarına yönelik söylenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Demokratik merkeziyetçilik</span> sosyalist partilerin uyguladığı liderlik yöntemi

Demokratik merkeziyetçilik, siyasi bir partide çeşitli kararların alınması amacıyla yapılan tartışmalar sırasında, her konunun herhangi kısıtlama olmaksızın tartışılabileceğini fakat çoğunlukça hemfikir olunan bir kararın alınmasından sonra bu kararın uygulanmasında birlik sağlanması gerektiğini savunan Marksist-Leninist ilkeyi ifade eden terimdir. Bu ilke, dünyadaki pek çok komünist partinin parti genel çizgisi olarak kabul görmüştür.

Tasfiyecilik ya da Likidasyonizm Marksist-Leninist terminolojide teorinin tasfiyesi ve parti üyelerinin, parti programını reddetmesini ifade eden terim.

<span class="mw-page-title-main">Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi 1. Konferansı</span>

Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi 1. Konferansı 12-17 Aralık 1905 tarihleri arasında Finlandiya'ya bağlı Tampere şehrinde toplanan Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi'nin (RSDİP) ilk konferansı. Bu konferansta Lenin ve Stalin ilk kez tanışmışlardır.

Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi 2. Konferansı veya İlk Tüm-Rusya Konferansı, 3-8 Kasım 1906 tarihleri arasında Finlandiya'ya bağlı Tampere şehrinde toplanan Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi'nin (RSDİP) ikinci konferansı.

Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi 3. Konferansı veya İkinci Tüm-Rusya Konferansı, 21-23 Temmuz 1907 tarihleri arasında Finlandiya'ya bağlı Kotka şehrinde toplanan Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi'nin (RSDİP) üçüncü konferansı.

Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi 4. Konferansı veya Üçüncü Tüm-Rusya Konferansı, 5-12 Kasım 1907 tarihleri arasında Finlandiya'ya bağlı Helsinki şehrinde toplanan Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi'nin (RSDİP) dördüncü konferansı.