İçeriğe atla

Rusya'daki Kürtler

Rusya'daki Kürtler (Kürtçe: Kurdên Uris), Rusya'da yaşayan Kürt azınlıklar tahminen[] sayıları 100.000'i geçen Rusya'daki Yezidi ve Şii Kürtler, 1940'larda Josef Stalin tarafından Ermenistan ve Karabağ'dan Rusya'nın değişik bölgelerine sürgün edilmişlerdir.[]

Sibirya

Primorski Krayı bölgesine sürdürülmüş Kürtler.[]Stalin döneminde özellikle Karabağ'dan çok sayıda Kürt Sibirya'ya sürgün edildi. Bir kısmı buradan Kazakistan'a veya Kırgızistan'a geçmiştir, kalanlar ise iki nesildir bu bölgede yaşamaktalar.

Primorski Krayı'nın pasaport ve vize servisine göre Vladivostok'ta iki Kürt aile ve krayda 30 Kürt kaydedilmektedir. Bazı kaynaklar ise bu sayının çok daha fazla olduğu yönündedir.[1]

Sibiriya'da şu an dağınık olarak yaklaşık 35.000 (bunların 30.000'i Vladivostok'ta) Kürt yaşadığı düşünülüyor.[2] Yeni araştırmalar[] Kürtlerin Rusyadaki sayısının çok daha fazla olduğu yönündedir.

Ayrıca bakınız

Konuyla ilgili yayınlar

  • Stalin ve Kürtler - Hüseyin Can, Ceylan Yayınları, İstanbul, 2017, ISBN 9789752416079

Kaynakça

  1. ^ "Vlad.tribenet.com: Feds check up on Kurds". 7 Ağustos 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2009. 
  2. ^ Hassanpour, M. & Mojab, S., "Kurdish Diaspora", Encyclopedia of diasporas: immigrant and refugee cultures around the world, Springer Verlag, 2004, ISBN 0-306-48321-1, sf. 214.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Josef Stalin</span> Sovyetler Birliği lideri (1924–1953)

Josef Stalin, Gürcü asıllı Sovyet devlet adamı ve Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreteri (1922-1953). Sovyetler Birliği'ni 1924'ten ölümüne kadar diktatörlük rejimi ile yönetti. Stalin; Sovyetler Birliği'ni endüstriyel ve askerî bir süper güce dönüştürdü, fakat bunu gerçekleştirirken totaliter politikalar uyguladı ve milyonlarca Sovyet vatandaşı diktatörlüğü sırasında hayatını kaybetti. Stalin döneminde; 3 ila 20 milyon arasında insan çalışma kampları, zorunlu kolektivizasyon, kıtlık ve yargısız infazlardan dolayı ölmüştür.

Kürtler, doğuda Zagros Dağları'ndan batıda Toros Dağları'na ve güneyde Hemrin Dağları'ndan kuzeyde Kars–Erzurum platolarına kadar uzanan coğrafi bölgede yoğun yaşayan, 2017 yılı tahminlerine göre dünyada yaklaşık 36–45 milyon nüfusa sahip olan İranî bir halktır. Bugün dünyadaki en büyük Kürt nüfusu, 15–20 milyon civarı ile Türkiye'de bulunurken; İran, Irak ve Suriye'de de sayıları 3 ila 12 milyon arasında değişen önemli Kürt nüfusları bulunmaktadır. Gerek Orta Doğu'daki siyasi ve sosyal karmaşalar ve sorunlar, gerekse diğer sebepler dolayısıyla özellikle 20. yüzyılın ikinci yarısında oluşan göçler sonucunda Batı Avrupa başta olmak üzere Kuzey Amerika ve Orta Asya gibi farklı bölgelere yerleşmiş bir Kürt diasporası da mevcuttur.

<span class="mw-page-title-main">Füzuli (rayon)</span> Azerbaycan rayonu

Füzuli Rayonu, Azerbaycan'da rayon olarak adlandırılan birinci derece idari bölüm.

<span class="mw-page-title-main">Zengilan (rayon)</span> Azerbaycanın birinci derece yönetimsel bölgelerinden birisi

Zengilan Rayonu, Azerbaycan'da rayon olarak adlandırılan birinci derece idarî bölümlerden Zengilan rayonu 20 Ekim 2020'de Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri tarafından Ermeni işgalinden kurtarılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Vladivostok</span> Rusyanın Primorski Krayının merkezi olan şehir

Vladivostok, Rusya'nın Primorski Krayı'nın merkezi olan şehir. Şehir Altın Boynuz'un ucunda Çin ve Kuzey Kore sınırları yakınlarında yer almaktadır. Yüzölçümü 560 km² olan şehrin nüfusu 2010 itibarı ile 592.034'tür.

<span class="mw-page-title-main">Kelbecer (rayon)</span> Azerbaycanda rayon

Kelbecer Rayonu, Azerbaycan'da rayon olarak adlandırılan birinci derece idari bölümlerden birisidir. 8 Ağustos 1930 tarihinde rayon statüsü almıştır. 1992 yılında Azerbaycan parlamentosunun kararıyla eski Ağdere (Mardakert) rayonunun 20 köyü Kelbecer rayonuna katılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Viktor Suvorov</span>

Viktor Suvorov, gerçek adı Vladimir Bogdanoviç Rezun olan Sovyet Askeri İstihbarat (GRU) subayıdır. 10 Haziran 1978 tarihinde, Cenevre'deyken Batı'ya iltica etmiştir. Yakın çevresinde, mesleki faaliyetlerinde ve Batı'ya iltica ettikten sonra yayımladığı "Buzkıran" adlı kitabında Viktor Suvorov takma adını kullanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Yahudi Özerk Oblastı</span>

Yahudi Özerk Oblastı, Rusya'ya bağlı özerk oblast. Mayıs 1928'de kuruldu. 1934'te özerk devlete dönüştürülen oblast, Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra tekrar oblast statüsüne getirildi. Bölge, Moskova'nın 8.000 km. doğusunda, Çin ve Yakutistan arasında yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Birinci Dağlık Karabağ Savaşı</span> 1988-1994 yılları arasında Karabağ bölgesinde Azerbaycan ve Ermenistan arasında yaşanmış askeri bir çatışma

Birinci Dağlık Karabağ Savaşı, Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlı Dağlık Karabağ Özerk Oblastı'nın Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlanmasını isteyen Ermeniler ile bunu kabul etmeyen Azeriler arasında başlayan ve Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra Azerbaycan ile Ermenistan arasında çatışmaya dönüşen Şubat 1988-Mayıs 1994 tarihleri arasında süren savaştır. Savaş öncesinde ve etnik çatışmaların sıcak savaşa dönüşmesi sonrasında Sumqayıt Pogromu, Kirovabad Pogromu, Bakü Pogromu gibi pogromlar, Hocalı Katliamı, Malıbeyli ve Kuşçular Katliamı ve Maragha Katliamı gibi katliamlar yaşanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Dağlık Karabağ Cumhuriyeti</span> 1991-2023 yılları arasında Karabağda varlığını sürdüren de facto bir devlet.

Dağlık Karabağ Cumhuriyeti veya 2017-2023 yılları arasındaki resmî ismiyle Artsah Cumhuriyeti, Güney Kafkasya'da, Azerbaycan'ın uluslararası tanınmış sınırları içinde de facto devletti. Azerbaycan Devleti'nin 2023 yılında egemenliğini tesis etmesinin ardından lağvedilmiştir.

Fransa'daki Kürtler, Fransa'da yaklaşık 80.000 - 100.000 Kürt yaşamaktadır. Bazı kaynaklar ise Fransa'daki Kürt nüfusunun bu sayıdan daha fazla olduğu yönünde bilgiler verir.

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan Azerileri</span> Ermenistanda bir zamanlar yaşamış olan bir Türk halkı

Önceleri sayıları birkaç yüz bin kişiye ulaşan, Ermenistan'da yaşayan Azeri ve diğer Türk nüfusun (Erivanlı, Yerevanlı, "Yeraz" veya Batı Azerbaycanlı, Dağlık Karabağ Sorunu olduktan sonra sayısı artık sıfıra yaklaşmıştır. Bu yıllarda Ermenistan Azerileri Dağlık Karabağ Sorunu yüzünden, baskı ve tecavüzlere maruz kalıp, Ermenistan'ı terk etmeye mecbur kaldılar. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği'nin bilgilerine göre, Ermenistan'da halihazırda tahminen birkaç yüz Azeri yaşamaktadır. ki, bunların çoğunluğunu bölgede yaşayan Ermenilerle evlenmiş Azerileri ve yaşlı veya hasta olduğu için Ermenistan'ı terk edemeyen Azeriler oluşturmaktadır. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği'nin, raporuna göre, bu kişiler ayrımcılığa maruz kalmamak için adlarını değiştirmekte ve kimliklerini gizlemektedirler.

<span class="mw-page-title-main">Volga Almanları</span> Rusyanın Volga bölgesine 18. yüzyılda göç eden Almanlar

Volga Almanları İdil Nehri boyunca yaşayan, ağırlıklı olarak güneydoğu Rusya'nın Saratov şehri civarında yaşamış Alman asıllı göçebelerdir.

<span class="mw-page-title-main">Ussuriysk</span>

Ussuriysk, Rusya'nın Primorski Krayı'nda bulunan bir şehirdir. Şehir Razdolnaya Nehri'nin kıyısında kray merkezi Vladivostok'un 98 km kuzeyinde ve Çin sınırı ile Pasifik Okyanusu'nun yaklaşık 60 km uzağında yer almaktadır. Demiryolları açısından önemli bir kavşak noktası olan şehir, Trans Sibirya Demiryolu üzerinde bulunmakta olup Trans Mançurya Demiryolu'nun doğu ucuyla Trans Sibirya hattının kesiştiği yerdedir. Vladivostok'a doğru demiryolu, şehrin az ilerisinde çatallanarak Kuzey Kore'ye bağlanır. Şehrin nüfusu 2010 itibarı ile 158.004'tür.

<span class="mw-page-title-main">Nahodka</span>

Nahodka, Rusya'nın Primorski Krayı'nda bulunan bir şehirdir. Trudnı Yarımadası'nda Nahodka Körfezi'nin kıyısında kray merkezi Vladivostok'un 85 km doğusunda yer almaktadır. Şehrin nüfusu 2010 itibarı ile 159.719'dur.

<span class="mw-page-title-main">Artyom</span>

Artyom, Rusya'nın Primorski Krayı'nda bulunan bir şehirdir. Şehir, Muravyov-Amurski Yarımadası'nda kray merkezi Vladivostok'un 35 km kuzeybatısında yer almaktadır. Yüzölçümü 506,4 km² olan şehrin nüfusu 2010 itibarıyla 102.603'tür.

<span class="mw-page-title-main">Arsenyev</span>

Arsenyev, Rusya'nın Primorski Krayı'nda bulunan bir şehirdir. Şehir kray merkezi Vladivostok'un 160 km kuzeydoğusunda yer almaktadır. Yüzölçümü 39,37 km² olan şehrin nüfusu 2010 itibarı ile 56.750'dir.

<span class="mw-page-title-main">Ahıska Türkleri Sürgünü</span>

Ahıska Türkleri sürgünü Sovyet hükûmetinin Ahıska Türklerine karşı gerçekleştirdiği zorunlu tehcir. 14 Kasım 1944 tarihinde gerçekleşen tehcirde 212 köyde yaşayan 92.307 ila 94.955 Ahıska Türkü zorla Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlı Mesheti bölgesinden Orta Asya'ya sürgün edilmiştir. Sığır vagonlarına doldurulan Ahıska Türklerinin çoğu Özbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne gönderilmiştir. Operasyon sırasında Kürtler, Hemşinliler ve Lazlar da dahil olmak üzere toplamda yaklaşık 115.000 kişi sürgün edilmiştir. Sürgün edilenler zorla çalıştırılmak üzere görevlendirildikleri özel birimlere yerleştirildiler. Sürgün ve sert koşullar, en az 12.589 ila 14.895 arasında insanın ölümüne sebep oldu.

<span class="mw-page-title-main">Sovyetler Birliği'nde Kürtler</span>

Sovyetler Birliği'nde Kürtler, Sovyetler Birliği sınırları içerisinde içinde yaşayan Kürt kişi veya grupları betimler.

<span class="mw-page-title-main">Sovyetler Birliği'nde İslam</span>

Sovyetler Birliği'nde İslam, Sovyetler Birliği'nde İslam inanışına ait konuları betimler.