İçeriğe atla

Rusya'daki Dünya Mirasları listesi

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Dünya Mirasları, 1972 yılında kabul edilen UNESCO Dünya Mirası Sözleşmesi'nde tanımlandığı şekliyle kültürel veya doğal miras açısından önem taşıyan yerlerdir.[1][2] Sovyetler Birliği, Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme'yi 12 Ekim 1988'de onaylayarak, tarihî yerlerini listeye dâhil edilmeye uygun hâle getirdi.[3]

2023 itibarıyla, Rusya'da listede 31 alan ve geçici listede 32 alan bulunmaktadır.[3] Listeye eklenen ilk yerler, 1990 yılında Dünya Miras Komitesi'nin 14. oturumunda kayıt altına alınan beş alandan günümüz Rusya sınırları içerisinde bulunan üç alan olan Sankt-Peterburg'daki anıtlar (Leningrad), Kiji Pogost, Moskova Kremlini ve Kızıl Meydan'dı.[4] En son olarak 2024'te Kenozero Gölü Kalıntıları listeye dâhil edildi.[3] Bu alanlardan 21'i kültürel alan ve 11'i ise doğal alandır. Dört alan ise ulusötesidir. Kuron Dili, Litvanya ile, Transbaykal ve Uvs Nuur Havzası Manzaraları Moğolistan ile ve Struve Jeodezi Arkı dokuz Avrupa ülkesiyle paylaşılır.[3]

Dünya Miras Alanları'nın listesi

UNESCO, alanları on kritere göre listelemektedir; Her alan kriterlerden en az birini karşılaması gerekir. i'den vi'ye kadar olan kriterler kültüreldir ve vii'den x'e kadar olan kriterler doğaldır.[5]

  * Ulusötesi alan
Ad Fotoğraf Yer Seçildiği yıl UNESCO verileriKaynak
Sankt-Peterburg Tarihî Merkezi ve Bağlantılı AnıtlarYeşil ve altın rengi cephesi ve tepesinde Rus bayrağı bulunan Barok saraySankt-Peterburg1990 540; i, ii, iv, vi
(kültürel)
[6]
Kiji Pogostİki eski ahşap kilise ve bir saat kulesiKarelya1990 544; i, iv, v
(kültürel)
[7]
Moskova Kremlini ve Kızıl MeydanAziz Vasil Katedrali ve önündeki insanlarMoskova1990 545; i, ii, iv, vi
(kültürel)
[8]
Novgorod ve Çevresindeki Tarihî AnıtlarNehrin üzerinde kırmızı tuğlalı bir kaleNovgorod Oblastı1992 604; ii, iv, vi
(kültürel)
[9]
Solovetski Adaları'nın Tarihî ve Kültürel Topluluğu Adada bir Ortodoks manastırıArhangelsk Oblastı1992 632; iv
(kültürel)
[10]
Vladimir ve Suzdal'daki Beyaz AnıtlarYeşil ve altın kubbeli bir Ortodoks kilisesi ve kırmızı tuğladan bir binaVladimir Oblastı1992 633; i, ii, iv
(kültürel)
[11]
Sergiyev Posad'daki Aziz Sergius'un Teslis Lavra Mimarî Topluluğu Birkaç kubbeli bir Ortodoks manastır kompleksiMoskova Oblastı1993 657; ii, iv
(kültürel)
[12]
İsa'nın Göğe Yükselişi Kilisesi, KolomenskoyeBeyaz taştan bir kiliseMoskova1994 634rev; ii
(kültürel)
[13]
Bakir Komi OrmanlarıOrman, nehir ve dağlarKomi Cumhuriyeti1995 719; vii, ix
(doğal)
[14]
Baykal GölüGölde kayalık bir adacıkİrkutsk Oblastı, Buryatya1996 754; vii, viii, ix, x
(doğal)
[15]
Kamçatka'daki YanardağlarKarla kaplı bir volkanKamçatka Krayı1996 765bis; vii, viii, ix, x
(doğal)
[16]
Altaylar'daki Altın DağlarOvalar ve karla kaplı dağlarAltay Cumhuriyeti1998 768rev; x
(doğal)
[17]
Kazan Kremlini'nin Tarihî ve Mimari Kompleksi Nehrin üzerinde kuleleri ve minareleri olan KremlinTataristan2000 980; ii, iii, iv
(kültürel)
[18]
Batı KafkasyaDağ manzarasıKrasnodar Krayı1999 900; ix, x
(doğal)
[19]
Ferapontov Manastırı Topluluğu Birkaç kuleli manastırVologda Oblastı2000 982; i, iv
(kültürel)
[20]
Kuron Dili[a]Kısmen ormanla kaplı kumulKaliningrad Oblastı2000 994; v
(kültürel)
[21]
Orta Sihote-AlinOrmanlar ve nehirlerle dağ manzarasıPrimorski Krayı2001 766bis; x
(doğal)
[22]
Uvs Nuur Havzası[b]Arka planda kırmızı bitkiler ve tepeler olan sığ gölTuva2003 769rev; ix, x
(doğal)
[23]
Derbent'teki Kale, Antik Kent Sur Yapıları Devasa taş duvarlar ve bir kapıDağıstan2003 1070; iii, iv
(kültürel)
[24]
Vrangel Adası Koruma Alanı Doğa SistemiNehir ve dağlarla kutup manzarasıÇukotka Özerk Okrugu2004 1023rev; ix, x
(doğal)
[25]
Novodeviçi Manastırı Kompleksi Altın kubbeli, kırmızı ve beyaz kuleli, duvarlarla çevrili bir manastırMoskova2004 1097; i, iv, vi
(kültürel)
[26]
Yaroslavl Şehrinin Tarihî Merkezi Kırmızı cepheli bir kilise ve kardaki diğer binalarYaroslavl Oblastı2005 1170; ii, iv
(kültürel)
[27]
Struve Jeodezi Arkı[c]Taş bir anıtın üzerindeki Struve Jeodezi Arkı anıt tabletiLeningrad Oblastı2005 1187; ii, iii, vi
(kültürel)
[28]
Putorana PlatosuOrmanlar, nehirler ve dağlarla dolu manzaraKrasnoyarsk Krayı2010 1234rev; vii, ix
(doğal)
[29]
Lena Sütunları Doğa ParkıNehre bakan taş sütunlarYakutistan2012 1299bis; viii
(doğal)
[30]
Bulgar Tarihsel ve Arkeolojik KompleksiAralarında kilise ve minarenin de bulunduğu bir bina topluluğuTataristan2014 981rev; ii, vi
(kültürel)
[31]
Transbaykal Peyzajı[b]Kayalık çöl manzarasıZabaykalski Krayı 2017 1448rev; ix, x
(doğal)
[32]
Zöye ada-şehrindeki Meryem'in Ölümü Katedrali ve Manastırıİki beyaz Ortodoks kilisesiTataristan2017 1525; ii, iv
(kültürel)
[33]
Pskov Mimarlık Okulu KiliseleriBeyaz cepheli ve metal kaplı kubbeli eski bir Ortodoks kilisesiPskov Oblastı2019 1523; ii
(kültürel)
[34]
Onega Gölü ve Beyaz Deniz PetroglifleriOnega Gölü bölgesinin Besov Nos burnunda bulunan bir dizi petroglifKarelya2021 1654; iii
(kültürel)
[35]
Kazan Federal Üniversitesi Astronomik GözlemevleriAstronomik bir gözlemevi kulesi ve çevresindeki binalarTataristan2023 1678; i, ii, iv, vi
(kültürel)
[36]
Kenozero Gölü KalıntılarıMuhafaza içinde bir kiliseArhangelsk Oblastı2024 iii, iv, v, vi, vii
(karma)
[37]

Geçici liste

Dünya Mirası listesinde yer alan alanlara ek olarak, üye devletler aday göstermeyi düşünebilecekleri geçici alanların bir listesini de tutabilirler. Dünya Mirası listesine aday göstermeler, yalnızca alanın daha önce geçici listede yer alması durumunda kabul edilir.[38] Rusya, 2021 itibarıyla geçici listesine 31 alan kaydetti.[3]

Ad Fotoğraf Yer Seçildiği yıl UNESCO kriterleri Kaynak
Ceyrah-Assa Tarihî ve Kültürel Rezervasyonu Dağ manzarasındaki taş kulelerİnguşetya1996 (kültürel) [39]
İrkutsk Tarihî Şehir Merkezi Kırmızı ve beyaz renkte dekore edilmiş bir ahşap evİrkutsk Oblastı1998 (kültürel) [40]
Rostov Kremlini Arka planda park, kilise ve duvarlarYaroslavl Oblastı1998 ii, iii, iv, vi
(kültürel)
[41]
Yeniseysk Tarihî Şehir Merkezi Bir ortodoks kilisesiKrasnoyarsk Krayı2000 ii, iii, iv
(kültürel)
[42]
Sikaçi-Alyan Petroglifleri Yüzü oyulmuş bir kayaHabarovsk Krayı2003 (kültürel) [43]
Komandor Adaları (Komandor Doğa Koruma Alanı) Nehirli tepelik manzara, alçak bitki örtüsüKamçatka Krayı2005 vii, viii, ix, x
(doğal)
[44]
Magadan Doğa Koruma AlanıSahil ve orman, yukarıdan fotoğrafMagadan Oblastı2005 vii, viii, ix, x
(doğal)
[45]
Krasnoyarsk SütunlarıOrmanda büyük bir kaya oluşumuKrasnoyarsk Krayı2007 vii, viii, ix, x
(doğal)
[46]
Vasyugan BataklığıTomsk Oblastı2007 vii, viii, ix, x
(doğal)
[47]
Astrahan Kremlin Topluluğu Bir Ortodoks kilisesi ve yeşil çatılı bir çan kulesiAstrahan Oblastı2008 ii, iii, iv
(kültürel)
[48]
İlmen DağlarıOrman manzarasıÇelyabinsk Oblastı2008 vi, vii, viii
(doğal)
[49]
Tanais arkeolojik sit alanı Bazı binaların kalıntılarıRostov Oblastı2009 ii, iii, v
(kültürel)
[50]
Başkurt Ural Mamutları tasvir eden mağara resmiBaşkurdistan2012 i, iii, v, vi, viii, x
(karma)
[51]
Bakir Komi Ormanları (yeniden aday) Orman, nehir ve dağlarKomi Cumhuriyeti2014 vii, viii, ix, x
(doğal)
[52]
Batı Kafkasya (yeniden aday) Dağ manzarasıKrasnodar Krayı2014 ix, x
(doğal)
[53]
Mamayev Kurganı "Stalingrad Savaşı Kahramanları" Anıt Kompleksi Kılıç tutan büyük bir kadın heykelinin bulunduğu anıt kompleksiVolgograd Oblastı2014 i, iv, vi
(kültürel)
[54]
Oğlaktı DağlarıBir cenaze maskesiHakasya2016 i, iii, vi, x
(karma)
[55]
Gorohovets Tarihî Şehir Merkezi Şehrin yukarıdan görünümüVladimir Oblastı2017 ii, iv
(kültürel)
[56]
Pazırık Kültürü Hazineleri İki kişiyi ve bir atı tasvir eden dokumaAltay Cumhuriyeti2018 i, ii, iii, vi
(kültürel)
[57]
Şulgan-Taş Mağarası Kaya ResimleriMamutları tasvir eden mağara resmiBaşkurdistan2018 i, iii
(kültürel)
[58]
Pereslavl-Zalesski Orta Çağ Surları Şehir Duvarı ile Kurtarıcı'nın Başkalaşım Katedrali (1152-1157) Yeşil çatılı beyaz bir Ortodoks kilisesiYaroslavl Oblastı2019 i, ii, iv
(kültürel)
[59]
Çukotka Arktik Deniz Avcılarının Mirası Kıyıdaki bazı terk edilmiş evler, etrafta kar bulunmaktadırÇukotka Özerk Okrugu2019 ii, iii, v, vi
(kültürel)
[60]
Vyatskoye köyü Süslü bir ahşap ev ve önünde bir çitYaroslavl Oblastı2019 ii, v
(kültürel)
[61]
Divnogorye Tarihî ve Kültürel Kompleksi Kaya oluşumundan yapılmış bir Ortodoks kilisesiVoronej Oblastı2020 ii, iv, v, vi
(kültürel)
[62]
Kıtalık Millî ParkıKüçük bir bitki çiçek açarkenYakutistan2021 ix, x
(kültürel)
[63]
Tuva Kralları VadisiYukarıdan dairesel mezar höyükleriTuva2021 i, iii, iv
(kültürel)
[64]
Denisova MağarasıAğaçlarla çevrili bir mağaranın girişiAltay Krayı2022 iii, v
(kültürel)
[65]
Başkurt Şihanları: Toratau, Yörektau ve KuşdağıOrmanla kısmen kaplı, düz bir arazide beyaz konik bir tepeBaşkurdistan2022 viii
(doğal)
[66]
Voskresenski Bakır Eritme Tesisi Kompleksi Kırmızı tuğladan yapılmış eski bir endüstriyel binanın kalıntılarıBaşkurdistan2023 ii, iv, v
(kültürel)
[67]
Nikolay Lvov Tarafından Tasarlanan Torjok Tarihi Kent Merkezi ve Kırsal Emlak Mülkleri Neoklasik Ortodoks manastırıTver Oblastı2023 i, iv, vi
(kültürel)
[68]
Büyük Vatanseverlik Savaşı Kahramanlarının Anıtları: Brest Kalesi ve Mamayev Kurgan[d]Arka planda kılıç tutan bir kadını tasvir eden anıt, ön tarafta Kiril alfabesiyle yazılmış bir göletVolgograd Oblastı2024 ii, iv, vi
(kültürel)
[69][70]

Ayrıca bakınız

Notlar

  1. ^ Litvanya ile paylaşılır.
  2. ^ a b Moğolistan ile paylaşılır.
  3. ^ 10 Avrupa ülkesi ile paylaşılır.
  4. ^ Belarus ile paylaşılır.

Kaynakça

  1. ^ "The World Heritage Convention". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 27 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2024. 
  2. ^ "Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 1 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2024. 
  3. ^ a b c d e "Russian Federation". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 7 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2018. 
  4. ^ "14th session of the UNESCO World Heritage Committee" (PDF). UNESCO Dünya Miras Merkezi. 12 Aralık 1990. 9 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 26 Mayıs 2024. 
  5. ^ "UNESCO World Heritage Centre – The Criteria for Selection". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 12 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  6. ^ "Historic Centre of Saint Petersburg and Related Groups of Monuments". UNESCO Dünya Mirası Merkezi. 8 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  7. ^ "Kizhi Pogost". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 8 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  8. ^ "Kremlin and Red Square, Moscow". UNESCO Dünya Mirası Merkezi. 9 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  9. ^ "Historic Monuments of Novgorod and Surroundings". UNESCO Dünya Mirası Merkezi. 10 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  10. ^ "Cultural and Historic Ensemble of the Solovetsky Islands". UNESCO Dünya Mirası Merkezi. 7 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  11. ^ "White Monuments of Vladimir and Suzdal". UNESCO Dünya Mirası Merkezi. 6 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  12. ^ "Architectural Ensemble of the Trinity Sergius Lavra in Sergiev Posad". UNESCO Dünya Mirası Merkezi. 11 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  13. ^ "Church of the Ascension, Kolomenskoye". UNESCO Dünya Mirası Merkezi. 11 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  14. ^ "Virgin Komi Forests". UNESCO Dünya Mirası Merkezi. 6 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  15. ^ "Lake Baikal". UNESCO Dünya Mirası Merkezi. 8 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  16. ^ "Volcanoes of Kamchatka". UNESCO Dünya Mirası Merkezi. 14 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  17. ^ "Golden Mountains of Altai". UNESCO Dünya Mirası Merkezi. 10 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  18. ^ "Historic and Architectural Complex of the Kazan Kremlin". UNESCO Dünya Mirası Merkezi. 3 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  19. ^ "Western Caucasus". UNESCO Dünya Mirası Merkezi. 7 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  20. ^ "Ensemble of the Ferapontov Monastery". UNESCO Dünya Mirası Merkezi. 13 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  21. ^ "Curonian Spit". UNESCO Dünya Mirası Merkezi. 28 Kasım 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  22. ^ "Central Sikhote-Alin". UNESCO Dünya Mirası Merkezi. 7 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  23. ^ "Uvs Nuur Basin". UNESCO Dünya Mirası Merkezi. 11 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  24. ^ "Citadel, Ancient City and Fortress Buildings of Derbent". UNESCO Dünya Mirası Merkezi. 29 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  25. ^ "Natural System of Wrangel Island Reserve". UNESCO Dünya Mirası Merkezi. 10 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  26. ^ "Ensemble of the Novodevichy Convent". UNESCO Dünya Mirası Merkezi. 13 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  27. ^ "Historical Centre of the City of Yaroslavl". UNESCO Dünya Mirası Merkezi. 8 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  28. ^ "Struve Geodetic Arc". UNESCO Dünya Mirası Merkezi. 30 Ekim 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  29. ^ "Putorana Plateau". UNESCO Dünya Mirası Merkezi. 12 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  30. ^ "Lena Pillars Nature Park". UNESCO Dünya Mirası Merkezi. 12 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  31. ^ "Bolgar Historical and Archaeological Complex". UNESCO Dünya Mirası Merkezi. 12 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  32. ^ "Landscapes of Dauria". UNESCO Dünya Mirası Merkezi. 8 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  33. ^ "Assumption Cathedral and Monastery of the town-island of Sviyazhsk". UNESCO Dünya Mirası Merkezi. 12 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  34. ^ "Churches of the Pskov School of Architecture". UNESCO Dünya Mirası Merkezi. 7 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  35. ^ "Petroglyphs of Lake Onega and the White Sea". UNESCO Dünya Mirası Merkezi. 8 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  36. ^ "Astronomical Observatories of Kazan Federal University". UNESCO Dünya Mirası Merkezi. 12 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  37. ^ "Cultural Landscape of Kenozero Lake". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 29 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2024. 
  38. ^ "UNESCO World Heritage Centre – Tentative Lists". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 20 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  39. ^ "Historical and Cultural Jeyrakh-Assa Reservation". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 12 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  40. ^ "Historic Center of Irkutsk". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 12 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  41. ^ "Rostov Kremlin". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 11 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  42. ^ "Historic Center of the Yenisseisk". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 12 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  43. ^ "Petroglyphs of Sikachi-Alyan". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 12 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  44. ^ "The Commander Islands (Comandorsky State Nature Reserve)". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 21 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  45. ^ "Magadansky State Nature Reserve". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 12 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  46. ^ "Krasnoyarsk Stolby". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 11 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  47. ^ "The Great Vasyugan Mire". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 12 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  48. ^ "Ensemble of the Astrakhan Kremlin". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 12 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  49. ^ "The Ilmensky mountains". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 26 Ekim 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  50. ^ "The archeological site of Tanais". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 12 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  51. ^ "Bashkir Ural". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 8 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  52. ^ "Virgin Komi Forests (re-nomination)". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 10 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  53. ^ "Western Caucasus (re-nomination)". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 7 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  54. ^ "Mamayev Kurgan Memorial Complex "To the Heroes of the Battle of Stalingrad"". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 9 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  55. ^ "The Oglakhty Range". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 8 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  56. ^ "Historic Centre of Gorokhovets". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 10 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  57. ^ "Treasures of the Pazyryk Culture". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 10 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  58. ^ "Rock Painting of Shulgan-Tash Cave". UNESCO World Heritage Centre. 30 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Kasım 2021. 
  59. ^ "Cathedral of the Transfiguration of the Savior with the Medieval Rampart City Wall of Pereslavl-Zalessky (1152-1157)". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 10 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  60. ^ "Heritage of Chukotka Arctic Marine Hunters". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 10 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  61. ^ "Vyatskoe village". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 9 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  62. ^ "Divnogorye Historical and Cultural Complex". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 12 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  63. ^ "National Park Kytalyk". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 9 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  64. ^ "Valley of the Kings of Tuva". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 26 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  65. ^ "Denisova Сave". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 21 Kasım 2022. 6 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2024. 
  66. ^ "Bashkir Shikhans: Toratau, Yuraktau and Kushtau". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 1 Aralık 2022. 18 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2024. 
  67. ^ "The Complex of the Voskresensky Copper Smeltery". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 7 Şubat 2023. 6 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024. 
  68. ^ "Historic Town Centre of Torzhok and Country Estate Properties Designed by Nikolay Lvov". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 13 Şubat 2023. 27 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2024. 
  69. ^ "Memorials to the Heroes of the Great Patriotic War: Brest Fortress and Mamayev Kurgan (Belarus)". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 30 Mayıs 2024. 15 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2024. 
  70. ^ "Memorials to the Heroes of the Great Patriotic War: Brest Fortress and Mamayev Kurgan (Russian Federation)". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 20 Mayıs 2024. 29 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2024. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'deki Dünya Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Türkiye'de yirmi bir tane UNESCO Dünya Mirası bulunmaktadır. İlk olarak 1985'te İstanbul'un Tarihî Alanları, Göreme Millî Parkı ve Kapadokya ile Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, son olarak da 2023'te Gordion ile Anadolu'nun Ortaçağ Dönemi Ahşap Hipostil Camileri listeye dâhil edildi. Listedeki varlıklardan on dokuzu kültürel, ikisi karma alandır. Türkiye'nin Dünya Mirası Geçici Listesi'nde ise yetmiş dokuz tane varlığı bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Bulunduğu ülkelere göre Dünya Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

2024 yılı sonu itibarıyla, 195 "Taraf Devlet"te 1.223 Dünya Mirası Alanı bulunmaktadır. 1,223 Dünya Mirası Alanının 952'si kültürel, 231'i doğal, 40'ı karma özelliktedir. Bu Dünya Mirası Alanlarının 49'u sınıraşırı alan olup, birden fazla ülke tarafından paylaşılmaktadır. Sınıraşırı alanları paylaşan toplam 72 ülke bulunmaktadır. Ülkeler Dünya Miras Komitesi tarafından Afrika, Arap Devletleri, Asya ve Pasifik, Avrupa ve Kuzey Amerika ve Latin Amerika ve Karayipler olmak üzere beş coğrafi bölgeye ayrılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan'daki Dünya Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

1972 yılında imzalanan UNESCO Dünya Mirası Sözleşmesi ile Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), kültürel veya doğal miras açısından önem taşıyan yerler olan Dünya Mirasları kavramını tanımladı. Doğal özellikler, jeolojik ve fizyografik oluşumlar ve bilim, koruma veya doğal güzellik açısından önemli olan doğal alanlar doğal miras olarak tanımlanır. Azerbaycan, Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşmeyi 16 Aralık 1993'te onaylamasıyla ülkedeki alanlar listeye dahil edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Dünya Mirası</span> kültürel veya fiziksel önemi nedeniyle UNESCO tarafından listelenen yer

Dünya Mirası, UNESCO tarafından listelenen, özel kültürel veya fiziksel öneme sahip yerlerden her birine verilen addır. Genel Kurul tarafından seçilen 21 UNESCO üyesi ülkenin oluşturduğu Dünya Miras Komitesi tarafından yönetilen uluslararası Dünya Mirası Programı bu listeyi güncellemektedir.

<span class="mw-page-title-main">Güney Kore'deki Dünya Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

1972 yılında imzalanan UNESCO Dünya Mirası Sözleşmesi ile Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), kültürel veya doğal miras açısından önem taşıyan yerler olan Dünya Mirasları kavramını tanımladı. Doğal özellikler, jeolojik ve fizyografik oluşumlar ve bilim, koruma veya doğal güzellik açısından önemli olan doğal alanlar doğal miras olarak tanımlanır. Güney Kore'nin, Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına İlişkin Sözleşmeyi 14 Eylül 1988'de onaylamasıyla ülkedeki alanlar listeye dahil edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Tehlike Altındaki Dünya Mirasları Listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Tehlike Altındaki Dünya Mirasları Listesi, Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) tarafından 1972 yılında yayımlanan Dünya Mirası Sözleşmesi'nin 11.4 maddesine uygun olarak Dünya Miras Komitesi tarafından Dünya Mirası Alanları'nı belirlemek ve yönetmek amacıyla derlenmiştir. Listelenen alanlar, korunması için büyük operasyonların gerekli olduğu ve "yardım talep edilen" Dünya Mirası Alanları'ndan oluşmaktadır. Listenin amacı uluslararası farkındalığı artırmak ve tehditlere karşı önlemler almaktır. Alana yönelik tehditler arasında yakın zamanlı, gerçekleşmesi kesinleşmiş tehditler veya alanda olumsuz etkilere neden olabilecek potansiyel tehlikeler sayılabilir.

<span class="mw-page-title-main">Portekiz'deki Dünya Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Dünya Mirasları, 1972 yılında kabul edilen UNESCO Dünya Mirası Sözleşmesi'nde tanımlandığı şekliyle kültürel veya doğal miras açısından önem taşıyan yerlerdir. Portekiz, Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme'yi 30 Eylül 1980'de onaylayarak, tarihî yerlerini listeye dâhil edilmeye uygun hâle getirdi.

Bu liste, Karayipler'deki UNESCO Dünya Mirası listesidir. Hollanda Antilleri'ndeki Curaçao aracılığıyla Hollanda, Avrupa'yla olan kültürel ve siyasi birlikteliğine rağmen Kuzey Amerika'nın bir parçası olarak buraya dahil edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Eski Şehir (Lviv)</span>

Lviv Eski Şehri, Ukrayna'daki Lviv Oblastı (eyalet) içindeki Lviv şehrinin tarihi merkezi olup, 1975 yılında Devlet Tarihi-Mimari Koruma Alanı olarak tanımlanmıştır. 1998 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası olarak ilan edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Arnavutluk'taki Dünya Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

1972 yılında imzalanan UNESCO Dünya Mirası Sözleşmesi ile Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), kültürel veya doğal miras açısından önem taşıyan yerler olan Dünya Mirasları kavramını tanımladı. Doğal özellikler, jeolojik ve fizyografik oluşumlar ve bilim, koruma veya doğal güzellik açısından önemli olan doğal alanlar doğal miras olarak tanımlanır. Arnavutluk'un, Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına İlişkin Sözleşmeyi 10 Temmuz 1989'da onaylamasıyla ülkedeki alanlar listeye dahil edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Litvanya'daki Dünya Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Dünya Mirası Alanları, 1972'de kurulan UNESCO Dünya Mirası Konvansiyonu'nda açıklandığı gibi kültürel veya doğal miras için önemli yerlerdir. Litvanya sözleşmeyi 31 Mart 1992 tarihinde kabul ederek doğal ve tarihi yerlerini listeye dahil etmeye uygun hale getirdi. Listeye eklenen ilk site, 1994 yılında Vilnius Tarihi Merkezi idi. 2000, 2004 ve 2005'te üç bölge daha eklendi. Toplamda listede dört site var, hepsi kültürel. İki site ulus ötesi: Curonian Spit Rusya ile ve Struve Jeodezik Ark diğer dokuz ülke ile paylaşılıyor. Litvanya, Dünya Mirası Alanlarına ek olarak, geçici listesinde iki mülkü de muhafaza etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Avusturya'daki Dünya Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Dünya Mirası, 1972'de kurulan UNESCO Dünya Mirası Sözleşmesi'nde açıklandığı gibi

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan'daki Dünya Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Dünya Mirasları, 1972 yılında kurulan UNESCO Dünya Mirası Sözleşmesi'nde tanımlandığı şekliyle kültürel veya doğal miras açısından önem taşıyan yerlerdir. Ermenistan, Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme'yi 5 Eylül 1993'te onaylayarak, tarihî yerlerini listeye dâhil edilmeye uygun hâle getirdi.

<span class="mw-page-title-main">Dünya Mirası Sözleşmesi</span>

Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme (İngilizce: Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage veya kısaca Dünya Mirası Sözleşmesi, 23 Kasım 1972'de 17. UNESCO genel konferansında imzalanan bir uluslararası sözleşmedir.

<span class="mw-page-title-main">Finlandiya'daki Dünya Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

1972 yılında imzalanan UNESCO Dünya Mirası Sözleşmesi ile Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), kültürel veya doğal miras açısından önem taşıyan yerler olan Dünya Mirasları kavramını tanımladı. Doğal özellikler, jeolojik ve fizyografik oluşumlar ve bilim, koruma veya doğal güzellik açısından önemli olan doğal alanlar doğal miras olarak tanımlanır. Finlandiya'nın, Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına İlişkin Sözleşmeyi 4 Mart 1987'de onaylamasıyla ülkedeki alanlar listeye dahil edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Solovetski Manastırı</span>

Solovetski Manastırı, Rusya'nın Arhangelsk Oblastı'nda Solovetski Adaları'nda bulunan bir Rus Ortodoks manastırıdır. Manastır, 14. yüzyılda inşa edilmiş olup 1926-1939 yılları arasında Sovyet hapishanesine ve çalışma kampına dönüştürülmeden önce kuzey Rusya'daki en büyük Hristiyan kalelerinden biriydi ve Gulag sistemi kampları için bir prototip olarak hizmet ediyordu. Manastır birçok büyük değişiklik ve askeri kuşatma yaşadı. En önemli yapıları, Filip Kolıçev'in başrahibi olduğu 16. yüzyıldan kalmadır.

<span class="mw-page-title-main">Çekya'daki Dünya Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Dünya Mirasları, 1972 yılında kurulan UNESCO Dünya Mirası Sözleşmesi'nde tanımlandığı şekliyle kültürel veya doğal miras açısından önem taşıyan yerlerdir. Çekya, Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme'yi 26 Mart 1993'te onaylayarak, tarihî yerlerini listeye dâhil edilmeye uygun hâle getirdi.

<span class="mw-page-title-main">Malezya'daki Dünya Mirasları listesi</span>

1972 yılında imzalanan UNESCO Dünya Mirası Sözleşmesi ile Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), kültürel veya doğal miras açısından önem taşıyan yerler olan Dünya Mirasları kavramını tanımladı. Doğal özellikler, jeolojik ve fizyografik oluşumlar ve bilim, koruma veya doğal güzellik açısından önemli olan doğal alanlar doğal miras olarak tanımlanır. Malezya'nın, Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına İlişkin Sözleşmeyi 3 Ağustos 1983'te onaylamasıyla ülkedeki alanlar listeye dahil edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Bangladeş'teki Dünya Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

1972 yılında imzalanan UNESCO Dünya Mirası Sözleşmesi ile Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), kültürel veya doğal miras açısından önem taşıyan yerler olan Dünya Mirasları kavramını tanımladı. Doğal özellikler, jeolojik ve fizyografik oluşumlar ve bilim, koruma veya doğal güzellik açısından önemli olan doğal alanlar doğal miras olarak tanımlanır. Bangladeş'in, Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına İlişkin Sözleşmeyi 3 Ağustos 1983'te onaylamasıyla ülkedeki alanlar listeye dahil edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Pakistan'daki Dünya Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Dünya Mirasları, 1972 yılında kurulan UNESCO Dünya Mirası Sözleşmesi'nde tanımlandığı şekliyle kültürel veya doğal miras açısından önem taşıyan yerlerdir. Pakistan, Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme'yi 23 Temmuz 1976'da onaylayarak, tarihî yerlerini listeye dâhil edilmeye uygun hâle getirdi.