İçeriğe atla

Rustov Camii

Rustov Camii
Yerel ad
KonumKuba, Azerbaycan
En Yakın ŞehirKuba
Kuruluşu1903
KurucusuZeynelabidin Tağıyev


Rustov Köy Camii, Kuba rayonu, Rustov köyünde Hacı Zeynelabidin Tağıyev'in yardımlarıyla 1903 yılında yaptırılan tarihi-mimari bir eserdir.[1]

Cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu'nun 2 Ağustos 2001 tarih ve 132 sayılı kararı ile yerel öneme sahip taşınmaz tarihi ve kültürel anıtlar listesine dahil edilmiştir.[2]

Anıt 2008 yılında restore edilmiştir.[3]

Hakkında

Rustov köyü camii, 1903 yılında hayırsever Hacı Zeynelabidin Tağıyev'in yardımıyla yaptırılmıştır.

Sovyet işgali sırasında

Sovyet işgalinden sonra 1928 yılından itibaren resmi olarak dinle mücadele etmeye başladılar. Aynı yılın Aralık ayında Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Komitesi birçok cami, kilise ve sinagogu eğitim amaçlı kullanılmak üzere kulüplere devretti. Azerbaycan'da 1917'de 3.000 cami varsa, 1927'de bu sayı 1.700, 1933'te 17'dir.[4]

İşgalden sonra cami kapatılarak tahıl ambarı olarak kullanılmıştır.[5]

Bağımsızlıktan sonra

Azerbaycan bağımsızlığını kazandıktan sonra yapı yeniden cami olarak kullanılmıştır. Cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu'nun 2 Ağustos 2001 tarih ve 132 sayılı kararı ile yerel öneme sahip taşınmaz tarihi ve kültürel anıtlar listesine dahil edilmiştir.[2]

2008 yılında Azerbaycan Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın emriyle "Azerbarpa" Bilimsel ve Araştırma Projesi Enstitüsü projesine göre cami restore edilmiştir. Merdivenler, belirli yerlerde tuğla duvar, pencereler, kapılar, pencere ağları, ahşap tavan, çatı örtüsü, çatı katı merdiveni, alçı kaplama, süs eşyaları, vazonun ahşap zemini, ahşap duvar ve tavanı, pencereleri vb. restore edildi. İbadet edenlerin rahat etmesi için caminin avlusuna yeni bir ek bina yapıldı.[3]

Camide devlete kayıtlı bir dini cemaat faaliyet gösteriyor.[6]

Mimari

Caminin temeli minber hizasına kadar dere taşından yapılmıştır. Duvarlar dere taşı ve traşlanmış kalker karışımı şeklinde örülmüş, geri kalan yerlerde (20x20x4) ve (27x13x6) ebatlarında pişmiş tuğladan yapılmıştır.[1] Duvarların tepesinden itibaren alınlığın kenarları boyunca 9 sıra tuğla saçak geçmektedir. Kadınlar için ikinci kat balkonun üzerinde yer almaktadır. Kuzey duvarının sağ köşesinden başlayan merdivenle ikinci kata ve çatı katına çıkılmaktadır. Caminin çatı yapısında meşe kirişler kullanılmıştır.[7]

Rustov köyündeki caminin mimari-planlama çözümü, Kuba'dakı "Erdebil" camisinden biraz farklı. Camilerin karşılaştırılması aynı ustalar tarafından yapıldığı izlenimini uyandırır. Tek fark, Rustov camisinin "Erdebil" camisinden biraz daha büyük olmasıdır. Harim, üç sıra sütunla (her sırada üçer sütun) dört bölüme ayrılmıştır. Erdebil Camii'nin harimi ise iki sıra sütunla (her sırada ikişer sütun) üç bölüme ayrılmıştır. Burada beş metre yüksekliğinde bir mihrap bulunmaktadır.[7]

Caminin güney cephesinde yuvarlak pencerenin altında yer alan kitabede, traşlanmış kireçtaşı üzerine caminin ilk olarak Hacı Yusuf tarafından yapıldığı yazılıdır.[7]

Galeri

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ a b "Hacı Zeynalabdin Tağıyevin köməyi ilə inşa olunan Qubanın Rustov kənd məscidi" (Azerice). shimal.news. 18 Ocak 2022. 14 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ekim 2022. 
  2. ^ a b "Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 2 avqust Tarixli 132 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmişdir" (PDF) (Azerice). mct.gov.az. 2 Ağustos 2001. 7 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ekim 2022. 
  3. ^ a b "Quba rayonunun Rustov kəndində tarixi-memarlıq abidəsi - məscidin açılış mərasimi olmuşdur" (Azerice). Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi. 7 Nisan 2009. 14 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ekim 2022. 
  4. ^ Arif Yunusov (2004). Ислам в Азербайджане (PDF). Bakı: Zaman. s. 78. ISBN 9952-8052-0-9. 5 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 8 Mart 2023. 
  5. ^ Azərbaycan Respublikası Məscidlərinin Ensiklopediyası (PDF). Bakü: Beynəlxalq Əlhuda. 2001. s. 120. ISBN 964-8121-59-1. 23 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  6. ^ "Quba rayonu, Rustov kənd məscidi" (Azerice). Azərbaycan Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsi. 21 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ekim 2022. 
  7. ^ a b c İlqar Balakişiyev. "Qubanın tarixi məscidləri" (Azerice). shahdagpeoples.az. 22 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ekim 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Zeynep Sultan Camii</span>

Zeynep Sultan Camii 1769 yılında III. Ahmed'in kızı Zeynep Sultan tarafından Ayazma Camii'nin de mîmarı olan Mehmed Tahir Ağa'ya yaptırılmış barok tarzındaki câmidir. Mîmârî tarzına bulunduğu mekân göz önüne alınarak karar verilmiştir. Bu özel tarzı ve yapımında kullanılan malzemeler nedeniyle Bizans kiliselerini anımsatır.

<span class="mw-page-title-main">Kuba (şehir)</span> Azerbaycanda şehir

Kuba, Azerbaycan'ın Kuba Rayonu'nun bir şehri ve başkentidir. Şehir, Kudyal nehrinin sağ kıyısında, deniz seviyesinden 600 metre yükseklikte, Şahdağ dağının kuzeydoğu yamaçlarında yer almaktadır. 46.300 (2023) nüfusa sahiptir.

Ebu Müslim camileri, Azerbaycan'ın Kuba Rayonu'nunda en eski camiler. Orada aynı isimli 3 cami vardır. Azerbaycan'ın aborigen nüfusuna ait, etnik azınlıklar olan Şahdağ halkları'na aittir.

<span class="mw-page-title-main">Çin Camii</span>

Çin Camii, XIV. yüzyıldan kalma tarihi bir cami. Eski Şehir'in bir parçasıdır ve Azerbaycan'ın Bakü şehrinde Şirvanşahlar Sarayı yakınında Kiçik Gala sokağında yer almaktadır. Bina ayrıca 2 Ağustos 2001 tarihli ve 132 nolu Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu kararıyla ulusal mimari anıt olarak tescil edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kokkoz Camii</span>

Kökköz Cami veya Yusupov Camii, Kırım köyü Sokolinoye'de yer alan camidir. Camiye, bulunduğu köyün adı verilmiştir. Kırım Tatar Sürgünü'nün gerçekleştiği köy Kökköz'dür. Sürgünden sonra köyün adı Sokolinoye olarak değiştirildi. Caminin ismi Kırım tatarcası'ndan mavi göz olarak çevrilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Ağdam Ulu Camii</span> Ağdam, Azerbaycanda bir cami

Ağdam Ulu Camii, Azerbaycanın, Ağdam şehrinde 19. yüzyılın sonlarında inşa edilen cami. Cami Dağlık Karabağ Savaşı ve sonrasında hayalet kasaba haline gelen Ağdam'ın merkezinde yer almaktadır. Dağlık Karabağ Savaşı sırasında şehirdeki yıkılmayan birkaç binadan biridir.

<span class="mw-page-title-main">Susay</span>

Susay, Azerbaycan'ın Kuba Rayonu'ndaki bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">İmam Ali Camii (Şeki)</span>

İmam Ali Camii, Azerbaycan'ın Şeki şehrinde bulunan tarihi ve mimari bir camidir.

Hacı Yusuflu Camii, Azerbaycan'ın Şuşa ilinde yerleşen tarihi camidir.

<span class="mw-page-title-main">Erdebil Camii</span>

Erdebil Camii, Azerbaycan'ın Kuba şehrinde, 113 Fetali Han Caddesi'nde bulunan 19. yüzyıldan kalma bir camidir.

<span class="mw-page-title-main">Sekinehanım Camisi</span>

Sekinehanım Camisi 1854 yılında Azerbaycan'ın Guba şehrinde inşa edilmiş tarihi-mimari bir anıttır.

<span class="mw-page-title-main">Ömer Efendi Camii</span>

Ömer Efendi Camii 18.-19. yüzyıllara ait tarihi-mimari bir eserdir. Azerbaycan'ın Şeki şehrinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Şeki Han Camii</span>

Şeki Han Camii18.-19. yüzyıllara ait tarihi-mimari bir eserdir. Azerbaycan'ın Şeki şehrinde bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Hacı Cafer Camii</span>

Hacı Cafer Camii, Azerbaycan'ın Kuba şehrinde 19. yüzyılın başlarında inşa edilmiş tarihi-mimari bir anıttır.

<span class="mw-page-title-main">Gilehli Camii</span>

Gilehli Camii veya Gileyli Camii, Şeki şehrinde bulunan, 18. yüzyılda inşa edilmiş tarihi bir camidir. Gilak Camii, 1749 yılında Şeki Han'ı Hacı Çelebi Han tarafından yaptırılmıştır. 1805 yılında Hacı Şemseddin Bey o caminin yerine yeni bir cami yaptırdı. Bundan sonra cami "Hacı Şemseddin Bey Camii" adıyla anılmaya başlandı.

<span class="mw-page-title-main">Kısa Minareli Cami</span>

Kısa minareli cami, Şeki şehrinde bulunan, 19. yüzyılda inşa edilmiş tarihi bir camidir. Azerbaycan'ın Şeki kentindeki Yukarı Baş Devlet Tarihi-Mimari Koruma Alanı topraklarında yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Cuma Camii (Şeki)</span> Azerbaycandaki tarihî cami

Şeki Cuma Camii, 1900-1914 yıllarında yapılmış tarihi-mimari bir camidir. Azerbaycan'ın Şeki kentindeki Yukarı Baş Devlet Tarihi-Mimari Koruma Alanı topraklarında yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Büyük Bazar camii</span>

Büyük Bazar Camii, Azerbaycan'ın Lenkeran şehrinde bulunan bir tarihi-mimari eserdir. Cami 1864 yılında Büyük Bazar semtinde inşa edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Susay Camii</span>

Susay camii, Azerbaycan'ın Guba ilçesinin Susay köyünde bulunan tarihi-mimari eserdir.

<span class="mw-page-title-main">İmam Hüseyin Camii (Bakü)</span>

İmam Hüseyin Camii veya Aşumov Camii, 19. yüzyıldan kalma tarihi-mimari bir eserdir. Azerbaycan'ın Bakü şehrinde bulunmaktadır.