İçeriğe atla

Ruslarla ilgili genetik çalışmalar

Genetik çalışmalar, Rusların Polonyalılara, Belaruslulara, Ukraynalılara ve diğer Slavlara olduğu kadar Estonlara, Letonlara, Litvanlara ve Macarlara da yakın olduğunu göstermektedir.[1]

Y-DNA

R1a, N3, I1b, R1b, I2a, J2, N2 ve E3b dahil olmak üzere sekiz Y kromozomu haplogrup alt grubu birlikte toplam Rus Y kromozom havuzunun >%95'ini oluşturmaktadır. 1228 örnekten 11/1228'i (%0,9) F ve K haplogruplarının kök seviyesine kadar sınıflandırılmıştır. Sadece 9/1228 örnek (%0,7) Doğu ve Güney Asya popülasyonlarına özgü C, Q ve R2 haplogruplarına girmiştir.[1]

Örneklemdeki 1228 Rus arasında ilk dört Y-DNA haplogrubu şunlardır:[1]

R1a, N3, I1b, R1b, I1a, J2, N2 ve E3b dahil olmak üzere sekiz Y kromozomu haplogrup alt grubu birlikte toplam Rus Y kromozom havuzunun >%95'ini oluşturmaktadır. 1228 örnekten 11/1228'i (%0,9) F ve K haplogruplarının kök seviyesine kadar sınıflandırılmıştır. Sadece 9/1228 örnek (%0,7) Doğu ve Güney Asya popülasyonlarına özgü C, Q ve R2 haplogruplarına girmiştir.[1]

mtDNA

Rusların mitokondriyal gen havuzu tipik Batı Avrasya gruplarına ait mtDNA tipleri ile temsil edilmektedir. Doğu Avrasya karışımının minimal olduğu ve Haplogrup M şeklinde düşük frekanslarda bulunduğu gösterilmiştir. Aynı çalışmalar 325 ve 201 Rus'tan oluşan bir örneklemde Avrasya haplogruplarının sırasıyla %97,8 ve %98,5 frekansında bulunduğunu göstermektedir.[2][3]

Otozomal DNA

Otozomal olarak Ruslar en çok Doğu Avrupa'daki popülasyonlara benzemekte, bunu diğer Avrasya grupları izlemektedir.[4] Genetik araştırmalar Kuzeyli Ruslar arasında Orta ve Güneyli Ruslara göre daha yüksek miktarda Sibirya karışımı olduğunu göstermektedir. Doğu Sibirya benzeri soy, Kuzeyli Ruslar arasında ortalama ~%12 sıklıkta bulunmuştur. Bu Doğu Sibirya benzeri soy, modern Nganasan halkı ve Güney Sibirya'dan (Krasnoyarsk_Krai_BA) bir Bronz Çağı örneği arasında en üst düzeye çıkmıştır, bu da erken Rusların yayılması sırasında Ural etnik gruplarının asimilasyonunu ve slavlaşmasını düşündürmektedir. Diğer Ruslar, diğer Slav popülasyonlarına benzer şekilde %4 civarında daha düşük bir sıklıkta taşımışlardır.[5][6][7] Wang ve arkadaşları tarafından yapılan bir çalışma, Ruslar ve aynı zamanda Finler arasındaki “Doğu Sibirya” soy seviyelerinin, baba haplogrubu N-M231'in yayılmasıyla bağlantılı olabileceğini savunmuştur.[8]

Kaynakça

  1. ^ a b c d Balanovsky, O; Rootsi, S; Pshenichnov, A; ve diğerleri. (January 2008). "Two sources of the Russian patrilineal heritage in their Eurasian context". American Journal of Human Genetics. 82 (1). ss. 236-50. doi:10.1016/j.ajhg.2007.09.019. PMC 2253976 $2. PMID 18179905. 
  2. ^ Malyarchuk, BA; Grzybowski, T; Derenko, MV; Czarny, J; Woźniak, M; Miścicka-Sliwka, D (April 2002). "Mitochondrial DNA variability in Poles and Russians" (PDF). Annals of Human Genetics. 66 (4). ss. 261-283. doi:10.1046/j.1469-1809.2002.00116.x. PMID 12418968. 17 Eylül 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2016. 
  3. ^ Malyarchuk, B; Derenko, M; Grzybowski, T; ve diğerleri. (December 2004). "Differentiation of Mitochondrial DNA and Y Chromosomes in Russian Populations" (PDF). Human Biology. 76 (6). ss. 877-900. doi:10.1353/hub.2005.0021. PMID 15974299. 25 Mart 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2016. 
  4. ^ Khrunin, Andrey V. (7 Mart 2013). "A Genome-Wide Analysis of Populations from European Russia Reveals a New Pole of Genetic Diversity in Northern Europe". PLOS ONE. 8 (3). s. e58552. Bibcode:2013PLoSO...858552K. doi:10.1371/journal.pone.0058552Özgürce erişilebilir. PMC 3591355 $2. PMID 23505534. 
  5. ^ Qin, Pengfei; Zhou, Ying; Lou, Haiyi; Lu, Dongsheng; Yang, Xiong; Wang, Yuchen; Jin, Li; Chung, Yeun-Jun; Xu, Shuhua (2 Nisan 2015). "Quantitating and Dating Recent Gene Flow between European and East Asian Populations". Scientific Reports (İngilizce). 5 (1). s. 9500. doi:10.1038/srep09500. ISSN 2045-2322. PMC 4382708 $2. PMID 25833680. 
  6. ^ Khrunin, Andrey V.; Khokhrin, Denis V.; Filippova, Irina N.; Esko, Tõnu; Nelis, Mari; Bebyakova, Natalia A.; Bolotova, Natalia L.; Klovins, Janis; Nikitina-Zake, Liene; Rehnström, Karola; Ripatti, Samuli; Schreiber, Stefan; Franke, Andre; Macek, Milan; Krulišová, Veronika (7 Mart 2013). "A Genome-Wide Analysis of Populations from European Russia Reveals a New Pole of Genetic Diversity in Northern Europe". PLOS ONE (İngilizce). 8 (3). ss. e58552. doi:10.1371/journal.pone.0058552Özgürce erişilebilir. ISSN 1932-6203. PMC 3591355 $2. PMID 23505534. 
  7. ^ Peltola, Sanni; Majander, Kerttu; Makarov, Nikolaj; Dobrovolskaya, Maria; Nordqvist, Kerkko; Salmela, Elina; Onkamo, Päivi (9 Ocak 2023). "Genetic admixture and language shift in the medieval Volga-Oka interfluve". Current Biology. 33 (1). ss. 174-182.e10. doi:10.1016/j.cub.2022.11.036Özgürce erişilebilir. ISSN 0960-9822. 
  8. ^ Wong, Emily H. M.; Khrunin, Andrey; Nichols, Larissa; Pushkarev, Dmitry; Khokhrin, Denis; Verbenko, Dmitry; Evgrafov, Oleg; Knowles, James; Novembre, John; Limborska, Svetlana; Valouev, Anton (1 Ocak 2017). "Reconstructing genetic history of Siberian and Northeastern European populations". Genome Research (İngilizce). 27 (1). ss. 1-14. doi:10.1101/gr.202945.115. ISSN 1088-9051. PMC 5204334 $2. PMID 27965293. 12 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2024. Therefore, Siberian admixtures into Northeastern Europe likely began prior to 6.6 kya, coinciding with the expansion of Y-Chromosome haplogroup N1c1 among Siberians and Northeastern Europeans (7.1–4.9 kya). Since haplogroup N likely originated in Asia (Shi et al. 2013) and currently achieves its highest frequency among Siberian populations, its presence among Eastern Europeans likely reflects ancient gene flows from Siberia into Northeastern Europe. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Andronovo kültürü</span>

Andronovo kültürü, MÖ 2000-900 yılları arasında Altay ve Tanrı dağları, Batı Sibirya ve Hazar'ın kuzeydoğusuna kadar uzanan bölgede yaşamış Tunç Çağı toplumları için kullanılan terim. Afanasiyevo kültürü ile başlayan ve İskit, Hunlar, Moğollara devam eden bozkır konfederasyonu yönetiminin temsilcisidir.

Türklerinin genetik tarihi, modern Türkiye Türkleri üzerine yapılan popülasyon genetiği araştırmalarını anlatır. Bazı çalışmalar 1071'de Selçukluların Anadolu'ya göçüyle başlayan ve geç 11. yüzyılda Anadolu Selçuklu Devleti'nin kurulmasıyla sonuçlanan Türk göçlerinin ve o dönemlerde kültürel asimilasyona uğramış yerel halkların genetik katkılarını belirlemeyi amaçlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Haplogrup G (Y-DNA)</span>

Haplogrup G (Y-DNA), insanlarda görülen bir Y kromozomu haplogrubu. F (Y-DNA) haplogrubunun alt gruplarından biridir. Çoğu toplumda düşük oranlarda bulunmasına rağmen, Kafkaslar, Avrupa, Orta Doğu, Güney Asya, Batı ve Orta Asya gibi Batı Avrasya halklarında yaygınca görülen bir haplogrup türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Okunev kültürü</span>

Okunev kültürü, MÖ 2. binyılın ilk yarısına tarihlenen ve Güney Sibirya'nın Minusinsk bölgesi yakınlarında bulunmuş bir Bronz Çağı arkeolojik kültürüdür. Arkeolojik kültür ismini Güney Hakasya'daki bir yerleşim bölgesi olan Okunev'den almaktadır ve 1928 yılında Rus arkeolog Sergei Teploukhov tarafından keşfedilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Haplogrup Q-M242 (Y-DNA)</span>

Haplogrup Q-M242 veya kısaca Haplogrup Q insanlarda görülen bir Y-DNA haplogrubu türü.

<span class="mw-page-title-main">İnsan Y-DNA haplogrubu</span>

İnsan genetiğinde, bir insan Y kromozomu DNA haplogrubu, Y kromozomundaki DNA'nın rekombinan olmayan kısımlarında meydana gelen mutasyonlarla tanımlanan bir haplogrup sınıflandırması terimidir. Birçok insan tarafından paylaşılan mutasyonlara tek nükleotid polimorfizmi (SNP) denir.

<span class="mw-page-title-main">Haplogrup R1a (Y-DNA)</span>

Haplogroup R1a veya haplogroup R-M420, İskandinavya ve Orta Avrupa'dan güney Sibirya ve Güney Asya'ya kadar uzanan, Avrasya'daki geniş bir bölgeye dağılmış bir insan Y-kromozom DNA haplogrubu.

<span class="mw-page-title-main">Srubna kültürü</span>

Srubnaya kültürü veya Ahşap-mezar kültürü, Karadeniz-Hazar bozkırlarının doğu kesiminde MÖ 18. ve 12. yüzyılları arasında, Geç Tunç Çağı'nda bulunmuş bir arkeolojik kültür.

<span class="mw-page-title-main">Tarım Mumyaları</span>

Tarım mumyaları, günümüzde Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde yer alan Tarım Havzası'nda keşfedilmiş ve yaşları 3800 ile 2000 yıl arasında değişen bir dizi mumyadır. Mumyalar, özellikle en yaşlı olanları, Tarım Havzası'nda Hint-Avrupa dil ailesine bağlı Tohar dillerinin varlığı ile yakından ilişkilendirilmekle birlikte, Tohar dilerinin tarihteki ilk yazılı kaynağı ile mumyalar arasında yüzyılların yer alması, bu kanıtların tamamiylen kesin olarak değerlendirilememesine yol açmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Çad dilleri</span>

Çad dilleri, Kuzey Nijerya, Güney Nijer, Çad, Güney Orta Afrika Cumhuriyeti ve Kuzey Kamerun'un yer aldığı Sahel’in bazı bölgelerinde konuşulan ve 150 dili içeren Afro-Asyatik dil ailesinin bir koludur. En çok konuşulan Çad dili Hausaca, bir lingua franca olarak Batı Afrika'nın doğusunda kalan iç bölgelerde konuşulmaktadır.

Haplogrup L-M20 insanlarda görülen bir Y-DNA haplogrubudur. Tek nükleotid polimorfizminde M11, M20, M61 ve M185 farklılıkları bulunmaktadır. K Haplogrubunun ikincil soyundan gelen L-M20, LT Haplogrubunun ana koludur. L haplogrubunun alternatif filogenetik adı K1a'dır. Belucistan (28%), Kuzey Afganistan (25%) ve Güney Hindistan (19%) başta olmak üzere Güney Asya'da, Tacikistan'da ve Anadolu'da da görülen bu haplogruba, İran'da da düşük yoğunlukta rastlanmaktadır. Ayrıca, binlerce yıldır Kafkasya, Avrupa ve Orta Asya'da da bu haplogrup çok düşük yoğunlukta görülmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Haplogrup R1b (Y-DNA)</span>

Haplogrup R1b (R-M343) veya bilinen adlarıyla Hg1 ve Eu18, insanlarda görülen bir Y-DNA haplogrubudur.

Haplogrup J-M172 veya yaygın olarak bilinen adıyla J2, haplogrup J-M304'ten türeyen ve insanlarda görülen bir Y-DNA haplogrubudur. Haplogroup J-M172, Batı Asya, Orta Asya, Güney Asya, Avrupa ve Kuzey Afrika'daki günümüz toplumlarında yaygındır. J-M172'nin Kafkas Dağları, Mezopotamya ve Levant arasında ortaya çıkmış olabileceği düşünülmektedir.

Haplogrup I-M438 veya yaygın olarak bilinen adıyla I2, insanlarda görülen bir Y-DNA haplogrubudur. 31.000 ile 26.000 yıl önce ortaya çıktığı düşünülen haplogubun üç ana kolu bulunmaktadır: I-L460, I-L596 ve I-L147.

<span class="mw-page-title-main">Kafkas avcı-toplayıcılar</span>

Kafkas avcı-toplayıcılar (CHG), ilk kez 2015 yılında yapılan bir çalışmada keşfedilen genetik insan soyunun adıdır. Batı Avrasya'da yaşayan birçok halkın popülasyon genetiğinde bu bileşen görülmektedir. Satsurblia Mağarası'nda bulunan Üst Paleolitik dönem örneğinde ve Batı Gürcistan'daki Kotias Klde mağarasında bulunan Mezolitik dönem örneğinde Kafkas avcı-toplayıcı genetiğine rastlanmıştır.

Arkeogenetikte, Erken Avrupalı Çiftçileri (EEF), İlk Avrupalı Çiftçiler (FEF), Neolitik Avrupalı Çiftçiler veya Eski Ege Çiftçileri (ANF) terimleri, Neolitik dönemde Avrupa'da yaşamış çiftçilerinden gelen genetik insan soyunun adıdır.

<span class="mw-page-title-main">Nganasanlar</span>

Nganasanlılar, Kuzey Sibirya'daki Taymır Yarımadası'nda yaşayan Samoyed halklarından biridir. Ural dillerinden Nganasan dilini konuşan topluluk, Kuzey Rusya'nın yerli halklarından biri olarak kabul edilir. Esas olarak Krasnoyarsk Krayı'nın Taymyrsky Dolgano-Nenetsky Bölgesi'ndeki Ust-Avam, Voloçanka ve Novaya yerleşimlerinde, daha küçük nüfuslar ise Dudinka ve Norilsk kasabalarında ikamet etmektedir.

Ust'-Ishim adamı, batı Sibirya'da, günümüzden 45.000 yıl önce yaşayan, ilk modern insanlardan birinin kalıntılarına verilen isimdir. Fosil, en eski modern insan genomu olan genomunun bu şekilde deşifre edilmesine izin veren bozulmamış DNA'ya sahip olması bakımından dikkat çekicidir.

<span class="mw-page-title-main">Mal'ta-Buret' kültürü</span>

Mal'ta–Buret' kültürü, Rusya Federasyonu'nun Sibirya bölgesinde, İrkutsk Oblastı'ndaki Baykal Gölü'nün batısındaki yukarı Angara Nehri'nin üst kesimlerinde, Üst Paleolitik'te y. günümüzden 24.000 ila 15.000 yıl öncesine / MÖ 22.050 ila 13.050 yılları arasına tarihlenen bir arkeolojik kültürdür. İsmini, her ikisi de İrkutsk Oblastı'nda yer alan Usolsky İlçesindeki Mal'ta ve Bohanski İlçesindeki Buret', köylerinden almaktadır.

Haplogrup H, insanlarda görülen bir mitokondriyal DNA (mtDNA) haplogrubudur. Bu soyun Güneybatı Asya'da, yaklaşık 20.000 ila 25.000 yıl önce ortaya çıktığına inanılmaktadır. Haplogrup H, günümüzde ağırlıklı olarak Avrupa ve Kafkasya'daki insanlarda görülmektedir. Haplogrubun Son Buzul Maksimumundan önce evrimleştiğine inanılmaktadır. İlk olarak Kuzey Yakın Doğu ve Güney Kafkasya'ya yayılan dal, sonrasında İberya'ya oradan da Avrupa'ya yayılmıştır. Haplogruba ayrıca Afrika, Sibirya ve İç Asya'nın bazı bölgelerinde de rastlanmaktadır. Günümzde Avrupa'daki tüm anne soylarının yaklaşık %40'ı haplogrup H'dir.