İçeriğe atla

Rus Aziz Yuhanna

Rus Aziz Yuhanna
Naaşının bulunduğu Yunanistan'daki İkonası
Dindar, İman İkrarcısı
Doğum1690
Kazak Hetmanlığı, Rus Çarlığı
Ölüm9 Haziran, 1730
Ürgüp, Türkiye
KutsayanlarDoğu Ortodoks Kilisesi
TürbeRus Aziz Yuhanna Kilisesi Nea Prokopi Köyü, Eğriboz, Yunanistan
YortuHaziran 9/Mayıs 27

Rus Aziz Yuhanna (Rusça: Иоанн Русский; 1690 - 27 Mayıs, 1730), Doğu Ortodoks Kilisesi'nin en meşhur azizlerinden biridir. Rus Çarlığı'na bağlı bir asker olup akabinde bir Türk Ağa'sına esir düşmesine rağmen, alçakgönüllülüğü, imandaki kararlılığı ve yardımseverliği ile Müslüman efendisini bile cezbetti ve ondan saygı gördü. Kutsal emanetleri bozulmamış ve harikalar yaratmaktadır. Bu azizin özellikle hasta çocuklara ve kanserden mustarip kimselere yardım ettiğine dair vakalar görülmüştür.

Hayatı

Gençlik

Rus Aziz Yuhanna, takriben 1690 yılında, o günlerde Rus Çarlığı himayesinde bulunan Kazak Hetmanlığı siyasi sınırlarında dünyaya geldi. Reşit olduktan sonra Büyük Petro'nun ordusuna yazıldı ve Prut Savaşı'na (1710-1711) katıldı. Savaşın ardından Orta Anadolu'da Kapadokya - Ürgüp'te yaşayan Türk süvarilerinin liderine esir düştü ve köle olarak satıldı.

Köle Hayatı

İslam'ı reddettiği için Yuhanna, ona Gâvur (kafir) diyen Türkler tarafından aşağılandı ve zorbalık gördü. Ancak zaman geçtikçe, azizin kararlı inancı, alçakgönüllülüğü ve çalışkanlığı nedeniyle bu kişiler onunla alay etmeyi kestiler ve sonunda Yuhanna, efendisinin ve köle olarak yaşadığı evin halkının saygısını kazandı. Tımarcı lakabını aldı ve ahırlarda yaşadı. Diğer köleler gayretle çalıştığı için onunla alay ettiler, ama o hiç de alınmadı, bunun yerine zor anlarında onlara yardım etmeye ve teselli etmeye çalıştı. Yuhanna, iyi kalpliliği nedeniyle Ağa'nın sevgisini ve güvenini kazandı ve Ağası ona ayrı bir odada özgür bir birey olarak yaşamayı teklif etti. Ancak Yuhanna, "Benim Efendim Rab'dir ve kimse O'nun üzerinde değildir. Benim yabancı bir ülkede köle olarak yaşamamı önceden belirlemiş; öyle görünüyor ki, (ruhani) kurtuluşum için bu böyle olmalı" dedi.[1]

Yuhanna, gün boyunca çalışır ve sıkı bir oruç tutarak dua ederdi, ancak gece geldiğinde gizlice Az. Georgi Mağara Kilisesi'ne gider ve burada tüm Gece Nöbeti Dualarını okurdu. Her hafta Cumartesi günü Kutsal Komünyon'u alırdı.

Ağa kısa sürede Ürgüp'ün en nüfuzlu kişilerinden biri haline geldi ve bunu evinde yaşayan bu mübarek adama borçlu olduğunu düşündü. Zengin olan Ağa hacca gitmeye karar verdi. Eşi de çevredeki akraba ve komşularına yemek dağıttı. Ağa'nın en sevdiği yemek olan pilav servis edilirken, servis yapan Yuhanna'ya, "Efendin bu pilavı bizimle yese ne bahtiyar olurdu" diye iç geçirdi. Aziz, bu yemeği Mekke'ye götüreceğine söz vererek kendisine vermesini istedi. Oradakiler Yuhanna'nın pilavı kendisinin yiyeceğini ya da fakirlere dağıtmak istediğini düşünüp yine onu alaya aldılar.

Fakat Ağası hacdan döndüğünde başına gelen mucizeyi anlattı: Mekke'deyken kilitleyip çıktığı odasında buharı üstünde tüten sıcak bir tas pilav bulmuştu. Tasın Ürgüp'teki evinden geldiğine emindi çünkü evindeki tüm taslara yapıldığı gibi bu tasın da üstüne ismi kazınmıştı.[2]

Hürmet

Bu mucizenin haberi hızla yayıldı ve herkes, hatta Müslümanlar, Yahya'ya "Veli" - "yani Aziz" demeye başladı. Ancak o yaşam tarzını değiştirmedi ve zamanını çok çalışarak ve dua ederek geçirmeye devam etti. Ölümünden önce ciddi bir şekilde hastalandı ve ayağa kalkamadığı için bir rahipten kendisine Kutsal Komünyon getirmesini istedi. Rahip, bir Müslüman evine giderken görülmekten korktu ve Efkaristiya'yı bir elmanın içine sakladı. Rus Yuhanna, Kutsal Komünyon'u aldıktan bir süre sonra 9 Haziran 1730'da öldü.

Kapadokya'da (şimdiki Ürgüp) Prokopi'deki Aziz Yorgi Kilisesi'ne gömüldü ve Aziz olarak hürmet gördü. Rumlar 1924'te Türkiye'yi terk etmek zorunda kaldıklarında, halk onun kutsal emanetlerini alıp Eğriboz adasındaki yeni yerine götürdü.[3]

Dış Bağlantılar

  • [1] 27 Mayıs 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 27 Mayıs, İman İkararcısı Rus Aziz Yuhanna'nın Hayatı
  • [2] 27 Mayıs 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Neo Prokopion Köyü'ndeki Kilisenin İç Kısmı
  • 27 Mayıs 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde [https://web.archive.org/web/20230527134159/https://flowpaper.com/online-pdf-viewer/?theme=dark&pdf=https://www.ortodokslartoplulugu.org/wp-content/uploads/2021/06/IROSSOS_web-site_low.pdf&wp-hosted=1&title=&header=&singlepage=auto&thumbs=1&modified=2106301202#page=1 arşivlendi. [3]] Ücretsiz Çevrimiçi Kitap: "Rus Aziz Yuhanna'nın Hayatı ve Mucizeleri" | Online PDF Viewer, flowpaper.com

Kaynakça

  1. ^ "Rus Aziz Yuhanna'nın Hayatı ve Mucizeleri". Ortodokslar Topluluğu. Haziran 2021. 24 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2023. 
  2. ^ "27 Mayıs - İman İkrarcısı Rus Aziz Yuhanna". 15 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ "St. John the Russian: The Saint of Kayakapi | Kayakapi Premium Caves - Cappadocia | Luxury Boutique Cave Hotel". 15 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Yeni Ahit</span> Kitâb-ı Mukaddesin ikinci kısmı

Yeni Ahit veya Yeni Antlaşma, Kitab-ı Mukaddes'in Eski Ahit'in ardından gelen ve Grekçe kaleme alınmış olan ikinci kısmına Hristiyanların verdiği isimdir. İnançlı Yahudilerce "Yeni Ahit" kabul edilmez. Hristiyanlarca kutsal kabul edilen 27 kitapçıktan oluşan bir kitap bütünüdür.

<span class="mw-page-title-main">Hristiyanlık</span> tek tanrılı İbrahimî bir din

Hristiyanlık, Nasıralı İsa'nın yaşamına, öğretilerine ve vaazlarına dayanan, tek Tanrılı İbrahimî bir dindir. Günümüzde Hristiyanlık, dünya nüfusunun yaklaşık %30,1'ini oluşturmaktadır ve 2,4 milyarı aşkın takipçisi ile dünyanın en kalabalık dinidir. Takipçilerine, "Mesihçi" anlamına gelen Hristiyan veya Nasıralı İsa'ya ithafen İsevi veya Nasrani denir. Kitâb-ı Mukaddes'e inanan takipçileri, Yahudi metni olan Tanah'ta kehanet edilen İsa'nın Mesih olarak gelişinin bir Yeni Ahit olduğuna inanırlar.

<span class="mw-page-title-main">Hamursuz Bayramı</span> Mısır’da kölelikten kurtarılan Antik İsraillilerin göçünü anan Yahudi bayramı

Pesah, Fısıh veya Hamursuz Bayramı, bir Yahudi bayramı ve festivalidir. Mısır'da kölelikten kurtarılan Antik İsraillilerin göç hikâyesini anar. Pesah, Yahudi takvimindeki Nisan ayının 15. günü başlar, bu tarih Kuzey Yarım Küre’de bahara denk gelir ve bayram 7 veya 8 gün kutlanır. Yahudi bayramları arasında en çok kutlanan bayramlardan biridir.

<span class="mw-page-title-main">Teslis</span> Baba, Oğul ve Kutsal Ruh üçlüsün­den oluşan Tanrı inancını ifâde eden kavram

Teslis, Kutsal Üçleme ya da Üçlü Birlik, tek olan Tanrı'nın Kutsal Kitap'ta kendisini bildirdiği her biri eşit yücelikte, özünde tek, ezeli ve ebedi olan üç benliğini konu edinen ve Hristiyan kiliselerinin çoğunluğu tarafından inanılan ana akım Hristiyan dininin merkezindeki inanç esasıdır. Baba Tanrı, Oğul Tanrı ve Kutsal Ruh üç farklı benlik (hipostaz) olarak aynı özü paylaşmaktadırlar (Homoousia). Tek öz Tanrı'nın birliğini üç benlik ise Tanrı'nın kimliğini anlatmaktadır ve benliklerin hem birbirinden farklılıklarını hem de özde çözülmez birliklerini ifade eder. Böylece tüm yaratım ve lütuf süreci Tanrı'nın üç ilahi benliğinin ortak eylemi olarak görülür. Her benlik, Üçlü Birlik'te kendilerine özgü nitelikleri tezahür ettirir ve böylece her şeyin "Baba'dan çıkıp gelmiş" "Oğul aracılığıyla" ve "Kutsal Ruh'un gücüyle" gerçekleştiğini kanıtlar.

<span class="mw-page-title-main">Paskalya</span> İsanın dirilişini anmak için Hristiyanlarca kutlanan bayram

Paskalya, Hristiyanlıktaki en eski ve en önemli yortu. İsa'nın çarmıha gerildikten sonra 3. günde dirilişi kutlanır. Doğu ve Batı kiliseleri arasında farklılıklar olmakla beraber, Paskalya dönemi yaklaşık olarak mart sonundan nisan sonuna kadar olan dönemdir. Her sene sabit bir tarihte gerçekleşmeyen ve dünya kiliselerinin çoğunda pazar günü kutlanan Paskalya Günü ise, Diriliş Bayramı, Diriliş Pazarı ya da Kıyam Yortusu olarak da adlandırılır.

Havârî, İsa'nın öğüt ve inançlarını yayma işiyle görevlendirdiği mürit ve öğrencilerinden her biri. Havari sözcüğü ile çoğunlukla "İsa'nın 12 Havarisi" kastedilmekle birlikte, kavram İsa'nın Hristiyanlığı yaymaya çalışan bazı diğer öğrencileri için de kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Yuhanna İncili</span> Yeni Ahitin dördüncü bölümü

Yuhanna İncili, Kutsal Kitap dizisine ait olan bir kitaptır. Yunanca Kutsal Yazıların ya da Yeni Ahdin dört kanonik incillerden sonuncusudur. Bu incilin Yuhanna adlı bir adam tarafından yazıldığı genellikle kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Meryem Ana Evi</span> Türkiyede bulunan bir Hristiyan mabedi

Meryem Ana Evi, Efes çevresinde yer alan Bülbüldağı'nda bulunan bir Katolik mabet yeridir. Selçuk'a 7 km uzaklıktadır. Ev, 19. yüzyılda Katolik rahibesi olan Anne Catherine Emmerich (1774-1824)'in rapor edilmiş rüyalarını takiben keşfedilmiştir. Görümleri ölümünden sonra Clemens Brentano'nun kitabında toplanmıştır. Katolik Kilisesi evin gerçekten Meryem Ana'nın olup olmadığı hakkında bir yorum yapmamıştır, fakat ev keşfedildiğinden bugüne düzenli olarak hac ziyaretleri almaktadır. Anne Catherine Emmerich 3 Ekim 2004 tarihinde Papa II. İoannes Paulus tarafından kutsanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ayazma Camii</span>

Ayazma Camii, İstanbul'un Üsküdar ilçesinin Aziz Mahmud Hüdayi Mahallesi'nde yer alan, Osmanlı Dönemi'nden kalma tarihi bir camidir. 26. Osmanlı Padişahı III. Mustafa tarafından, annesi Mihrişah Emine Sultan ve ağabeyi Şehzade Süleyman adına yaptırılmıştır. Mimarı Mehmed Tahir Ağa'dır. Yapımına 1758 yılında başlanan cami, 2 yıllık inşaat sürecinden sonra 1760 yılında ibadete açılmıştır. Cami mimari olarak Osmanlı ve Barok esintilerini yansıtmaktadır.

Aziz, Aya veya kadın ise Azize, Arapça kökenli azîz sözcüğü ermiş anlamına gelir. Günlük kullanımda sevilen ve sayılan kimseleri tanımlamakta kullanılır. Sözcüğün dişi formlarından muazzez, Türkçede yaygın bir kadın ismidir.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Ulusal Mutfağı</span> Azerbaycanın ulusal mutfağı

Azerbaycan mutfağı Azerbaycan'ın ulusal mutfağıdır. Avrupa ve Orta Doğu mutfaklarını etkilemiş hem de bu mutfaklardan etkilenmiştir. Ayrıca Azerbaycan mutfağı yörelere göre de farklılıklar gösterir.

<span class="mw-page-title-main">İoannis Hrisostomos</span> önemli erken dönem kilise babası

İoannis Hrisostomos veya Altınağızlı Yuhanna, Konstantinopolis Başepiskoposu olarak görev yapmış önemli bir Kilise Babası'ydı. Vaazlarıyla ve halka açık konuşmalarıyla, iktidarın ve din adamlarının otoritelerini kötüye kullanımını kınadığı tutumuyla, Altınağızlı Yuhanna'nın İlâhî Âyin Metni ve asketik (çileci) duyarlılıkları ile tanınır. Yunanca khrisostomos (Χρυσόστομος) unvanı "altın-ağızlı" anlamına gelir ve ünlü hitabet yeteneğini belirtir. Batı kiliselerinde John Chrysostom olarak anılır. Altınağızlı Yuhanna, Erken Hristiyanlık döneminde en üretken yazarlardan biriydi, ancak hem İskenderiyeli Origenes hem de Hippo'lu Augustinus onu geçmiştir.

<span class="mw-page-title-main">1. Petrus</span> Yeni Ahitin kitapçıklarından birisi

Birinci Petrus Mektubu ya da Petrus'un Birinci Mektubu Yunanca Kutsal Yazıların bir kitabıdır. Sadece 1. Petrus olarak da adlandırılmaktadır. Bu mektup Petrus'un tüm Hristiyan cemaatlere yazdığı bir mektuptur. Bunun için katolik mektup olarak adlandırılır.

Kateşizm, Hristiyanlıkta vaftiz olup dine girmeden önce alınan din eğitimine verilen isimdir. Modern tarih bağlamında değerlendirildiğinde bu kavram Hristiyanlığın temel kurallarını açıklayan bir kitaba da işaret etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kutsal Perşembe</span>

Kutsal Perşembe, Paskalya'dan önceki perşembedir ve Hristiyanlar tarafından dini gün olarak kutlanmaktadır. Bu dini günde, kanonik incillerde anlatılanlar temel alınarak, İsa'nın havarilerinin ayaklarını yıkaması ve havarilerle birlikte yediği Son Akşam Yemeği yad edilir. Çile Haftası'nın beşinci günü olan Kutsal Perşembe'nin öncesinde Kutsal Çarşamba gelir, sonrasında ise Kutsal Cuma gelir. Bu dini gün, her zaman 19 Mart ile 22 Nisan arasında bir tarihe denk gelmektedir, Jülyen ya da Gregoryen takvimlerinden hangisinin kullanılacağına göre tarih değişiklik gösterir. Doğu kiliseleri genellikle Jülyen sistemini kullanır.

<span class="mw-page-title-main">Ayak Yıkama Töreni</span>

Ayak yıkama töreni Hristiyanlıkta çeşitli mezheplerde görülen dini bir törendir.

<span class="mw-page-title-main">Mucizevi balık avı</span> İsanın iki mucizesi

Mucizevi balık avı, kanonik İncillerde yaygın olarak mucize olarak kabul edilen iki olaydan biridir. Mucizelerin birbirinden yıllar sonra gerçekleştiği bildirilir, ancak her iki mucizede de havariler Celile Denizi'nde başarısız bir şekilde balık tutarken İsa onlara ağı bir kez daha atmalarını söyler ve bunun üzerine büyük bir avla ödüllendirilirler.

Kordon Kardeşlikleri, örnek almak istedikleri Katolik bir aziz veya melek onuruna bir kordon, kuşak veya kemer takan dindar Katolik Hıristiyanların kurduğu derneklerdir.

<span class="mw-page-title-main">Sessiz Yuhanna</span> 6. yüzyılda yaşamış aziz ve piskopos

Sessiz Yuhanna, , yetmiş altı yıl boyunca yalnız yaşadığı bilinen bir Hristiyan azizidir. Anımsamaya ve susmaya olan düşkünlüğünden dolayı kendisine bu isim verilmiştir. Aziz Yuhanna'nın yortu günü, Katolik Kilisesi'nin Genel Roma Takvimi'nde 13 Mayıs, Doğu Ortodoks ve Doğu Katolik Kiliselerinde ise 3 Aralık'tır.

Batı Süryani Riti, Batı Süryanice lehçesinde Aziz Yakup'un İlahi Litürji'sini kullanan bir Doğu Hristiyan ritidir. Maruni Kilisesi, Süryani Ortodoks Kilisesi, Süryani Katolik Kilisesi ve Hindistan'ın çeşitli Malankara Kiliselerinde uygulanmaktadır. Süryani Hristiyanlığının iki ana ritinden biridir, diğeri ise Doğu Süryani Riti'dir. Antik Antakya Patrikhanesi'nden çıkmıştır. Diğer ritlerden daha fazla "anafora"ya sahiptir.